Skutki podatkowe podpisania ugody przez rezydenta Niemiec z bankiem, który przejął nieruchomość (zwolnienie z długu).
Podatnik w 2008 roku nabył nieruchomość mieszkaniową, finansując zakup kredytem hipotecznym indeksowanym we frankach szwajcarskich. Z powodu trudności finansowych kredyt nie został spłacony, a bank wypowiedział umowę. Obecnie, w związku z upadłością banku, podatnik otrzymał propozycję ugody polegającej na zwolnieniu z długu w wysokości 291 103,26 zł w zamian za wpłatę 44…
Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
3 maja 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 21 maja 2026 r., 30 maja 2026 r. i 2 czerwca 2026 r. Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
W 2008 r. dokonał Pan zakupu nieruchomości na cele mieszkaniowe nie związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zakup został sfinansowany kredytem hipotecznym indeksowanym we frankach szwajcarskich udzielonym przez Bank w wysokości 326 354,69 zł. Z uwagi na trudności finansowe umowa kredytowa została rozwiązana, a kredyt nie został spłacony w całości. Obecnie w związku z postępowaniem upadłościowym banku otrzymał Pan propozycję zawarcia ugody z bankiem, polegającą na uznaniu kredytu za spłacony i zwolnienia Pana z długu wysokości 291 103,26 zł.
Nadmienił Pan, że warunkiem zawarcia wyżej wymienionej ugody jest wpłacenie na rzecz Syndyka kwoty 44 051,83 zł.
Na dzień zawarcia ugody zgodnie z zapisami Ksiąg Banku spłacił Pan kwotę 428 261,45 zł. Oświadczył Pan, że:
1. Zaciągnął Pan kredyt na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej.
2. Nie korzystał Pan z zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot umorzonych wierzytelności w odniesieniu do której kredyt został umorzony.
3. Kredyt został zaciągnięty przed 15 stycznia 2015 r.
4. Kredyt został zabezpieczony w postaci Hipoteki ustanowionej na nieruchomości.
5. Zaciągnął Pan kredyt na wydatki mieszkaniowe o których mowa w art. 21 ust 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym z dnia 26 lipca 1991 r., które wyniosły 100% kredytu.
6. Nieruchomość nie była przeznaczona na cele związane z działalnością gospodarczą, jak również nie była wynajmowana.
7. Nieruchomość została przejęta od Państwa przez Bank na rzecz spłaty zadłużenia w 2015 r.
Uzupełnienie zdarzenia przyszłego
Kredyt został zaciągnięty na zakup lokalu na cele mieszkaniowe niezwiązane z działalnością gospodarczą. Kredyt został zaciągnięty wspólnie z Pana małżonką A.A., z którą to solidarnie odpowiada Pan za spłatę do pełnej wysokości. Bank zwolni z długu również Pana żonę.
Kredyt został przyznany przez Bank, który podlega Komisji Nadzoru Finansowego.
Bank wypowiedział umowę z dniem 24 października 2014 r. Przejęcie nieruchomości przez Bank nastąpiło 27 kwietnia 2015 r. Nie posiadają Państwo dokumentów, w których jest podana data rozwiązania umowy. W wypowiedzeniu umowy jest zawarty 30-dniowy okres wypowiedzenia, stąd wniosek, że datą rozwiązania umowy jest 24 listopada 2014 r.
Kredyt został zabezpieczony hipoteką na nieruchomości, której dotyczył wyżej wymieniony kredyt hipoteczny.
Na kwotę umorzenia składają się kwoty kapitału i odsetek. Nie mają Państwo wiedzy, czy w skład umorzenia będą wchodziły kwoty odsetek karnych. Kwoty odsetek karnych według umowy kredytowej wynosiły dwukrotność oprocentowania w dniu przewalutowania wymaganego kapitału w kredytach udzielanych w polskich złotych. Nie mają Państwo wiedzy, czy w skład umorzonej kwoty wchodzą inne opłaty, tj. prowizje, ubezpieczenia itp.
Nie korzystali Państwo z innych umorzeń wierzytelności. Nie korzystali Państwo z umorzenia wierzytelności zabezpieczonych Hipoteką.
Ugodę planują Państwo podpisać w najbliższym możliwym terminie po otrzymaniu interpretacji podatkowej;.
Umowa kredytowa została podpisana 20 czerwca 2008 r., a nabycie nieruchomości nastąpiło 10 lipca 2008 r. Kredyt w całości został przeznaczony na pokrycie kosztów nabycia nieruchomości oraz kosztów budowy, o których mowa w artykule 21 ust 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym z dnia 26 lipca 1991 r., które wyniosły 100% kredytu.
Na dzień podpisania ugody będzie Pan rezydentem podatkowym w Niemczech - adres: (…).
Pytanie
Czy wobec ww. faktów zostanie zastosowane wobec Pana rozporządzenie MF z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe w brzmieniu uwzględniającym zmiany wprowadzone przez rozporządzenie MF z dnia 20 grudnia 2024 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (Dz. U. 2024 poz. 1912)?
Pana stanowisko w sprawie
Według Pana, spełnia Pan warunki do zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu przychodu uzyskanego w związku z umorzeniem wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zawarte w rozporządzeniu MF z 11 marca 2022 r.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Obowiązek podatkowy
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592):
Osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy).
Natomiast art. 3 ust. 2a cytowanej ustawy stanowi, że:
Osoby fizyczne, jeżeli nie mają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miejsca zamieszkania, podlegają obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów (przychodów) osiąganych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (ograniczony obowiązek podatkowy).
W myśl art. 3 ust. 2b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Za dochody (przychody) osiągane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez podatników, o których mowa w ust. 2a, uważa się w szczególności dochody (przychody) z:
1) pracy wykonywanej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy, bez względu na miejsce wypłaty wynagrodzenia;
2) działalności wykonywanej osobiście na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, bez względu na miejsce wypłaty wynagrodzenia;
3) działalności gospodarczej prowadzonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w tym poprzez położony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zagraniczny zakład;
4) położonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieruchomości lub praw do takiej nieruchomości, w tym ze zbycia jej w całości albo w części lub zbycia jakichkolwiek praw do takiej nieruchomości;
5) papierów wartościowych oraz pochodnych instrumentów finansowych niebędących papierami wartościowymi, dopuszczonych do publicznego obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w ramach regulowanego rynku giełdowego, w tym uzyskane ze zbycia tych papierów albo instrumentów oraz z realizacji praw z nich wynikających;
5a) umorzenia, odkupienia, wykupienia i unicestwienia w inny sposób tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych utworzonych na podstawie przepisów obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz odpłatnego zbycia tych tytułów uczestnictwa;
6) tytułu przeniesienia własności udziałów (akcji) w spółce, ogółu praw i obowiązków w spółce niebędącej osobą prawną lub tytułów uczestnictwa w funduszu inwestycyjnym, instytucji wspólnego inwestowania lub innej osobie prawnej i praw o podobnym charakterze lub z tytułu należności będących następstwem posiadania tych udziałów (akcji), ogółu praw i obowiązków, tytułów uczestnictwa lub praw - jeżeli co najmniej 50% wartości aktywów tej spółki, spółki niebędącej osobą prawną, tego funduszu inwestycyjnego, tej instytucji wspólnego inwestowania lub osoby prawnej, bezpośrednio lub pośrednio, stanowią nieruchomości położone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub prawa do takich nieruchomości;
6a) tytułu przeniesienia własności udziałów (akcji), ogółu praw i obowiązków, tytułów uczestnictwa lub praw o podobnym charakterze w spółce nieruchomościowej;
7) tytułu należności regulowanych, w tym stawianych do dyspozycji, wypłacanych lub potrącanych, przez osoby fizyczne, osoby prawne albo jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, mające miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, niezależnie od miejsca zawarcia umowy i wykonania świadczenia;
8) niezrealizowanych zysków, o których mowa w art. 30da.
Katalog dochodów (przychodów) wymienionych w ww. art. 3 ust. 2b ustawy, nie jest katalogiem zamkniętym; wymienia jedynie przykładowe, najczęściej podejmowane czynności służące uzyskaniu przychodu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Główna zasada dotycząca ograniczonego obowiązku podatkowego wyrażona jest w art. 3 ust. 2a ww. ustawy, natomiast ust. 2b podaje tylko przykładowe rodzaje dochodów, które podlegają opodatkowaniu w Polsce i nie jest to wyliczenie wyczerpujące.
Ustawodawca dopuszcza istnienie także innych dochodów, które należy uznać za osiągnięte na terytorium Polski. W przepisie tym przewidziano opodatkowanie oparte na zasadzie źródła. Jeżeli źródło przychodów cudzoziemca znajduje się na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej, to Rzeczpospolita Polska ma prawo opodatkować dochody uzyskane z tego źródła na zasadach obowiązujących w tym państwie (ograniczony obowiązek podatkowy).
Cytowany wcześniej art. 3 ust. 2a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że opodatkowaniu podlega dochód (przychód) osiągnięty na terytorium Polski.
Jest to generalna zasada, według której ustala się, jaki dochód podlega opodatkowaniu w Polsce. Decyduje o tym miejsce osiągania dochodów, nie zaś miejsce świadczenia usługi. O źródle dochodów położonych w Polsce można mówić wtedy, gdy takie źródło dochodów trwale związane jest z terytorium Polski lub gdy źródłem dochodu są polscy rezydenci eksploatujący rzeczy lub dobra niematerialne należące do innych podmiotów.
Na podstawie art. 3 ust. 1a ww. ustawy:
Za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która:
1) posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub
2) przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.
Przepis art. 3 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazuje na dwa warunki, od spełnienia których uzależnia się kwalifikację danej osoby jako mającej miejsce zamieszkania w Polsce. Powyższe przesłanki są rozdzielone spójnikiem „lub”, co jest równoznaczne z tym, że wystarczy spełnienie którejkolwiek z nich, aby uznać, że osoba posiada miejsce zamieszkania w Polsce, a co za tym idzie – podlega w kraju nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, czyli opodatkowaniu od wszystkich osiąganych dochodów.
Jako pierwszy warunek pozwalający na uznanie osoby za mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przepis wskazuje posiadanie centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych). Przesłanka ta została skonstruowana w bardzo szeroki sposób, jeśli chodzi o zakreśloną grupę osób, które na potrzeby podatku dochodowego od osób fizycznych posiadają w Polsce ośrodek interesów życiowych. Wynikać może to z użycia w powołanym powyżej przepisie spójnika „lub” w sformułowaniu „centrum interesów osobistych lub gospodarczych” dla doprecyzowania kiedy uznaje się daną osobę za mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Przez „centrum interesów osobistych” należy rozumieć wszelkie powiązania rodzinne, tzn. ognisko domowe, aktywność społeczna, polityczna, kulturalna, obywatelska, przynależność do organizacji/klubów, uprawiane hobby itp. Z kolei „centrum interesów gospodarczych” to przede wszystkim miejsce prowadzenia działalności zarobkowej, źródła dochodów, posiadane inwestycje, majątek nieruchomy i ruchomy, polisy ubezpieczeniowe, zaciągnięte kredyty, konta bankowe itd.
Za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej uważa się również osobę fizyczną, która przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym. W świetle art. 3 ust. 1a analizowany warunek stanowi samodzielną podstawę do uznawania określonej kategorii osób za rezydentów, niezależną od omówionego powyżej posiadania na terytorium Polski centrum interesów życiowych.
Ustalenie miejsca zamieszkania podatnika decyduje o zakresie ciążącego na nim obowiązku podatkowego. Inaczej mówiąc, od miejsca zamieszkania zależy czy podatnik podlega nieograniczonemu, czy ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce. Nieograniczonym obowiązkiem podatkowym objęci są podatnicy, którzy w Polsce mają miejsce zamieszkania. Podlegają oni obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów. Natomiast, jeśli podatnik będzie miał miejsce zamieszkania za granicą, to w Polsce będzie płacił podatek tylko od dochodów (przychodów) uzyskanych w danym roku podatkowym w Polsce (ograniczony obowiązek podatkowy).
Jak stanowi art. 4a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Przepisy art. 3 ust. 1, 1a, 2a i 2b stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska.
Z informacji przedstawionych przez Pana wynika, że:
1. nabył Pan nieruchomość 10 lipca 2008 r. Zakup został sfinansowany kredytem hipotecznym z 20 czerwca 2008 r. indeksowanym we frankach szwajcarskich udzielonym przez Bank;
2. otrzymał Pan propozycję zawarcia ugody z Bankiem, polegającą na uznaniu kredytu za spłacony i zwolnienia Pana z długu;
3. na dzień podpisania ugody będzie Pan rezydentem podatkowym w Niemczech.
Umorzenie wierzytelności w świetle Konwencji w sprawie unikania podwójnego opodatkowania
Z uwagi na fakt, że na moment podpisania ugody będzie Pan posiadał miejsce zamieszkania w Niemczech, kwestie opodatkowania dochodów uzyskanych w związku z umorzeniem wierzytelności z tytułu kredytu, o którym mowa we wniosku należy rozpatrywać z uwzględnieniem Umowy z dnia 14 maja 2003 r. między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od majątku (Dz. U. z 2005 r. Nr 12 poz. 90).
Stosownie do art. 4 ust. 1 tej Umowy:
W rozumieniu niniejszej umowy, określenie „osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w Umawiającym się Państwie” oznacza osobę, która zgodnie z prawem tego Państwa podlega tam opodatkowaniu z uwagi na jej miejsce zamieszkania, miejsce stałego pobytu, miejsce zarządu albo inne kryterium o podobnym charakterze i obejmuje również to Państwo, każdą jego jednostkę terytorialną lub organ lokalny. Jednakże określenie to nie obejmuje osób, które podlegają opodatkowaniu w tym Państwie, w zakresie dochodu osiąganego tylko ze źródeł w tym Państwie lub z tytułu majątku położonego w tym Państwie.
Ww. Konwencja w swej treści nie zawiera przepisu, który regulowałby sposób opodatkowania dochodów w związku z umorzeniem wierzytelności z tytułu kredytu, zatem zastosowanie znajdzie art. 22 tej Konwencji dotyczący opodatkowania tzw. „innych dochodów”.
Zgodnie z art. 22 ust. 1 Umowy polsko-niemieckiej:
Dochody osoby mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w Umawiającym się Państwie, bez względu na to, gdzie są osiągane, a które nie są objęte postanowieniami poprzednich artykułów niniejszej umowy, podlegają opodatkowaniu tylko w tym Państwie.
W myśl art. 22 ust. 2 Umowy:
Postanowienia ustępu 1 niniejszego artykułu nie mają zastosowania do dochodów niebędących dochodami z majątku nieruchomego, określonego w artykule 6 ustęp 2, jeżeli osoba osiągająca takie dochody, posiadająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w Umawiającym się Państwie, prowadzi w drugim Umawiającym się Państwie działalność gospodarczą poprzez zakład w nim położony lub wykonuje w tym drugim Państwie wolny zawód w oparciu o stałą placówkę w nim położoną i gdy prawo lub majątek, z tytułu których osiąga dochód, są faktycznie związane z działalnością takiego zakładu lub stałej placówki. W takim przypadku stosuje się postanowienia artykułu 7 lub artykułu 14.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że w związku z tym, że na moment podpisania ugody z bankiem będzie Pan posiadał miejsce zamieszkania w Niemczech (tj. nieograniczony obowiązek podatkowy i rezydencję podatkową w Niemczech), to przychód jaki uzyska Pan z tytułu umorzenia wierzytelności, stosownie do treści art. 22 ust. 1 umowy polsko-niemieckiej, podlegał będzie opodatkowaniu tylko w tym państwie, tj. w Niemczech. Tym samym nie będzie ciążył na Panu obowiązek zapłaty podatku dochodowego z ww. tytułu w Polsce oraz złożenia zeznania podatkowego.
W konsekwencji, zaniechanie poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe uregulowane w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe, nie będzie miało zastosowania do umorzonej Panu wierzytelności.
Pana stanowisko jest nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Zgodnie z art. 14f § 2b pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa, opłata za wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej podlega zwrotowi - w odpowiedniej części - wyłącznie w przypadku uiszczenia jej w kwocie wyższej od należnej. Nienależna opłata w wysokości 40 zł wpłacona przez Pana dodatkowo dnia 21 maja 2026 r., zostanie Panu zwrócona - stosownie do art. 14f § 2a Ordynacji podatkowej – na rachunek bankowy, z którego dokonał Pan opłaty.
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Pana i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo