Skutki podatkowe zawarcia ugody z bankiem (wypłata określonej kwoty).
Wnioskodawczyni, osoba fizyczna, wraz z mężem zaciągnęła w 2007 roku kredyt hipoteczny w CHF na zakup działki pod budowę domu. Kredyt został zabezpieczony hipoteką. W 2025 roku zawarto z bankiem ugodę pozasądową kończącą spór sądowy, na mocy której bank zwrócił część wpłaconych wcześniej rat kredytu w kwocie 197.000 zł. Wnioskodawczyni…
Interpretacja indywidualna - stanowisko nieprawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
13 października 2025 r. wpłynął Pani wniosek z 12 października 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 8 listopada 2025 r. (wpływ 8 listopada 2025 r.) oraz pismem z 11 grudnia 2025 r. (wpływ 11 grudnia 2025 r.) - w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
W dniu 19 listopada 2007 r. wraz z mężem zawarła Pani umowę kredytu hipotecznego z bankiem (...) na kwotę 347.920 CHF. Kredyt został zaciągnięty na zakup działek pod budowę domu jednorodzinnego zgodnie z Przedwstępną Umową Sprzedaży. W dniu 12 grudnia 2007 r. został podpisany Aneks nr 1 do ww. Umowy podwyższający kwotę kredytu o 16.505,54 CHF. Łącznie kredyt wynosił 364.424,54 CHF.
Wypłata kredytu nastąpiła 14 grudnia 2007 r. w kilku przelewach (dane w CHF na podstawie informacji z banku):
Zgodnie z informacją uzyskaną z banku ostatni przelew dotyczył:
„Kwota wypłaty transzy: 2.924,89 CHF, tj. 6.117,11 PLN (po przeliczeniu po kursie kupna walut obcych określonego w Tabeli kursów, opisanej w dokumentacji kredytowej, dla Waluty CHF z dnia 14 grudnia 2007r. tj. 2,0914)”.
W dniu 27 maja 2025 r. zawarliście Państwo z (...) Ugodę Pozasądową, na mocy której bank zobowiązał się do częściowego zwrotu rat kapitałowo-odsetkowych w kwocie 197.000,00 zł. Zwrot został otrzymany 3 czerwca 2025 r.
Zostały spełnione przesłanki Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe, tj.:
Uzupełnienie stanu faktycznego
Odpowiada Pani solidarnie z mężem za spłatę przedmiotowego kredytu.
Kredyt został zaciągnięty na zakup jednej działki pod budowę domu jednorodzinnego. Przedmiotowa działka powstała poprzez scalenie czterech mniejszych działek.
W 2007 roku, tak jak w momencie zakupu działki oraz podpisania umowy kredytowej, działka była projektowana do scalenia (posiadała numer projektowany), jednak zgodnie z rejestrem gruntów były to cztery odrębne działki.
W Wypisie z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z 10 stycznia 2008 r. działka została opisana jako: „Działka oznaczona proj. numerem ewidencyjnym: 1 składająca się z działek rozliczeniowych nr 2, 3, 4 i 5”.
W maju 2025 roku, czyli w momencie podpisania Ugody z bankiem, działka była już scalona. Aktualnie w Ewidencji gruntów i budynków widnieje jedna działka o numerze 1.
Ugoda z bankiem nie jest podpisana w oparciu o ponowne przeliczenia zobowiązań kredytowych według kursu waluty przyjętego w ugodzie.
Ugoda z bankiem została podpisana, by zakończyć spór sądowy dotyczący unieważnienia kredytu.
Zgodnie z treścią Ugody pozasądowej:
„Par.1 p2 Kredytobiorca wniósł pozew, którym między innymi zakwestionował ważność Umowy Kredytu. Sprawa obecnie rozpoznawana jest przez sąd Okręgowy (...) ("Sąd") pod sygn. akt (...) („Postępowanie z powództwa Kredytobiorcy”). Par.1 p3 Bank wniósł o oddalenie powództwa Kredytobiorcy w całości.
Par.1 p4 Strony oświadczają, że są zainteresowane ugodowym zakończeniem sporu sądowego (tj. Postępowania z powództwa Kredytobiorcy), co pozwoli Stronom ostatecznie usunąć stan niepewności prawnej związany z Umową Kredytu i dokonać ostatecznego rozliczenia wzajemnych wierzytelności. Strony są zainteresowane również zwolnieniem zabezpieczeń kredytu.
Par.1 p5 W związku z zawarciem niniejszej ugody, Strony zgodnie oświadczają, że:
a) są świadomi tego, że obecnie wielu kredytobiorców kwestionuje sądownie umowy kredytów walutowych, denominowanych w walutach obcych oraz indeksowanych do walut obcych, zaś orzecznictwo sądów w tym zakresie jest niejednolite, w tym wątpliwości wciąż budzi kwestia wzajemnych rozliczeń stron umowy o kredyty w walutach obcych;
b) są świadome tego, że prowadzenie sporów sądowych dotyczących umów kredytu jest czasochłonne oraz wiąże się z ryzykiem przegranej oraz kosztami zarówno dla Banku, jak i Kredytobiorcy;
c) zgodnym celem Stron jest uniknięcie wskazanych ryzyk związanych z dalszym prowadzeniem sporów sądowych, zakończenie stanu niepewności prawnej i polubowne zakończenie sporów pomiędzy stronami, a niniejsza ugoda ma wyeliminować niepewność prawną w najpełniejszym możliwym zakresie.”
„Par.2 p1 Bank zobowiązuje się do częściowego zwrotu rat kapitałowo-odsetkowych na rzecz Kredytobiorcy w kwocie 197.000,00 zł (słownie: sto dziewięćdziesiąt siedem tysięcy złotych 00/100).”
Ponadto, wyjaśniła Pani, że kwota wypłacona przez bank na podstawie Ugody mieści się w środkach pieniężnych wpłaconych wcześniej przez Panią do banku w celu spłaty przedmiotowego kredytu - spłaty rat kapitałowo-odsetkowych. Zgodnie z treścią Ugody, bank dokonał częściowego zwrotu rat kapitałowo-odsetkowych.
Pytanie
Czy całkowita kwota zwrotu rat kapitałowo-odsetkowych na mocy Ugody Pozasądowej z bankiem z dnia 27 maja 2025 r. (197.000,00 zł) podlega zaniechaniu poboru podatku dochodowego od osób fizycznych?
Pani stanowisko w sprawie
Pani zdaniem całkowita kwota zwrotu rat kapitałowo-odsetkowych na mocy Ugody Pozasądowej z bankiem z dnia 27 maja 2025 r. (197.000,00 zł) podlega zaniechaniu poboru podatku dochodowego od osób fizycznych.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Reguły dotyczące opodatkowania
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Powołany przepis wyraża tzw. zasadę powszechności opodatkowania. Regułą jest, że każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, wyjątkiem zaś jest sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega. Wyjątki od omawianej zasady dotyczą:
W myśl art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
Ogólne określenie „przychodów” zawiera art. 11 ust. 1 ww. ustawy. Stosownie do tego przepisu:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:
Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.
Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.
Źródła przychodów
W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Źródłami przychodów są inne źródła.
Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:
Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.
Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.
Wskazała Pani, że na podstawie ugody bank wypłacił Pani określoną kwotę. Powzięła Pani wątpliwość, czy wypłata całości tej kwoty podlega zaniechaniu poboru podatku dochodowego od osób fizycznych.
Wypłata określonej kwoty
Ugoda - jako jeden z typów umów - regulowana jest przepisami Kodeksu cywilnego.
Zgodnie z art. 917 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071):
Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać.
Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania czy też odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp.
Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.
W doktrynie prezentowany jest również pogląd, zgodnie z którym kauzalność ugody przejawia się w określeniu zarzutów, którymi mogą się posłużyć strony po zawarciu ugody. Tak więc ugoda jest czynnością, realizowaną w drodze wzajemnych ustępstw stron, zmierzającą do uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnienia ich wykonania albo uchylenia sporu istniejącego lub mogącego powstać.
Instytucja kredytu została natomiast uregulowana przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.).
Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:
Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega - co do zasady - każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.
Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.
O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.
Pani skutki podatkowe z tytułu częściowego zwrotu rat kapitałowo-odsetkowych
Jak wynika z opisu sprawy, na podstawie zawartej ugody bank dokonał Pani częściowego zwrotu rat kapitałowo-odsetkowych. Kwota wypłacona przez bank na podstawie Ugody mieści się w środkach pieniężnych wpłaconych wcześniej przez Panią do banku w celu spłaty przedmiotowego kredytu.
W przypadku zwrotu wpłaconych wcześniej środków pieniężnych - taka operacja nie spełnia celu przychodu jakim jest zwiększenie majątku podatnika - ani poprzez zwiększenie aktywów ani poprzez zmniejszenie jego pasywów. Po stronie Kredytobiorcy nie dochodzi do powstania przysporzenia majątkowego, bowiem otrzymuje on z powrotem zwrot własnych środków, które wcześniej wpłacił tytułem spłaty zaciągniętego kredytu.
Taka wypłata jest więc dla kredytobiorcy neutralna podatkowo - po jego stronie nie powstał przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym.
Skoro więc w istocie otrzymała Pani od banku zwrot kwoty, która stanowi nadpłatę kredytu, to całość otrzymanej przez Panią kwoty w ogóle nie stanowi przychodu dla kredytobiorcy, który faktycznie kredyt spłacał.
Tym samym - nie ciąży na Pani obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tego tytułu.
Natomiast - skoro otrzymana od banku kwota nie jest przychodem podatkowym, to nie znajdzie do niej zastosowanie rozporządzenie Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe - z uwagi na brak wystąpienia przychodu w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który mógłby być objęty tym rozporządzeniem. Ponadto, ww. rozporządzenia nie stosuje się do zwracanych kwot.
Wobec tego, że do otrzymanej kwoty nie ma zastosowanie rozporządzenie Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe Pani stanowisko należało uznać za nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Powołana przez Panią interpretacja została wydane w indywidualnych sprawach i nie ma zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do Pani sprawy, ani do żadnego innego zaistniałego stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego.
Wydając interpretacje indywidualne nie odnoszę się do kwot i nie dokonuję wyliczeń. Zgodnie bowiem z zasadą samoopodatkowania, obowiązującą w polskim systemie podatkowym, na podatniku spoczywa obowiązek określenia podstawy opodatkowania, a prawidłowość takiego wyliczenia podlega weryfikacji przez organ podatkowy w postępowaniu podatkowym.
Wskazać należy, że interpretacje prawa podatkowego wydawane są w indywidualnej sprawie zainteresowanego, co wynika z art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, w związku z czym, niniejsza interpretacja jest wiążąca dla Pani jako osoby występującej z wnioskiem, nie wywiera natomiast skutku prawnego dla innych osób (np. Pani męża).
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo