Skutki podatkowe podpisania ugody z bankiem - umorzenie pożyczki zaciągniętej na dowolny cel.
Podatniczka wraz ze swoim partnerem (późniejszym mężem) zaciągnęła w 2008 roku pożyczkę hipoteczną indeksowaną do CHF w kwocie 200 000 zł, zabezpieczoną hipoteką na nieruchomości mieszkalnej. Pożyczka formalnie miała cel dowolny, ale faktycznie przeznaczono ją na remont tej nieruchomości, w której wspólnie zamieszkiwali. W 2009 roku po ślubie nieruchomość stała się majątkiem wspólnym. Mąż zmarł w 2023 roku, a podatniczka odziedziczyła spadek. Obecnie toczy się postępowanie…
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
28 kwietnia 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani – w odpowiedzi na wezwanie – dwoma pismami z 20 maja 2026 r. (data wpływu 20 maja 2026 r.). Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Pozostawała Pani w niesformalizowanym związku z A.A., z którym prowadziła Pani jedno, wspólne gospodarstwo domowe. Na rok 2009 planowane było wstąpienie w związek małżeński.
W dniu 24 listopada 2008 roku wraz z A.A., jako pożyczkobiorcy, zawarli Państwo w formie pisemnej zwykłej umowę o pożyczkę hipoteczną w złotych indeksowaną kursem CHF numer (…) z Bankiem (…) jako pożyczkodawcą.
Na podstawie podpisanej umowy Bank udzielił pożyczkobiorcom pożyczki w wysokości 200 000,00 zł. Była to pożyczka indeksowana kursem waluty obcej (franka szwajcarskiego). Okres kredytowania przewidziano na czas od 24 listopada 2008 roku do dnia 15 lutego 2034 roku.
Przedmiotowa pożyczka hipoteczna zaciągnięta została według treści umowy na cel dowolny. W ww. umowie wskazano, że pożyczka nie jest przeznaczona na nabycie określonej rzeczy lub usługi. Umowa ta nie podlegała bowiem rygorom takim jak umowa kredytu, co do której przepisy wymagają wskazania konkretnego celu kredytowania. Faktycznie pożyczkobiorcy zaciągnęli pożyczkę celem sfinansowania remontu nieruchomości mieszkalnej zlokalizowanej pod adresem (…), którą wspólnie zamieszkiwali. Na tej nieruchomości zarówno przed jak i po dacie ślubu oraz w dacie zawarcia ww. umowy pożyczki pożyczkobiorcy prowadzili wspólne, jedno gospodarstwo domowe.
Nieruchomość ta została nabyta przez A.A. w dniu 9 czerwca 2006 roku, a następnie, na podstawie umowy małżeńskiej majątkowej, z dniem 21 kwietnia 2009 roku weszła w skład majątku wspólnego obojga pożyczkobiorców (wskutek zawarcia tzw. intercyzy rozszerzającej). Na dzień zawarcia ww. umowy pożyczki wiedzieli Państwo (Pani i A.A.), że po ślubie zawrą Państwo przedmiotową intercyzę i nieruchomość wejdzie do wspólnego majątku małżeńskiego.
Począwszy od dnia wymagalności miesięcznej raty kapitałowo-odsetkowej przypadającej na 24 miesiąc kalendarzowy obowiązywania umowy pożyczka oprocentowana była według zmiennej stopy procentowej. Wcześniej udzielona pożyczka oprocentowana była według stałej stopy procentowej. Zmienna stopa oprocentowania ustalana była jako suma stopy referencyjnej (…) (CHF) oraz stałej marży pozwanego w wysokości 2,0 p.p. Podstawowe zasady wypłaty udzielonej pożyczki zostały zawarte w § 2 ww. umowy. Zgodnie z jego brzmieniem wypłata pożyczki nastąpiła w walucie polskiej i mogła nastąpić wyłącznie w tej walucie.
Pani i A.A. byli Państwo zobowiązani do spłaty pożyczki w miesięcznych, równych ratach. Pożyczka podlegała spłacie w 300 ratach, przy czym każda rata obejmowała część kapitałową oraz odsetkową. Przedmiotowa pożyczka podlegała spłacie wyłącznie w walucie polskiej. Zabezpieczeniem spłaty pożyczki pozostawała, w szczególności, hipoteka kaucyjna ustanowiona na rzecz Banku na prawie własności nieruchomości zlokalizowanej pod adresem (…).
Pierwotnym pożyczkobiorcą z tytułu ww. umowy pozostawał zatem, obok Pani, również Pani mąż - A.A. A.A. zmarł dnia 12 września 2023 roku. Zgodnie z aktem poświadczenia dziedziczenia z dnia 12 grudnia 2023 roku (rep. A numer (…)) spadek po A.A. nabyła Pani w całości. W warunkach zawarcia oraz realizacji ww. umowy pozostawała Pani konsumentem. Do dziś zamieszkuje Pani na przedmiotowej nieruchomości pod adresem (…).
Pozwem z dnia 3 listopada 2025 roku złożonym w Sądzie Okręgowym w W. przeciwko Bankowi wniosła Pani m.in. o ustalenie wyrokiem, że ww. umowa o pożyczkę hipoteczną jest w całości nieważna wraz z jej wszystkimi zmianami oraz o zasądzenie wyrokiem, aby Bank zapłacił na Pani rzecz kwotę 296 481 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za okres od dnia 25 października 2025 roku do dnia zapłaty. Sprawa toczy się przed ww. Sądem pod sygn. akt (…).
W toku sprawy Bank przedstawił Pani propozycję ugodową, wedle której w celu ostatecznego rozliczenia roszczeń stron wynikających z ww. umowy lub z nią związanych, w szczególności Bank wpłaci na Pani rachunek bankowy tytułem zwrotu nadpłaconego kapitału kredytu kwotę 94 034,29 zł - w terminie 14 dni od zawarcia ugody. W zakresie pozostałej części zadłużenia Bank zwolni Panią z długu (umorzy zadłużenie), a Pani to zwolnienie przyjmie.
Zawarcie ugody z Bankiem nastąpi po uzyskaniu pozytywnej indywidualnej interpretacji podatkowej, od której treści uzależnia Pani decyzję, co do zawarcia ugody, bądź kontynuowania postępowania sądowego. Zawarcie oraz wykonane ugody planowane jest w całości w roku 2026.
Nie korzystała Pani dotychczas ze zwolnienia z opodatkowania od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, o którym mowa w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 roku w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. 2025 r. poz. 1672) (dalej jako: „Rozporządzenie").
Z tytułu ww. umowy pożyczki hipotecznej Pani oraz A.A. wypłacono kwotę 200 000,00 zł. Po ślubie stron i zawarciu intercyzy rozszerzającej małżonkowie wydatkowali kwoty wypłacone im w ramach ww. umowy zgodnie z jej celem, tj. na remont wspólnej nieruchomości zlokalizowanej pod adresem (…).
Na dzień obecny spłaciła Pani dług wynikający z ww. umowy pożyczki na drodze rat kapitałowo-odsetkowych w sumie w kwocie 294 034,29 zł, a zatem w kwocie o 94 034,29 zł wyższej niż wynosiła kwota wypłaconego pożyczkobiorcom kapitału. Kwota, którą ma Pani otrzymać z ww. ugody ma być zwrotem ww. nadpłaty wyliczonej jako nadwyżka ponad otrzymaną przez pożyczkobiorców kwotę kapitału. Zwrot tego typu nie stanowi przychodu.
Posiada Pani natomiast wątpliwość, czy w stosunku do części ugody obejmującej umorzenie przez Bank pozostałego długu wynikającego z ww. umowy pożyczki na przyszłość może Pani skorzystać ze zwolnienia z opodatkowania opisanego w Rozporządzeniu.
Uzupełnienie zdarzenia przyszłego
Pożyczka została udzielona przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów.
Na kwotę zadłużenia, którą zamierza umorzyć bank z tytułu zaciągniętej pożyczki, składają się wierzytelności obejmujące wyłącznie przyszłe raty kapitałowo-odsetkowe, a zatem są to wierzytelności obejmujące wyłącznie:
a. kwotę kapitału pożyczki;
b. odsetki od pożyczki.
W umowie pożyczki brak było prowizji, innych opłat niezbędnych do zawarcia umowy oraz kosztów usług dodatkowych jak np. ubezpieczenie.
W umowie pożyczki nie został wskazany cel, na jaki została ona zaciągnięta, sformułowanie we wniosku, że kwoty zostały wypłacone zgodnie z jej celem, tj. na remont wspólnej nieruchomości odnosi się do faktycznego celu pożyczki.
Pytanie
Czy w przedstawionych okolicznościach faktycznych w przypadku zawarcia ugody z Bankiem skorzysta Pani z dobrodziejstwa zaniechania poboru podatku dochodowego w trybie wynikającym z rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 roku w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. 2025 r, poz. 1672)?
Pani stanowisko w sprawie
Zgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 roku w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. 2025 r. 1672) (dalej jako: „Rozporządzenie") za kredyt mieszkaniowy uważa się również pożyczkę, o ile spełnia warunki określone w ust. 1 § 3 rozporządzenia.
Zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych, zgodnie z § 1 ust. 1 Rozporządzenia, obejmuje natomiast podatek dochodowy od osób fizycznych od kwot umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w przypadku gdy:
a) kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego - gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz
b) osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej.
Zgodnie z § 1 ust. 5 Rozporządzenia przez jedną inwestycję mieszkaniową, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych:
1) jednego gospodarstwa domowego albo
2) więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2024 r. poz. 1837 oraz z 2025 r. poz. 769 i 1064).
Zgodnie z § 3 ust. 1 Rozporządzenia ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kredycie mieszkaniowym, należy przez to rozumieć kredyt, który został:
1) udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, oraz
2) zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie, oraz
3) zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zgodnie z art. 21 ust. 25 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. 2025 r, poz. 163) w zw. z § 3 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia, kredytem mieszkaniowym jest kredyt, który został zaciągnięty na wydatki poniesione na:
a) nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem,
b) nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie,
c) nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego,
d) budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego,
e) rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego
‒ położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.
W oparciu o powyższe uznać należy, że skorzysta Pani z dobrodziejstwa zaniechania poboru podatku dochodowego w przypadku zawarcia ugody z Bankiem i umorzenia na jej podstawie pozostałej do spłaty części pożyczki hipotecznej.
Powyższa umowa pożyczki hipotecznej zaciągnięta według treści samej umowy na dowolny cel, faktycznie zaciągnięta została bowiem na cel mieszkaniowy w rozumieniu ww. Rozporządzenia, tj. na remont jednej nieruchomości stanowiącej lokal mieszkalny, zlokalizowanej pod adresem (…). Nieruchomość ta służyła pożyczkobiorcom do zaspokajania własnych potrzeb mieszkaniowych. Na tej nieruchomości pożyczkobiorcy z ww. umowy pożyczki prowadzili jedno, wspólne gospodarstwo domowe. Pani zamieszkuje na nieruchomości do dziś.
Na poparcie własnego stanowiska powołała Pani interpretację indywidualną z dnia 5 maja 2025 roku, wydaną przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (sygn. 0115-KDST2-1.4011.30.2025.4.RH).
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Reguły dotyczące opodatkowania
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Powołany przepis wyraża tzw. zasadę powszechności opodatkowania. Regułą jest, że każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, wyjątkiem zaś jest sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega. Wyjątki od omawianej zasady dotyczą:
W myśl art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
Ogólne określenie „przychodów” zawiera art. 11 ust. 1 ww. ustawy. Stosownie do tego przepisu:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:
Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.
Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.
Źródła przychodów
W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Źródłami przychodów są inne źródła.
Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:
Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.
Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.
Wskazała Pani, że na podstawie ugody bank umorzy Pani pożyczkę, tj. raty kapitałowo-odsetkowe, na które składają się kwota kapitału i odsetki od pożyczki. Należy zatem przeanalizować skutki podatkowe tego umorzenia.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że instytucja pożyczki została uregulowana w przepisach ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.).
Zgodnie z art. 720 § 1 Kodeksu cywilnego:
Przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.
Stosownie do art. 720 § 2 ww. Kodeksu:
Umowa pożyczki, której wartość przekracza tysiąc złotych, wymaga zachowania formy dokumentowej.
Umorzenie wierzytelności
Przystępując do oceny skutków podatkowych umorzenia przez Bank wierzytelności z tytułu zaciągniętych pożyczek hipotecznych podkreślić należy, że otrzymanie pożyczki i jej spłata na warunkach przewidzianych w umowie pożyczki są obojętne podatkowo. Przychód po stronie pożyczkobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia pożyczki, jej części lub odsetek. Wtedy bowiem pożyczkobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).
Z kolei umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się przez wierzyciela prawa do wierzytelności, bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Takie zrzeczenie się, pod warunkiem, że dłużnik je przyjmie, powoduje, że zobowiązanie wygasa.
Zgodnie bowiem z instytucją zwolnienia z długu uregulowaną w art. 508 ustawy Kodeks cywilny:
Zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje.
Tak więc, dla umorzenia wierzytelności konieczna jest zgoda dłużnika (np. uzyskana w wyniku ugody, czy poprzez oświadczenie).
Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę w przytoczonym już wcześniej art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.
Stosownie natomiast do treści art. 917 ustawy Kodeks cywilny:
Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać.
Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, ugoda jest zawierana w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. Poza tym, zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.
Tym samym, umorzoną Pani kwotę wierzytelności z tytułu zaciągniętej pożyczki należy zakwalifikować do przychodu z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zaniechanie poboru podatku
Kwestia zaniechania podatku od kwoty umorzonych wierzytelności została uregulowana w § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. 2025 poz. 1672):
1. Zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot:
1) umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku gdy:
a) kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego - gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz
b) osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej;
2) otrzymanych przez osobę fizyczną świadczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego udzielonego w walucie obcej lub w złotych, lecz nominowanego lub indeksowanego do waluty obcej, w związku z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania.
2. Kwoty wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, obejmują:
1) kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału);
2) odsetki, w tym odsetki skapitalizowane, i prowizje;
3) opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń.
3. W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 163, z późn. zm.), zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego.
4. W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zastąpiony kredytem refinansowym lub gdy na jego spłatę został zaciągnięty kredyt konsolidacyjny, zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje odpowiednio kwotę wierzytelności z tytułu kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego
5. Przez jedną inwestycję mieszkaniową, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych:
1) jednego gospodarstwa domowego albo
2) więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2024 r. poz. 1837 oraz z 2025 r. poz. 769 i 1064).
6. Przez jedno gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 5, rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi.
7. W przypadku gdy stroną umowy kredytu mieszkaniowego na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, są co najmniej dwie osoby fizyczne, zaniechanie poboru podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, ma zastosowanie wyłącznie do osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b.
W myśl § 3 ww. rozporządzenia:
1. Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kredycie mieszkaniowym, należy przez to rozumieć kredyt, który został:
1) udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, oraz
2) zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie, oraz
3) zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
2. Za kredyt mieszkaniowy uważa się również pożyczkę, o ile spełnia warunki określone w ust. 1.
Z kolei § 4 cytowanego rozporządzenia stanowi, że:
Zaniechanie, o którym mowa w § 1 i § 2, ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.
Stosownie do § 4a tego rozporządzenia:
Zaniechanie, o którym mowa w § 1 i § 2, w przypadku pożyczek, o których mowa w § 3 ust. 2, ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2025 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.
Zgodnie z treścią ww. art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki poniesione na:
a) nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem,
b) nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie,
c) nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego,
d) budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego,
e) rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego
‒ położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.
Dochody, od których zaniechano poboru podatku nie są wykazywane w zeznaniach rocznych i nie podlegają opodatkowaniu oraz zgłoszeniu do urzędu skarbowego.
Zatem, zaniechanie poboru podatku do umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu pożyczek znajdzie zastosowanie, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki:
Zaniechanie poboru podatku dla Pani z tytułu podpisania ugody z bankiem w odniesieniu do umowy pożyczki hipotecznej
Podkreślić należy, że główną przesłanką do skorzystania z zaniechania poboru podatku jest przeznaczenie kredytu/pożyczki na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że w dniu 24 listopada 2008 r. zawarła Pani wraz z mężem z bankiem umowę pożyczki hipotecznej w złotych indeksowanej kursem CHF. Zabezpieczeniem spłaty pożyczki była hipoteka kaucyjna ustanowiona na rzecz Banku na prawie własności nieruchomości zlokalizowanej pod adresem (…). Pożyczka została zaciągnięta celem sfinansowania remontu ww. nieruchomości mieszkalnej, w której nadal Pani mieszka. Pani mąż zmarł 12 września 2023 roku. Nie korzystała Pani dotychczas ze zwolnienia z opodatkowania od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, o którym mowa w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 roku w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe. Zawarcie oraz wykonane ugody planowane jest w całości w 2026 r.
Mając na uwadze przedstawione we wniosku zdarzenie oraz obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa stwierdzić należy, że wartość umorzonej części pożyczki na podstawie zawartej ugody z bankiem, będzie stanowić dla Pani przychód z tytułu nieodpłatnych świadczeń w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych kwalifikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w odniesieniu do którego zastosowanie znajdzie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r.
Tym samym nie będzie Pani zobowiązana do zapłaty podatku dochodowego z tego tytułu. Nie ciąży na Pani również obowiązek wykazania kwoty objętej zaniechaniem w zeznaniu podatkowym.
W związku z powyższym, Pani stanowisko jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Panią i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.
Powołana przez Panią interpretacja została wydana w indywidualnej sprawie i nie ma zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do Pani sprawy, ani do żadnego innego zaistniałego stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a,
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług,
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”. Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego.
Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo