Skutki podatkowe umorzenia kredytu zaciągniętego na spłatę innego kredytu mieszkaniowego oraz dowolny cel.
Podatnicy w 2005 r. zaciągnęli kredyt mieszkaniowy w CHF na budowę domu. W 2009 r. zaciągnęli kredyt konsolidacyjny w CHF, którym spłacili ten kredyt mieszkaniowy oraz inne pożyczki gotówkowe przeznaczone na wykończenie domu. Kredyt konsolidacyjny zawierał klauzule abuzywne. W 2023 r. podatnicy wytoczyli powództwo o ustalenie nieważności umowy, a w 2025 r. zawarli ugodę sądową, na mocy której bank umorzył część zadłużenia w kwocie 207.790,87 PLN.…
Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
18 marca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny z 16 marca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnili go Państwo pismem z 17 kwietnia 2026 r. (wpływ 20 kwietnia 2025 r.) oraz pismem z 27 maja 2026 r. (wpływ 27 maja 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem
A.A.
B.B.
Opis stanu faktycznego
1. Zawarcie umowy i cel kredytu
W dniu 7 kwietnia 2009 r. zaciągnęli Państwo w Banku kredyt konsolidacyjny nr (…) denominowany do waluty CHF. Kwota kredytu wynosiła 73.886,43 CHF, co w dniu wypłaty stanowiło równowartość 210.000 PLN (kurs 2,89). Środki z kredytu zostały przeznaczone na:
- spłatę wcześniej zaciągniętego kredytu mieszkaniowego (kwota 45.000 PLN, tj. ok. 21,4% kwoty kredytu),
- dowolny cel konsumpcyjny (kwota 165.000 zł).
2. Mechanizm waloryzacji i abuzywność
Umowa zawierała mechanizmy denominacji, uzależniające wysokość salda zadłużenia oraz rat od kursu kupna/sprzedaży CHF ustalonego jednostronnie przez Bank w tabeli kursowej. W Państwa ocenie mechanizmy te stanowiły niedozwolone postanowienia umowne (klauzule abuzywne) w rozumieniu art. 385 Kodeksu cywilnego, co prowadziło do nieuzasadnionego i wirtualnego wzrostu salda zadłużenia wyrażonego w PLN.
3. Przebieg spłaty i spór sądowy
Spłacali Państwo systematycznie raty do lutego 2024 r. Łączna suma wpłat wynosiła 268.929,08 PLN. Oznacza to, że przed zawarciem ugody zwrócili Państwo Bankowi pełną kwotę nominalną otrzymanego kapitału (210.000 PLN) wraz z nadwyżką w wysokości 58.929,08 PLN. W marcu 2023 r. wytoczyli Państwo powództwo przeciwko Bankowi o ustalenie nieważności umowy. Sąd Okręgowy w (…) postanowieniem z dnia 17 lutego 2024 r. udzielił zabezpieczenia roszczenia, zawieszając obowiązek spłaty rat.
4. Zawarcie ugody sądowej
W dniu 15 stycznia 2025 r. przed Sądem Okręgowym w (…) doszło do zawarcia ugody. Na jej mocy strony zgodnie postanowiły rozwinąć łączący je stosunek prawny. Bank dokonał redukcji zadłużenia (umorzenia) księgowego salda zadłużenia w kwocie 207.790,87 PLN. Kwota ta wynikała z przeliczeń kursowych (wzrostu kursu CHF) oraz stosowania wadliwych mechanizmów waloryzacyjnych. Umorzenie to nie wiązało się z otrzymaniem przez Państwa jakichkolwiek nowych środków pieniężnych ani realnego przysporzenia majątkowego, stanowiło jedynie rezygnację Banku z dochodzenia roszczeń wynikających z zakwestionowanej umowy.
5. Skutki podatkowe
Bank wystawił Państwu informację PIT-11, wykazując kwotę 207.790,87 PLN jako przychód z innych źródeł. Nie zgadzają się Państwo z tą kwalifikacją, uważając, że umorzenie zadłużenia opartego na klauzulach abuzywnych, przy jednoczesnej całkowitej spłacie kapitału nie może być traktowane jako przysporzenie majątkowe.
Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu stanu faktycznego
1. Korzystanie z zaniechania poboru podatku:
Oświadczają Państwo, że nigdy nie korzystali z zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. (ani na podstawie wcześniejszych wersji tego rozporządzenia). Dotyczy to zarówno kredytu konsolidacyjnego z 2009 r., jak i jakiegokolwiek innego kredytu mieszkaniowego.
2. Dane kredytu w (…) (spłaconego w 2009 r.):
a) Cel: Kredyt zaciągnięty na realizację własnego celu mieszkaniowego (budowa nieruchomości w Myślenicach).
b) Podmiot: (…) - bank komercyjny podlegający nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym (KNF).
c) Zabezpieczenie: Hipoteka kaucyjna na nieruchomości w (…). Posiadali Państwo prawo własności do tej nieruchomości.
d) Odpowiedzialność: Odpowiadali Państwo za spłatę zobowiązania solidarnie, tj. do pełnej wysokości.
e) Waluta: Kredyt był denominowany do waluty CHF.
f) Dane umowy: Umowa nr (…) z dnia 8 lipca 2005 r.
3. Dane kredytu konsolidacyjnego z 7 kwietnia 2009 r. (Bank):
a) Cel konsumpcyjny: Kwota 165.000 PLN została przeznaczona na spłatę wcześniejszych kredytów gotówkowych w innych bankach, z których środki w całości wydatkowano na dokończenie budowy Państwa domu jednorodzinnego (zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych).
b) Podmiot: Bank (podmiot podlegający nadzorowi KNF).
c) Zabezpieczenie: Hipoteka umowna kaucyjna w kwocie 315.000,00 PLN (KW nr (…).
d) Odpowiedzialność: Odpowiadali Państwo za spłatę kredytu solidarnie.
e) Strony ugody: Stronami ugody sądowej z dnia 15 stycznia 2025 r. byli Państwo oraz (…) jako następca prawny Banku.
f) Skład kwoty umorzenia: Oświadczają Państwo, że w skład umorzonej kwoty nie wchodziły żadne odsetki karne (od zadłużenia przeterminowanego) ani koszty i opłaty. Zgodnie z treścią zawartej ugody, kwota umorzenia z tego tytułu wynosi 0,00 zł. Przez cały okres kredytowania rzetelnie obsługiwali Państwo zadłużenie, a środki były pobierane automatycznie przez Bank. Całość kwoty wskazanej w PIT-11 wynika wyłącznie z umorzenia salda kapitałowego powstałego na skutek stosowania klauzul kursowych.
Dodatkowo w odpowiedzi na pytanie, tj. kiedy zaciągnęli Państwo kredyty gotówkowe spłacone ze środków kredytu hipotecznego z dnia 7 kwietnia 2009 r., wskazali Państwo, że były to pożyczki:
- pożyczka z dnia 26 czerwca 2006 r. nr (…) zaciągnięta w (…);
- pożyczka z dnia 16 września 2008 r. nr (…) zaciągnięta w (…) oraz
- pożyczka z dnia 14 stycznia 2008 r. nr (…) zaciągnięta w (…).
Powyższe środki zostały przeznaczone w całości na sfinansowanie własnych celów mieszkaniowych. Pieniądze te zostały wydatkowane na dokończenie budowy domu jednorodzinnego, położonego w (…), który służy zaspokojeniu Państwa własnych potrzeb mieszkaniowych. Środki pokryły koszty wykonania prac wykończeniowych (wykonanie tynków wewnętrznych oraz wylewek podłogowych, zakup materiałów wykończeniowych - płyty G-K, farby, kleje, gładzie, zakup i ułożenie podłóg - panele, parkiet, płytki, wykończenie łazienki i kuchni - glazura, biały montaż: wanna, prysznic, umywalki, toalety.
Oświadczają Państwo, że byli jedynymi kredytobiorcami (stronami umów) pożyczek gotówkowych, które następnie zostały spłacone ze środków z kredytu hipotecznego. Żadna inna osoba trzecia nie była współkredytobiorcą tych pożyczek. Za spłatę kredytów wymienionych w punkcie pierwszym odpowiadali Państwo solidarnie.
Wskazane we wniosku kredyty gotówkowe (pożyczki), które zostały następnie spłacone kredytem hipotecznym, zostały zaciągnięte w podmiotach podlegających kontroli organów państwowych. Zobowiązania te zostały zawarte z legalnie działającymi bankami: (…) i (…), które podlegają nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego.
Oświadczają Państwo, że wskazane kredyty gotówkowe (pożyczki), które zostały następnie spłacone kredytem hipotecznym, nie były zabezpieczone hipoteką na żadnej nieruchomości.
Pytanie
Czy w świetle przedstawionego stanu faktycznego, kwota 207.790,87 PLN wykazana przez Bank w informacjach PIT-11 jako przychód z tytułu umorzenia zadłużenia, w sytuacji, gdy spłacili Państwo kwotę nominalną otrzymanego kapitału z nadwyżką, a umowa zawierała klauzule abuzywne, stanowi przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, czy też stanowi jedynie restytucję majątkową i techniczną rezygnację Banku z nienależnych roszczeń, która jest obojętna podatkowo
Pani stanowisko w sprawie
Wskazują Państwo, że opisana kwota umorzenia nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy o PIT. Ze względu na fakt, że suma dokonanych wpłat (268.929,08 PLN) przekroczyła wartość nominalną otrzymanego kapitału (210.000 PLN), po Państwa stronie nie nastąpiło realne przysporzenie majątkowe, a jedynie restytucyjne zwolnienie z nienależnego długu.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
W myśl art. 9 ust. 1a ww. ustawy:
Jeżeli podatnik uzyskuje dochody z więcej niż jednego źródła, przedmiotem opodatkowania w danym roku podatkowym jest, z zastrzeżeniem art. 25e, art. 29-30cb, art. 30da-30dh, art. 30e-30g, art. 30j-30p oraz art. 44 ust. 7e i 7f, suma dochodów ze wszystkich źródeł przychodów.
Stosownie do art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Z przedstawionych przepisów wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1 ww. ustawy, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.
O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.
Dla celów podatkowych przyjmuje się – co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie – że pojęcie nieodpłatnego świadczenia, o którym mowa w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym. Obejmuje ono bowiem wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.
Stosownie do przepisów tej ustawy odrębnym źródłem przychodów są określone w art. 10 ust. 1 pkt 9 – inne źródła.
W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy:
Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.
Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.
Przystępując do oceny skutków podatkowych umorzenia przez bank wierzytelności od kredytu hipotecznego, zaciągniętego przez Panią, wskazuję, że instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.).
Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:
Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Z kolei umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się przez wierzyciela prawa do wierzytelności, bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Takie zrzeczenie się, pod warunkiem, że dłużnik je przyjmie, powoduje, że zobowiązanie wygasa.
Zgodnie bowiem z instytucją zwolnienia z długu uregulowaną w art. 508 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):
Zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje.
Tak więc, dla umorzenia wierzytelności konieczna jest zgoda dłużnika (np. uzyskana w wyniku ugody, czy poprzez oświadczenie).
Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).
Tym samym, umorzoną kwotę wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego należy zakwalifikować do przychodu z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Poprawność powyższego stanowiska potwierdza wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 maja 2012 r., sygn. akt II FSK 2633/10, w którym Sąd wskazał, że: „gdy dochodzi do umorzenia wierzytelności przez kredytodawcę nie jest istotne, czy u podstaw uzyskanego nieodpłatnego świadczenia leży umowa o zwolnienie z długu, czy też decyzja wierzyciela o rezygnacji z dochodzenia należności. Zasadnicze znaczenie ma bowiem to, że w następstwie takich zdarzeń dłużnik zostaje zwolniony z obowiązku spłaty zadłużenia. Po jego stronie powstaje tym samym przychód stanowiący równowartość umorzonej kwoty zobowiązania, którego nie musi już świadczyć na rzecz wierzyciela. Faktyczna rezygnacja wierzyciela z dochodzenia należności prowadzi więc do powstania przychodu, podobnie jak w przypadku zawarcia umowy o zwolnienie z długu, albowiem w każdym z tych przypadków po stronie dłużnika ustaje obowiązek spełnienia świadczenia. Należy bowiem zauważyć, że pojęcie „nieodpłatnego świadczenia” obejmuje wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy”.
W tym miejscu wskazuję na rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 102 ze zm.).
Zgodnie z § 1 ww. rozporządzenia Ministra Finansów:
1. Zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot:
1) umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku gdy:
a) kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego - gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz
b) osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej;
2) otrzymanych przez osobę fizyczną świadczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego udzielonego w walucie obcej lub w złotych, lecz nominowanego lub indeksowanego do waluty obcej, w związku z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania.
2. Kwoty wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, obejmują:
1) kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału);
2) odsetki, w tym odsetki skapitalizowane, i prowizje;
3) opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń.
3. W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2647, z późn. zm.), zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego.
4. W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zastąpiony kredytem refinansowym lub gdy na jego spłatę został zaciągnięty kredyt konsolidacyjny, zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje odpowiednio kwotę wierzytelności z tytułu kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego.
5. Przez jedną inwestycję mieszkaniową, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych:
1) jednego gospodarstwa domowego albo
2) więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2023 r. poz. 1774 i 1843).
6. Przez jedno gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 5, rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi.
7. W przypadku gdy stroną umowy kredytu mieszkaniowego na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, są co najmniej dwie osoby fizyczne, zaniechanie poboru podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, ma zastosowanie wyłącznie do osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b.
Natomiast z § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia wynika, że:
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kredycie mieszkaniowym, należy przez to rozumieć kredyt, który został:
1) udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, oraz
2) zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie, oraz
3) zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Z kolei § 4 ww. rozporządzenia stanowi, że:
Zaniechanie, o którym mowa w § 1 i § 2, ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.
Zgodnie z treścią ww. art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki poniesione na:
a) nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem,
b) nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie,
c) nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego,
d) budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego,
e) rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego
- położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.
Dochody, od których zaniechano poboru podatku nie są wykazywane w zeznaniach rocznych i nie podlegają opodatkowaniu oraz zgłoszeniu do urzędu skarbowego.
Zatem, aby umorzone kwoty wierzytelności z tytułu kredytów mogły korzystać z zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe, umorzenie może dotyczyć takiego kredytu refinansowego lub takiego kredytu konsolidacyjnego, który został zaciągnięty na spłatę kredytu mieszkaniowego, o którym mowa w § 3 ww. rozporządzenia.
Z rozporządzenia nie wynika natomiast, aby w przypadku zaciągnięcia każdego kolejnego kredytu, który nie został zaciągnięty na spłatę kredytu mieszkaniowego, tylko na spłatę każdego innego kredytu lub zobowiązań, umorzone kwoty wierzytelności z tytułu takiego kredytu mogły korzystać z zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie ww. rozporządzenia Ministra Finansów.
Z § 1 ust. 4 ww. rozporządzenia jednoznacznie wynika bowiem, że w przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zastąpiony kredytem refinansowym lub gdy na jego spłatę został zaciągnięty kredyt konsolidacyjny, zaniechanie, obejmuje odpowiednio kwotę wierzytelności z tytułu kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego. Zatem, zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie powyższego rozporządzenia mogłoby mieć zastosowanie w sytuacji, gdyby umorzenie kwot wierzytelności z tytułu kredytu dotyczyło takiego kredytu konsolidacyjnego bądź takiego kredytu refinansowanego, który – w przypadku kredytu konsolidacyjnego zostałby bezpośrednio zaciągnięty na spłatę m.in. kredytu mieszkaniowego bądź – w przypadku kredytu refinansowanego – zastąpił bezpośrednio kredyt mieszkaniowy.
Tymczasem w przedmiotowej sprawie na zobowiązanie z tytułu kredytu mieszkaniowego z 2005 r. został zaciągnięty kredyt konsolidacyjny, udzielony w 2009 r.
Niewystarczającym zatem dla skorzystania z zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie ww. rozporządzenia Ministra Finansów jest to, że kredyt zaciągnięty przez Państwa w 2005 r. był kredytem mieszkaniowym zaciągniętym na cele mieszkaniowe, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, skoro umorzenie kwot wierzytelności dotyczyło kredytu konsolidacyjnego zaciągniętego w 2009 r., którego celem – jak Państwo wskazali w opisie sprawy – była spłata wcześniej zaciągniętego kredytu mieszkaniowego (kredytu z 2005 r.) oraz dowolny cel konsumpcyjny.
Kredyt zawarty w 2009 r. w Banku był kredytem konsolidacyjnym, gdyż jego celem była spłata wcześniej zaciągniętego kredytu mieszkaniowego z 2005 r. Celem ww. kredytu z 2009 r. była również spłata pozostałych zobowiązań zaciągniętych na cele mieszkaniowe, tj. spłata wcześniejszych pożyczek w innych bankach, z których środki w całości wydatkowano na dokończenie budowy Państwa domu jednorodzinnego.
Wobec tego kredyt z 2009 r. tylko w części był kredytem mieszkaniowym w myśl przepisów ww. rozporządzenia (w części przeznaczonej na spłatę wcześniej zaciągniętego kredytu mieszkaniowego). Zatem umorzenie wierzytelności z tytułu kredytu zaciągniętego na spłatę wcześniej zaciągniętego kredytu z 2009 r., tylko w części dotyczyć będzie kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Z uwagi na powyższe, w przedmiotowej sprawie zaniechanie poboru podatku od osób fizycznych na podstawie ww. rozporządzenia znajdzie zastosowanie wyłącznie w części w jakiej kwota wierzytelności z tyt. kredytu z 2009 r. odpowiada kwocie wierzytelności w jakiej stanowi on kredyt mieszkaniowy w myśl cytowanego rozporządzenia, a więc wydatków poniesionych na cele określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Natomiast do pozostałej umorzonej przez Bank kwoty wierzytelności (tj. w części przeznaczonej na spłatę wcześniejszych pożyczek w innych bankach), nie będzie miało zastosowania zaniechanie poboru podatku dochodowego, co oznacza, że będzie Pani zobowiązana do obliczenia oraz zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tego tytułu.
Wynika to z faktu, że kredyt konsolidacyjny z 2009 r. w pozostałej części był zaciągnięty na spłatę wcześniejszych pożyczek, które to pożyczki zaciągnięte w innych bankach, nie były zabezpieczone hipoteką, zatem pożyczki te nie spełniają warunku określonego w § 3 pkt 2 ww. rozporządzenia Ministra Finansów uprawniającego do skorzystania z zaniechania poboru podatku w związku z umorzeniem wierzytelności, pomimo że zostały przeznaczone na sfinansowanie wydatków związanych z wykończeniem oraz przystosowaniem do użytkowania budynku mieszkalnego.
Podsumowując, opisana kwota umorzenia stanowi dla Państwa przychód podlegający opodatkowaniu na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, która w części przeznaczonej na spłatę wcześniej zaciągniętego kredytu mieszkaniowego z 2005 r., korzysta z zaniechania poboru podatku. Co za tym idzie - nie będą Państwo zobowiązani do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tego tytułu.
Natomiast w stosunku do części umorzonej wierzytelności z tytułu kredytu zaciągniętego na „dowolny cel konsumpcyjny”, tj. spłatę pożyczek w innych bankach, stanowiącej pozostałą część kwoty umorzenia, nie podlega zaniechaniu poboru podatku dochodowego objętego ww. Rozporządzeniem. Ww. kwota nie korzysta z zaniechania poboru podatku. Będą Państwo zobowiązani do zapłaty podatku dochodowego od tej kwoty.
Państwa stanowisko uznałem za nieprawidłowe, gdyż nie sposób się z Państwem zgodzić, że cała kwota umorzenia nie stanowi dla Państwa przychodu podlegającego opodatkowaniu.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy Ordynacja podatkowa jest sam przepis prawa. Istotą interpretacji indywidualnej jest rozstrzygnięcie, czy prawidłowo postrzegają Państwo, jakie skutki prawne na gruncie określonych przepisów prawa podatkowego wywołuje przedstawiony przez Państwa stan faktyczny. W polskim systemie prawa podatkowego obowiązuje zasada samoobliczenia podatku. Wydanie interpretacji indywidualnej nie zwalnia podatnika z obowiązku obliczenia podstawy opodatkowania oraz zobowiązania podatkowego. Stąd też nie analizowałem przedstawionych przez Państwa kwot.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Pani A.A. (Zainteresowana będąca stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo