Interpretacja 0114-KDIP3-2.4011.485.2026.3.MG

Interpretacja indywidualna

– stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

17 kwietnia 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 25 maja 2026 r. (data wpływu 27 maja 2026 r.) i pismem z 23 czerwca 2026 r. (data wpływu 26 czerwca 2026 r.) w odpowiedzi na wezwanie.

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

W dniu 11 sierpnia 2008 roku zawarta została pomiędzy X. S. A z siedzibą w (...), (…) zwany dalej „Bankiem” a A.B. (PESEL: (…)) zam. (…) oraz C.B. (PESEL: (…)) zam. (…) dalej jako „Kredytobiorcy", umowa o kredyt hipoteczny nr (…) dalej jako „Umowa” opiewająca na kwotę 406.250,00 zł. Kredyt został wypłacony w 3 transzach. Środki w wysokości 331.250,00 zł pozyskane z kredytu zostały przeznaczone na zakup domu w budowie od dewelopera, z kolei środki w wysokości 75.000,00 zł zostały przeznaczone na wykończenie domu.

W kredytowanej nieruchomości nigdy nie była prowadzona działalność gospodarcza, nie była również przedmiotem najmu. Z mężem pozostaje Pani we wspólności ustawowej małżeńskiej. Zgodnie z umową kredytową został udzielony w wysokości 406.250,00 złotych. Kredyt był indeksowany do CHF, po przeliczeniu wypłaconej kwoty zgodnie z kursem kupna CHF według Tabeli Kursów Walut Obcych obowiązującej w X. w dniu uruchomienia kredytu lub transzy. Kredytobiorcom został wypłacony kredyt w łącznej wysokości 406.250,00 zł co stanowiło równowartość 189.401,49 CHF.

Pomiędzy Stronami umowy powstał spór dotyczący skuteczności poszczególnych postanowień umownych i całej Umowy (oraz jej ważności), który zawisł w sprawie za sygn. akt (…) o ustalenie i zapłatę toczącej się przed Sądem Okręgowym w (…) z powództwa Kredytobiorców przeciwko bankowi. Wyrokiem z dnia 11 marca 2025 r. sąd:

a.  ustala nieistnienie stosunku prawnego wynikającego z umowy o kredyt hipoteczny nr (…) z dnia 12 sierpnia 2008 r. (datowanej na dzień 11 sierpnia 2008 r.) zawartej pomiędzy A.B., C.B. z X. S.A. w (…);

b.  zasądza od pozwanego X. S.A. w (…) łącznie na rzecz powodów A.B., C.B. kwotę 417.968,06 zł (czterysta siedemnaście tysięcy dziewięćset sześćdziesiąt osiem złoty 06/100) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od kwot: 368.517,27 zł od dnia 8 listopada 2021 r. do dnia zapłaty 49.450,79 zł dnia 3 lutego 2025 r. do dnia zapłaty;

c.   w pozostałym zakresie powództwo oddala;

d.  zasądza od pozwanego X. S.A. w (…) na rzecz powodów A.B., C.B. kwotę 11.834 zł (jedenaście set trzydzieści cztery złote) tytułem zwrotu kosztów procesu w tym 10.800 zł (dziesięć tysięcy osiemset) tytułem kosztów zastępstwa procesowego wraz z odsetkami ustawowymi od kwoty 11.834 zł (jedenaście tysięcy osiemset trzydzieści cztery złote) od dnia uprawomocnienia wyroku do dnia zapłaty, oddala wniosek o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego ponad wysokość stawki minimalnej.

W związku z tym, że zamiarem zarówno Banku jak i Kredytobiorców było polubowne zakończenie sporu i uchylenie stanu niepewności co do roszczeń wynikających z Umowy, mające na celu polubowne załatwienie sporu w dniu 12 marca 2026 roku doszło do zawarcia ugody pozasądowej. Jak wynika z treści ugody zawartej pomiędzy stronami w księgach rachunkowych Banku na dzień 11 marca 2026 roku wysokość zadłużenia Kredytobiorcy z tytułu Umowy wynosiła 85.600,20 CHF, z czego kwota kapitału kredytu wynosi 85.541,85 CHF, a kwota odsetek naliczonych do dnia 11 marca 2026 r. wynosi 53,35 CHF, co oznacza że po przeliczeniu na walutę polską po kursie 4,7092, zadłużenie Kredytobiorcy na dzień 18 marca 2026 r. wynosi 403.108,46 PLN.

Na mocy postanowień ugody Bank zwolnił Kredytobiorców z długu w kwocie 85.600,20 CHF. Wobec zawarcia Ugody Bank zobowiązał się do zapłaty na rzecz Kredytobiorców:

• kwotę 18.900,00 zł tytułem zwrotu część/całości kosztów postępowania w tym zwrotu opłaty sądowej od pozwu oraz kosztów zastępstwa procesowego;
• kwotę 1.000,00 zł tytułem zwrotu Opłaty od pozwu;
• kwotę 83.750,60 zł tytułem dodatkowej kwoty pieniężnej stanowiącej częściowy zwrot spłaconych przez Kredytobiorców rat kredytowych.

Uzupełnienie stanu faktycznego

Kredyt był zabezpieczony hipoteka kaucyjną do sumy 690.625,00 zł na nieruchomości położonej w (…) przy ul. (…), która to w chwili zawierania nie posiadała księgi wieczystej.

Kredyt został udzielony przez X. S.A. który to podlega nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego.

Zgodnie z treścią umowy za zobowiązanie kredytowe wszyscy kredytobiorcy odpowiadają solidarnie.

Umorzenie kwoty kredytu będzie dotyczyło wszystkich współkredytobiorców i będzie skutkowało wygaśnięciem zobowiązania w całości.

Na kwotę umorzenia w wysokości 85.600,20 CHF składają się:

• kwota kapitału kredytu 85.541,85 CHF;
• kwota odsetek 58,35 CHF.

Nigdy wcześniej nie korzystała Pani z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego.

Bank zobowiązał się do wypłaty kwoty 83.750,60 zł, która to stanowi część faktycznie wpłaconych przez Panią i Pani męża (z którym łączy Panią ustrój wspólności majątkowej) z Państwa majątku wspólnego rat kapitałowo-odsetkowych w wykonaniu tej umowy. Kwota 83.750,60 zł jest to suma rat kapitałowo-odsetkowych przekraczająca kwotę kredytu w wysokości 406.250,00 zł.

Koszty zastępstwa procesowego, które bank zobowiązał się zwrócić w wysokości 18.900,00 zł wynikają z Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Jest to kwota niższa niż faktycznie poniesione przez Panią i Pani męża (z którym łączy Panią ustrój wspólności majątkowej) koszty związane z zastępstwem procesowym.

Zwrot opłaty od pozwu stanowi zwrot faktycznie poniesionych przez Panią i Pani męża (z którym łączy Panią ustrój wspólności majątkowej) wydatków. Opłata od pozwu w wysokości 1.000,00 zł została uiszczona z Państwa majątku wspólnego z rachunku bankowego, który posiada Pani wspólnie z mężem (będącym drugim kredytobiorcą) i z którym łączy Państwa ustrój wspólności majątkowej.

Umowa o kredyt hipoteczny została zawarta w celu zaspokojenia celów mieszkaniowych jednego gospodarstwa domowego. Kredyt hipoteczny został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej.

Pytania

1.  Czy w związku z umorzeniem zadłużenia kredytowego przez Bank może Pani skorzystać z zaniechania poboru podatku dochodowego na mocy Rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na mieszkaniowe w całości czy też proporcjonalnie do celu przeznaczenia środków z umowy kredytu?

2.  Czy w związku z otrzymaniem od Banku na mocy ugody kwotę 83.750,60 PLN stanowiącej częściowy zwrot spłaconych przez Panią rat kredytowych musi Pani zapłacić podatek dochodowy od osób fizycznych czy jest to kwota objęta zwolnieniem od podatku, czy też jest Pani zwolniona od poboru podatku proporcjonalnie do przeznaczenia kwoty kapitału kredytu?

3.  Czy w związku z otrzymaniem od Banku na mocy ugody kwotę 19.900,00 PLN stanowiącej zwrot kosztów postępowania tj. kwoty 1.000,00 zł tytułem opłaty od pozwu oraz 18.900,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego musi Pani zapłacić od niej podatek dochodowy czy jest to kwota objęta art. 21 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

Pani stanowisko

1.  Według Pani spełnia Pani wymogi zaniechania poboru podatku dochodowego wskazane w Rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe w zakresie kwoty 328.688,59 zł tj. w zakresie kwoty, która została przeznaczona na zakup domu w budowie od dewelopera. Zgodnie z ww. rozporządzeniem Kredytobiorca jest zwolniony z obowiązku odprowadzenia podatku od kwoty wskazanej w ugodzie tj. kwoty umorzonego zobowiązania, po spełnieniu przesłanek w nim wymienionych. Kwota uzyskana z umowy kredytu została przeznaczona na zakup domu na rynku pierwotnym. Nie korzystała Pani wcześniej z umorzenia kredytu hipotecznego. W związku z powyższym uważa Pani, że w całości przysługuje Pani zwolnienie od poboru podatku dochodowego. Kolejno, według Pani, w zakresie umorzenia kwoty wynoszącej 74,419,87 zł stanowiąca 18,4615 % całej kwoty umorzenia obliczona jako stosunek pomiędzy kwotą przeznaczoną na zakup domu a kwotą wypłaconego kapitału kredytu, również podlega zaniechaniu poboru podatku dochodowego objętego ww. Rozporządzeniem. Dom został zakupiony w stanie deweloperskim, środki powyższe zostały przeznaczone na wykończenie domu.

Prostuje Pani, że kwota udzielonego kapitału kredytu wynosiła 406.250,00 zł, z czego kwota 331.250,00 zł została przeznaczona na zakup domu w budowie od dewelopera, zaś pozostała kwota, tj. 75.000,00 zł na wykończenie domu. Kwota przeznaczona na zakup domu stanowiła 81,5385% całej kwoty kredytu, kwota wykorzystana na wykończenie domu 18,4615% całej kwoty udostępnionego kapitału kredytu.

2.  W zakresie kwoty dodatkowej tj. 83.750,60 zł stanowiącej częściowy zwrot nadpłaconych rat kapitałowo-odsetkowych, według Pani spełnia Pani wymogi zaniechania poboru podatku dochodowego wskazane w ww. rozporządzeniu proporcjonalnie do przeznaczenia kapitału kredytu. Pani zdaniem kwota dodatkowo nie będzie stanowiła dla Pani przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowanego do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Zatem nie ma Pani obowiązku zapłaty podatku od zwróconej przez Bank kwoty 83.750,60 zł.

3.  W ugodzie Bank zobowiązał się zwrócić na Pani rzecz kwotę 18.900,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz 1.000,00 zł tytułem opłaty od pozwu. Pani zdaniem koszty procesu w tym koszty zastępstwa procesowego mają charakter zwrotu wydatków poniesionych przez Panią jako strony powodowej. Mając zatem na uwadze zwrotny charakter kosztów postępowania sądowego należałoby uznać, że zwrot ten nie rodzi obowiązku podatkowego w świetle przepisów ww. ustawy. W Pani ocenie, kwota ta stanowi jedynie zwrot poniesionych wcześniej nakładów a ich zwrot nie będzie przysporzeniem majątkowym.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Reguły dotyczące opodatkowania

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592):

Powołany przepis wyraża tzw. zasadę powszechności opodatkowania. Regułą jest, że każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, wyjątkiem zaś jest sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega. Wyjątki od omawianej zasady dotyczą:

·     dochodów, które zostały wprost wymienione przez ustawodawcę w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako zwolnione z podatku oraz

·     dochodów, od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydanego na podstawie art. 22 ustawy Ordynacja podatkowa (rozporządzenie takie może być wydane w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników).

W myśl art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Ogólne określenie „przychodów” zawiera art. 11 ust. 1 ww. ustawy. Stosownie do tego przepisu:

Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:

·     pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;

·     pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.

Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.

Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.

Źródła przychodów

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Wskazała Pani, że na podstawie ugody bank umorzył Pani zadłużenie oraz wypłacił określoną kwotę. Powzięła Pani wątpliwość, jakie będą dla Pani skutki podatkowe tych czynności.

Umorzenie wierzytelności

Instytucja kredytu została uregulowana przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się przez wierzyciela prawa do wierzytelności, bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Takie zrzeczenie się, pod warunkiem, że dłużnik je przyjmie, powoduje, że zobowiązanie wygasa.

Zgodnie bowiem z instytucją zwolnienia z długu uregulowaną w art. 508 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):

Tak więc dla umorzenia wierzytelności koniecznym jest zgoda dłużnika (np. uzyskana w wyniku ugody, czy poprzez oświadczenie).

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Tym samym, umorzoną Pani kwotę wierzytelności z tytułu zaciągniętego kredytu należy zakwalifikować do przychodu z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zaniechanie poboru podatku

Jednakże zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 102) w aktualnie obowiązującym brzmieniu zmienionym Rozporządzeniem Ministra Finansów z 20 grudnia 2024 r. (Dz. U. 2024 poz. 1912):

Z kolei § 4 cytowanego rozporządzenia stanowi, że:

Stosownie do § 4a tego rozporządzenia:

Natomiast w myśl § 3 komentowanego rozporządzenia:

Zgodnie z treścią ww. art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Zatem zaniechanie poboru podatku do umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów znajdzie zastosowanie, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki:

1.  kredyt był zaciągnięty na realizację inwestycji mieszkaniowej;

2.  kredyt był udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw;

3.  kredyt był zabezpieczony hipotecznie;

4.  kredytobiorca nie korzystał wcześniej z umorzenia zobowiązania z tytułu innego kredytu na własne cele mieszkaniowe zabezpieczonego hipotecznie.

Pani skutki podatkowe z tytułu umorzenia wierzytelności

W myśl powyższego rozporządzenia zaniechanie poboru podatku znajdzie zastosowanie do umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów zaciągniętych na cele mieszkaniowe i zabezpieczonych hipotecznie, udzielonych przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw, w przypadku, gdy osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a) inwestycji mieszkaniowej (§ 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ww. rozporządzenia). Istotne jest, żeby kredyt mieszkaniowy został przeznaczony na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Z treści wniosku wynika, że 11 sierpnia 2008 r. została zawarta umowa o kredyt hipoteczny w banku, którego działalność podlegała nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym i który był uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, celem zaspokojenia celów mieszkaniowych jednego gospodarstwa domowego. Kredyt zaciągnięty został na cele mieszkaniowe, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej. Kredyt został zabezpieczony hipotecznie. Na kwotę wierzytelności, którą umorzy bank składać się będzie kapitał wraz z odsetkami. Nigdy wcześniej nie korzystała Pani z zaniechania poboru podatku z tytułu umorzenia jakichkolwiek zobowiązań.

W tym przypadku zostały spełnione warunki do skorzystania z zaniechania poboru podatku dochodowego na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r.

W konsekwencji umorzenie przez bank części kredytu zaciągniętego przez Panią na zakup i wykończenie domu stanowi dla Pani przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z tytułu nieodpłatnych świadczeń, klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 tej ustawy, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Jednakże do uzyskanego przez Panią przychodu związanego z umorzeniem wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, o którym mowa we wniosku, zastosowanie znajdzie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe. Jest Pani uprawniona do skorzystania z zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych w stosunku do całej kwoty umorzenia zarówno dotyczącego kredytu przeznaczonego na zakup domu jak i jego wykończenie. Spełnia Pani bowiem wszystkie przesłanki umożliwiające zastosowanie ww. zaniechania.

Co za tym idzie - nie jest Pani zobowiązana do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tego tytułu.

Skutki podatkowe wypłaty określonej kwoty

Ugoda – jako jeden z typów umów – regulowana jest przepisami Kodeksu cywilnego.

Zgodnie z art. 917 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071):

Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania czy też odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp.

Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.

W doktrynie prezentowany jest również pogląd, zgodnie z którym kauzalność ugody przejawia się w określeniu zarzutów, którymi mogą się posłużyć strony po zawarciu ugody. Tak więc ugoda jest czynnością, realizowaną w drodze wzajemnych ustępstw stron, zmierzającą do uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnienia ich wykonania albo uchylenia sporu istniejącego lub mogącego powstać.

Instytucja kredytu została natomiast uregulowana przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38, ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.

Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Pani skutki podatkowe z tytułu wypłaty kwoty określonej przez bank

Jak wynika z opisu sprawy, bank zobowiązał się do wypłaty kwoty, która stanowi część faktycznie wypłaconych przez Panią i Pani męża rat kapitałowo-odsetkowych w wykonaniu tej umowy. Kwota ta jest sumą rat kapitałowo-odsetkowych przekraczających kwotę kapitału kredytu.

W przypadku zwrotu wpłaconych wcześniej środków pieniężnych - taka operacja nie spełnia celu przychodu jakim jest zwiększenie majątku podatnika - ani poprzez zwiększenie aktywów ani poprzez zmniejszenie jego pasywów. Po stronie Kredytobiorcy nie dochodzi do powstania przysporzenia majątkowego, bowiem otrzymuje on z powrotem zwrot swoich własnych środków, które wcześniej wpłacił tytułem spłaty kredytu ponad to, co powinien był zapłacić. Taka wypłata będzie więc dla kredytobiorcy neutralna podatkowo – po jego stronie nie powstanie przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Skoro więc otrzyma Pani od banku zwrot środków, które obejmują świadczenia wcześniej spełnione przez Panią w postaci rat kapitałowo-odsetkowych, to otrzymanie tej kwoty nie spowoduje po Pani stronie dodatkowego przysporzenia majątkowego.

Tym samym - nie będzie ciążył na Pani obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tego tytułu.

Zatem Pani stanowisko w tym zakresie jest prawidłowe.

Skutki podatkowe zwrotu kosztów postępowania

Zgodnie z art. 98 § 1 ustawy z 17 listopada 1964 r. ustawy Kodeks postępowania cywilnego (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1568 ze zm.):

Stosownie do art. 98 § 2 cytowanej ustawy:

Z kolei w myśl art. 98 § 3 tej ustawy:

Zgodnie z art. 98 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego:

Jak wynika z powyższych przepisów, koszty procesu (w tym zastępstwa procesowego i koszty sądowe) mają charakter zwrotu wydatków poniesionych przez powoda. Zwrot ten nie rodzi więc obowiązku podatkowego w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, o ile kwota zasądzona tytułem zwrotu kosztów postępowania nie przewyższała faktycznie poniesionych przez powoda wydatków.

Z wniosku wynika, że otrzyma Pani zwrot kosztów postępowania. Koszty zastępstwa procesowego to kwota niższa niż faktycznie poniesione przez Panią koszty związane z zastępstwem procesowym. Zwrot opłaty od pozwu stanowi zwrot faktycznie poniesionych przez Panią wydatków.

W takim wypadku kwota ta będzie stanowiła jedynie zwrot poniesionych wcześniej wydatków – nie będzie więc dochodem podlegającym opodatkowaniu. Dla celów podatkowych otrzymana kwota tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego będzie obojętna podatkowo.

W konsekwencji zwrot kosztów postępowania poniesionych przez Panią nie będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Pani stanowisko w tym zakresie również jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego obowiązującego w dniu zaistnienia zdarzenia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA).

Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.