Możliwość zastosowania zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 29 - odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości.
Cztery osoby fizyczne nabyły w 2011 roku nieruchomość gruntową w ramach spółki cywilnej, traktując ją jako prywatną lokatę kapitału. Nieruchomość była formalnie ujęta w ewidencji środków trwałych spółki, ale nigdy nie służyła działalności gospodarczej i została wycofana z ewidencji w 2019 roku. W 2023 roku, na podstawie decyzji administracyjnej,…
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej
15 października 2025 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnili go Państwo pismem z 19 listopada 2025 r. Treść wniosku wspólnego jest następująca:
Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem
1) Zainteresowany będący stroną postępowania:
AA
ul. (…)
(…)
2) Zainteresowana niebędąca stroną postępowania:
BB
ul. (…)
(…)
3) Zainteresowana niebędąca stroną postępowania:
CC
ul. (…)
(…)
4) Zainteresowany niebędący stroną postępowania:
DD
ul. (…)
(…)
Opis stanu faktycznego
W dniu 14 stycznia 2011 r. cztery osoby fizyczne: DD, CC, AA oraz BB (dalej: „Wnioskodawcy”), pozostające w dwóch związkach małżeńskich objętych wspólnością majątkową, nabyły na podstawie umowy sprzedaży w formie aktu notarialnego prawo własności niezabudowanej nieruchomości gruntowej, oznaczonej jako działka nr 1 o powierzchni 5,0700 ha, płożonej w (…), gmina (…). Nabycie nastąpiło do majątku objętego wspólnością łączną wspólników spółki cywilnej pod firmą „(…)”, której Wnioskodawcy byli wówczas jedynymi wspólnikami. Nieruchomość została nabyta od osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej, a transakcja nie podlegała opodatkowaniu VAT. Kupujący uiścili podatek od czynności cywilnoprawnych. Celem nabycia była lokata kapitału prywatnego, a zakup nie by związany z działalnością deweloperską czy zorganizowanym obrotem nieruchomościami.
Po zakupie nieruchomość została wprowadzona do ewidencji środków trwałych spółki (…) Mimo tego, w całym okresie posiadania, nieruchomość nigdy nie była wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej:
W dniu 31 grudnia 2012 r. na mocy aneksu do umowy spółki, ze spółki (…) wystąpiły CC i BB. Od tego momentu wspólnikami spółki pozostali wyłącznie DD i AA.
W dniu 1 grudnia 2019 r., z inicjatywy wszystkich czterech Wnioskodawców, podjęto uchwałę o wycofaniu nieruchomości z ewidencji środków trwałych spółki (…) i przekazaniu jej do majątków prywatnych Wnioskodawców. Uzasadniono to faktem, że nieruchomość od początku miała charakter prywatnej lokaty kapitału i nigdy nie służyła celom gospodarczym, a jej formalny wpis do ewidencji nie odzwierciedla rzeczywistego stanu rzeczy. Od tego momentu nieruchomość stanowiła wyłącznie przedmiot współwłasności w częściach ułamkowych czterech osób fizycznych. W ewidencji środków trwałych na dzień 31 grudnia 2019 r. działka nie jest wykazana.
Decyzją Wojewody (…) nr (…) z dnia 28 kwietnia 2023 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (ZRID), wydanej na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, część nieruchomości została przeznaczona pod budowę drogi ekspresowej (…). Na mocy tej decyzji, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, dotychczasowa działka nr 1 ulega podziałowi, a działki o numerach 1/1, 1/2, 1/3 i 1/4 z mocy prawa przeszły na własność Skarbu Państwa. Mimo tych formalnych wymogów, od samego początku intencją Wnioskodawców była wyłącznie prywatna lokata kapitału. Nieruchomość nigdy nie była wykorzystywana do celów gospodarczych, co potwierdza dalsza część opisu stanu faktycznego. Koszty kredytu również były ponoszone prywatnie przez Wnioskodawców. Od momentu nabycia (2011 r.) aż do dnia wywłaszczenia (2023 r.), Wnioskodawcy nie poczynili żadnych działań mających na celu zwiększenie wartości czy atrakcyjności rynkowej działki. W szczególności nie dokonywano podziałów geodezyjnych, nie budowano dróg dojazdowych, nie uzbrajano terenu w media, nie wnioskowano o zmianę lub uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ani nie podejmowano żadnych innych działań o charakterze inwestycyjnym czy deweloperskim. Przed datą wydania decyzji wywłaszczeniowej (ZRID) Wnioskodawcy nie podejmowali żadnych działań marketingowych ani nie zamieszczali ogłoszeń w celu zbycia nieruchomości. Jedyne ogłoszenie dotyczące sprzedaży nieruchomości zostało zamieszczone na portalu internetowym na początku 2024 roku, a więc już po wydaniu decyzji ZRID nr (…) i wszczęciu procedury odszkodowawczej. Celem tego ogłoszenia nie była faktyczna sprzedaż nieruchomości (która była już prawnie niemożliwa ze względu na decyzję wywłaszczeniową), lecz wyłącznie próba oszacowania jej realnej wartości rynkowej. Było to działanie podjęte w ramach należytej staranności, aby zweryfikować, czy wysokość odszkodowania, która miała zostać ustalona w przyszłości, będzie odpowiadała cenom rynkowym. Ogłoszenie miało charakter prywatny i było jedyną formą podjętych w tym celu działań. Żaden z Zainteresowanych Pan AA, Pani BB, Pan DD, Pani CC nigdy wcześniej nie dokonywał sprzedaży jakichkolwiek innych nieruchomości.
Decyzja Wojewody (…) nr (…) z dnia 28 kwietnia 2023 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (ZRID) została opatrzona rygorem natychmiastowej wykonalności. Decyzja ta stała się ostateczna po upływie 14 dni od dnia jej doręczenia stronom, w którym to terminie żadna ze stron nie wniosła odwołania. Decyzja Wojewody (…) nr (…) z dnia 25 marca 2025 r., ustalająca wysokość odszkodowania, stała się ostateczna po upływie 14 dni od dnia jej doręczenia stronom, ponieważ w tym terminie nie wniesiono odwołania.
Postępowanie wywłaszczeniowe zostało wszczęte z mocy prawa na podstawie decyzji Wojewody (…) nr (…) z dnia 28 kwietnia 2023 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (ZRID). Decyzja o wywłaszczeniu nieruchomości, tj. ww. decyzja ZRID, uprawomocniła się po upływie terminu na wniesienie odwołania. W decyzji ustalającej wysokość odszkodowania Nr (…) jako podstawę prawną wskazano: art. 12 ust. 4a, 4f, 4g i ust. 5 oraz art. 18 i art. 23 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 311), art. 132 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1145) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572). Cena nabycia nieruchomości w 2011 r. wyniosła 306.388 zł. W tej cenie nabyto działki o łącznej powierzchni: 5,0700 ha. Wywłaszczeniu podlegała część zakupionej nieruchomości o łącznej powierzchni 0,5714 ha. Łączna kwota odszkodowania wynosi: 401.276,40 zł. W związku z tym cena nabycia udziału w nieruchomości była o co najmniej 50% niższa od wysokości przyznanego na Państwa rzecz odszkodowania.
Należy jednak wskazać, że zgodnie art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o PIT wolne od podatku dochodowego są przychody „uzyskane z tytułu odszkodowania wypłacanego stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami lub z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie oraz z tytułu sprzedaży nieruchomości w związku z realizacją przez nabywcę prawa pierwokupu, stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami; nie dotyczy to przypadków, gdy właściciel nieruchomości, o której mowa w zdaniu pierwszym, nabył jej własność w okresie 2 lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego bądź odpłatnym zbyciem nieruchomości za cenę niższą o co najmniej 50% od wysokości uzyskanego odszkodowania lub ceny zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie lub w związku z realizacją prawa pierwokupu”.
Powyższe oznacza, że zwolnienie nie dotyczy nieruchomości, które zostały nabyte w okresie 2 lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego za cenę niższą niż 50% odszkodowania. W niniejszej sprawie nieruchomość została nabyta w 2011 r. czyli 11 lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego, co oznacza że w tej sytuacji nie ma znaczenia czy cena nabycia była niższa więcej niż o 50% od wartości odszkodowania.
Pytania
1. Czy przychód uzyskany z tytułu odszkodowania za wywłaszczenie opisanej w stanie faktycznym nieruchomości, w części przysługującej każdemu z Wnioskodawców, będzie w całości korzystał ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: „ustawa o PIT”)?
2. Czy czynność przymusowego przeniesienia własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa w trybie wywłaszczenia za odszkodowaniem stanowi dostawę towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (dalej: „ustawa o VAT”), a w konsekwencji, czy otrzymane odszkodowanie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT?
Przedmiotem niniejszej interpretacji jest odpowiedź na pytanie oznaczone we wniosku Nr 1 w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych. W pozostałym zakresie zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.
Państwa stanowisko w sprawie
Ad. 1 (Podatek dochodowy od osób fizycznych - PIT)
Państwa zdaniem, całość otrzymanego odszkodowania, w częściach przypadających na każdego z Państwa, będzie korzystała ze zwolnienia od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o PIT.
Zgodnie z tym przepisem, wolne od podatku dochodowego są przychody „uzyskane z tytułu odszkodowania wypłacanego stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami lub z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie oraz z tytułu sprzedaży nieruchomości w związku z realizacją przez nabywcę prawa pierwokupu, stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami; nie dotyczy to przypadków, gdy właściciel nieruchomości, o której mowa w zdaniu pierwszym, nabył jej własność w okresie 2 lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego bądź odpłatnym zbyciem nieruchomości za cenę niższą o co najmniej 50% od wysokości uzyskanego odszkodowania lub ceny zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie lub w związku z realizacją prawa pierwokupu”.
W analizowanym stanie faktycznym spełnione są wszystkie przesłanki do zastosowania ww. zwolnienia:
1. Źródło przychodu: Przychód ma formę odszkodowania.
2. Podstawa prawna: Odszkodowanie zostało przyznane na mocy decyzji wydanej na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tzw. specustawy drogowej), która jest ustawą odrębną w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o PIT.
3. Cel wywłaszczenia: Wywłaszczenie nastąpiło w celu realizacji inwestycji celu publicznego, jakim jest budowa drogi ekspresowej S7, co stanowi cel publiczny w rozumieniu art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
4. Wnioskodawcy nabyli nieruchomość w 2011 r. - czyli w okresie dużo dłuższym niż wskazany w przepisie okres 2 lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego.
Fakt, że nieruchomość była formalnie ujęta w ewidencji środków trwałych spółki cywilnej w latach 2011-2019, nie ma, zdaniem Wnioskodawców, decydującego znaczenia. Kluczowe jest to, że nieruchomość nigdy nie służyła do prowadzenia działalności gospodarczej. Była to wyłącznie lokata kapitału prywatnego. Jej wycofanie z ewidencji w 2019 r., na długo przed wydaniem decyzji ZRID, było jedynie formalnym potwierdzeniem jej prywatnego charakteru. Przychód z odszkodowania nie jest zatem przychodem z pozarolniczej działalności gospodarczej, lecz przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości (art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c ustawy o PIT), który jednak podlega specyficznym regulacjom dotyczącym wywłaszczenia.
W związku z tym, że od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło nabycie (2011 r.), upłynęło ponad 5 lat, przychód ten i tak nie podlegałby opodatkowaniu, ale w tym przypadku nadrzędne zastosowanie ma zwolnienie z art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o PIT, które jest zwolnieniem celowym i bezwarunkowym, o ile spełnione są jego przesłanki.
W związku z powyższym wskazane odszkodowanie będzie zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:
Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
Jak stanowi art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.
Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.
Rodzaje źródeł przychodów zostały określone w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdzie między innymi w pkt 9 wymieniono „inne źródła”.
W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Źródłami przychodów są inne źródła.
Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:
Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.
Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.
Odszkodowanie stanowi co do zasady przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie oznacza to jednak, że wszystkie odszkodowania podlegają opodatkowaniu. Niektóre z nich, wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych określonym w art. 21 ust. 1 ww. ustawy, korzystają ze zwolnienia od podatku dochodowego. Jednakże korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym zwolnienia od podatku, jest możliwe wyłącznie w sytuacji, gdy spełnione są wszelkie przesłanki określone w przepisie stanowiącym podstawę prawną danej preferencji.
W świetle art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane z tytułu odszkodowania wypłacanego stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami lub z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie oraz z tytułu sprzedaży nieruchomości w związku z realizacją przez nabywcę prawa pierwokupu, stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami; nie dotyczy to przypadków, gdy właściciel nieruchomości, o której mowa w zdaniu pierwszym, nabył jej własność w okresie 2 lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego bądź odpłatnym zbyciem nieruchomości za cenę niższą o co najmniej 50% od wysokości uzyskanego odszkodowania lub ceny zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie lub w związku z realizacją prawa pierwokupu.
Treść zacytowanego przepisu wskazuje, że podstawowym warunkiem uprawniającym do skorzystania z przedmiotowego zwolnienia jest uzyskanie przychodu między innymi z tytułu odszkodowania wypłacanego stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami.
W przypadku nabywania nieruchomości pod drogi, na zasadach określonych w ustawie z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 311 ze zm.) – zwanej również „specustawą” drogową, prawodawca zdecydował się na całkowite oddzielenie od siebie postępowań o wywłaszczenie i o odszkodowanie. Z chwilą wejścia w życie ww. ustawy, do katalogu zawartego w art. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1145 ze zm.) dodany został zapis, że ustawa o gospodarce nieruchomościami nie narusza innych ustaw w zakresie dotyczącym gospodarki nieruchomościami, w tym omawianej ustawy z 10 kwietnia 2003 r.
Przywołany art. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami zawiera ogólne wyłączenie stosowania jej przepisów, ale tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza to zasad określonych w wymienionych ustawach. Ustawodawca przyznał zatem pierwszeństwo w stosowaniu regulacjom zawartym w ustawach wymienionych w tym przepisie, przed zasadami wynikającymi z ustawy o gospodarce nieruchomościami. Powyższy przepis ma charakter normy kolizyjnej, co oznacza, że przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami mają charakter uzupełniający w stosunku do innych ustaw, w zakresie spraw nieuregulowanych w tych ustawach. Tym samym, nabywanie nieruchomości pod drogi, na zasadach określonych w „specustawie” drogowej, ma charakter szczególny wobec wywłaszczenia regulowanego przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami; przepisy ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych stanowią lex specialis w stosunku do przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami.
O takiej relacji wymienionych wyżej aktów prawnych świadczy również kompleksowość regulacji zawartej w „specustawie” drogowej oraz odesłanie zawarte w art. 23 tej ustawy, zgodnie z którym:
W sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale stosuje się przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami.
W odniesieniu do dróg krajowych i powiatowych, stosownie do treści art. 11a ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:
Wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo wykonujący zadania zlecone z zakresu administracji rządowej starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych, wydają decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej na wniosek właściwego zarządcy drogi.
Według art. 11f ust. 1 pkt 6 ustawy:
Decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zawiera w szczególności oznaczenie nieruchomości lub ich części, według katastru nieruchomości, które stają się własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego.
Po myśli natomiast art. 12 ust. 4 ww. ustawy:
Nieruchomości lub ich części, o których mowa w art. 11f ust. 1 pkt 6, stają się z mocy prawa:
1) własnością Skarbu Państwa w odniesieniu do dróg krajowych,
2) własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych
‒ z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna.
Zgodnie z art. 12 ust. 4a ww. ustawy:
Decyzję ustalającą wysokość odszkodowania za nieruchomości, o których mowa w ust. 4, wydaje organ, który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.
Jak stanowi ust. 4f ww. przepisu ustawy:
Odszkodowanie za nieruchomości, o których mowa w ust. 4, przysługuje dotychczasowym właścicielom nieruchomości, użytkownikom wieczystym nieruchomości oraz osobom, którym przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe.
Stosownie do treści art. 12 ust. 5 ww. ustawy:
Do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania, o którym mowa w ust. 4a, stosuje się odpowiednio przepisy o gospodarce nieruchomościami, z zastrzeżeniem art. 18.
Natomiast treść art. 18 ust. 1 ustawy mówi, że:
Wysokość odszkodowania, o którym mowa w art. 12 ust. 4a, ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez organ I instancji oraz według jej wartości z dnia, w którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania.
W świetle ust. 1a zacytowanego powyżej artykułu:
Jeżeli na nieruchomościach, o których mowa w art. 12 ust. 4, lub na prawie użytkowania wieczystego tych nieruchomości są ustanowione ograniczone prawa rzeczowe, wysokość odszkodowania przysługującego dotychczasowemu właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu zmniejsza się o kwotę równą wartości tych praw.
Zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami:
Celami publicznymi w rozumieniu ustawy jest wydzielanie gruntów pod drogi publiczne, drogi rowerowe i drogi wodne, budowa, utrzymywanie oraz wykonywanie robót budowlanych tych dróg, obiektów i urządzeń transportu publicznego, a także łączności publicznej i sygnalizacji.
Na podstawie art. 98 ust. 1 ww. ustawy:
Działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe – z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis ten stosuje się także do nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek użytkownika wieczystego, z tym że prawo użytkowania wieczystego działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne wygasa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis stosuje się odpowiednio przy wydzielaniu działek gruntu pod poszerzenie istniejących dróg publicznych.
W myśl art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami:
Za działki gruntu, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem. Przepis art. 131 stosuje się odpowiednio. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości.
Jak wynika z art. 132 ust. 1a ww. ustawy:
W sprawach, w których wydano odrębną decyzję o odszkodowaniu, zapłata odszkodowania następuje jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o odszkodowaniu stała się ostateczna.
We wniosku wskazali Państwo, że postępowanie wywłaszczeniowe zostało wszczęte z mocy prawa na podstawie decyzji Wojewody (…) nr (…) z dnia 28 kwietnia 2023 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (ZRID). W decyzji ustalającej wysokość odszkodowania jako podstawę prawną wskazano: art. 12 ust. 4a, 4f, 4g i ust. 5 oraz art. 18 i art. 23 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 311), art. 132 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1145) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572). Cena nabycia nieruchomości w 2011 r. wyniosła 306.388 zł. W tej cenie nabyto działki o łącznej powierzchni: 5,0700 ha. Wywłaszczeniu podlegała część zakupionej nieruchomości o łącznej powierzchni 0,5714 ha. Łączna kwota odszkodowania wynosi: 401.276,40 zł. W związku z tym cena nabycia udziału w nieruchomości była o co najmniej 50% niższa od wysokości przyznanego na Państwa rzecz odszkodowania.
Decyzja Wojewody (…) nr (…) z dnia 28 kwietnia 2023 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (ZRID) została opatrzona rygorem natychmiastowej wykonalności. Decyzja ta stała się ostateczna po upływie 14 dni od dnia jej doręczenia stronom, w którym to terminie żadna ze stron nie wniosła odwołania. Decyzja Wojewody (…) nr (…) z dnia 25 marca 2025 r., ustalająca wysokość odszkodowania, stała się ostateczna po upływie 14 dni od dnia jej doręczenia stronom, ponieważ w tym terminie nie wniesiono odwołania.
Opisane we wniosku odszkodowanie zostało przyznane stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Należy mieć jednak na względzie, że zwolnienie przewidziane w przepisie art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie przysługuje, jeżeli łącznie spełnione zostają następujące warunki
Zwolnienie nie przysługuje, gdy powyższe warunki dotyczące okresu nabycia oraz ceny nabycia będą spełnione łącznie. W przypadku, gdy spełniony będzie tylko jeden z nich (albo nie będzie spełniony żaden z nich), wówczas zwolnienie będzie podatnikowi przysługiwać.
Z treści wniosku wynika, że nabycie przez Państwa wywłaszczonej nieruchomości nastąpiło 14 stycznia 2011 r. Tak więc nie został spełniony żaden z warunków wyłączających zwolnienie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – własność wywłaszczonej nieruchomości nabyli Państwo niewątpliwie przed okresem 2 lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego oraz cena nabycia nieruchomości była o co najmniej 50% niższa od wysokości odszkodowania.
Mając na uwadze przedstawiony opis stanu faktycznego należy stwierdzić, że odszkodowanie, które otrzymali Państwo za przejęcie nieruchomości na cele realizacji inwestycji drogowej, korzysta w całości ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tym samym nie ciąży na Państwu obowiązek uiszczenia podatku dochodowego z tytułu otrzymanego odszkodowania, ani wykazania tego przychodu w zeznaniu rocznym.
Państwa stanowisko w zakresie zastosowania ww. zwolnienia jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.
W interpretacji dokonałem oceny Państwa stanowiska jedynie w kontekście zadanego pytania, tj. możliwości zastosowania zwolnienia przedmiotowego.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pan A.A. (Zainteresowany będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo