Możliwość rozliczenia się jako osoba samotnie wychowująca dziecko w przypadku niewykonywanej opieki naprzemiennej.
Podatnik jest rozwiedzionym ojcem małoletniej córki. Wyrokiem sądu z 28 listopada 2024 r. ustanowiono opiekę naprzemienną, jednak od kwietnia 2025 r. córka faktycznie mieszka wyłącznie z ojcem, który zapewnia jej całkowite utrzymanie i wychowanie. Matka dziecka nie uczestniczy w codziennej opiece, kontakt jest sporadyczny. Świadczenie wychowawcze…
Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
22 kwietnia 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan - w odpowiedzi na wezwanie - pismem z 12 maja 2026 r., 24 maja 2026 r. oraz 2 czerwca 2026 r. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Zgodnie z wyrokiem sądu z dnia 28 listopada 2024 r. sprawuje Pan opiekę nad dzieckiem naprzemiennie. Opieka naprzemienna nie działa, ponieważ od kwietnia 2025 roku Pana córka A.A. zamieszkuje z Panem i wszelkie sprawy związane z utrzymaniem i wychowaniem dziecka zapewnia Pan.
Matka nie zajmuje się dzieckiem. Dziecko nie zamieszkuje z matką, tak jak jest ustalone w wyroku rozwodowym (załączonym do wniosku).
Złożył Pan deklarację indywidualnie. Córka zamieszkuje z Panem i zapewnia jej Pan wszelkie potrzeby związane z życiem i wychowaniem.
Uzupełnienie stanu faktycznego
Data wyroku rozwodowego z dnia 28 listopada 2024 roku Sygn. akt.(…). Pana stan cywilny po uprawomocnieniu się wyroku nie uległ zmianie. Mieszka Pan wyłącznie z córką.
W okresie będącym przedmiotem Pana zapytania, posiadał Pan nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce. W okresie będącym przedmiotem zapytania osiągał Pan dochody opodatkowane podatkiem dochodowym od osób fizycznych, tzn. ze stosunku pracy na podstawie umowy o pracę. Pana córka od 7 kwietnia 2025 roku mieszkała wyłącznie z Panem. Od wyroku rozwodowego sądu do tego okresu (tj. 7 kwietnia 2025 r.), córka zamieszkiwała z matką, jednak nigdy to nie były pełne dwa tygodnie.
Pana córka w 2025 r. uczyła się w Szkole Podstawowej (…). Data urodzenia Pana córki to (…) 2011 r.
Do czerwca 2024 roku świadczenie 800+ pobierała w całości matka dziecka. Od 1 czerwca 2024 r. po złożeniu wniosku przez Pana do ZUS, świadczenie 800+ pobierał Pan z matką dziecka po połowie, po 400 zł.
Od 7 kwietnia 2025 roku córka przebywa i zamieszkuje cały czas z Panem. Zapewnia Pan córce wszelkie warunki bytowe i te związane z edukacją. Opłaca Pan zajęcia dodatkowe, np. siłownia, korepetycje. Opłaca Pan wypoczynek dziecka na obozach, wycieczki szkolne, wyjścia do kina, itp. Kupuje Pan również ubrania i wszelkie rzeczy, których potrzebuje nastolatka, w tym kosmetyki i środki higieny osobistej. Zajmuje się Pan wszystkimi domowymi czynnościami, w tym praniem. Zabiera Pan też córkę na wspólne wczasy. Uczęszcza Pan na zebrania w szkole i zabiera Pan córkę na wizyty lekarskie.
Matka dziecka nie wywiązuje się z wyroku sądu, który orzekł opiekę naprzemienną co dwa tygodnie. Pana córka nie nocuje u matki i nie przebywa z nią. Kontakt z matką jest głównie telefoniczny, sms. Czasami matka ją odwiedzi. Matka nigdzie nie zabiera córki. Matka nie jest pozbawiona władzy rodzicielskiej.
W tym roku złożył Pan pozew do sądu o zabezpieczenie i alimenty. Zgodnie z postanowieniem sądu z dnia 25 marca 2026 roku na czas postępowania miejsce pobytu małoletniej córki jest z Panem.
Jest Pan ojcem jednego dziecka i nie wychowuje Pan innego dziecka.
Wyrok z dnia 28 listopada 2024 roku, Sygn. akt. (…) został uprawomocniony po 7 dniach, tj. 5 grudnia 2024 roku.
W okresie podatkowym będącym przedmiotem zapytania w stosunku do Pana i w stosunku do Pana córki nie miały zastosowanie przepisy:
a) art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych;
b) ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;
c) ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych
Pana córka jest nieletnia i nie pracuje, a Pan rozlicza się na podstawie umowy o pracę.
Pana córka nieprzerwanie zamieszkuje z Panem od 7 kwietnia 2025 r. do chwili obecnej, dlatego też złożył Pan sprawę do sądu, aby to prawnie zalegalizować. Do 7 kwietnia 2025 r., Pana córka przebywała również u matki, naprzemiennie ze mną, jednak nigdy to nie były pełne dwa tygodnie, tak jak jest postanowione w wyroku rozwodowym.
Świadczenie wychowawcze przyjmuje Pan po połowie z matką dziecka, czyli po 400 zł od czerwca 2025 roku, na podstawie wniosku złożonego przez Pana do ZUS wraz z załączonym wyrokiem sądu. Do czerwca 2025 roku, całe świadczenie, tj. 800 zł otrzymywała Pana była żona. Z tego co Pan ustalił, po tym jak złożył Pan wniosek o świadczenie, tak aby faktycznie pieniądze były przeznaczane na potrzeby córki, Pana była żona musiała zwrócić do ZUS niesłusznie pobrane środki.
Pytania
1) W jaki sposób może Pan rozliczyć się z podatku za 2025 rok?
2) Czy może Pan złożyć korektę i rozliczyć się jako rodzic samotnie wychowujący dziecko?
Pana stanowisko w sprawie (sformułowane ostatecznie w uzupełnieniu)
Biorąc pod uwagę sprawowanie faktycznej opieki nad dzieckiem samotnie, chciałby Pan się rozliczyć z podatku za 2025 na warunkach jako rodzic samotnie wychowujący dziecko. Pana zdaniem może Pan złożyć korektę rozliczenia PIT-37 za 2025 i rozliczyć się jako rodzic samotnie wychowujący dziecko.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Z jego treści wynika, że:
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Od dochodów jednego rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem, osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:
1) małoletnie,
2) pełnoletnie, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,
3) pełnoletnie do ukończenia 25. roku życia, uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie
- podatek może być określony zgodnie z ust. 4d na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym.
Stosownie do art. 6 ust. 4d ww. ustawy:
W przypadku, o którym mowa w ust. 4c, podatek jest określany w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, przy czym do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w niniejszej ustawie.
Z art. 6 ust. 4e ww. ustawy wynika, że:
Przepisu ust. 4c pkt 3 nie stosuje się, jeżeli dziecko, o którym mowa w tym przepisie, uzyskało w roku podatkowym:
1) dochody, z wyjątkiem renty rodzinnej, podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b lub
2) przychody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 i 152
- w łącznej wysokości przekraczającej dwunastokrotność kwoty renty socjalnej określonej w ustawie z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz.U. z 2023 r. poz. 2194 oraz z 2024 r. poz. 1615), w wysokości obowiązującej w grudniu roku podatkowego.
W świetle zaś art. 6 ust. 4f powoływanej ustawy:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 4d, nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2024 r. poz. 1576).
Zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 508):
W przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, kwotę świadczenia wychowawczego ustala się każdemu z rodziców w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc świadczenia wychowawczego.
W myśl art. 6 ust. 8 tej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4d, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków, osoba samotnie wychowująca dziecko lub jej dziecko:
1) stosuje przepisy:
a) art. 30c lub
b) ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy
- w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;
2) podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Przystępując do oceny możliwości skorzystania przez Pana z preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 2025 r. dla osoby samotnie wychowującej dzieci podkreślić należy, że wszystkie preferencje, ulgi i zwolnienia podatkowe są odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania.
Odstępstwa od zasady powszechności opodatkowania muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą. Oznacza to, że nie można dokonywać wykładni rozszerzającej ani też zawężającej. Stąd też, aby skorzystać z preferencji podatkowej, w tym tej przewidzianej dla osób samotnie wychowujących dzieci, konieczne jest spełnienie wszystkich przesłanek wymaganych do jej zastosowania. Preferencja ta obwarowana jest szeregiem warunków wyraźnie wskazanych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wymieniają enumeratywnie osoby, którym przysługuje status osób samotnie wychowujących dzieci, odwołując się zarówno do statusu cywilnoprawnego osoby wychowującej dzieci (panna, kawaler, wdowa, wdowiec, rozwódka, rozwodnik), jak również do tego, że osoba ta musi faktycznie wychowywać dzieci samotnie. Przy czym, ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiuje - dla potrzeb jej wykładni i stosowania - samotnego wychowywania, ani nie odsyła w tym zakresie do odrębnych regulacji.
Dla ustalenia znaczenia „samotnie” oraz „wychowywać” należy zatem odwołać się w pierwszej kolejności do językowych reguł interpretacyjnych.
Zgodnie z internetowym Słownikiem Języka Polskiego PWN „wychować - wychowywać” to: (1) «zapewnić dziecku opiekę i doprowadzić je do samodzielności», (2) «przygotować kogoś do pracy w jakiejś dziedzinie». Zatem, „wychowywać” w słownikowym rozumieniu oznacza: zapewniając byt doprowadzić do osiągnięcia pełnego rozwoju psychicznego i fizycznego. Wychowywanie polega na stałym troszczeniu się o byt materialny dziecka oraz o jego rozwój emocjonalny. Wychowanie dziecka można określić jako kształtowanie osobowości dziecka poprzez kształtowanie jego samodzielności, obowiązkowości, rozwijanie predyspozycji intelektualnych i umiejętności praktycznych, kształtowanie światopoglądu, systemu wartości oraz postaw emocjonalnych.
Natomiast, „samotny” to: (1) «żyjący sam, bez rodziny, przyjaciół», (2) «znajdujący się w określonej sytuacji, w określonym czasie zupełnie sam», (3) «spędzany, odbywany w pojedynkę, bez towarzystwa», (4) «znajdujący się na odludziu».
Przez osobę samotnie wychowującą dzieci, o której mowa w przytoczonych na wstępie przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy więc rozumieć osobę, która faktycznie w pojedynkę w pełni lub w przeważającej mierze wychowuje dzieci bez udziału drugiego rodzica w procesie wychowawczym, stale, na co dzień troszcząc się nie tylko o byt materialny, ale także rozwój emocjonalny dziecka. W przypadku orzeczonej opieki naprzemiennej, osobą samotnie wychowującą dziecko jest również rodzic (opiekun prawny), który sprawuje nad dziećmi wyłączną opiekę w przypadających na niego okresach wykonywania opieki naprzemiennej. Jeżeli jednak opieka naprzemienna nie jest przez rodziców wykonywana, dzieci zamieszkują wraz z jednym rodzicem, pozostając pod jego stałą opieką, a drugi rodzic jest zobowiązany do płacenia alimentów lub zajmowania się dziećmi doraźnie, bądź w trakcie ustalonych kontaktów, status samotnego rodzica ma ten, przy którym dzieci zamieszkują i który wykonuje wszystkie obowiązki, dzięki którym dzieci będą wychowywane w sposób zapewniający ich prawidłowy rozwój.
Na skutek dorastania i usamodzielniania się dzieci, ich wychowanie z czasem zmienia swój charakter. Samotne wychowywanie pełnoletniego dziecka może przyjąć więc inną formę niż wychowanie dziecka małoletniego. Pełnoletnie dziecko może być na tyle dojrzałe i ukształtowane, że nie będzie wymagało stałej opieki swojego rodzica lub opiekuna prawnego. W takim przypadku samotne wychowanie sprowadzić może się do wykonywania obowiązku alimentacyjnego, tj. troszczenia się o byt materialny oraz okresowego lub doraźnego wspierania emocjonalnego, pomocy w podejmowaniu trudnych decyzji, służenia radą czy dbania o interesy dziecka.
Jednocześnie przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie uzależniają prawa podatnika do preferencyjnego opodatkowania jego dochodów od tego, czy przez cały rok był osobą samotnie wychowującą dzieci. Wystarczające jest zatem, aby taki stan zaistniał w ciągu roku, a nie trwał przez cały rok.
Z wniosku wynika w szczególności, że pozostaje Pan osobą rozwiedzioną od momentu uprawomocnienia się wyroku rozwodowego, tj. 5 grudnia 2024 r. Pana stan cywilny po uprawomocnieniu się wyroku nie uległ zmianie. Ustanowiona wyrokiem sądu opieka naprzemienna nie jest wykonywana. Od kwietnia 2025 roku Pana córka zamieszkuje z Panem i wszelkie sprawy związane z utrzymaniem i wychowaniem dziecka zapewnia Pan. Dziecko nie zamieszkuje z matką od kwietnia 2025 r. Kontakt z matką jest sporadyczny, tj. głównie telefoniczny, sms, czasami odwiedziny. Świadczenie wychowawcze przyjmuje Pan po połowie z matką dziecka, czyli po 400 zł.
Mając na uwadze powołane przepisy prawa oraz przedstawiony opis zdarzenia stwierdzam, że ma Pan prawo do preferencyjnego rozliczenia się za 2025 r. jako osoba samotnie wychowująca dzieci, na zasadach określonych w art. 6 ust. 4c i ust. 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Spełnił Pan bowiem wymagane w ustawie warunki posiadania odpowiedniego stanu cywilnego oraz samotnego wychowywania dzieci, a także nie mają do Pana zastosowania wyłączenia wskazane w art. 6 ust. 4f i art. 6 ust. 8 tej ustawy.
Pana wątpliwości budzi także kwestia, czy przysługuje Panu prawo do preferencyjnego rozliczenia jako rodzic samotnie wychowujący dziecko w korekcie zeznania podatkowego złożonego za 2025 r.
Zgodnie z treścią art. 81 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622):
Jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, podatnicy, płatnicy i inkasenci mogą skorygować uprzednio złożoną deklarację.
Stosownie do art. 81 § 2 ww. ustawy:
Skorygowanie deklaracji następuje przez złożenie korygującej deklaracji.
Przy czym, w myśl z art. 3 pkt 5 tej ustawy:
Ilekroć w ustawie jest mowa o deklaracjach rozumie się przez to również zeznania, wykazy, zestawienia oraz informacje, do których składania obowiązani są, na podstawie przepisów prawa podatkowego, podatnicy, płatnicy i inkasenci.
Stosownie do art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej:
Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
Korekta deklaracji może dotyczyć każdej jej pozycji, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej. Może więc ona dotyczyć kwot odliczeń od dochodu z tytułu ulgi podatkowej. Skorygowanie deklaracji polega na ponownym poprawnym wypełnieniu formularza z zaznaczeniem, że w tym przypadku mamy do czynienia z korektą uprzednio złożonej deklaracji.
Korektę deklaracji składa się wówczas, gdy następują - w wyniku jakichkolwiek zdarzeń gospodarczych - zmiany w zakresie danych wykazanych w tych deklaracjach (np. po stronie przychodów, kosztów ich uzyskania, zwolnień, odliczeń, wysokości podatku należnego).
Przepisy Ordynacji podatkowej nie określają szczególnych terminów, w których przysługuje powyższe uprawnienie. Należy więc powiązać tę możliwość ze zobowiązaniem podatkowym, którego deklaracja (zeznanie) dotyczy. Prawo do korekty deklaracji (zeznania) istnieje tak długo, jak długo istnieje zobowiązanie podatkowe, czyli 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
Zatem, przysługuje Panu prawo do złożenia korekty zeznania podatkowego złożonego za 2025 r. w związku z przysługującym Panu prawem do preferencyjnego rozliczenia jako rodzic samotnie wychowujący dziecko.
Pana stanowisko jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Pana i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo