Interpretacja 0114-KDIP3-2.4011.911.2025.2.JK3

Interpretacja indywidualna - stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest:

• prawidłowe w części dotyczącej możliwości skorzystania z zaniechania poboru podatku w odniesieniu do umorzenia kredytu zaciągniętego na nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego;
• prawidłowe w zakresie braku przychodu dotyczącego wypłaty przez bank zwrotu kwoty wynikającej z rozliczenia kredytu;
• nieprawidłowe w części dotyczącej możliwości skorzystania z zaniechania poboru podatku w odniesieniu do umorzenia kredytu zaciągniętego na nabycie miejsca postojowego;
• nieprawidłowe w zakresie dotyczącym refinansowania poniesionych przez Pana kosztów.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

10 października 2025 r. wpłynął Pana wniosek z 6 października 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 6 listopada 2025 r. (wpływ 12 listopada 2025 r.) - w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

W dniu 14 marca 2006 r. Pan A.A.) i B.B. (de domo C.) zawarli z Bankiem (…) (dalej jako: „…) umowę kredytu budowlano-hipotecznego nr (…) (dalej jako: „Umowa"). Kredyt udzielony został na kwotę 123.045,00 CHF. W myśl Umowy kredyt miał być przeznaczony na zakup spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego wraz z miejscem postojowym na rynku pierwotnym od Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej „(…)" oraz refinansowanie poniesionych kosztów.

Zgodnie z Umową zabezpieczeniem spłaty kredytu na nieruchomości miała być m.in. hipoteka zwykła w wysokości 86.132,00 CHF oraz hipoteka kaucyjna do wysokości kwoty 36.914,00 CHF. Do ustanowienia hipotek jednak nie doszło z uwagi na przeoczenie (…). (…) nie przedstawił Panu i żonie stosownych dokumentów, niezbędnych do ustanowienia hipoteki ani też w trakcie trwania Umowy nie zwracał się do Państwa z takim żądaniem.

Kredyt został udzielony na okres od dnia 14 marca 2006 r. do dnia 28 lutego 2036 r.

Kwoty transzy kredytu wypłacane były w złotych po przeliczeniu według kursu kupna waluty kredytu obowiązującego w Banku w dniu wypłaty transzy kredytu, zgodnie z Tabelą kursów walut Banku (…)., ogłaszaną w siedzibie banku z zastosowaniem zasad ustalania kursów walut obowiązujących w banku.

Kwota spłaty miała podlegać przeliczeniu na złote po kursie sprzedaży waluty kredytu obowiązującym w banku (…) w dniu dokonywania spłaty, zgodnie z Tabelą kursów walut Banku (…) ogłaszaną w siedzibie banku z zastosowaniem zasad ustalania kursów walut obowiązujących w banku.

Kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację inwestycji, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych jednego gospodarstwa domowego, a zatem na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej w rozumieniu §1 ust. 1 pkt 1 lit. a) Rozporządzenia.

Według danych Banku (…) (następca prawny banku (…), dalej jako: .Bank"), kwota kredytu została w całości przeznaczona na cel mieszkaniowy w rozumieniu art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2647, z późn. zm. 2)

Państwo będący stronami Umowy nie korzystali z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż ww. inwestycji mieszkaniowej.

Kredyt został udzielony przez Bank (…), a więc podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów.

W dniu 26 listopada 2024 r. wytoczyli Państwo przeciwko Bankowi pozew indywidualny dotyczący stwierdzenia nieważności Umowy. Postępowanie sądowe zainicjowane Państwa pozwem toczy się przed Sądem Okręgowym w (…).

W trakcie prowadzonego postępowania, przedstawiono Państwu projekt ugody, którego celem jest polubowne rozstrzygnięcie sporu dotyczącego niedozwolonego charakteru postanowień Umowy lub jej ważności, a tym samym uchylenie nieważności co do roszczeń wynikających z Umowy.

Saldo kapitału do spłaty w CHF wynosi 57.233,52 CHF, co po przeliczaniu według kursu średniego NBP z 6 czerwca 2025 r. (4,5696), daje kwotę 261.534,29 PLN. Projekt ugody przewiduje, że bank zwalnia Państwa z długu (umarza Państwa zadłużenie) w zakresie kwoty 261.534,29 PLN, a Państwo wyrażają zgodę na zwolnienie.

Ponadto, w ramach ugody bank zobowiązuje się do zwrotu kwoty wynikającej z rozliczenia kredytu w wysokości 102.714,73 PLN, która została pomniejszona o naliczone opłaty w walucie PLN w terminie 14 dni od dnia zawarcia Ugody. Kwota ta stanowi różnicę między kwotą spłat w PLN (396.206,26 PLN) a kwotą wypłat transz w PLN (293.491,53 PLN).

W związku z planowanym zawarciem ugody ustanowią Państwo hipotekę na rzecz Banku celem zabezpieczenia wierzytelności z tytułu Umowy. Do zawarcia ugody dojdzie po ustanowieniu hipoteki.

Uzupełnienie opisu zdarzenia przyszłego

Zgodnie z zawartą umową kredytową wszyscy kredytobiorcy odpowiadają za spłatę kredytu solidarnie, tj. do pełnej wysokości.

Na kwotę umorzenia będzie składała się wyłącznie kwota kredytu. Umorzenie nie będzie dotyczyło opłat ani prowizji; W skład umorzenia nie będą wchodziły kwoty odsetek karnych.

Miejsce postojowe ma odrębną księgę wieczystą (…) od lokalu mieszkalnego (…). Umowa kredytowa nie zawiera rozgraniczenia jaka kwota kredytu została przeznaczona na zakup lokalu mieszkalnego, a jaka na zakup miejsca postojowego.

Kredyt zostanie zabezpieczony na kredytowej nieruchomości stanowiącej lokal mieszkalny (…).

Wskazał Pan, że zgodnie z § 2 ust. 5 umowy kredytu: „Kredyt przeznaczony jest na zakup spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego wraz z miejscem postojowym na rynku pierwotnym od Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej „(…)” z siedzibą w (..) oraz refinansowanie poniesionych kosztów, położonego w miejscowości: (…) ul.(…) i ul. (…) budynek o symbolu (…) , lokal mieszkalny nr (…), miejsce postojowe (…).” Umowa nie zawiera żadnej definicji pojęcia „refinansowania". Pełnomocnik Banku w korespondencji elektronicznej oświadczył, że według danych Banku, kwota kredytu została w całości przeznaczona na cel mieszkaniowy.

Dodatkowo wskazał Pan, że z zaświadczenia wystawionego przez Bank wynika, że kredyt został wykorzystany w następujący sposób:

a)  I transza wypłacona w dniu 14 marca 2006 r. w wysokości 25949,13 CHF, z czego:

• 2.214,81 CHF- prowizja z tytułu udzielonego kredytu (pobrana z kwoty kredytu),
• 861,31 CHF co stanowiło 2.136,05 PLN wg kursu 2,4800 - koszty zabezpieczenia spłaty kredytu z tytułu przekroczenia standardowego wskaźnika LTV,
• 17.917,96 CHF co stanowiło 44.044,14 PLN wg kursu 2,4581 - tytułem zakupu nieruchomości,
• 4.955,05 CHF co stanowiło 12.180,01 PLN wg kursu 2,4581 - przelew na rachunek osobisty kredytobiorcy,

b)  II transza wypłacona w dniu 14 kwietnia 2006 r. w wysokości 26.154,35 CHF co stanowiło 64.044,16 PLN wg kursu 2,4487 - tytułem zakupu nieruchomości;

c)  III transza wypłacona w dniu 14 sierpnia 2006 r. w wysokości 20.105,94 CHF co stanowiło 48.033,09 PLN wg kursu 2,3890 - tytułem zakupu nieruchomości;

d)  IV transza wypłacona w dniu 15 grudnia 2006 r. w wysokości 20.738,92 CHF co stanowiło 48.050,00 PLN wg kursu 2,3169 - tytułem zakupu nieruchomości;

e)  V transza wypłacona w dniu 21 marca 2007 r. w wysokości 20.484,95 CHF co stanowiło 48.033,11 PLN wg kursu 2,3448 - tytułem zakupu nieruchomości;

f)   VI transza wypłacona w dniu 15 czerwca 2007 r. w wysokości 9.611,71 CHF co stanowiło 21.545,61 PLN wg kursu 2,2416 - tytułem uruchomienia transzy kredytu.

Miejsce postojowe może być przedmiotem odrębnej sprzedaży.

Zamierza Pan podpisać ugodę z bankiem niezwłocznie po uzyskaniu interpretacji podatkowej oraz po wpisie hipoteki do księgi wieczystej lokalu mieszkalnego.

Pytania

1)  Czy, zgodnie z Rozporządzeniem, podatek dochodowy od osób fizycznych od kwoty wierzytelności z tytułu kredytu podlega zaniechaniu także wtedy gdy hipoteka, zabezpieczająca spłatę kredytu została przewidziana jako zabezpieczenie kredytu w zawartej Umowie, lecz zostanie ona ustanowiona dopiero 19 lat po zawarciu Umowy (przy założeniu, że pozostałe warunki zaniechania poboru byłyby spełnione)?

2)  Czy kwota 102.714,73 PLN, stanowiąca różnicę między kwotą dotychczas uiszczonych spłat rat kredytu a kwotą wypłaconego kredytu, której wypłata jest opisana w projekcie ugody jako „zwrot kwoty wynikającej z rozliczenia kredytu”, będzie stanowiła przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

Pana stanowisko w sprawie

Ad 1

Zgodnie z § 1 ust. 1 Rozporządzenia zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku gdy: a) kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego - gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz b) osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej.

Z kolei w myśl § 3 ust. 1 Rozporządzenia ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kredycie mieszkaniowym, należy przez to rozumieć kredyt, który został: 1) udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, oraz 2) zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie, oraz 3) zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W realiach niniejszej sprawy w Umowie zapisano, że zabezpieczeniem kredytu będzie hipoteka, ale faktycznie jej nie ustanowiono po zawarciu Umowy. Nastąpi to po 19 latach wykonywania Umowy, ale przed zawarciem ugody. Jednak Rozporządzenie nie uzależnia zaniechania poboru podatku od momentu ustanowienia hipoteki, lecz od tego, czy umorzona wierzytelność jest wierzytelnością zabezpieczoną hipoteką. To oznacza, że jeśli przed zawarciem ugody z Bankiem ustanowi Panu wraz z żoną hipotekę (czyli wpis zostanie dokonany w księdze wieczystej), a następnie dojdzie do umorzenia długu w wyniku ugody - wtedy wierzytelność z tytułu będzie miała status „zabezpieczonej hipoteką".

Podsumowując, zaniechanie poboru podatku PIT od umorzonej kwoty wierzytelności będzie możliwe, nawet jeśli hipoteka zostanie ustanowiona dopiero po 19 latach od podpisania Umowy, pod warunkiem że ustanowienie hipoteki nastąpi przed zawarciem ugody z Bankiem, w ramach której dojdzie do umorzenia wierzytelności.

Ad 2

Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 2488). Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy, przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

W ramach niniejszej sprawy Bank wskazał w ugodzie, że zwróci Panu i żonie „kwotę wynikającą z rozliczenia kredytu”. Z przedstawionych przez Bank wyliczeń wynika, że jest to różnica między kwotą stanowiącą spłaty dokonane w przeszłości z tytułu Umowy a wypłaconym przez (…) kapitałem.

Uznać zatem należy, że de facto strony zwracają sobie nawzajem spełnione przez siebie świadczenia (przesądzając tym samym, że były one nienależne), a otrzymana przez Państwa kwota jest nadwyżką zapłaconych rat ponad faktycznie wykorzystany kapitał.

Innymi słowy, kwota będąca przedmiotem ugody jest elementem technicznego rozliczenia wynikającym z uznania świadczeń obu stron za nienależne.

Zgodnie zatem z planowaną ugodą, dojdzie do zwrotu pobranego przez Bank nienależnego świadczenia. Zwrot ten nie będzie stanowił przysporzenia po Państwa stronie, a zatem w ogóle nie będzie stanowił przychodu. Otrzymana przez Państwa różnica nie będzie świadczeniem otrzymanym od Banku, tylko elementem technicznego rozliczenia wynikającym z rozliczenia umowy, w której strony zwracają sobie swoje świadczenia.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Reguły dotyczące opodatkowania

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Jak stanowi art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy:

Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.

Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Źródła przychodów

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Wskazał Pan, że na podstawie ugody bank umorzy Panu istniejące zadłużenie. Powziął Pan wątpliwość, czy z tytułu tego umorzenia będzie Pan mógł skorzystać z zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych.

Umorzenie wierzytelności

Umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się przez wierzyciela prawa do wierzytelności, bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Takie zrzeczenie się, pod warunkiem, że dłużnik je przyjmie, powoduje, że zobowiązanie wygasa.

Zgodnie bowiem z instytucją zwolnienia z długu uregulowaną w art. 508 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.):

Tak więc dla umorzenia wierzytelności koniecznym jest zgoda dłużnika (np. uzyskana w wyniku ugody, czy poprzez oświadczenie).

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Tym samym, umorzoną Panu kwotę wierzytelności z tytułu zaciągniętego kredytu należy zakwalifikować do przychodu z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zaniechanie poboru podatku

Jednakże zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 102) w aktualnie obowiązującym brzmieniu zmienionym Rozporządzeniem Ministra Finansów z 20 grudnia 2024 r. (Dz. U. 2024 poz. 1912):

Z kolei § 4 cytowanego rozporządzenia stanowi, że:

Stosownie do § 4a tego rozporządzenia:

Natomiast w myśl § 3 komentowanego rozporządzenia:

Zgodnie z treścią ww. art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Zatem zaniechanie poboru podatku do umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów znajdzie zastosowanie, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki:

1.  kredyt był zaciągnięty na realizację inwestycji mieszkaniowej;

2.  kredyt był udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw;

3.  kredyt został zabezpieczony hipotecznie;

4.  kredytobiorca nie korzystał wcześniej z umorzenia zobowiązania z tytułu innego kredytu na własne cele mieszkaniowe zabezpieczonego hipotecznie.

Pana skutki podatkowe z tytułu umorzenia wierzytelności

Pana wątpliwości sprowadzają się w szczególności do tego, czy zgodnie z Rozporządzeniem, podatek dochodowy od osób fizycznych od kwoty wierzytelności z tytułu kredytu podlega zaniechaniu także wtedy gdy hipoteka, zabezpieczająca spłatę kredytu została przewidziana jako zabezpieczenie kredytu w zawartej Umowie, lecz zostanie ona ustanowiona dopiero 19 lat po zawarciu Umowy.

Zgodnie z art. 65 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1984):

Z kolei art. 67 ww. ustawy stanowi wyraźnie, że:

Wpis hipoteki w księdze wieczystej nieruchomości jest zatem obowiązkowy, ponieważ jest warunkiem do jej powstania.

Nie wystarczy zatem samo oświadczenie o ustanowieniu hipoteki, ale konieczne jest ujawnienie hipoteki w księdze wieczystej. Hipoteka powstaje z chwilą dokonania wpisu w księdze, chociażby wpis nie był jeszcze prawomocny (por. A. Oleszko, Księgi, s. 258; I. Heropolitańska, w: Ustawa, s. 146).

W konsekwencji należy uznać, że użyty w § 3 pkt 2 rozporządzenia zwrot „kredyt, który został zabezpieczony w postaci hipoteki”, odnosi się do takich kredytów, dla zabezpieczenia których dokonano wpisu hipoteki ustanowionej na nieruchomości (lub innym prawie) w księdze wieczystej. Wynika z tego, że jeżeli wpis w księdze wieczystej nie został dokonany, to kredyt nie spełnia warunku uznania go za kredyt mieszkaniowy w rozumieniu § 3 rozporządzenia.

Przyjmując za Panem, że - przed zawarciem ugody z Bankiem ustanowi Pan wraz z żoną hipotekę (czyli wpis zostanie dokonany w księdze wieczystej), a następnie dojdzie do umorzenia długu w wyniku ugody, wtedy wierzytelność będzie miała status „zabezpieczonej hipoteką” - zostanie spełniony jeden z warunków do zastosowania zaniechania poboru podatku.

Kolejną z przesłanek do skorzystania z zaniechania poboru podatku jest przeznaczenie kredytu na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Z opisu sprawy wynika, że kredyt został przeznczony na nabycie lokalu mieszkalnego wraz z miejscem postojowym.

Zgodnie z art. 21 ust. 25 omawianej ustawy, wydatkiem uznawanym za cel mieszkaniowy jest m.in. nabycie lokalu mieszkalnego.

Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiują pojęcia lokalu mieszkalnego, zatem dla zdefiniowania tego pojęcia należy odwołać się do przepisów ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1048).

Zgodnie z art. 2 ust. 2 tej ustawy:

Natomiast w myśl art. 2 ust. 4 ww. ustawy:

Z powyższego wynika, że do lokalu mieszkalnego mogą przynależeć inne pomieszczenia.

W sytuacji, gdy pomieszczenia typu miejsce postojowe, garaż czy np. komórka lokatorska są ściśle powiązane z lokalem mieszkalnym i nie stanowią odrębnej nieruchomości uregulowanej odrębną księgą wieczystą, wówczas można przyjąć, że jako całość stanowią lokal mieszkalny mieszczący się w katalogu wydatków, o którym mowa w art. 21 ust. 25 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Z przedstawionego przez Pana opisu wynika, że miejsce postojowe - chociaż związane jest z zakupionym spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego - to stanowi odrębną nieruchomość posiadającą odrębną księgę wieczystą. Nie można więc uznać, że spełnia definicję „pomieszczenia przynależnego” nierozerwalnie związanego z zakupionym odrębnie lokalem mieszkalnym. Samo miejsce postojowe w żadnym wypadku nie jest lokalem mieszkalnym, a więc nie służy zaspokajaniu własnych potrzeb mieszkaniowych.

Wobec powyższego - wydatkiem na cele mieszkaniowe jest wyłącznie ta część należności, która została zaciągnięta i przeznaczona na nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego i w związku z tym tylko w tej części umorzona wierzytelność może podlegać zaniechaniu.

W tej części Pana stanowisko jest prawidłowe.

Natomiast od umorzenia kredytu w części odpowiadającej kwocie przypadającej na zakup miejsca postojowego będzie Pan zobowiązany do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych.

W tej części Pana stanowisko jest nieprawidłowe.

Wskazał Pan również, że kredyt został częściowo zaciągnięty na refinansowanie poniesionych kosztów.

Należy zauważyć, że pojęcia kredyt refinansowy i kredyt na refinansowanie nie są tożsame.

Zaciągnięcie kredytu na refinansowanie jest to zdarzenie rozumiane jako operacja pieniężna, polegająca na wykorzystaniu zewnętrznych funduszy pieniężnych w celu zastąpienia środków pierwotnie wydatkowanych na jakiś cel.

Pojęcie kredyt refinansowy implikuje konieczność wcześniejszego zaciągnięcia kredytu, aby później możliwym było zaciągnięcie kredytu refinansowego na jego spłatę. Zatem czynność refinansowania zakupu kredytem hipotecznym należy odróżnić od zaciągnięcia kredytu refinansowego. Kredyt refinansowy przeznaczony jest na spłatę wcześniej zaciągniętego kredytu hipotecznego i jest on zabezpieczony na podstawie wartości aktualnie posiadanej nieruchomości. Natomiast zwrot „refinansowanie” oznacza operację pieniężną polegającą na uzyskaniu zewnętrznych źródeł finansowania w celu zastąpienia środków własnych, które zostały wydatkowane na jakiś cel. W rezultacie, pierwotnie wydatkowane środki pieniężne mogą być niejako „ponownie” wykorzystane na dowolny cel. Środki z kredytu na refinansowanie niejako zastępują środki uprzednio wydatkowane z własnych zasobów.

Z powołanych przepisów jednoznacznie wynika, że analizowane zaniechanie może mieć zastosowanie w przypadku umorzenia kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych lub w przypadku umorzenia kredytu refinansowego w sytuacji, gdy został on zaciągnięty na refinansowanie (zastąpienie) kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na te wydatki.

Przepis ten nie odnosi się natomiast do kredytów hipotecznych zaciągniętych na refinansowanie środków własnych poniesionych na cele mieszkaniowe. Tego rodzaju wydatek nie został wymieniony w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zatem przychód uzyskany przez Pana z tytułu umorzenia kredytu w części, w jakiej został on zaciągnięty na refinansowanie poniesionych kosztów - nie będzie korzystał z zaniechania poboru podatku dochodowego. Co za tym idzie - od tej części umorzenia będzie Pan zobowiązany do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych i wykazania go w zeznaniu podatkowym.

W tej kwestii Pana stanowisko jest nieprawidłowe.

Skutki podatkowe zwrotu kwoty określonej przez bank

Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2488 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega - co do zasady - każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.

Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Jak wynika z opisu sprawy, wypłacona przez bank kwota będzie dotyczyć zwrotu części środków wcześniej wpłaconych przez Państwa i będzie obejmować nadpłacony kredyt. Jest to zwrot na Państwa rzecz środków pieniężnych, które wcześniej na mocy umowy finansowania hipotecznego walutowego przekazaliście Państwo na rzecz banku w ramach spłaty rat kapitałowo-odsetkowych od otrzymanego finansowania.

Czynność ta nie spowoduje bowiem uzyskania przez Państwa przysporzenia majątkowego, wzrostu Państwa majątku. Wypłata ta będzie zatem dla Państwa neutralna podatkowo. Otrzymana przez Państwa kwota będzie stanowiła zwrot własnych pieniędzy, które nienależnie wpłacili Państwo wcześniej do Banku. Tym samym z tego tytułu nie powstanie po Państwa stronie przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu z tego tytułu.

Pana stanowisko w ww. zakresie (pytanie nr 2) jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Skoro stroną wniosku o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych jest Pan, to interpretacja nie wywołuje skutków podatkowych dla Pana żona.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

• Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.).

Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

• Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

• Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…), ul. (…), (…).

Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA).

Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

• w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
• w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego.

Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.