Małżeństwo podlegające nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce zaciągnęło w 2006 i 2008 roku dwa kredyty hipoteczne w CHF od banku, zabezpieczone hipoteką na nieruchomości. Kredyt I został spłacony w 2022 roku, natomiast część Kredytu II pozostaje do spłaty. Kredyt II został zaciągnięty na rozbudowę domu, refinansowanie wcześniejszego kredytu mieszkaniowego na zakup lokalu, spłatę limitu kredytowego oraz prowizję. W związku z toczącymi się postępowaniami sądowymi dotyczącymi ważności umów kredytowych, strony rozważają zawarcie…
Interpretacja indywidualna – stanowisko w części nieprawidłowe i w części prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest:
· nieprawidłowe - w zakresie umorzenia Kredyt II w części, w której został zaciągnięty na refinansowanie kredytu hipotecznego z przeznaczeniem na spłatę części kredytu na nabycie lokalu mieszkalnego;
· prawidłowe - w pozostałym zakresie.
Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej
21 stycznia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniliście go Państwo pismem z 24 lutego 2026 r. – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku wspólnego jest następująca:
Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem
1) Zainteresowana będąca stroną postępowania:
AA (…)
2) Zainteresowany niebędący stroną postępowania:
BB
(…)
Opis zdarzenia przyszłego
Pozostaje Pani w związku małżeńskim z BB od 2004 roku. Obowiązuje między Państwem ustawowy ustrój majątkowy (ustawowa wspólność małżeńska).
Podlega Pani nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: „u.p.d.o.f.”).
Wspólnie z małżonkiem zawarła Pani w dniu 5 maja 2006 r. z (…) Bank (…) z siedzibą w (…) (dalej: „Bank”) umowę kredytu nr (…) wraz z późniejszymi zmianami (dalej: „Umowa Kredytu I”) o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych waloryzowany kursem CHF, na własne cele mieszkaniowe, tj. na zakup oraz remont domu oraz zakup udziału w działce (dalej: „Nieruchomość”). Na podstawie Umowy Kredytu I Bank udzielił Państwu kredytu w kwocie 132.380,00 CHF (dalej: „Kredyt I”).
Następnie, w dniu 19 czerwca 2008 r. wraz z małżonkiem zawarła Pani z Bankiem umowę nr (…) o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych waloryzowany kursem CHF (dalej: „Umowa Kredytu II"), na podstawie której Bank udzielił Państwu kredytu w kwocie 444.550,00 CHF (dalej: „Kredyt II”) z przeznaczeniem na:
W dalszej części Wniosku Umowa Kredytu I oraz Umowa Kredytu II mogą być określane łącznie jako „Umowy Kredytu”, zaś Kredyt I i Kredyt II jako „Kredyty”.
Na mocy Umowy Kredytu I oraz Umowy Kredytu II Państwo, jako dłużnicy solidarni, byliście zobowiązani do spłat rat kapitałowo - odsetkowych. Kapitał i odsetki od udzielonych Kredytów spłacane były w ten sposób, że Bank pobierał z rachunku bankowego ratę kapitałowo-odsetkową. Oznacza to, że odsetki faktycznie spłacane były równocześnie z ratą kapitałową.
Zabezpieczeniem Kredytu I była m.in. hipoteka kaucyjna do kwoty 198.570,00 CHF ustanowiona na należącej do Kredytobiorców Nieruchomości, której nabycie sfinansowane zostało m.in. ze środków pochodzących z Kredytu I. Zabezpieczeniem Kredytu II była m.in. hipoteka kaucyjna do kwoty 666.825,00 CHF ustanowiona na należącej do Kredytobiorców Nieruchomości, której nabycie zostało sfinansowane m.in. ze środków pochodzących z Kredytu I.
Zarówno w chwili zawierania Umów Kredytu oraz udzielania Kredytów jak i obecnie, Bank jest podmiotem uprawnionym do udzielania kredytów na podstawie odrębnych przepisów regulujących funkcjonowanie takich podmiotów, a jego działalność podlegała i podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym.
Nieruchomość nabyta ze środków pochodzących z Kredytu I, a następnie rozbudowana ze środków pochodzących z Kredytu II, służy zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych Kredytobiorców (w tym Pani).
Kredyt I został spłacony przez Kredytobiorców 4 kwietnia 2022 r. Pozostała do spłaty część Kredytu II wynosi 235.484,03 CHF, i składają się na nią: kapitał (192.598,33 CHF), odsetki umowne (77,34 CHF), odsetki podwyższone (karne) - 0,00 CHF, kapitał zapadły (32.663,79 CHF), odsetki zapadłe (10.144,57 CHF), opłaty zaległe (0,00 CHF).
Wnieśliście Państwo pozew przeciwko Bankowi, w którym między innymi zakwestionowaliście ważność Umów Kredytu (dalej: „Roszczenie Kredytobiorców”). W wyniku apelacji wniesionej przez Bank od korzystnego dla Kredytobiorców wyroku sądu I instancji, sprawa obecnie toczy się przed Sądem Apelacyjnym w (…) (sygn. akt (…)).
Z uwagi na zainicjowane przez Kredytobiorców postępowanie dotyczące Roszczenia Kredytobiorców, bank wniósł do Sądu Okręgowego w (…) pozew przeciwko Państwu o zapłatę (zwrot wypłaconego kapitału) (sygn. akt (…)) (dalej: „Roszczenie Banku”). Sprawa jest w toku.
Obecnie otrzymaliście Państwo od Banku propozycję zawarcia ugody (dalej: „Ugoda”), której celem ma być przede wszystkim uchylenie niepewności co do wzajemnych roszczeń stron związanych z zawarciem i wykonywaniem obu Umów Kredytu oraz dokonanie ostatecznego rozliczenia wzajemnych wierzytelności i zakończenie postępowań sądowych toczących się między stronami.
W ramach Ugody rozważane jest:
1) Dokonanie przez Bank częściowego zwrotu na rzecz kredytobiorców (Państwa) rat kapitałowo-odsetkowych uiszczonych przez nich w wykonaniu Umów Kredytu w łącznej kwocie 465.900,00 zł (dalej: „Kwota Zwrotu”);
2) Zwolnienie kredytobiorców (Państwa) przez Bank (umorzenie) z pozostałej do spłaty części Kredytu II i przyjęcie tego zwolnienia z długu przez Państwa (na moment przedstawienia propozycji Ugody = 235.484,03 CHF);
3) Zobowiązanie się Państwa do cofnięcia pozwu wniesionego przeciwko Bankowi w całości ze zrzeczeniem się roszczenia, oraz zobowiązanie się Banku do cofnięcia pozwu wniesionego przeciwko Państwu w całości ze zrzeczeniem się roszczenia.
Nie korzystaliście Państwo wcześniej z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej inwestycji mieszkaniowej niż opisana we Wniosku.
Uzupełnienie zdarzenia przyszłego
Zgodnie z informacjami zawartymi we Wniosku, w wykonaniu planowanej Ugody Bank zwróci Państwu część rat kapitałowo-odsetkowych wpłacanych do Banku w wykonaniu Umowy Kredytu II, czyli tytułem spłaty kwoty kapitału Kredytu II i odsetek.
Na pytanie – „Co będzie składało się na kwotę umorzenia, tj. czy umorzenie będzie dotyczyło tylko kwoty kapitału i odsetek, czy również innych opłat (prowizje, ubezpieczenia, inne opłaty – jakie, itp.). Jeżeli w skład umorzenia będą wchodziły „inne opłaty” – to czy były to opłaty niezbędne do zawarcia umowy kredytowej.” – wskazaliście Państwo, że na kwotę planowanego umorzenia będą składały się wszelkie wierzytelności Banku wynikające z Umowy Kredytu II, tj. z tytułu kapitału kredytu pozostałego do spłaty, odsetek umownych, kapitału zapadłego oraz odsetek zapadłych. Zgodnie z projektowaną Ugodą, kwota umorzenia nie obejmuje odsetek karnych ani innych opłat.
Kredyt II z 2008 r został zaciągnięty na cele wymienione we Wniosku. Z pkt 8 Umowy Kredytu II wynika, że celem Kredytu II były: „rozbudowa istniejącego domu, refinansowanie kredytu oraz spłata limitu w innym banku.”
We Wniosku wskazano, że w części obejmującej rozbudowę istniejącego domu jednorodzinnego, Kredyt II został zaciągnięty na cele mieszkaniowe wymienione w art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d) u.p.d.o.f
Celem zaciągnięcia Kredytu II z 2008 r było zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych jednego gospodarstwa domowego. Zostało to wskazane we Wniosku.
Umorzenie kwoty Kredytu II z 2008 r będzie dotyczyły wszystkich współkredytobiorców i będzie skutkowało wygaśnięciem zobowiązania wobec banku w całości po stronie każdego ze współkredytobiorców. Zostało to wskazane we Wniosku.
Zgodnie z informacjami zawartymi we Wniosku, rozważa Pani zawarcie Ugody opisanej we Wniosku.
Pytania
1. Czy wypłata przez Bank na rzecz Państwa, w wykonaniu Ugody, Kwoty Zwrotu w wysokości 465.900,00 zł, stanowić będzie dla Państwa przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?
2. Czy umorzenie przez Bank pozostałej do spłaty części Kredytu II, wynoszącej na chwilę złożenia niniejszego wniosku 235.484,03 CHF skutkować będzie po Państwa stronie powstaniem przychodu w tej wysokości i obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych od całości tej kwoty?
3. Czy w związku z umorzeniem przez Bank pozostałej do spłaty części Kredytu II na Banku ciążyć będą obowiązki informacyjne względem Państwa?
Stanowisko Zainteresowanych w sprawie
Ad. 1
W Państwa ocenie, otrzymanie przez Państwa od Banku, w wykonaniu rozważanej Ugody, Kwoty Zwrotu w wysokości 465.900,00 zł nie spowoduje powstania po Państwa stronie przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, a co za tym idzie - nie będą Państwo zobowiązani do zapłaty podatku z tego tytułu.
Ad. 2
W Państwa ocenie, w związku z umorzeniem przez Bank pozostałej do zapłaty części zadłużenia z tytułu Umowy Kredytu II, po Państwa stronie powstanie przychód podatkowy odpowiadający całości kwoty umorzenia, natomiast obowiązek zapłaty podatku nie powstanie w odniesieniu do tej części umorzonego kredytu, która przeznaczona była na rozbudowę Państwa domu mieszkalnego (91,8 proc., tj. 400.088,84 CHF), z uwagi na zaniechanie poboru podatku na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.
Ad. 3
W odniesieniu do tej części kwoty umorzenia Kredytu II, która nie będzie korzystała z zaniechania poboru podatku, Bank zobowiązany będzie do wystawienia na rzecz Państwa informacji PIT-11.
Pastwa stanowisko do pytania nr 1
Zgodnie z art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f., przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Przyjmuje się, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zwiększającym aktywa lub zmniejszającym pasywa), o charakterze definitywnym, bezzwrotnym.
O uzyskaniu przychodu w rozumieniu u.p.d.o.f. można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe (czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych w pieniądzu lub w naturze, czy to w wyniku zmniejszenia jego zobowiązań wobec innych podmiotów).
Kwota Zwrotu, którą Bank zwróciłby Państwu w wykonaniu Ugody, stanowić będzie częściowy zwrot środków wcześniej wpłaconych przez Państwa do Banku w wykonaniu Umowy Kredytu II. Skoro zatem wypłata przez Bank Kwoty Zwrotu stanowić będzie zwrot środków nadpłaconych przez Państwa ponad faktyczne saldo Kredytu II, to ich zwrot przez Bank nie spowoduje po Państwa stronie przyrostu majątkowego - czy to poprzez zwiększenie Państwa aktywów czy to poprzez zmniejszenie Państwa pasywów - a jedynie wypłatę (zwrot) środków, które wcześniej zostały zapłacone na rzecz Banku.
W tej sytuacji po Państwa stronie nie dojdzie do powstania przysporzenia majątkowego, bowiem otrzymają Państwo z powrotem zwrot nadpłaconych środków, które wcześniej wpłaciliście Bankowi tytułem spłaty zaciągniętego Kredytu II. Taka wypłata będzie więc dla Państwa neutralna podatkowo - po Państwa stronie nie powstanie przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym.
Tym samym otrzymanie od Banku Kwoty Zwrotu nie spowoduje powstania po Państwa stronie przychodu podlegającego opodatkowaniu, a co za tym idzie - nie będą Państwo zobowiązani do zapłaty podatku z tego tytułu.
Pastwa stanowisko do pytań nr 2 i 3
Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Przychodem jest również wartość umorzonych zobowiązań podatnika.
Jeżeli zatem w ramach ugody Bank częściowo umorzy Państwa zobowiązanie (zwolni Państwa z długu) z tytułu Umowy Kredytu II, to wartość tego umorzonego zobowiązania co do zasady stanowić będzie po Państwa stronie przychód podlegający opodatkowaniu.
Jednakże, mimo powstania przychodu, w Państwa ocenie nie powstanie po Państwa stronie obowiązek zapłaty podatku dochodowego, z uwagi na zastosowanie mechanizmu zaniechania poboru podatku.
Zgodnie bowiem z art. 9 ust. 1 u.p.d.o.f., opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Na mocy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r., poz.1672, dalej: „Rozporządzenie MF”), wydanego na podstawie art. 22 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, zaniechano poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot:
1. umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego,
2. otrzymanych przez osobę fizyczną świadczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego udzielonego w walucie obcej lub indeksowanego albo denominowanego do waluty obcej (§ 1 ust. 1 pkt 1 i 2 Rozporządzenia MF).
W Państwa ocenie rozważane w ramach Ugody umorzenie przez Bank pozostałej do spłaty części Kredytu II może korzystać z przewidzianego Rozporządzeniem MF zaniechania poboru podatku.
Zaniechanie poboru podatku znajduje zastosowanie do umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów zaciągniętych na cele mieszkaniowe i zabezpieczonych hipotecznie, udzielonych przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw w przypadku, gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 u.p.d.o.f.
Spełniacie Państwo wszystkie warunki zastosowania zaniechania poboru podatku określone w § 3 Rozporządzenia MF, gdyż Kredyt II:
· został udzielony 19 czerwca 2008 r., a zatem przed dniem 15 stycznia 2015 r.
· został udzielony przez Bank, a zatem przez podmiot uprawniony do udzielania kredytów (§ 3 pkt 1),
· został zabezpieczony hipoteką ustanowioną na Nieruchomości (§ 3 pkt 2),
· został zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 u.p.d.o.f. (§ 3 pkt 3).
W konsekwencji, umorzenie przez Bank w wykonaniu Ugody pozostałej do spłaty części Kredytu II będzie objęte zaniechaniem poboru podatku dochodowego na podstawie Rozporządzenia MF w części, w jakiej Kredyt II został zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.f.
Wydatkami, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 u.p.d.o.f., są wydatki poniesione na:
a) nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem,
b) nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie,
c) nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego,
d) budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego,
e) rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego
- położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.
Kredyt II został przez Państwa zaciągnięty m.in. na rozbudowę domu mieszkalnego - co mieści się w definicji wydatków, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d) u.p.d.o.f. Część Kredytu II przeznaczona na rozbudowę domu mieszkalnego wyniosła 400.088,84 CHF, co stanowi 91,8% kwoty Kredytu II).
Z tego względu uprawnieni są Państwo do skorzystania z zaniechania poboru podatku na podstawie Rozporządzenia MF w odniesieniu do tej części kwoty umorzenia Kredytu II, która została przeznaczona na rozbudowę domu mieszkalnego na Nieruchomości, tj. co do kwoty 216.194,39 CHF (235.484,03 CHF x 91,8%).
W zakresie tej części Kredytu II, która została zaciągnięta na (i) refinansowanie kredytu w (…) zaciągniętego na spłatę kredytu mieszkaniowego, oraz na (ii) spłatę limitu na ROR w (…) Bank(…), nie został spełniony warunek, o którym mowa w § 3 pkt 3 Rozporządzenia MF, albowiem w tej części Kredyt II nie był udzielony na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 u.p.d.o.f. A zatem umorzenie Kredytu II w części, w jakiej został on zaciągnięty na refinansowanie kredytu w (…) oraz na spłatę limitu na ROR w (…) Bank (…), nie będzie korzystało z zaniechania poboru podatku. Od tej części umorzenia będą Państwo zobowiązani do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych.
Z tego względu, w odniesieniu do części Kredytu II nieobjętej zaniechaniem poboru podatku dochodowego, Bank powinien wystawić Państwu informację PIT-11.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest w części nieprawidłowe i w części prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Reguły dotyczące opodatkowania
Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:
Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
Jak stanowi art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:
• pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;
• pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.
Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.
Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.
Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.
Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.
Źródła przychodów
W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Źródłami przychodów są inne źródła.
Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:
Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.
Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.
Wskazaliście Państwo, że na podstawie zawartej ugody bank wypłaci Państwu określoną kwotę oraz umorzy Państwu część zadłużenia. Powzięliście Państwo wątpliwość, jakie będą dla Państwa skutki podatkowe z tego tytułu.
Wypłata kwoty dodatkowej
Ugoda – jako jeden z typów umów – regulowana jest przepisami Kodeksu cywilnego.
Zgodnie z art. 917 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):
Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać.
Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania czy też odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp.
Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.
W doktrynie prezentowany jest również pogląd, zgodnie z którym kauzalność ugody przejawia się w określeniu zarzutów, którymi mogą się posłużyć strony po zawarciu ugody. Tak więc ugoda jest czynnością, realizowaną w drodze wzajemnych ustępstw stron, zmierzającą do uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnienia ich wykonania albo uchylenia sporu istniejącego lub mogącego powstać.
Instytucja kredytu została natomiast uregulowana przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38 ze zm.).
Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:
Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.
Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.
O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.
Państwa skutki podatkowe z tytułu otrzymanej kwoty zwrotu od banku
W przypadku zwrotu wpłaconych wcześniej środków pieniężnych - taka operacja nie spełnia celu przychodu jakim jest zwiększenie majątku podatnika - ani poprzez zwiększenie aktywów ani poprzez zmniejszenie jego pasywów. Po stronie Kredytobiorcy nie dochodzi do powstania przysporzenia majątkowego, bowiem otrzymuje on z powrotem zwrot swoich własnych środków, które wcześniej wpłacił tytułem spłaty kredytu ponad to, co powinien był zapłacić. Taka wypłata będzie więc dla kredytobiorcy neutralna podatkowo – po jego stronie nie powstanie przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym.
Jak wynika z opisu sprawy, bank w ramach ugody zwróci Państwu kwotę 465.900,00 zł, tj. część rat kapitałowo-odsetkowych wpłacanych do Banku w wykonaniu Umowy Kredytu II.
Zatem, skoro wypłacona Państwu kwota będzie zwrotem części zapłaconych przez Państwa rat kredytowo-odsetkowych to jej otrzymanie nie spowoduje uzyskania dodatkowej korzyści ekonomicznej. W wyniku tego zwrotu nie osiągną Państwo bowiem konkretnego przysporzenia majątkowego, a więc zwrot ten nie będzie stanowił dla Państwa przychodu w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Tym samym ww. kwota nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych i w konsekwencji nie będą Państwo zobowiązani do wykazania jej w zeznaniu podatkowym.
Państwa stanowisko w tej części jest prawidłowe.
Umorzenie wierzytelności
Instytucja kredytu została uregulowana przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38).
Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:
Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się przez wierzyciela prawa do wierzytelności, bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Takie zrzeczenie się, pod warunkiem, że dłużnik je przyjmie, powoduje, że zobowiązanie wygasa.
Zgodnie bowiem z instytucją zwolnienia z długu uregulowaną w art. 508 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):
Zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje.
Tak więc dla umorzenia wierzytelności koniecznym jest zgoda dłużnika (np. uzyskana w wyniku ugody, czy poprzez oświadczenie).
Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).
Tym samym, umorzoną Państwu kwotę wierzytelności z tytułu zaciągniętego kredytu należy zakwalifikować do przychodu z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zatem w tej części Państwa stanowisko jest prawidłowe.
Zaniechanie poboru podatku
Jednakże zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 102) w aktualnie obowiązującym brzmieniu zmienionym Rozporządzeniem Ministra Finansów z 20 grudnia 2024 r. (Dz. U. 2024 poz. 1912):
1. Zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot:
1) umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku gdy:
a) kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego - gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz
b) osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej;
2) otrzymanych przez osobę fizyczną świadczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego udzielonego w walucie obcej lub w złotych, lecz nominowanego lub indeksowanego do waluty obcej, w związku z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania.
2. Kwoty wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, obejmują:
1) kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału);
2) odsetki, w tym odsetki skapitalizowane, i prowizje;
3) opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń.
3. W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1128, z późn. zm.), zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego.
4. W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zastąpiony kredytem refinansowym lub gdy na jego spłatę został zaciągnięty kredyt konsolidacyjny, zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje odpowiednio kwotę wierzytelności z tytułu kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego
5. Przez jedną inwestycję mieszkaniową, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych:
1) jednego gospodarstwa domowego albo
2) więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2021 r. poz. 1043).
6. Przez jedno gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 5, rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi.
7. W przypadku gdy stroną umowy kredytu mieszkaniowego na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, są co najmniej dwie osoby fizyczne, zaniechanie poboru podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, ma zastosowanie wyłącznie do osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b.
Z kolei § 4 cytowanego rozporządzenia stanowi, że:
Zaniechanie, o którym mowa w § 1 i § 2, ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.
Stosownie do § 4a tego rozporządzenia:
Zaniechanie, o którym mowa w § 1 i § 2, w przypadku pożyczek, o których mowa w § 3 ust. 2, ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2025 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.
Natomiast w myśl § 3 komentowanego rozporządzenia:
1. Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kredycie mieszkaniowym, należy przez to rozumieć kredyt, który został:
1) udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, oraz
2) zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie, oraz
3) zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
2. Za kredyt mieszkaniowy uważa się również pożyczkę, o ile spełnia warunki określone w ust. 1.
Zgodnie z treścią ww. art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki poniesione na:
a) nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem,
b) nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie,
c) nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego,
d) budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego,
e) rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego
- położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.
Zatem zaniechanie poboru podatku do umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów znajdzie zastosowanie, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki:
1. kredyt był zaciągnięty na realizację inwestycji mieszkaniowej;
2. kredyt był udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw;
3. kredyt był zabezpieczony hipotecznie;
4. kredytobiorca nie korzystał wcześniej z umorzenia zobowiązania z tytułu innego kredytu na własne cele mieszkaniowe zabezpieczonego hipotecznie.
Państwa skutki podatkowe z tytułu umorzenia wierzytelności
Jedną z przesłanek do skorzystania z zaniechania poboru podatku jest przeznaczenie kredytu na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Z informacji przedstawionych przez Państwa we wniosku i jego uzupełnieniu wynika, że kredyt II z 2008 r. został zaciągnięty na:
· rozbudowę domu,
· refinansowanie kredytu hipotecznego udzielonego na spłatę części kredytu na nabycie lokalu mieszkalnego,
· spłatę limitu kredytowego w rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowym,
· prowizję.
Natomiast na kwotę planowanego umorzenia będą składały się wszelkie wierzytelności Banku wynikające z umowy kredytu II, tj. z tytułu kapitału kredytu pozostałego do spłaty, odsetek umownych, kapitału zapadłego oraz odsetek zapadłych. Zgodnie z projektowaną ugodą, kwota umorzenia nie obejmuje odsetek karnych ani innych opłat.
Zaniechanie poboru podatku, określone w omawianym Rozporządzeniu, obejmuje umorzone wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego (udzielonego przed dniem 15 stycznia 2015 r.) w przypadku gdy:
· kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego - gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz
· osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a) inwestycji mieszkaniowej.
Zatem rozporządzenie to nie ogranicza liczby kredytów, z tytułu których dochodzi do umorzenia, a ogranicza liczbę inwestycji sfinansowanych kredytem (kredytami) - do jednej. Przy czym, przez jedną inwestycję mieszkaniową, rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych: jednego gospodarstwa domowego albo więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 o podatku od spadków i darowizn. Natomiast, przez jedno gospodarstwo domowe, rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi.
W przypadku, gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zaniechanie obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego.
W tym miejscu nie mogę zgodzić się z Państwa stanowiskiem, że w zakresie tej części kredytu II, w której został on zaciągnięty na refinansowanie kredytu zaciągniętego na spłatę kredytu na nabycie lokalu mieszkalnego, nie został spełniony warunek, o którym mowa w § 3 pkt 3 Rozporządzenia MF, albowiem w tej części według Państwa kredyt II nie był udzielony na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W przypadku, gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zaniechanie obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego.
Pojęcie kredyt refinansowy implikuje konieczność wcześniejszego zaciągnięcia kredytu, aby później możliwym było zaciągnięcie kredytu refinansowego na jego spłatę. Zatem czynność refinansowania zakupu kredytem hipotecznym należy odróżnić od zaciągnięcia kredytu refinansowego. Kredyt refinansowy przeznaczony jest na spłatę wcześniej zaciągniętego kredytu hipotecznego i jest on zabezpieczony na podstawie wartości aktualnie posiadanej nieruchomości. Natomiast zwrot „refinansowanie” oznacza operację pieniężną polegającą na uzyskaniu zewnętrznych źródeł finansowania w celu zastąpienia środków własnych, które zostały wydatkowane na jakiś cel. W rezultacie, pierwotnie wydatkowane środki pieniężne mogą być niejako „ponownie” wykorzystane na dowolny cel. Środki z kredytu na refinansowanie niejako zastępują środki uprzednio wydatkowane z własnych zasobów.
Z powołanych przepisów jednoznacznie wynika, że analizowane zaniechanie może mieć zastosowanie w przypadku umorzenia kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych lub w przypadku umorzenia kredytu refinansowego w sytuacji, gdy został on zaciągnięty na refinansowanie (zastąpienie) kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na te wydatki, jeśli są spełnione pozostałe warunki wynikające z rozporządzenia.
Kredyt II z 2008 r. w części, w jakiej służył refinansowaniu kredytu mieszkaniowego, który zaciągnęła Pani w 2000 r. na spłatę kredytu z 1999 r. zaciągniętego na nabycie lokalu mieszkalnego, wymaga natomiast oceny z uwzględnieniem przepisu § 1 ust. 4 rozporządzenia. Kredyt ten we wskazanej części zastąpił bowiem Pani kredyt zaciągnięty na spłatę kredytu zaciągniętego na nabycie lokalu mieszkalnego, który służył zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych Pani oraz Pani małżonka. Nabycie lokalu mieszkalnego jest niewątpliwie wydatkiem na własne cele mieszkaniowe, o którym mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zatem w tej części Państwa stanowisko jest nieprawidłowe.
Z treści wniosku wynika, że kredyt II z 2008 r. nie został zaciągnięty na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, lecz dotyczył dwóch inwestycji mieszkaniowych:
· rozbudowy domu;
· spłaty kredytu zaciągniętego na inną inwestycję (zakup lokalu mieszkalnego).
Z powołanego rozporządzenia Ministra Finansów wynika wprost, że zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na jego podstawie ma zastosowanie do umorzonych osobom fizycznym wierzytelności, które dotyczą tylko jednej inwestycji mieszkaniowej.
Skoro kredyt II zaciągnięty w 2008 r. dotyczył dwóch różnych inwestycji mieszkaniowych, zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe znajdzie zastosowanie do przychodu związanego z umorzeniem wierzytelności z tytułu tego kredytu tylko w odniesieniu do jednej inwestycji mieszkaniowej – według Państwa wyboru.
Zatem, Państwa stanowisko, że umorzenie Kredytu II w części w jakiej został on zaciągnięty na refinansowanie kredytu zaciągniętego na spłatę kredytu na nabycie lokalu mieszkalnego nie mogłoby korzystać z zaniechania poboru podatku należało uznać za nieprawidłowe.
Natomiast, skoro zamierzacie Państwo skorzystać z zaniechania poboru podatku w odniesieniu do tej części kredytu, która została zaciągnięta na rozbudowę domu, to zaniechanie poboru podatku nie będzie miało zastosowania do tej części umorzonego długu, która dotyczy drugiej inwestycji mieszkaniowej, tj. refinansowania kredytu dotyczącego innej inwestycji mieszkaniowej, tj. zakup lokalu mieszkalnego.
Tym samym – od tej części umorzenia, która odpowiada udziałowi udzielonego kredytu zaciągniętego na wybraną przez Państwa inwestycję dotyczącą rozbudowy domu, w całkowitej kwocie zaciągniętego kredytu - nie będziecie Państwo zobowiązani do zapłaty podatku dochodowego z tytułu planowanego umorzenia.
Natomiast zaniechanie poboru podatku dochodowego nie będzie miało zastosowania do tej części umorzenia, która odpowiada udziałowi udzielonego kredytu zaciągniętego na refinansowanie kredytu na inną inwestycję mieszkaniową, w całkowitej kwocie zaciągniętego kredytu. W konsekwencji, od tej części umorzenia będziecie Państwo zobowiązani do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych.
Państwa stanowisko w tej części jest prawidłowe.
Zaniechanie to nie będzie jednak miało zastosowania do pozostałej części umorzonego kredytu, gdyż w Państwa sprawie część środków uzyskanych z kredytu II z 2008 r. została przeznaczona spłatę limitu kredytowego w rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowym (ROR). Zatem w tej części umorzona wierzytelność nie będzie spełniać warunków do skorzystania z zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. i będzie Państwa przychodem podatkowym – kredyt w tej części nie został zaciągnięty na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji od tej części umorzonej kwoty, w jakiej zgodnie z powyższymi wyjaśnieniami stanowi ona dla Państwa przychód, powinni Państwo zapłacić podatek dochodowy.
Państwa stanowisko w tej części również jest prawidłowe.
Państwa stanowisko, że w odniesieniu do tej części kwoty umorzenia Kredytu II z 2008 r., która nie będzie korzystała z zaniechania poboru podatku, Bank zobowiązany będzie do wystawienia na rzecz Państwa informacji PIT-11 także jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawiliście i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy Ordynacja podatkowa jest sam przepis prawa. Istotą interpretacji indywidualnej jest rozstrzygnięcie, czy prawidłowo postrzegają Państwo, jakie skutki prawne na gruncie określonych przepisów prawa podatkowego wywołuje przedstawione przez Państwa zdarzenie przyszłe. W polskim systemie prawa podatkowego obowiązuje zasada samoobliczenia podatku. Wydanie interpretacji indywidualnej nie zwalnia podatnika z obowiązku obliczenia podstawy opodatkowania oraz zobowiązania podatkowego. Stąd też nie analizowałem przedstawionych przez Państwa kwot i wyliczeń.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pani AA (Zainteresowana będąca stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA).
Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego.
Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo