Umorzenie kredytu na podstwie ugody podpisanejz bankiem.
Podatniczka zawarła ugodę z bankiem w sprawie umorzenia części zobowiązania z tytułu kredytu hipotecznego z 2006 roku, który był denominowany w CHF i przeznaczony na różne cele, w tym zakup nieruchomości, spłatę innych kredytów oraz cele konsumpcyjne. Kredyt został zabezpieczony hipotecznie…
Interpretacja indywidualna
– stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych w zakresie zastosowania zaniechania poboru podatku do umorzenia wierzytelności jest:
· prawidłowe –w części dotyczącej kredytu przeznaczonego na spłatę kredytu zaciągniętego na zakup połowy bliźniaka,
· nieprawidłowe – w części dotyczącej kredytu przeznaczonego na zakup działki oraz materiałów budowlano – wykończeniowych do połowy bliźniaka.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
23 lipca 2025 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani – w odpowiedzi na wezwanie - pismem z 2 września 2025 r. (wpływ 9 września 2025 r.) oraz pismem z 30 września 2025 r. (wpływ 6 października 2025 r.) i pismem z 20 października 2025 r. (wpływ 24 października 2025 r.). Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego i jego uzupełnienie
W dniu 21 marca 2025 r. zawarła Pani ugodę pozasądową z bankiem A. w sprawie kredytu hipotecznego 1 z dnia 29 listopada 2006 r. Ugoda zakładała zapłatę przez Panią na rzecz Banku kwoty 50.000,00 zł. Na mocy tej ugody bank zobowiązał się do umorzenia zobowiązania.
Umowa kredytu hipotecznego w pierwotnym brzmieniu przewidywała, że kredyt został udzielony w PLN i będzie spłacany w PLN. Aneksem z 18 kwietnia 2008 r. Strony zmieniły Umowę w ten sposób, że kredyt został denominowany w CHF.
29 listopada 2006 roku małżonkowie AA - Pani i BB zawarli umowę kredytu z Bank 2 mieszkaniowy (obecnie bank A). Bank udzielił kredytobiorcom kredytu w złotych polskich 546.884,80 zł.
Na kwotę Kredytu składała się: kwota pozostawiona do dyspozycji Kredytobiorcy w wysokości 540.000,00 złotych polskich, przeznaczona na realizację celu oraz koszty z tytułu ubezpieczenia od ryzyka utraty pracy, w wysokości 6.484,80 złotych polskich oraz koszty z tytułu opłaty sądowej należnej za wpis hipoteki w wysokości 400,00 złotych polskich.
Kredyt przeznaczony był na pokrycie części kosztów zakupu nieruchomości mieszkalnej zwanej dalej „Nieruchomością” w kwocie 445.000,00 złotych polskich oraz na cele konsumpcyjne Kredytobiorcy w kwocie 30.000,00 złotych polskich oraz na spłatę następujących zobowiązań kredytobiorcy: Kredyt mieszkaniowy w Bank 2 nr 2.
Nieruchomością była: dz. ew. nr 1, o powierzchni 347,00 m. kw., położenie: (…) ul.(…) KW (…) prawo do nieruchomości: własność przysługuje wyłącznie (AA)i na zasadach wspólności ustawowej. Prawnym zabezpieczeniem spłaty Kredytu była:
a) Hipoteka zwykła w kwocie Kredytu oraz hipoteka kaucyjna do kwoty stanowiącej 70% kwoty kredytu, wpisane w Księdze Wieczystej prowadzonej dla „Nieruchomości”
b) Cesja na rzecz Banku wierzytelności z tytułu umowy ubezpieczenia „Nieruchomości”
c) Ubezpieczenie
Kredyt mieszkaniowy w Bank 2 nr 2 zaciągnięty był na zakup „Nieruchomości"— tj. pół bliźniaka wybudowanego na dz. ew. nr 1, o pow. 347,00 m. kw. (…), ul. (…) KW nr: (…).
8 maja 2007 roku podpisany został Aneks nr 1 do Umowy kredytu:
Strony postanowiły zwiększyć kwotę Kredytu o kwotę w wysokości 137.800,00 złotych polskich, do kwoty w wysokości 684.684,80 złotych polskich, w tym 300,00 złotych polskich tytułem opłaty sądowej.
W związku z tym zmianie uległy następujące zapisy Umowy Kredytu:
1. Bank udziela Kredytobiorcy Kredytu w kwocie 546 884,80 złotych polskich, zwanego dalej , „Kredytem”, na warunkach określonych w Umowie, a Kredytobiorca zobowiązuje się do wykorzystania Kredytu zgodnie z postanowieniami Umowy, zwrotu kwoty wykorzystanego Kredytu wraz z odsetkami, w terminach oznaczonych w Umowie oraz zapłaty Bankowi prowizji, opłat i innych należności wynikających z Umowy.
Na kwotę Kredytu składa się: kwota pozostawiona do dyspozycji Kredytobiorcy w wysokości 540.000,00 złotych polskich, przeznaczona na realizację celu określonego w ust. 2 oraz koszty z tytułu ubezpieczenia od ryzyka utraty pracy, w wysokości 6.484,80 złotych polskich oraz koszty z tytułu opłaty sądowej należnej za wpis hipoteki w wysokości 400,00 złotych polskich. Na wniosek Kredytobiorcy kwota przyznanego Kredytu zostaje podwyższona do kwoty w wysokości 684.684,80 złotych polskich.
2. Kredyt przeznaczony jest na pokrycie części kosztów zakupu dz. ew. nr 2 o powierzchni 995,00 m. kw., położonej w (…), (…) w kwocie 445.000,00 złotych polskich, na cele konsumpcyjne Kredytobiorcy w kwocie 30.000,00 złotych polskich oraz na spłatę następujących zobowiązań kredytobiorcy: Kredyt mieszkaniowy w Bank 2 nr 2. Kwota, o którą Kredyt został podwyższony Aneksem nr 1 przeznaczona jest w celu budowy systemem gospodarczym w kwocie 137.500,00 złotych polskich oraz na pokrycie kosztów opłaty sądowej w kwocie 300,00 złotych polskich.
W związku z powyższym podwyższona została kwota hipoteki ustanowionej na nieruchomości mieszkalnej dz. ew. nr 1, o pow. 347,00 m. kw., położenie: (…), ul. (…) KW nr: (…).
18 kwietnia 2008 podpisany został kolejny Aneks do Umowy kredytu:
Strony postanawiają dokonać zmiany określonego w Umowie Kredytu Nr 1 sposobu określania sumy Kredytu w ten sposób, że od dnia wejścia w życie niniejszego Aneksu wysokość Kredytu będzie ustalona we CHF (słownie: frankach szwajcarskich). Na dzień sporządzenia niniejszego Aneksu stan zadłużenia Kredytobiorcy stanowi kwotę kapitału w wysokości 673.311 PLN. Kwota kapitału Kredytu według stanu zadłużenia na dzień 20 marca 2008 r. w wysokości 673.311 PLN została przeliczona na franki szwajcarskie, według kursu kupna CHF podanego w Tabeli kursów kupna / sprzedaży Bank 2. i na dzień 20 marca 2008 r. stanowi kwotę 304.225,14 CHF. W związku z powyższym, Strony postanawiają zmienić numer Umowy Kredytu na następujący. Umowa Kredytu Nr 3.
Bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji Kredytobiorcy kwotę w wysokości 304.225,14 CHF zwaną dalej „Kredytem”. Kredyt zostaje udzielony na warunkach określonych w Umowie, a Kredytobiorca zobowiązuje się do zwrotu kwoty wykorzystanego Kredytu wraz z odsetkami w terminach oznaczonych w Umowie oraz zapłaty Bankowi prowizji i innych należności wynikających z Umowy.
Zgodnie z umową kredytową, kredyt został udzielony na pokrycie części kosztów zakupu nieruchomości mieszkalnej (pół bliźniaka) przy ul. (…) (dz. ew. nr 1, o pow. 347,00 m. kw.) , na cele konsumpcyjne kredytobiorcy w kwocie 30 000 zł oraz na spłatę kredytu mieszkaniowego Bank 2. nr 2 (który był przeznaczony na zakup pół bliźniaka przy ul. (…)- refinansowanie). Aneksem z dnia 8 maja 2007 r. kwota kredytu została podwyższona do wysokości 684.684,80 zł. Zmieniony został cel kredytu na: na pokrycie części kosztów zakupu działki ewidencyjnej DZ.EW.NR 2 przy ul. (…) w wysokości 445.000 zł, na cele konsumpcyjne kredytobiorcy w wysokości 30.000 zł oraz na spłatę zobowiązań kredytu mieszkaniowego w Bank 2 nr 2. Kwota, o którą został podwyższony kredyt przeznaczona była na cele budowy systemem gospodarczym w kwocie 137.500 zł. Kredyt Bank 2. nr 2 był przeznaczony na zakup nieruchomości mieszkalnej przy ul. (…) (dz. ew. nr 1, o pow. 347,00 m. kw.).
Kredyt z Bankiem 2. obecnie A został udzielony przez bank podlegający nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów.
Kredyt został zabezpieczony hipotecznie na nieruchomości mieszkalnej przy ul. (…) (dz.ew. nr 1, o pow. 347,00 m. kw.).
Na kwotę umorzenia składało się:
ZWOLNIENIE KLIENTA Z DŁUGU
1. W wykonaniu Umowy, Bank wypłacił na rzecz Klienta kwotę 673.311,08 PLN. Na dzień sporządzenia Ugody, Klient zapłacił na rzecz Banku kwotę 866.045,89 PLN i 15,08 CHF. Klient potwierdza, że Bank wypłacił kwotę, o której mowa w zdaniu pierwszym oraz że kwoty wskazane w zdaniu drugim zostały zapłacone w wykonaniu Umowy, uznaje uprawnienie Banku do otrzymania tych kwot i nie zgłasza żadnych roszczeń względem tych kwot.
2. Zgodnie z informacją zawartą w księgach rachunkowych Banku, na dzień sporządzenia Ugody aktualne zadłużenie Klienta wobec Banku na podstawie Umowy wyrażone jest w CHF i wynosi łącznie 155 797,02 CHF („Aktualne Zadłużenie”), na którą to kwotę składają się:
a) kapitał kredytu pozostający do spłaty: 150.840,60 CHF,
b) odsetki umowne od kapitału kredytu: 4 956,42 CHF,
c) pozostałe odsetki, opłaty i koszty: O CHF.
3. Wartość Aktualnego Zadłużenia w PLN, po przeliczeniu go według średniego kursu CHF Narodowego Banku Polskiego opublikowanego w dniu 18 marca 2025 r. w wysokości 4,3370 PLN/CHF, wynosi łącznie: 675.691,68 PLN.
4. Klient uznaje roszczenie Banku o zapłatę kwoty 50.000 PLN oraz zobowiązuje się do jej zapłaty do dnia 4 kwietnia 2025 r. w ramach pełnego i ostatecznego rozliczenia roszczeń stron wynikających z Umowy lub w związku z nią.
5. Z dniem zapłaty w terminie przez Klienta kwoty, o której mowa w § 3 ust. 4 powyżej:
a) Bank zwalnia Klienta z długu (tj. umarza Aktualne Zadłużenie Klienta pomniejszone o kwotę, do której zapłaty zobowiązał się Klient zgodnie z § 3 ust. 4 powyżej) w kwocie 625.691,68 PLN oraz zrzeka się wszelkich dalej idących roszczeń wynikających z Umowy lub w związku z nią, przekraczających kwotę określoną w § 3 ust. 4 powyżej,
b) Klient oświadcza i zgadza się, że przyjmuje to zwolnienie z długu.
Nie korzystała Pani nigdy wcześniej z umorzenia wierzytelności z tytułu innego kredytu zaciągniętego na realizację innej inwestycji mieszkaniowej.
W uzupełnieniu z 30 września 2025 r. ( wpływ 6 października 2025 r.) wskazała Pani, że zgodnie z treścią umowy kredytowej nr 1 kredyt został udzielony na pokrycie części kosztów zakupu nieruchomości mieszkalnej (pół bliźniaka) przy ul. (…) (dz. ew. nr 1, o pow. 347,00 m. kw.), cele konsumpcyjne kredytobiorcy w kwocie 30.000 zł oraz na spłatę kredytu mieszkaniowego Bank 2 nr 2.
Aneksem z dnia 8 maja 2007 r. cel kredytu został zmieniony na: pokrycie części kosztów zakupu działki ewidencyjnej DZ.EW.NR 2 przy ul. (…) w wysokości 445.000 zł, na cele konsumpcyjne kredytobiorcy w wysokości 30.000 zł oraz na spłatę zobowiązań kredytu mieszkaniowego w Bank 2 nr 2.
Kredyt Bank 2 nr 2 był przeznaczony na zakup nieruchomości mieszkalnej przy ul. (…) (dz. ew. nr 1, o pow. 347,00 m. kw.).
Zmiana celu kredytu na zakup działki nr 2, dotyczyła kredytu 1.
Przez refinansowanie rozumie Pani, spłatę kredytu mieszkaniowego w Bank 2 nr 2 środkami z kredytu 1.
Pół bliźniaka zostało przez Panią i Pani męża zakupione za kredyt nr 2, a za kredyt nr 1 została zakupiona działka nr 2 przy ul. (…).
Działka nr 2 przy ul. (...) nie ma miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ma wydane warunki zabudowy mieszkaniowej i pozwolenie na budowę.
Pismem z 20 października 2025 r. wskazała Pani, że środki na cele konsumpcyjne kredytobiorcy w kwocie 30.000 zł, wydatkowane były na materiały budowlano-wykończeniowe dla połowy bliźniaka przy ul. (…).
Pytanie
Czy w związku z zawarciem ugody z Bankiem i uzyskanym umorzeniem zobowiązania, będzie Pani podlegała zaniechaniu poboru podatku dochodowego (na podstawie § 1 ust. 1 pkt. 1 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe)?
Pani stanowisko w sprawie
Prawdą jest, że w związku z zawarciem ugody z Bankiem i uzyskanym umorzeniem zobowiązania, będzie Pani podlegała zaniechaniu poboru podatku dochodowego (na podstawie § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe).
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Reguły dotyczące opodatkowania
Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Powołany przepis wyraża tzw. zasadę powszechności opodatkowania. Regułą jest, że każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, wyjątkiem zaś jest sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega. Wyjątki od omawianej zasady dotyczą:
· dochodów, które zostały wprost wymienione przez ustawodawcę w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako zwolnione z podatku oraz
· dochodów, od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydanego na podstawie art. 22 ustawy Ordynacja podatkowa (rozporządzenie takie może być wydane w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników).
Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:
Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
Jak stanowi art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:
· pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;
· pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.
Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.
Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.
Źródła przychodów
W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Źródłami przychodów są inne źródła.
Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:
Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.
Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.
Wskazała Pani, że na podstawie zawartej ugody bank umorzy Pani zobowiązanie dotyczące kredytu hipotecznego. Należy zatem przeanalizować skutki podatkowe tej czynności.
Umorzenie wierzytelności
Instytucja kredytu została uregulowana przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.).
Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:
Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).
Tym samym, umorzoną Pani kwotę wierzytelności z tytułu zaciągniętych kredytów należy zakwalifikować do przychodu z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zaniechanie poboru podatku
Jednakże zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 102) w aktualnie obowiązującym brzmieniu zmienionym Rozporządzeniem Ministra Finansów z 20 grudnia 2024 r. (Dz. U. 2024 poz. 1912):
1. Zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot:
1) umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku gdy:
a) kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego - gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz
b) osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej;
2) otrzymanych przez osobę fizyczną świadczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego udzielonego w walucie obcej lub w złotych, lecz nominowanego lub indeksowanego do waluty obcej, w związku z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania.
2. Kwoty wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, obejmują:
1) kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału);
2) odsetki, w tym odsetki skapitalizowane, i prowizje;
3) opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń.
3. W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1128, z późn. zm.), zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego.
4. W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zastąpiony kredytem refinansowym lub gdy na jego spłatę został zaciągnięty kredyt konsolidacyjny, zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje odpowiednio kwotę wierzytelności z tytułu kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego
5. Przez jedną inwestycję mieszkaniową, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych:
1) jednego gospodarstwa domowego albo
2) więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2021 r. poz. 1043).
6. Przez jedno gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 5, rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi.
7. W przypadku gdy stroną umowy kredytu mieszkaniowego na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, są co najmniej dwie osoby fizyczne, zaniechanie poboru podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, ma zastosowanie wyłącznie do osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b.
Z kolei § 4 cytowanego rozporządzenia stanowi, że:
Zaniechanie, o którym mowa w § 1 i § 2, ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.
Stosownie do § 4a tego rozporządzenia:
Zaniechanie, o którym mowa w § 1 i § 2, w przypadku pożyczek, o których mowa w § 3 ust. 2, ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2025 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.
Natomiast w myśl § 3 komentowanego rozporządzenia:
1. Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kredycie mieszkaniowym, należy przez to rozumieć kredyt, który został:
1) udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, oraz
2) zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie, oraz
3) zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
2. Za kredyt mieszkaniowy uważa się również pożyczkę, o ile spełnia warunki określone w ust. 1.
Zgodnie z treścią ww. art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki poniesione na:
a) nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem,
b) nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie,
c) nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego,
d) budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego,
e) rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego
- położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.
Zatem zaniechanie poboru podatku do umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów znajdzie zastosowanie, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki:
1. kredyt był zaciągnięty na realizację inwestycji mieszkaniowej;
2. kredyt był udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw;
3. kredyt był zabezpieczony hipotecznie;
4. kredytobiorca nie korzystał wcześniej z umorzenia zobowiązania z tytułu innego kredytu na własne cele mieszkaniowe zabezpieczonego hipotecznie.
Pani skutki podatkowe z tytułu umorzenia wierzytelności
Podkreślenia wymaga, że prawo do zaniechania poboru podatku jest wyjątkiem od zasady powszechności opodatkowania, dlatego do interpretacji przepisów ustanawiających to prawo należy stosować wykładnię ścisłą, która nie wychodzi poza literalne brzmienie przepisów.
Zaniechanie poboru podatku, określone w omawianym Rozporządzeniu, obejmuje umorzone wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego (udzielonego przed dniem 15 stycznia 2015 r.) w przypadku gdy:
· kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego - gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz
· osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a) inwestycji mieszkaniowej.
Zatem rozporządzenie to nie ogranicza liczby kredytów, z tytułu których dochodzi do umorzenia, a ogranicza liczbę inwestycji sfinansowanych kredytem (kredytami) - do jednej. Przy czym, przez jedną inwestycję mieszkaniową, rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych: jednego gospodarstwa domowego albo więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 o podatku od spadków i darowizn. Natomiast, przez jedno gospodarstwo domowe, rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi.
Jak wynika z opisu stanu faktycznego, 21 marca 2025 r. zawarła Pani ugodę z bankiem dotyczącą umorzenia zobowiązania z tytułu kredytu hipotecznego z 29 listopada 2006 r, aneksowanego 8 maja 2007 r. Ostatecznie celem kredytu Nr 1 było: pokrycie części kosztów zakupu działki ewidencyjnej DZ.EW.nr 2 przy ul. (…) w wysokości 445.000 zł, cele konsumpcyjne kredytobiorcy w wysokości 30.000 zł oraz spłata zobowiązań kredytu mieszkaniowego w Bank 2 nr 2. Celem kredytu nr 2 był zakup połowy bliźniaka, a środki na cele konsumpcyjne zostały wydatkowane na materiały budowlano-wykończeniowe dla połowy bliźniaka.
Biorąc pod uwagę ukształtowanie zaniechania poboru podatku wprowadzonego rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r., decyzja o tym, która z inwestycji mieszkaniowych będzie objęta zaniechaniem poboru, czy też zmiana tej decyzji przez podatnika, jest tylko po jego stronie.
Zaciągnięcie kredytu na refinansowanie jest to zdarzenie rozumiane jako operacja pieniężna, polegająca na wykorzystaniu zewnętrznych funduszy pieniężnych w celu zastąpienia środków pierwotnie wydatkowanych na jakiś cel.
Pojęcie kredyt refinansowy implikuje konieczność wcześniejszego zaciągnięcia kredytu, aby później możliwym było zaciągnięcie kredytu refinansowego na jego spłatę. Zatem czynność refinansowania zakupu kredytem hipotecznym należy odróżnić od zaciągnięcia kredytu refinansowego. Kredyt refinansowy przeznaczony jest na spłatę wcześniej zaciągniętego kredytu hipotecznego i jest on zabezpieczony na podstawie wartości aktualnie posiadanej nieruchomości. Natomiast zwrot „refinansowanie” oznacza operację pieniężną polegającą na uzyskaniu zewnętrznych źródeł finansowania w celu zastąpienia środków własnych, które zostały wydatkowane na jakiś cel. W rezultacie, pierwotnie wydatkowane środki pieniężne mogą być niejako „ponownie” wykorzystane na dowolny cel. Środki z kredytu na refinansowanie niejako zastępują środki uprzednio wydatkowane z własnych zasobów.
Z powołanych przepisów jednoznacznie wynika, że analizowane zaniechanie może mieć zastosowanie w przypadku umorzenia kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych lub w przypadku umorzenia kredytu refinansowego w sytuacji, gdy został on zaciągnięty na refinansowanie (zastąpienie) kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na te wydatki.
Przepis ten nie odnosi się natomiast do kredytów hipotecznych zaciągniętych na refinansowanie środków własnych poniesionych na cele mieszkaniowe. Tego rodzaju wydatek nie został wymieniony w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Ponadto w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – wśród wydatków na cele mieszkaniowe – zostało wymienione nabycie lokalu mieszkalnego, nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego i remont lokalu mieszkalnego.
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiuje „remontu”. Dla wyjaśnienia tego pojęcia, należy odnieść się do jego znaczenia funkcjonującego w języku powszechnym. I tak, „remont” to „doprowadzenie jakiegoś budynku lub urządzenia do stanu używalności; naprawa, odnawianie (czegoś)”. Synonimami tego pojęcia są m.in. „naprawa, przebudowa, odrestaurowanie, modernizacja”.
Pojęcie remontu zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 8 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 418 ze zm.):
Ilekroć w ustawie jest mowa o remoncie - należy przez to rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym.
Niemniej jednak, ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie odwołuje się do tego przepisu. Tym samym, definicja „remontu” funkcjonująca na gruncie Prawa budowlanego nie może być wprost przenoszona na grunt omawianej ustawy podatkowej. Może być natomiast uwzględniona jako jeden z elementów służących ustaleniu znaczenia pojęcia „remontu” dla celów podatku dochodowego od osób fizycznych.
Za „remont” lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy więc uznać prace dotyczące tego lokalu jako nieruchomości i jego części składowych (tj. wszystkiego, co nie może być odłączone od lokalu bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości albo bez uszkodzenia lub istotnej zmiany przedmiotu odłączonego), służące utrzymaniu lokalu we właściwym stanie, doprowadzeniu go do pożądanej zdolności użytkowej, modernizacji jego elementów składowych. „Remontem” w rozumieniu omawianego przepisu jest również tzw. wykończenie lokalu mieszkalnego, a więc prace służące doprowadzeniu do zdolności użytkowej lokalu mieszkalnego. W każdym przypadku remont dotyczy „materii” lokalu mieszkalnego, a więc jego ścian, podłóg, sufitu, okien, drzwi, wyposażenia technicznego takiego jak instalacje: wodna, kanalizacyjna, elektryczna, grzewcza, gazowa, bądź innych elementów trwale połączonych konstrukcyjnie z elementami budowlanymi lokalu mieszkalnego.
Wskazała Pani, że część zaciągniętego przez Panią kredytu nazwanego w umowie „cele konsumpcyjne” została przeznaczona na materiały budowlano - wykończeniowe połowy bliźniaka.
Wskazuję, że jeśli kredyt został zawarty na inne potrzeby, czyli potrzeby nieokreślone, a faktyczne jego przeznaczenie było wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 - to wówczas umorzenie takiego kredytu może korzystać z zaniechania.
Mając powyższe na uwadze kredyt został zaciągnięty na nabycie połowy bliźniaka, gruntu pod budowę budynku mieszkalnego i na inne potrzeby konsumpcyjne z faktycznym przeznaczeniem na wykończenie zakupionego bliźniaka.
Jednakże, z regulacji ww. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe wynika, że zaniechanie poboru podatku znajdzie zastosowanie do umorzonych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r. osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów zaciągniętych na cele mieszkaniowe i zabezpieczonych hipotecznie, udzielonych przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw, w przypadku, gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego – gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej oraz w sytuacji, gdy osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a) inwestycji mieszkaniowej (§ 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ww. rozporządzenia).
Z powyższego wynika, że dopuszczalne jest realizowanie kilku inwestycji mieszkaniowych przez osobę fizyczną. Istotne jest zatem, żeby kredyt mieszkaniowy został przeznaczony na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz został przeznaczony na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej (rozporządzenie nie przewiduje możliwości podziału jednego kredytu na dwie inwestycje). W sytuacji, gdy kredyt mieszkaniowy został zastąpiony kredytem refinansowym lub gdy na jego spłatę został zaciągnięty kredyt konsolidacyjny, zaniechanie obejmuje odpowiednio kwotę wierzytelności z tytułu kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego. W przypadku, gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zaniechanie obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego.
Z wniosku wynika, że kredyt mieszkaniowy z 2006 r. nie został zaciągnięty na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, lecz dotyczył dwóch inwestycji:
· spłaty kredytu na zakup połowy bliźniaka ( inwestycja 1),
· zakup działki (inwestycja 2),
· zakup materiałów budowlano-wykończeniowych (dotyczy inwestycji 1).
Kredyt przeznaczony na zakup działki (inwestycja 2) oraz materiałów budowlano - wykończeniowych do połowy bliźniaka (dotyczy inwestycji 1) dotyczy dwóch inwestycji, więc w tej części nie jest objęty zaniechaniem poboru podatku.
Pani stanowisko w tym zakresie jest nieprawidłowe.
Natomiast umorzenie wierzytelności w części dotyczącej kredytu przeznaczonego na spłatę kredytu zaciągniętego na zakup połowy bliźniaka będzie korzystało z zaniechania poboru podatku dochodowego.
Pani stanowisko w tej części jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Skoro stroną wniosku o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych jest Pani, to interpretacja nie wywołuje skutków podatkowych dla Pani męża.
Wyjaśnić również należy, że wydając interpretacje indywidualną tutejszy Organ nie dokonuje wyliczeń. Zgodnie bowiem z zasadą samoopodatkowania, obowiązującą w polskim systemie podatkowym, na podatniku spoczywa obowiązek dokonania oceny własnej sytuacji prawnopodatkowej, a po jej dokonaniu zachowania się zgodnie z przepisami prawa podatkowego, bowiem prawidłowość takiego wyliczenia podlega weryfikacji przez organ podatkowy w postępowaniu podatkowym. Dlatego też nie odniosłem się do kwot wskazanych we wniosku
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo