Interpretacja 0114-KDIP3-2.4011.665.2026.2.MT

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

18 czerwca 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 29 czerwca 2026 r. (wpływ 29 czerwca 2026 r.) - w odpowiedzi na wezwanie.

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego (doprecyzowany w uzupełnieniu)

Jest Pan osobą fizyczną podlegającą w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Był Pan stroną umowy kredytu hipotecznego denominowanego do franka szwajcarskiego (CHF), zawartej 25 lipca 2006 r. w celu zaspokojenia własnych celów mieszkaniowych. Kredyt został w całości spłacony 31 lipca 2015 r.

W umowie kredytu znajdowały się postanowienia dotyczące zasad ustalania kursów walut stosowanych przez bank, które zostały zakwestionowane jako niedozwolone postanowienia umowne (klauzule abuzywne). W związku z tym od wielu lat toczy się przeciwko bankowi postępowanie grupowe, którego jest Pan uczestnikiem.

Niezależnie od Pana udziału w postępowaniu grupowym bank wytoczył przeciwko Panu odrębne powództwo dotyczące roszczenia o zwrot korzyści majątkowej uzyskanej przez Pana w związku z kwestionowaniem ważności umowy kredytu.

W celu zakończenia istniejących sporów sądowych bank oraz Pan zamierzacie zawrzeć ugodę w rozumieniu art. 917 Kodeksu cywilnego. Na podstawie ugody bank zobowiąże się do wypłaty na rzecz Pana określonej kwoty pieniężnej. Kwota ta będzie stanowiła częściowy zwrot świadczeń pieniężnych uprzednio spełnionych przez Pana na rzecz banku w wykonaniu umowy kredytu, w szczególności części rat kredytowych uiszczonych przez Pana w okresie obowiązywania umowy.

Wypłata nie będzie stanowiła wynagrodzenia za jakiekolwiek świadczenie wykonywane przez Pana na rzecz banku. Nie będzie Pan zobowiązany do wykonania na rzecz banku żadnych usług, dostaw, ani innych świadczeń wzajemnych. Celem ugody będzie ugodowe zakończenie sporów dotyczących rozliczeń wynikających z umowy kredytu.

Kwota wypłacona przez bank będzie niższa niż łączna wartość rat i innych świadczeń pieniężnych uprzednio zapłaconych przez Pana na rzecz banku w wykonaniu umowy kredytu. Wskazał Pan, że zgodnie z zawartą ugodą:

„Wobec zawarcia Ugody Bank zobowiązuje się do zapłaty na rzecz Kredytobiorcy następujących kwot:

1)  10.800,00 PLN tytułem zwrotu części kosztów postępowania sądowego, o którym mowa w § 1 ust. 3 Ugody, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wynikających z Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2018.265)/Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2015.1800).

2)  Kwota nr 2 „tytułem dodatkowej kwoty pieniężnej stanowiącej częściowy zwrot spłaconych przez Kredytobiorcę rat kredytowych”.”

Wysokość kwoty nr 2 jest jeszcze przedmiotem negocjacji, ale na pewno będzie niższa niż łączna wartość rat i innych świadczeń pieniężnych uprzednio zapłaconych na rzecz banku w związku z tą umową kredytu hipotecznego.

Powziął Pan wątpliwość, czy otrzymanie od banku wskazanej kwoty pieniężnej, stanowiącej częściowy zwrot wcześniej spełnionych świadczeń, będzie skutkowało powstaniem przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Pytanie

Czy otrzymanie przez Pana od banku, na podstawie ugody zawartej w celu zakończenia sporów związanych z umową kredytu denominowanego do CHF, kwoty pieniężnej stanowiącej częściowy zwrot rat kredytowych i innych świadczeń uprzednio spełnionych przez Pana na rzecz banku nie będzie stanowiło przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 9 ust. 1 tej ustawy?

Pana stanowisko w sprawie

Pana zdaniem otrzymanie od banku kwoty pieniężnej na podstawie opisanej ugody nie będzie skutkowało powstaniem przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

W Pana ocenie kwota wypłacona przez bank będzie miała charakter zwrotu części świadczeń pieniężnych uprzednio spełnionych przez Pana na rzecz banku w wykonaniu umowy kredytu zawierającej postanowienia uznawane za abuzywne. Otrzymana kwota nie będzie stanowiła nowego przysporzenia majątkowego, lecz będzie prowadziła jedynie do częściowego odzyskania własnych środków finansowych wcześniej przekazanych bankowi.

Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychodem mogą być wyłącznie takie świadczenia, które skutkują definitywnym przyrostem majątku podatnika.

Tymczasem zwrot własnych środków pieniężnych nie powoduje powstania nowego przysporzenia majątkowego, lecz jedynie przywraca stan majątkowy istniejący przed dokonaniem wcześniejszej płatności.

W przedstawionym zdarzeniu przyszłym bank wypłaci Panu kwotę będącą częściowym zwrotem rat kredytowych wcześniej uiszczonych przez Pana. Wypłata ta nie będzie wynagrodzeniem za świadczenie wykonywane przez Pana, nie będzie również stanowiła odrębnego źródła dochodu, ani nie będzie związana z uzyskaniem przez Pana jakiejkolwiek dodatkowej korzyści majątkowej ponad zwrot wcześniej przekazanych środków.

W konsekwencji otrzymana kwota nie będzie mieściła się w zakresie pojęcia przychodu określonego w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ani przychodu z innych źródeł, o którym mowa w art. 20 ust. 1 tej ustawy.

Stanowisko to znajduje potwierdzenie w utrwalającej się linii interpretacyjnej organów podatkowych oraz orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczącym rozliczeń sporów związanych z kredytami waloryzowanymi lub denominowanymi do walut obcych, zgodnie z którą zwrot świadczeń uprzednio spełnionych przez kredytobiorcę nie powoduje powstania przychodu podatkowego, ponieważ nie prowadzi do definitywnego wzbogacenia podatnika.

W związku z powyższym stoi Pan na stanowisku, że otrzymanie od banku kwoty pieniężnej na podstawie opisanej ugody nie będzie stanowiło przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Reguły dotyczące opodatkowania

Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z jego treścią:

Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Jak stanowi art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Jak stanowi art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:

• pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;
• pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.

Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.

Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.

Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.

Źródła przychodów

Źródła przychodów zostały określone przez ustawodawcę w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

W związku z tym, świadczenie mające realną korzyść finansową, o ile nie stanowi konkretnej kategorii przychodu zaliczanego do jednego ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ww. ustawy, jest dla świadczeniobiorcy przychodem z innych źródeł.

Wskazał Pan, że na podstawie ugody Bank zwróci Panu określoną kwotę. Powziął Pan wątpliwość jakie będą skutki podatkowej tej czynności.

Skutki podatkowe wypłaty określonej kwoty

Ugoda – jako jeden z typów umów – regulowana jest przepisami Kodeksu cywilnego.

Zgodnie z art. 917 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 184):

Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania czy też odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp.

Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.

W doktrynie prezentowany jest również pogląd, zgodnie z którym kauzalność ugody przejawia się w określeniu zarzutów, którymi mogą się posłużyć strony po zawarciu ugody. Tak więc ugoda jest czynnością, realizowaną w drodze wzajemnych ustępstw stron, zmierzającą do uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnienia ich wykonania albo uchylenia sporu istniejącego lub mogącego powstać.

Instytucja kredytu została natomiast uregulowana przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.

Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Pana skutki podatkowe z tytułu wypłaty kwoty określonej przez Bank

Jak wynika z opisu sprawy, bank w ramach ugody zwróci Panu określoną kwoty pieniężną. Kwota ta będzie stanowiła częściowy zwrot świadczeń pieniężnych uprzednio spełnionych przez Pana na rzecz banku w wykonaniu umowy kredytu, w szczególności części rat kredytowych uiszczonych przez Pana w okresie obowiązywania umowy. Kwota wypłacona przez bank będzie niższa niż łączna wartość rat i innych świadczeń pieniężnych uprzednio zapłaconych przez Pana na rzecz banku w wykonaniu umowy kredytu. Kwota ta nie będzie stanowiła wynagrodzenia za jakiekolwiek świadczenie wykonywane przez Pana na rzecz banku. Nie będzie Pan zobowiązany do wykonania na rzecz banku żadnych usług, dostaw, ani innych świadczeń wzajemnych.

W przypadku zwrotu wpłaconych wcześniej środków pieniężnych - taka operacja nie spełnia celu przychodu jakim jest zwiększenie majątku podatnika - ani poprzez zwiększenie aktywów ani poprzez zmniejszenie jego pasywów. Po stronie Kredytobiorcy nie dochodzi do powstania przysporzenia majątkowego, bowiem otrzymuje on z powrotem zwrot swoich własnych środków, które wcześniej wpłacił tytułem spłaty kredytu ponad to, co powinien był zapłacić. Taka wypłata będzie więc dla kredytobiorcy neutralna podatkowo – po jego stronie nie powstanie przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Wobec powyższego, skoro kwota, którą otrzyma Pan od Banku w wyniku zawartej ugody, będzie stanowiła zwrot części wpłaconych wcześniej środków pieniężnych, jej otrzymanie nie spowoduje po Pana stronie dodatkowego przysporzenia majątkowego. Wypłata ta będzie dla Pana neutralna podatkowo.

Dlatego stwierdzam, że wypłacona przez Bank w kwota, nie będzie stanowiła dla Pana przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowanego do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Zatem nie będzie Pan zobowiązany do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych od tej kwoty.

Pana stanowisko jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił, i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Końcowo wskazuję, że nie odniosłem się do skutków podatkowych otrzymania zwrotu kosztów postępowania sądowego, gdyż nie było to przedmiotem Pana zapytania.

Procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego czy kontrolnego. Przy wydawaniu interpretacji indywidualnych w trybie art. 14b ustawy Ordynacja podatkowa, opieram się wyłącznie na opisie stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego podanym we wniosku - nie prowadzę postępowania dowodowego. Przy wydawaniu niniejszej interpretacji dokonałem więc wyłącznie analizy okoliczności podanych we wniosku.

Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest bowiem ustalanie, czy przedstawione we wniosku stan faktyczny/zdarzenie przyszłe jest zgodny ze stanem rzeczywistym. Ustalenie stanu rzeczywistego stanowi domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne.

Jeżeli zatem przedstawiony we wniosku opis zdarzenia różnić się będzie od występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie Pana chroniła w zakresie rzeczywiście zaistniałego zdarzenia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”.

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

• w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA) albo
• w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego.

Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa.