Interpretacja 0114-KDIP3-2.4011.476.2026.2.MN

Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

18 kwietnia 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem (wpływ 15 maja 2026 r.) Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Wnioskodawca wraz z ówczesną małżonką 12 sierpnia 2008 r. zawarli z (…) Bank (...) S.A. umowę kredytu nr (…) indeksowanego do waluty obcej (CHF). Kredyt został zaciągnięty na cele mieszkaniowe i był spłacany solidarnie z majątku wspólnego małżonków.

W związku z kwestionowaniem ważności umowy, sprawa była przedmiotem sporu przed Sądem Okręgowym w (…) (Wydział (...) Cywilny).

8 kwietnia 2025 r., po ustaniu małżeństwa Wnioskodawcy (rozwód), strony zawarły pozasądową ugodę.

Na jej mocy:

• Wnioskodawca zobowiązał się do cofnięcia pozwu wraz ze zrzeczeniem się roszczeń dochodzonych w postępowaniu (zgodnie z § 3 ust. 1 ugody);
• Bank zobowiązał się do zwrotu kwoty nienależnie pobranych świadczeń (rat kapitałowo-odsetkowych).

Zgodnie z § 1 ust. 3 ugody, zwrot nastąpił poprzez dwa przelewy w równej kwocie, tj. po 150.000,00 PLN bezpośrednio na odrębne rachunki bankowe byłych małżonków.

Bank zobowiązał się również do zwrotu kosztów procesu w kwocie 11.800,00 PLN oraz dodatkowych wpłat dokonanych po określonym w ugodzie dniu.

Otrzymana przez Wnioskodawcę kwota 150.000,00 PLN stanowi wyłącznie zwrot części nakładów poczynionych wcześniej z majątku wspólnego na spłatę wadliwej umowy.

Suma wszystkich wpłat dokonanych przez Wnioskodawcę do Banku od 2008 r. znacznie przewyższa kwotę uzyskaną w ramach ugody. Mimo restytucyjnego charakteru wypłaty (zwrot własnego kapitału).

Bank wystawił Wnioskodawcy informację PIT-11, wykazując tę kwotę jako przychód z „innych źródeł”.

Uzupełnienie opisu stanu faktycznego

Kwota 150.000,00 PLN, którą Wnioskodawca otrzyma od Banku na podstawie Ugody stanowi wyłącznie zwrot części środków pieniężnych uprzednio wpłaconych przez Wnioskodawcę (solidarnie ze współkredytobiorcą) na rzecz Banku w wykonaniu Umowy kredytu nr (…)) z 12 sierpnia 2008 r. Łączna suma wszystkich rat kapitałowo-odsetkowych oraz opłat okołokredytowych, jakie Wnioskodawca wpłacił do Banku od momentu zawarcia umowy do dnia zawarcia ugody, znacznie przewyższa kwotę zwrotu przewidzianą w tej ugodzie.

W związku z tym, otrzymana kwota nie stanowi żadnego przysporzenia majątkowego ani „zysku”, a jedynie częściową restytucję (zwrot) własnego kapitału Wnioskodawcy, który został wcześniej pobrany przez Bank bez podstawy prawnej.

Kwota 150.000,00 PLN, którą Wnioskodawca otrzyma od Banku, stanowi wyłącznie zwrot środków pieniężnych uprzednio wpłaconych przez Wnioskodawcę (solidarnie ze współkredytobiorcą) tytułem spłaty rat kapitałowo-odsetkowych oraz innych opłat związanych z kredytem nr (...).

W wyniku zawarcia ugody i ponownego przeliczenia zobowiązań kredytowych stron, środki te zostały uznane za nienależne Bankowi. Potwierdza to bezpośrednio treść samej Ugody (§ 1 ust. 1), w której Strony zgodnie oświadczyły, że Bank dokonuje wypłaty wspomnianej kwoty „tytułem zwrotu kwoty nienależnie pobranych świadczeń”.

Tym samym, otrzymane środki stanowią zwrot tzw. nienależnego świadczenia w rozumieniu art. 410 § 2 Kodeksu cywilnego. Nie są one nowym przysporzeniem majątkowym, a jedynie zwrotem kapitału, który został wpłacony do Banku bez podstawy prawnej i który na mocy Ugody jest zwracany Wnioskodawcy w celu przywrócenia równowagi majątkowej.

Pytanie

Czy kwota 150.000,00 PLN otrzymana przez Wnioskodawcę na podstawie ugody z Bankiem, stanowiąca zwrot części wpłaconych uprzednio rat kredytowych, stanowi przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych (PIT) i czy Wnioskodawca ma obowiązek wykazać ją w zeznaniu rocznym, pomimo wystawienia przez Bank informacji PIT-11?

Pana stanowisko w sprawie

W ocenie Wnioskodawcy, otrzymana kwota 150.000,00 PLN jest neutralna podatkowo i nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu i nie powinna zostać wykazana w rozliczeniu rocznym PIT.

Uzasadnienie prawne:

1. Brak przysporzenia majątkowego (art. 11 ust. 1 ustawy o PIT)

W świetle orzecznictwa sądów administracyjnych do art. 11 ust. 1 ustawy o PIT, przychodem są otrzymane pieniądze, które stanowią realne i definitywne zwiększenie majątku podatnika. W opisanym stanie faktycznym zwrot 150.000,00 PLN stanowi tzw. świadczenie nienależne (art. 410 § 2 Kodeksu cywilnego). Wnioskodawca odzyskuje jedynie własne środki, które wcześniej wpłacił do Banku z dochodów już opodatkowanych.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny (np. wyrok o sygn. akt II FSK 1370/20), restytucja (zwrot) świadczeń w związku z wadliwością umowy nie jest przychodem, gdyż nie prowadzi do wzbogacenia, a jedynie do wyrównania uszczerbku w majątku.

2. Błędna informacja PIT-11 (art. 42a ust. 1 i art. 20 ust. 1 ustawy o PIT)

Wystawienie przez Bank informacji PIT-11 na podstawie art. 42a ust. 1 ustawy o PIT jest w tym przypadku błędem merytorycznym. Bank błędnie zakwalifikował zwrot rat jako przychód z „innych źródeł”. Obowiązek podatkowy wynika z ustawy, a nie z technicznego dokumentu wystawionego przez płatnika. Wnioskodawca ma prawo pominąć błędną informację w zeznaniu rocznym (art. 45 ust. 1 ustawy o PIT), jeśli wykaże, że otrzymana kwota nie spełnia definicji przychodu.

3. Zaniechanie poboru podatku (Rozporządzenie MF)

Niezależnie od powyższego, Wnioskodawca wskazuje na Rozporządzenie Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 102 z późn. zm.), którego obowiązywanie przedłużono na rok 2026. Rozporządzenie to potwierdza systemowe dążenie ustawodawcy do neutralności podatkowej rozliczeń kredytów frankowych udzielonych na cele mieszkaniowe.

4. Orzecznictwo i Interpretacje

Stanowisko to potwierdzają aktualne interpretacje Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (np. z 19 marca 2026 r., sygn. 0114-KDIP3-2.4011.21.2026.2.MN), w których organ wprost stwierdza, że zwrot kwot wpłaconych przez kredytobiorcę ponad kwotę otrzymanego kapitału jest obojętny podatkowo.

Fakt wypłaty środków po rozwodzie na dwa osobne konta technicznie odzwierciedla jedynie podział wspólnych nakładów i nie zmienia charakteru prawnego zwrotu.

Podsumowując, Wnioskodawca uważa, że otrzymana kwota 150.000,00 PLN nie jest przychodem i nie powinna być opodatkowana i wykazana w zeznaniu rocznym PIT.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Reguły dotyczące opodatkowania

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592):

Powołany przepis wyraża tzw. zasadę powszechności opodatkowania. Regułą jest, że każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, wyjątkiem zaś jest sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega. Wyjątki od omawianej zasady dotyczą:

• dochodów, które zostały wprost wymienione przez ustawodawcę w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako zwolnione z podatku oraz
• dochodów, od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydanego na podstawie art. 22 ustawy Ordynacja podatkowa (rozporządzenie takie może być wydane w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników).

W myśl art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Ogólne określenie „przychodów” zawiera art. 11 ust. 1 ww. ustawy. Stosownie do tego przepisu:

Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:

• pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika - tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;
• pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika - tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.

Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.

Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.

Źródła przychodów

Źródła przychodów zostały określone przez ustawodawcę w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Katalog źródeł przychodów jest katalogiem zamkniętym. Ustawodawca „zamknął” ten katalog dzięki wprowadzeniu kategorii „innych źródeł”, czyli źródeł przychodów innych niż wymienione w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b. W sytuacji, gdy dane przysporzenie podatnika ma charakter przychodu i nie mieści się w żadnej z kategorii wskazanych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ustawy, jest przypisywane do źródła z art. 10 ust. 1 pkt 9. Rozwiązanie to jest jednym z elementów gwarantujących realizację zasady powszechności opodatkowania.

Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Z informacji przedstawionych przez Pana wynika, że na mocy zawartej ugody bank zobowiązał się do zapłaty na Pana rzecz określonej kwoty.

Powziął Pan wątpliwość, jakie będą dla Pana skutki podatkowe z tego tytułu.

Rozliczenie wzajemnych roszczeń i wypłata określonej kwoty

Ugoda - jako jeden z typów umów - regulowana jest przepisami Kodeksu cywilnego.

Zgodnie z art. 917 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):

Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania czy też odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp.

Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.

W doktrynie prezentowany jest również pogląd, zgodnie z którym kauzalność ugody przejawia się w określeniu zarzutów, którymi mogą się posłużyć strony po zawarciu ugody. Tak więc ugoda jest czynnością, realizowaną w drodze wzajemnych ustępstw stron, zmierzającą do uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnienia ich wykonania albo uchylenia sporu istniejącego lub mogącego powstać.

Instytucja kredytu została natomiast uregulowana przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega - co do zasady - każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.

Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Jak wynika z opisu sprawy, na mocy podpisanej ugody bank zobowiązał się do zapłaty na Pana rzecz określonej kwoty pieniężnej tytułem zwrotu środków, które zostały wpłacone przez Pana tytułem rat kapitałowo-odsetkowych i innych opłat związanych z kredytem, a które były nienależne Bankowi.

Wobec powyższego - skoro otrzyma Pan zwrot środków uprzednio wpłaconych przez Pana do banku - to taki zwrot nie spełnia celu przychodu jakim jest zwiększenie majątku podatnika - ani poprzez zwiększenie aktywów ani poprzez zmniejszenie jego pasywów. Po stronie Kredytobiorcy nie dochodzi do powstania przysporzenia majątkowego, bowiem otrzymuje on z powrotem zwrot swoich własnych środków, które wcześniej wpłacił tytułem spłaty zaciągniętego kredytu.

Taka wypłata jest więc kredytobiorcy neutralna podatkowo - po jego stronie nie powstanie przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Tym samym - nie będzie ciążył na Panu obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tego tytułu. Kwoty tej nie będzie miał Pan obowiązku wykazać w zeznaniu rocznym.

Zatem Pana stanowisko jest prawidłowe.

Na marginesie wskazuję, że powołane przez Pana Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe z 11 marca 2022 r. nie znalazłoby w ogóle zastosowania w Pana sprawie, ponieważ odnosi się ono do kwot umorzonych, a nie do kwot zwróconych/wypłaconych.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Skoro stroną wniosku o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych jest Pan, to interpretacja nie wywołuje skutków podatkowych dla drugiego współkredytobiorcy.

Odnosząc się do powołanej przez Pana interpretacji indywidualnej wskazuję, że została ona wydana w indywidualnej sprawie i nie ma zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego zaistniałego stanu faktycznego bądź zdarzenia przyszłego.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

• Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
• Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

• Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA).

Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

• w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
• w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego.

Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.