Interpretacja 0114-KDIP3-2.4011.56.2026.3.MJ

Interpretacja indywidualna

– stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

13 stycznia 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 5 stycznia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 15 lutego 2026 r. – w odpowiedzi na wezwanie.

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

27 marca 2007 r. zawarła Pani z Bankiem (…) umowę o kredyt hipoteczny nr (…), na podstawie, której Bank udzielił Pani na okres 528 miesięcy (44 lata) kredytu w kwocie 153.000,00 zł z przeznaczeniem na zakup lokalu mieszkalnego, refinansowanie kosztów poniesionych na cele mieszkaniowego w kwocie 3.000,00 zł oraz na pokrycie kosztów wliczonych w kredyt w wysokości 3.999,15 zł, tj. łącznie 159.999,15 zł. Kredyt był indeksowany do CHF po przeliczeniu wypłaconej kwoty zgodnie z kursem kupna CHF według Tabeli Kursów Walut Obcych obowiązującej w Banku w dniu uruchomienie kredytu.

22 grudnia 2023 r. Sąd (…) wydał wyrok w sprawie z Pani powództwa przeciwko Bankowi (…) rozstrzygający o Pani roszczeniach związanych z zawartą z Bankiem Umową Kredytu Hipotecznego nr (…) z 27 marca 2007 r.

Wyrokiem (…) przesądzono o nieważności Umowy Kredytu oraz o zasądzeniu od Banku na rzecz Kredytobiorcy kwoty 64.580,27 zł oraz 8.903,12 CHF wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 29 kwietnia 2020 r. do dnia zapłaty, a także o zasądzeniu od Banku na rzecz Kredytobiorcy kosztów postępowania.

Wskutek wywiedzionej przez Bank apelacji od Wyroku (…), sprawa została przekazana do rozpoznania przez Sąd Apelacyjny (…).

Obecnie kwota pozostająca do spłaty to 46.634,20 CHF z 71 028,66 CHF.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, w przypadku trwałej bezskuteczności (nieważności) umowy kredytu znajduje zastosowanie tzw. teoria dwóch kondykcji, co oznacza, że bank i kredytobiorca muszą zwrócić sobie świadczenia spełnione w wykonaniu tej umowy.

Z aktualnych wyliczeń wynika, że obecnie łączna Pani wierzytelność wobec Banku, wynosi 206.305,65 PLN, na którą to kwotę składa się:

a)  64.580,24 PLN stanowiąca równowartość rat kapitałowo - odsetkowych w PLN uiszczonych przez Kredytobiorcę na podstawie Umowy Kredytu uznanej za nieważną,

b)  76.945,09 PLN (16.738,11 CHF) stanowiąca równowartość rat kapitałowo - odsetkowych w CHF uiszczonych przez Panią na podstawie Umowy Kredytu uznanej za nieważną, przeliczonych wg kursu średniego NBP z dnia wydania Wyroku (...) (4,597),

c)  4.651,00 PLN stanowiąca równowartość opłat z tytułu ubezpieczenia niskiego wkładu własnego uiszczonych przez Kredytobiorcę na podstawie Umowy Kredytu uznanej za nieważną,

d)  678,00 PLN stanowiąca równowartość opłat z tytułu ubezpieczenia pomostowego uiszczonych przez Kredytobiorcę na podstawie Umowy Kredytu uznanej za nieważną,

e)  37.464,10 PLN stanowiąca równowartość odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty zasądzonych Wyrokiem (…) w PLN,

f)   21.987,22 PLN (4.782,95 CHF) stanowiąca równowartość odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty zasądzonych Wyrokiem (…) w CHF,

Wierzytelność Banku z tytułu udostępnionego Kredytobiorcy kapitału kredytu stanowi równowartość 159.999,15 PLN (71.028,66 PLN na dzień zawarcia umowy kredytu hipotecznego CHF).

Ewentualne zawarcie z Bankiem porozumienia wyczerpałoby wszelkie roszczenia Stron związane z Umową Kredytu uznaną za nieważną.

Do zawarcia porozumienia może dojść w 2026 r.

W wyniku potrącenia, według aktualnych wyliczeń, Bank pozostałby zobowiązany do zapłaty na Pani rzecz kwoty ok. 46.306,50 PLN.

Jednocześnie wyjaśnia Pani, że ewentualne zawarcie przez Panią porozumienia opisanego we wniosku, które to porozumienie spowoduje umorzenie wierzytelności w sytuacji, w której:

• zaciągnięty kredyt służył realizacji wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, której celem było zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych jednego gospodarstwa domowego;
• nie korzystała Pani z zaniechania poboru podatku od kwoty umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zabezpieczonego hipotecznie, zaciągniętego na realizację innej inwestycji mieszkaniowej niż określona w pkt 1) powyżej;
• kredyt mieszkaniowy zaciągnięty został przed dniem 15 stycznia 2015 r.;
• kredyt mieszkaniowy zabezpieczony został hipotecznie na spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego;
• zaciągnięty kredyt w całości był przeznaczony na wydatki na zakup spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego (jak w pkt 1) niniejszego pisma), o których mowa w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Uzupełnienie

W dniu 22 grudnia 2023 roku Sąd (…) wydał wyrok w sprawie z Pani powództwa przeciwko Bankowi (…) rozstrzygający o roszczeniach Kredytobiorcy związanych z zawartą z Bankiem Umową Kredytu Hipotecznego z dnia 27 marca 2007 roku.

Wskutek wywiedzionej przez Bank apelacji od Wyroku (…), sprawa została przekazana do rozpoznania przez Sąd Apelacyjny (…).

Wyrokiem (…) przesądzono o nieważności Umowy Kredytu oraz o zasądzeniu od Banku na rzecz Kredytobiorcy kwoty 64.580,27 PLN oraz 8.903,12 CHF wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 29 kwietnia 2020 roku do dnia zapłaty, a także o zasądzeniu od Banku na rzecz Kredytobiorcy kosztów postępowania.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, w przypadku trwałej bezskuteczności (nieważności) umowy kredytu znajduje zastosowanie tzw. teoria dwóch kondykcji, co oznacza, że bank i kredytobiorca muszą zwrócić sobie świadczenia spełnione w wykonaniu tej umowy.

Przed Sądem (…) toczy się postępowanie z powództwa Banku przeciwko Kredytobiorcy o zwrot kapitału kredytu.

W wyniku zawarcia porozumienia Strony zgodnie oświadczą, co następuje.

1.  Łączna wierzytelność Kredytobiorcy wobec Banku, wynosi 206.305,66 PLN, na którą to kwotę składa się:

a) 64.580,24 PLN stanowiąca równowartość rat kapitałowo - odsetkowych w PLN uiszczonych przez Kredytobiorcę na podstawie Umowy Kredytu uznanej za nieważną,

b) 76.945,09 PLN (16.738,11 CHF) stanowiąca równowartość rat kapitałowo - odsetkowych w CHF uiszczonych przez Kredytobiorcę na podstawie Umowy Kredytu uznanej za nieważną, przeliczonych wg kursu średniego NBP z dnia wydania Wyroku (…) (4,597),

c) 4.651,00 PLN stanowiąca równowartość opłat z tytułu ubezpieczenia niskiego wkładu własnego uiszczonych przez Kredytobiorcę na podstawie Umowy Kredytu uznanej za nieważną,

d) 678,00 PLN stanowiąca równowartość opłat z tytułu ubezpieczenia pomostowego uiszczonych przez Kredytobiorcę na podstawie Umowy Kredytu uznanej za nieważną,

e) 37.464,10 PLN stanowiąca równowartość odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty zasądzonych Wyrokiem (…) w PLN, wyliczonych na 10 grudnia 2025 roku,

f) 21.987,22 PLN (4.782,95 CHF) stanowiąca równowartość odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty zasądzonych Wyrokiem (…) w CHF, wyliczonych na 10 grudnia 2025 roku.

2.  Wierzytelność Banku z tytułu udostępnionego Kredytobiorcy kapitału kredytu stanowi równowartość 159.999,16 PLN.

3.  Aby rozliczyć roszczenia związane ze świadczeniami spełnionymi w związku z uznaną nieważną Umową Kredytu, strony potrącają wzajemnie ww. wierzytelności, tj. wierzytelność Kredytobiorcy wskazaną w pkt 1 i wierzytelność Banku z tytułu udostępnionego Kredytobiorcy kapitału kredytu wskazaną w pkt 2 - do wysokości wierzytelności niższej.

4.  W wyniku potrącenia Bank pozostaje zobowiązany do zapłaty na rzecz Kredytobiorcy kwoty 46.306,50 PLN i zobowiązuje się ją zapłacić w terminie 30 dni od dnia podpisania niniejszego porozumienia.

W związku z ugodowym rozstrzygnięciem o roszczeniach Stron w niniejszym porozumieniu, Bank zobowiązuję się do:

a)  cofnięcia w całości apelacji wywiedzionej od Wyroku (…) w terminie 30 dni od dnia zawarcia niniejszego porozumienia;

b)  uiszczenia na rzecz Kredytobiorcy kosztów postępowania zasądzonych na jego rzecz Wyrokiem (…) w terminie 7 dni od dnia zawarcia niniejszego Porozumienia,

c)  wobec ugodowego zakończenia sporu między Kredytobiorcą a Bankiem, Strony oświadczą, iż cofną dotychczas złożone wnioski o zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego oraz nie wystąpią z wnioskiem o obciążenie drugiej strony kosztami procesu w zakresie cofniętej apelacji opisanej w lit. b.

1.  Niniejsze porozumienie wyczerpuje wszelkie roszczenia Stron związane z Umową Kredytu uznaną za nieważną. Strony zrzekają się dalej idących roszczeń wynikających z lub związanych z Umową Kredytu - w tym Kredytobiorca zrzeka się roszczeń wykraczających poza uregulowany już niniejszym porozumieniem zwrot uiszczonych na rzecz Banku rat kapitałowo-odsetkowych oraz kosztów zapłaconych z tytułu wykonania umowy i potwierdza, że rozumie, że nie będzie mógł ich od Banku dochodzić.

2.  Bank zrzeka się roszczeń przekraczających zwrot nominalnej kwoty udostępnionego Kredytobiorcy kapitału kredytu, w tym roszczenia o zwrot wartości, jaką przedstawia umożliwienie Kredytobiorcy korzystania z kapitału kredytu. Strony nadto zrzekają się roszczenia o waloryzację kwot uiszczanych oraz udostępnionych z uwagi na realizację Umowy Kredytu.

3.  Wprawdzie Sąd Najwyższy w uchwale wydanej w dniu 25 kwietnia 2024 r. w sprawie o sygnaturze: (…) orzekł, że żadna ze Stron umowy uznanej za nieważną nie jest uprawniona do domagania się "wynagrodzenia" z tytułu korzystania z jej środków pieniężnych, to jednak zasadność tego rodzaju roszczeń po stronie konsumenta oraz możliwe sposoby ich kalkulacji nie zostały dotychczas jednolicie rozstrzygnięte w orzecznictwie i nie można wykluczyć, że Kredytobiorca mógłby ich w przyszłości dochodzić, w przypadku braku objęcia tych roszczeń niniejszym porozumieniem. Kredytobiorca potwierdza, że składając oświadczenia objęte niniejszym Porozumieniem jest świadomy, że zgodnie z orzeczeniem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 15 czerwca 2023 r. w sprawie C-520/21 w przypadku stwierdzenia, że umowa kredytu jest nieważna w całości (upada) ze względu na to, że nie może ona dalej obowiązywać po usunięciu klauzuli abuzywnej, kredytobiorca może domagać się od Banku dalej idących roszczeń, wykraczających poza zwrot uiszczonych przez niego rat, kosztów zapłaconych z tytułu wykonania umowy kredytu oraz ustawowych odsetek za opóźnienie, pod warunkiem poszanowania celów Dyrektywy 93/13 z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich i zasady proporcjonalności.

4.  Każda ze Stron zobowiąże się do tego, że nie podniesie przeciwko drugiej Stronie żadnych roszczeń i nie będzie wszczynać żadnego postępowania (jakiegokolwiek rodzaju i przed jakimkolwiek organem), których podstawa będzie opierała się na okolicznościach związanych z Umową Kredytu lub spełnionymi w jej wykonaniu świadczeń.

Po podpisaniu Porozumienia, Bank zobowiąże się współpracować z Kredytobiorcą zgodnie z art. 100 Ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece oraz zwolnić z nieruchomości będącej przedmiotem kredytowania zabezpieczenie w postaci hipoteki poprzez wydanie w terminie 14 dni od dnia podpisania Porozumienia pisemnego oświadczenia o wyrażeniu zgody na jej wykreślenie z księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości, umożliwiając odebranie przez Kredytobiorcę tego dokumentu po upływie ww. terminu w macierzystym dla Kredytobiorcy oddziale Banku (…).

1.  Bank zobowiąże się do cofnięcia pozwu wraz ze zrzeczeniem roszczenia w sprawie wskazanej w lit. e. - w terminie 30 dni od dnia podpisania przez strony niniejszego porozumienia, a także do cofnięcia wszelkich złożonych wniosków o obciążenie Kredytobiorcy kosztami procesu oraz nieskładania nowych.

2.  Wobec ugodowego zakończenia sporu między Kredytobiorcą a Bankiem, Strony oświadczą, iż nie wystąpią z wnioskiem o obciążenie drugiej strony kosztami procesu w zakresie cofniętego powództwa o zwrot kapitału kredytu udzielonego na podstawie Umowy Kredytu, a toczącego się aktualnie przed Sądem (…).

Ponadto, w opisanej przez Panią we wniosku sytuacji, jeżeli dojdzie do wykonania postanowień zapadłych w nieprawomocnym wyroku sądu, stwierdzającym nieważność umowy kredytowej i zasądzającym zwrot środków wpłaconych przez Panią wraz z odsetkami, to kwota zwrotu nie powoduje faktycznego przyrostu w Pani majątku.

Zatem po Pani stronie, jako kredytobiorcy, nie powstał przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Ponadto wypłacone Pani odsetki za opóźnienie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń dotyczą świadczenia niepodlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Wobec powyższego ww. odsetki objęte są zwolnieniem od opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a w konsekwencji w związku z ich wypłatą nie powstanie u Pani zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych.

Należność, którą Bank zwróci Pani w wyniku porozumienia to zwrot uprzednio wpłaconych przez Panią rat kapitałowo-odsetkowych.

W ostatnim piśmie już Pani wyjaśniła, że zostaną zwrócone świadczenia spełnione w wykonaniu umowy uznanej przez (…) za nieważną, zatem Bank zwraca Pani kwoty przez Panią wpłacone, natomiast Pani zwraca kwotę kredytu. Wyjaśniała Pani także w poprzednim piśmie, że dojdzie do potrącenia wzajemnie wierzytelności do wysokości wierzytelności niższej. W poprzednim piśmie powołała Pani wyrok (…), który orzekł o nieważności umowy. Natomiast nieważność umowy kredytu oznacza, że zobowiązania stron umów, banku i klienta, nigdy nie powstały, a strony zobowiązane są zwrócić to, co świadczyły w związku z nieważną umową, jako świadczenia nienależne.

Należność, którą Bank zwróci Pani w wyniku porozumienia, stanowi zwrot wpłaconych przez Panią własnych środków pieniężnych z tytułu spłaty zaciągniętego kredytu.

Odsetki ustawowe, które zostały zasądzone przez Sąd, i które zostaną Pani wypłacone na podstawie porozumienia, to odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty zasądzonej przez Sąd należności głównej.

Odsetki ustawowe, które zasądzi Sąd, to odsetki, o których mowa w art. 481 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071).

Bank nazwał to porozumieniem, jednak dochodzi do ugody, ponieważ, co też już wyjaśniała Pani i na co wskazał Bank, porozumienie wyczerpuje wszelkie roszczenia Stron związane z umową kredytu uznaną za nieważną.

Zwrot na Pani rzecz kosztów procesu będzie stanowił zwrot faktycznie poniesionych przez Panią wydatków ze swoich środków pieniężnych.

Przede wszystkim ta kwota już jest zasądzona, a nie będzie zasądzona, co zostało dokładnie sprecyzowane w Pani poprzednim piśmie. Wyjaśniła Pani już również, że wyrok (…) nie jest jeszcze prawomocny. Prawomocność uzyska po zawarciu porozumienia i wycofaniu przez Bank apelacji. Ta informacja również znajduje się w poprzednim piśmie. Wyjaśniała Pani także, że wyrokiem (…) przesądzono o nieważności umowy kredytu oraz o zasądzeniu od Banku na Pani rzecz kwoty 64.580,27 zł oraz 8.903,12 CHF wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 29 kwietnia 2020 r. do dnia zapłaty, a także o zasądzeniu od Banku na Pani rzecz kosztów postępowania.

Dodatkowo poinformowała Pani, że nie zostało jeszcze ustalone, czy opisane we wniosku porozumienie będzie zawarte w formie ugody sądowej.

Pytanie

Czy zawarcie porozumienia z bankiem na warunkach opisanych we wniosku podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

Pani stanowisko w sprawie

W Pani ocenie zawarcie porozumienia nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Z treści porozumienia wynika, że Bank nie dokona umorzenia wierzytelności, tylko Strony zwrócą sobie świadczenia spełnione w wykonaniu tej umowy z uwagi na orzeczenie przez (…) trwałej bezskuteczności (nieważności) umowy kredytu.

Wobec powyższego wyrażone przez Panią stanowisko w złożonym 5 stycznia 2026 r. wniosku o udzielenie indywidualnej interpretacji podatkowej, w którym Pani wskazała, że:

jest w Pani ocenie nieprawidłowe.

Zawarcie porozumienia z bankiem na warunkach opisanych we wniosku, nie jest objęte zwolnieniem wynikającym z rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 1672), ponieważ w ogóle w tych okolicznościach nie dochodzi do umorzenia przez Bank wierzytelności.

Niemniej jednak w opisanym stanie faktycznym w Pani ocenie nie powstanie zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych.

Przedstawiając Pani stanowisko w sprawie, w pierwszej kolejności wskazać należy, że wyrok (…), w którym przesądzono o nieważności Umowy Kredytu oraz o zasądzeniu od Banku na Pani rzecz kwot z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 29 kwietnia 2020 roku do dnia zapłaty, a także o zasądzeniu od Banku na rzecz Kredytobiorcy kosztów postępowania - jest nieprawomocny.

Jednak po ewentualnym podpisaniu przez strony porozumienia, zgodnie z oświadczeniem Banku dojdzie do cofnięcia w całości apelacji wywiedzionej od Wyroku (…) w terminie 30 dni od dnia zawarcia niniejszego porozumienia. Zatem wyrok (…) uzyska walor prawomocności.

Natomiast ewentualne zawarcie niniejszego porozumienia stanowi w pełni wykonanie przez Bank wyroku Sądu (…) z 22 grudnia 2023 roku w sprawie z Pani powództwa przeciwko Bankowi (…) rozstrzygającego o Pani roszczeniach związanych z zawartą z Bankiem Umową Kredytu Hipotecznego z 27 marca 2007 r.

Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

Zgodnie z art. 11 ust. 1 ww. ustawy:

Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika, jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny. Katalog źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych zawiera art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W myśl pkt 9 tego artykułu, do źródeł przychodów zalicza się inne źródła.

Jak stanowi art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Każde świadczenie mające realną korzyść finansową, o ile nie stanowi konkretnej kategorii przychodu zaliczanego do jednego ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ww. ustawy, jest dla świadczeniobiorcy przychodem z innych źródeł.

Zgodnie z art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.):

Stwierdzenie nieważności powoduje usunięcie z obrotu prawnego wadliwej czynności prawnej polegającej na zawarciu umowy kredytu hipotecznego. Nieważność umowy kredytu oznacza, że zobowiązania stron umów, banku i klienta, nigdy nie powstały, a strony zobowiązane są zwrócić to, co świadczyły w związku z nieważną umową, jako świadczenia nienależne. Kredytodawca powinien zatem zwrócić wszystkie świadczenia pobrane od kredytobiorcy, a kredytobiorca powinien zwrócić kwotę faktycznie otrzymanego kredytu.

W przypadku stwierdzenia nieważności umowy przez sąd skutki prawne na gruncie cywilnym występują ex tunc (wstecz), a więc od momentu zawarcia umowy dotkniętej wadliwością (przesłanką nieważności), co oznacza, że umowa kredytu jako nieważna już od chwili jej zawarcia nie wywołuje skutków prawnych. Mamy do czynienia z sytuacją jakby w ogóle nie doszło do jej zawarcia.

W wyniku unieważnienia umowy kredytu bankowego nastąpi rozliczenie finansowe między Panią a bankiem, w wyniku którego bank zwróci Pani całą kwotę kredytu wraz z odsetkami, natomiast z Pani strony nastąpi zwrócenie kwoty kapitału.

W sytuacji opisanej przez Panią we wniosku dojdzie do wykonania postanowień zapadłych w wyroku sądu. Sąd stwierdził nieważność umowy kredytowej i zasądził zwrot środków wpłaconych przez Panią wraz z odsetkami.

Kwota zwrotu nie powoduje faktycznego przyrostu w Pani majątku, a jedynie "wyrównanie" wcześniejszego zmniejszenia w Pani majątku.

Wobec tego zwrot ten nie spełnia celu przychodu jakim jest zwiększenie majątku podatnika - ani poprzez zwiększenie aktywów ani poprzez zmniejszenie jego pasywów. Po Pani stronie, jako kredytobiorcy, nie powstał przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Odnośnie odsetek należy wskazać, że instytucję prawną odsetek za zwłokę reguluje art. 481 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1016 ze zm.), zgodnie z którym:

Stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Przepis art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zwalnia zatem z opodatkowania wszelkie odsetki za opóźnienie wypłacone w związku ze świadczeniami, które nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Podsumowując, w opisanej przez Panią sytuacji, jeżeli dojdzie do wykonania postanowień zapadłych w nieprawomocnym wyroku sądu, stwierdzającym nieważność umowy kredytowej i zasądzającym zwrot środków wpłaconych przez Panią wraz z odsetkami, to kwota zwrotu nie powoduje faktycznego przyrostu w Pani majątku.

Zatem po Pani stronie, jako kredytobiorcy, nie powstał przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Ponadto wypłacone Pani odsetki za opóźnienie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń dotyczą świadczenia niepodlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Wobec powyższego ww. odsetki objęte są zwolnieniem od opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a w konsekwencji w związku z ich wypłatą nie powstanie u Pani zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych.

W opisanej sprawie, co zostało wskazane w ugodzie, strony potrącają wzajemnie wierzytelności, tj. wierzytelność Kredytobiorcy wskazaną w pkt 1 i wierzytelność Banku z tytułu udostępnionego Kredytobiorcy kapitału kredytu wskazaną w pkt 2 - do wysokości wierzytelności niższej.

Zwraca Pani uwagę, że łączna wysokość odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty zasądzonych Wyrokiem (…) w PLN, wyliczonych na 10 grudnia 2025 roku wynosi 59.451,32 (tj. 37.464,10 PLN + 21.987,22 PLN).

Łączna Pani wierzytelność wobec Banku wynosi 206.305,66 PLN.

Natomiast wierzytelność Banku z tytułu udostępnionego Pani kapitału kredytu stanowi równowartość 159.999,16 PLN.

Z powyższego zestawienia wynika, że Bank dokonana częściowego potrącenia 13.144,82 PLN z przysługujących Pani odsetek ustawowych na rzecz wierzytelności Banku z tytułu udostępnionego Pani kapitału kredytu, tj. 206.305,66 PLN – 159.999,16 PLN = 46.306,50 PLN.

Zatem Bank nie wypłaci Pani pełnej kwoty przysługujących Pani odsetek ustawowych za opóźnienie, tj. 59.451,32 PLN.

W wyniku potrącenia Bank będzie zobowiązany do zapłaty na Pani rzecz kwoty 46.306,50 PLN (tj. 59.451,32 – 13.144,82 PLN = 46.306,50 PLN).

W Pani ocenie również w tej części nie powstanie u Pani zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych.

W zakresie opodatkowania zwrotu kosztów procesu uważa Pani, że zwrot takich kosztów należy traktować jako refundację poniesionych przez Panią wcześniej wydatków. Koszty procesu nie stanowią przysporzenia majątkowego (dochodu). Zatem nie podlegają opodatkowaniu pdof.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Reguły dotyczące opodatkowania

Stosownie do art. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy:

Zakresem zastosowania tego przepisu są objęte sytuacje, w których spełnione są łącznie następujące warunki:

• podatnik uzyskał przychód, a więc przysporzenie majątkowe i jednocześnie
• przychód ten „wynika z czynności, które nie mogą być przedmiotem skutecznej prawnie umowy”, czyli wykazuje związek przyczynowo-skutkowy z taką czynnością, ma swoje źródło w takiej czynności.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 cytowanej ustawy:

Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Jak stanowi art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy:

Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:

• pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;
• pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.

Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.

Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.

Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.

Źródła przychodów

Źródła przychodów zostały określone przez ustawodawcę w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Z informacji przedstawionych przez Panią wynika, że planuje Pani zawrzeć porozumienie, na mocy którego dojdzie do rozliczenia wzajemnych roszczeń, wypłaty odsetek oraz zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Powzięła Pani wątpliwość, czy wypłacone na podstawie porozumienia kwoty będą stanowić przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Rozliczenie wzajemnych roszczeń

Ugoda – jako jeden z typów umów – regulowana jest przepisami Kodeksu cywilnego.

Zgodnie z art. 917 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071):

Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania czy też odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp.

Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.

W doktrynie prezentowany jest również pogląd, zgodnie z którym kauzalność ugody przejawia się w określeniu zarzutów, którymi mogą się posłużyć strony po zawarciu ugody. Tak więc ugoda jest czynnością, realizowaną w drodze wzajemnych ustępstw stron, zmierzającą do uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnienia ich wykonania albo uchylenia sporu istniejącego lub mogącego powstać.

Instytucja kredytu została natomiast uregulowana przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.

Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Zasady i skutki dokonywania kompensaty (potrącenia) reguluje art. 498 ustawy Kodeks cywilny. Zgodnie z tym przepisem:

Potrącenie wierzytelności jest jedną z form wygaśnięcia zobowiązania w wyniku wykonania świadczenia przez umorzenie wzajemnych wierzytelności między stronami. Wygaśnięcie zobowiązania przez potrącenie, czyli kompensata wierzytelności, następuje wówczas, jeżeli jedna strona jest w stosunku do drugiej dłużnikiem i jednocześnie wierzycielem, tj. ma zarówno wierzytelność, jak i zobowiązanie względem tej drugiej strony.

Potrącenie, mimo że dotyczy świadczeń tego samego rodzaju (z reguły pieniężnych), prowadzi do zaliczenia jednej wierzytelności na poczet drugiej. Dochodzi w ten sposób do zaspokojenia wierzyciela i osiągnięcia tym samym celu zobowiązania. Na skutek potrącenia wierzytelności obydwu stron umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej. Instytucja potrącenia jest substytutem świadczenia, dzięki któremu dłużnik płaci swój dług i zwalnia się z zobowiązania. W momencie potrącenia następuje faktyczne spełnienie świadczenia. Potrącenie jest więc formą wykonania zobowiązania, do którego, w myśl art. 503 Kodeksu cywilnego, stosuje się przepisy o zaliczeniu zapłaty.

Wprawdzie przez potrącenie strony nie otrzymują efektywnie należnych im świadczeń, ale wskutek zaliczenia wierzytelności jednej z nich na poczet wierzytelności drugiej każda ze stron zostaje zwolniona ze swego długu, co pozwala uznać ich długi za spłacone. Tym samym potrącenie jako sposób wygaszenia stosunku zobowiązaniowego uznaje się za równoważny spełnieniu świadczenia (zapłacie).

W sytuacji, gdy dojdzie do umorzenia należności poprzez potrącenie wierzytelności, u stron nie wystąpi przychód podatkowy. Przychód podatkowy wystąpiłby wówczas, gdy doszłoby do częściowej kompensaty wierzytelności, a wierzyciel zwolniłby dłużnika z pozostałej części długu.

Pani skutki podatkowe z tytułu rozliczenia roszczeń

Jak wynika z opisu sprawy, w wyniku porozumienia dojdzie do potrącenia Pani roszczenia z roszczeniem Banku, a na skutek tej czynności Bank zwróci Pani pozostałą kwotę przysługującego Pani roszczenia.

Taki zwrot nie spełnia zatem celu przychodu jakim jest zwiększenie majątku podatnika - ani poprzez zwiększenie aktywów ani poprzez zmniejszenie jego pasywów. Po stronie Kredytobiorcy nie dochodzi do powstania przysporzenia majątkowego, bowiem otrzymuje on z powrotem zwrot swoich własnych środków, które wcześniej wpłacił tytułem spłaty zaciągniętego kredytu ponad roszczenie, które przysługiwało Bankowi.

Taka wypłata będzie więc kredytobiorcy neutralna podatkowo – po jego stronie nie powstanie przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Tym samym - nie będzie na Pani ciążył obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tego tytułu.

W tej kwestii Pani stanowisko jest prawidłowe.

Skutki podatkowe wypłaty odsetek

Instytucję prawną odsetek za zwłokę reguluje art. 481 § 1 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.), zgodnie z którym:

Nie każde odsetki otrzymane przez osoby fizyczne podlegają opodatkowaniu. Ustawodawca przewidział w niektórych sytuacjach, w odniesieniu do odsetek, możliwość zwolnienia od podatku dochodowego. Takie zwolnienie przysługuje wyłącznie wówczas, gdy przepis omawianej ustawy zawiera w tym przedmiocie wyraźne postanowienie.

Ustawą z 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 2105) do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wprowadzono art. 21 ust. 1 pkt 95b, który ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2021 r.

Zgodnie z ww. przepisem:

Przepis art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zwalnia zatem z opodatkowania wszelkie odsetki za opóźnienie wypłacone w związku ze świadczeniami, które nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Skoro zwrot wpłaconych przez Panią środków tytułem wykonania umowy kredytu nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, to wypłacone z tego tytułu odsetki podlegają zwolnieniu z opodatkowania na mocy art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zatem Pani stanowisko w tej części również jest prawidłowe.

Skutki podatkowe zwrotu kosztów postępowania

Zgodnie z art. 98 § 1 ustawy z 17 listopada 1964 r. ustawy Kodeks postępowania cywilnego (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1568 ze zm.):

Stosownie do art. 98 § 2 cytowanej ustawy:

Z kolei w myśl art. 98 § 3 tej ustawy:

Zgodnie z art. 98 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego:

Jak wynika z powyższych przepisów, koszty procesu (w tym zastępstwa procesowego) mają charakter zwrotu wydatków poniesionych przez powoda. Zwrot ten nie rodzi więc obowiązku podatkowego w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, o ile kwota zasądzona tytułem zwrotu kosztów postępowania nie przewyższała faktycznie poniesionych przez powoda wydatków.

Z wniosku wynika, że otrzyma Pani zwrot kosztów postępowania faktycznie poniesionych przez Panią.

W takim wypadku kwota ta stanowi jedynie zwrot poniesionych wcześniej wydatków – nie jest więc dochodem podlegającym opodatkowaniu. Dla celów podatkowych otrzymana kwota tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego jest obojętna podatkowo.

W konsekwencji zwrot kosztów postępowania poniesionych przez Panią nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Pani stanowisko w tym zakresie jest prawidłowe.

Zatem, skoro otrzymana od banku kwota nie jest przychodem podatkowym, to nie znajdzie do niej zastosowanie rozporządzenie Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe - z uwagi na brak wystąpienia przychodu w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który mógłby być objęty tym rozporządzeniem. Ponadto, ww. rozporządzenia nie stosuje się do zwracanych kwot.

Wobec tego, w Pani sprawie nie ma zastosowania rozporządzenie Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.

Pani stanowisko w tej części jest także prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Wyjaśnić również należy, że wydając interpretacje indywidualną tutejszy Organ nie dokonuje wyliczeń. Zgodnie bowiem z zasadą samoopodatkowania, obowiązującą w polskim systemie podatkowym, na podatniku spoczywa obowiązek dokonania oceny własnej sytuacji prawnopodatkowej, a po jej dokonaniu zachowania się zgodnie z przepisami prawa podatkowego, bowiem prawidłowość takiego wyliczenia podlega weryfikacji przez organ podatkowy w postępowaniu podatkowym. Dlatego też, tutejszy Organ nie odniósł się do kwot i wyliczeń wskazanych we wniosku.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·     Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·     Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·     Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA).

Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·     w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·     w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego.

Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.