Skoro wypłata nienależnie pobranych świadczeń z tytułu unieważnionej umowy o kredyt hipoteczny nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, to wypłacone z tego tytułu odsetki są zwolnione od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Podatniczka zawarła z bankiem umowę kredytu hipotecznego indeksowanego do CHF. Wyrokiem Sądu Okręgowego z 22 maja 2026 r. sąd stwierdził nieważność tej umowy i zasądził na jej rzecz zwrot wpłaconych rat w kwotach 53.165,67 zł, 21.534,89 zł oraz 29.084,47 CHF wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od wskazanych dat do dnia zapłaty. Wyrok jest nieprawomocny. Podatniczka nigdy nie korzystała z ulgi odsetkowej. Odsetki mają charakter odsetek…
Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe
Szanowny Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
25 maja 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 19 czerwca 2026 r. (wpływ 19 czerwca 2026 r.) - w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Zawarła Pani z bankiem umowę kredytu hipotecznego indeksowanego do CHF.
Wyrokiem Sądu Okręgowego (…) z dnia 22 maja 2026 r. sąd ustalił nieistnienie stosunku prawnego wynikającego z umowy kredytu oraz zasądził na Pani rzecz zwrot świadczeń spełnionych na rzecz banku wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie.
Sąd zasądził: 53.165,67 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 12 lutego 2022 r. do dnia zapłaty, 21.534,89 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 15 lipca 2022 r. do dnia zapłaty, 29.084,47 CHF wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 16 lipca 2024 r. do dnia zapłaty.
Wyrok jest obecnie nieprawomocny.
Nigdy nie korzystała Pani z ulgi odsetkowej.
Uzupełnienie opisu stanu faktycznego
Odsetki ustawowe za opóźnienie zostały zasądzone od kwot stanowiących zwrot świadczeń spełnionych przez Panią na rzecz banku na podstawie nieważnej umowy kredytu. Odsetki zostały naliczone od następujących świadczeń:
Odsetki mają charakter ustawowych odsetek za opóźnienie zasądzonych przez sąd z powodu niewykonania przez bank obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń po skierowaniu do banku stosownych wezwań do zapłaty.
Kwoty 53.165,67 zł, 21.534,89 zł oraz 29.084,47 CHF stanowią zwrot świadczeń spełnionych przez Panią na rzecz banku w wykonaniu umowy kredytu, której nieważność została stwierdzona przez sąd.
Są to kwoty odpowiadające świadczeniom nienależnie pobranym przez bank na podstawie nieważnej umowy kredytowej.
Obecnie wyrok z dnia 22 maja 2026 r. jest nieprawomocny.
Jeżeli wyrok się uprawomocni, odsetki zostaną wypłacone na podstawie prawomocnego wyroku sądowego.
Na dzień składania niniejszego uzupełnienia nie została zawarta ugoda sądowa ani ugoda pozasądowa z bankiem i nie jest pewne, czy taka ugoda zostanie zawarta.
Wniosek dotyczy skutków podatkowych otrzymania odsetek ustawowych za opóźnienie zasądzonych przez sąd w związku ze zwrotem świadczeń spełnionych na rzecz banku na podstawie nieważnej umowy kredytu.
Oczekuje Pani potwierdzenia, czy opisane odsetki ustawowe za opóźnienie, zasądzone od kwot stanowiących zwrot nienależnie pobranych świadczeń wynikających z nieważnej umowy kredytu, korzystają ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Pytanie
Czy odsetki ustawowe za opóźnienie zasądzone na Pani rzecz w związku z nieważnością umowy kredytu hipotecznego indeksowanego do CHF korzystają ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o PIT?
Pani stanowisko w sprawie
Pani zdaniem zasądzone odsetki ustawowe za opóźnienie korzystają ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o PIT.
Odsetki te mają charakter odszkodowawczy i są związane ze zwrotem świadczeń spełnionych na podstawie nieważnej umowy kredytowej.
Zwrot świadczeń wynikających z nieważności umowy nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, wobec czego również odsetki od tych świadczeń korzystają ze zwolnienia przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o PIT.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Reguły dotyczące opodatkowania
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Powołany przepis wyraża tzw. zasadę powszechności opodatkowania. Regułą jest, że każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, wyjątkiem zaś jest sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega. Wyjątki od omawianej zasady dotyczą:
Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:
Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
W świetle art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Ustawodawca przyjął zasadę, że przychodami są:
1) pieniądze i wartości pieniężne, które:
2) wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń - czyli takie przysporzenia majątkowe, które mają postać:
Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 powołanej ustawy mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika, jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.
Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów (obejmujący m.in. kwestię uwzględniania kosztów uzyskania przychodów dla celów ustalenia dochodu z danego źródła przychodów).
Źródła przychodów
Przepis art. 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zawiera katalog źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy, źródłami przychodów są „inne źródła”.
Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 - stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy - uważa się w szczególności:
Kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14 , dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.
Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w treści art. 20 ust. 1 ustawy.
W związku z tym każde świadczenie mające realną korzyść finansową, o ile nie stanowi konkretnej kategorii przychodu zaliczanego do jednego ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ww. ustawy, jest dla świadczeniobiorcy przychodem z innych źródeł.
Z informacji przedstawionych przez Panią informacji wynika, że sąd unieważnił Pani umowę kredytową i zasądził na Pani rzecz zwrot świadczeń spełnionych na rzecz banku wraz z odsetki ustawowe za opóźnienie.
Powzięła Pani wątpliwość, czy odsetki te korzystają ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych.
Skutki podatkowe wypłaty odsetek
Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38). Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:
Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Stwierdzenie nieważności powoduje usunięcie z obrotu prawnego wadliwej czynności prawnej polegającej na zawarciu umowy kredytu hipotecznego.
Nieważność umowy kredytu oznacza, że zobowiązania stron umów, banku i klienta, nigdy nie powstały, a strony zobowiązane są zwrócić to, co świadczyły w związku z nieważną umową, jako świadczenia nienależne. Kredytodawca powinien zatem zwrócić wszystkie świadczenia pobrane od kredytobiorcy, a kredytobiorca powinien zwrócić kwotę faktycznie otrzymanego kredytu.
Wygaśnięcie zobowiązania przez potrącenie, czyli kompensata wierzytelności, następuje wówczas, jeżeli jedna strona jest w stosunku do drugiej dłużnikiem i jednocześnie wierzycielem, tj. ma zarówno wierzytelność, jak i zobowiązanie względem tej drugiej strony. Potrącenie, mimo że dotyczy świadczeń tego samego rodzaju (z reguły pieniężnych), prowadzi do zaliczenia jednej wierzytelności na poczet drugiej. Dochodzi w ten sposób do zaspokojenia wierzyciela i osiągnięcia tym samym celu zobowiązania. Na skutek potrącenia wierzytelności obydwu stron umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej. Instytucja potrącenia jest substytutem świadczenia, dzięki któremu dłużnik płaci swój dług i zwalnia się ze zobowiązania.
W przypadku stwierdzenia nieważności umowy przez sąd skutki prawne na gruncie cywilnym występują ex tunc (wstecz), a więc od momentu zawarcia umowy dotkniętej wadliwością (przesłanką nieważności), co oznacza, że umowa kredytu jako nieważna już od chwili jej zawarcia nie wywołuje skutków prawnych. Mamy do czynienia z sytuacją jakby w ogóle nie doszło do jej zawarcia.
Zatem w sytuacji, gdy zgodnie z wyrokiem sądu dochodzi do zwrotu nienależnie pobranych przez bank świadczeń, to taki zwrot nie stanowi przychodu.
Dla celów podatkowych jest on obojętny podatkowo. Zwrot ten nie podlega więc opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Odnosząc się natomiast do kwestii zasądzonej przez Sąd wypłaty przez bank odsetek za opóźnienie, instytucję prawną odsetek za zwłokę reguluje art. 481 § 1 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795 ze zm.), zgodnie z którym:
Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
Na podstawie art. 481 § 2 Kodeksu cywilnego:
Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy.
Jak już wcześniej wskazano, z definicji przychodu zawartej w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wywieść należy, że za przychody podatkowe mogą być uznane takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.
Kwota otrzymanych odsetek stanowi więc przychód, gdyż jest niewątpliwie określonym przyrostem w majątku podatnika.
Zwrócić należy jednak uwagę, że nie każde odsetki otrzymane przez osoby fizyczne podlegają opodatkowaniu. Ustawodawca przewidział w niektórych sytuacjach, w odniesieniu do odsetek, możliwość zwolnienia od podatku dochodowego. Takie zwolnienie przysługuje wyłącznie, gdy przepis omawianej ustawy zawiera w tym przedmiocie wyraźne postanowienie.
Stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Wolne od podatku dochodowego są odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty należności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym, wolnych od podatku dochodowego lub od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku
Jak wynika z brzmienia tego przepisu zwolnienie to obejmuje tylko takie odsetki, które spełniają równocześnie dwa warunki:
1) są naliczane z tytułu nieterminowej wypłaty należności,
2) świadczenia, od których są naliczane, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym, są wolne od podatku dochodowego lub na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano od nich poboru podatku.
Skoro w przedstawionych okolicznościach wypłata nienależnie pobranych świadczeń z tytułu unieważnionej umowy o kredyt hipoteczny nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, to wypłacone z tego tytułu odsetki są zwolnione od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W związku z wypłatą odsetek ustawowych za opóźnienie nie będzie Pani zobowiązana do zapłaty podatku dochodowego.
Zatem Pani stanowisko uznałem za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo