Interpretacja 0114-KDIP3-2.4011.954.2025.1.JK3

Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej

29 października 2025 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Jest Pan osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej. W 2020 r. otrzymał Pan odszkodowanie za bezumowne korzystanie przez 10 lat z nieruchomości zajętej pod port lotniczy (…) na terenie (…) od Skarbu Państwa - (…) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie i kosztami postępowania, na podstawie prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w (…) utrzymanego w mocy wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…). Zasądzone i otrzymane odszkodowanie wraz odsetkami zostało wykazane jako przychody inne w deklaracji PIT za rok 2020 złożonej w kwietniu 2021 r. i było opodatkowane skalą podatkową. Przekraczał Pan próg podatkowy i odprowadzał podatek dochodowy w wysokości 32%. W 2022 r. wyrok Sądu Apelacyjnego został uchylony w wyniku skargi kasacyjnej wniesionej przez (…) i sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania. Gdyby wyrok Sądu Okręgowego w (…) został ostatecznie i prawomocnie uchylony, a powództwo oddalono, (…) przysługiwałoby roszczenie o zwrot nienależnego świadczenia, wobec tego, że odpadłaby podstawa świadczenia jakim był prawomocny wyrok sądu. Ma Pan zamiar w razie uchylenia wyroku zasądzającego i oddalenia powództwa zwrócić (…) otrzymaną wcześniej kwotę odszkodowania z odsetkami i oraz ewentualnymi kosztami postępowania zgodnie z wyrokiem Sądu oddalającym powództwo.

Pytania

1)  Czy zwrócone (…) odszkodowanie z odsetkami i zapłacone na rzecz Pana wcześniej koszty postępowania na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U.2025 poz.163) dalej „ustawa o PIT” podlegają odliczeniu od dochodu wykazanego za rok, w którym podatnik dokonał zwrotu jako nienależne świadczenie, o którym mowa w art. 410 § 2 Kodeksu cywilnego (k.c.)?

2)  Czy w razie gdyby kwota zwrotu przekraczała kwotę dochodu za rok podatkowy dokonania zwrotu, może być odliczona od dochodu uzyskanego w najbliższych kolejno po sobie następujących 5 latach podatkowych (zgodnie z treścią art. 26 ust. 7h ww. ustawy?

3)  Jeśli Pana stanowisko na pytanie oznaczone we wniosku nr 1 i 2 będzie nieprawidłowe, czy w Pana sytuacji prawidłowym będzie skorygowanie złożonych deklaracji podatkowego za rok 2020 celem odzyskania zapłaconego podatku dochodowego? Czy jeżeli korekta deklaracji zostanie złożona, to po 31 grudnia 2026 roku nie nastąpi przedawnienie roszczenia o zwrot nadpłaty?

Pana stanowisko w sprawie

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Z przepisu art. 11 ust. 1 ww. ustawy wynika, iż przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Katalog źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych zawiera art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych pkt 10 .

Źródłem przychodów są 9) inne źródła.

Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia wynika, że jest Pan osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej. W 2020 r. otrzymał Pan odszkodowanie (wynagrodzenie) za bezumowne korzystanie z nieruchomości położonej w (…) wraz z odsetkami. Otrzymywane wynagrodzenie było opodatkowane skalą podatkową. Przekraczał Pan próg podatkowy i od tych wynagrodzeń odprowadził podatek dochodowy w wysokości 32%. Po zakończonym roku podatkowym złożył Pan deklarację podatkową PIT w terminie do 30 kwietnia. W razie uchylenia prawomocnie wyroku zasądzającego odszkodowanie wraz odsetkami i oddalenie powództwa z zasądzeniem na rzecz (…) kosztów postępowania zwróci Pan (…) otrzymane kwoty wraz z ewentualnie zasądzonymi kosztami postępowania.

W myśl art. 410 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740 z późn. zm.) świadczenie jest nienależne, jeżeli ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył, albo jeżeli podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty, albo jeżeli czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia.

Nie ma żadnych wątpliwości, że podstawą świadczenia (…) był wyrok Sądu, który w razie jego prawomocnego uchylenia i oddalenia powództwa będzie podstawą świadczenia, która odpadła. Zauważyć należy, iż zgodnie z art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychód podatkowy powstaje w momencie otrzymania pieniędzy lub postawienia ich do dyspozycji podatnika. Jeżeli zatem w 2020 r. otrzymał Pan od Spółki świadczenia tytułem wynagrodzenia, to w momencie jego otrzymania (postawienia do dyspozycji, tj. przelania na Pana konto) powstawał dla Pana przychód (zatem Pan przez jakiś czas dysponował tymi środkami pieniężnymi). Fakt, iż część wypłaconego wynagrodzenia była nienależnie wypłacona nie niweluje momentu powstania przychodu.

Przedstawiona sytuacja nie upoważnia więc podatnika do dokonania korekty deklaracji PIT za 2020 r. Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zawierają postanowienia regulujące zmniejszenie dochodu do opodatkowania (w sytuacji gdy dana kwota przychodu jest zwracana), a tym samym wskazują w jaki sposób można odzyskać podatek w przypadku dokonania zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w kwotach uwzględniających pobrany podatek dochodowy.

W sytuacji dokonania w roku podatkowym zwrotu nienależnie pobieranych świadczeń, które uprzednio zwiększały dochód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, rozliczenie tego zwrotu następuje poprzez zastosowanie jednego z dwóch rozwiązań. Jedno z rozwiązań przewiduje art. 41b ustawy. Przepis ten dotyczy odejmowania przez płatnika od dochodu kwoty zwróconej przez podatnika, co w niniejszej sprawie nie ma zastosowania ponieważ podatek podatnik odprowadzał sam.

Podatnik po dokonaniu zwrotu nienależnego świadczenia, którym są poza kwotą główną odsetki i wcześniej zwrócone podatnikowi koszty postępowania może na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy, zmniejszyć dochód przed opodatkowaniem o kwotę dokonanego na rzecz płatnika zwrotu nienależnie pobranego świadczenia.

W takim bowiem przypadku, zgodnie z regulacją zawartą w art. 26 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podstawę obliczenia podatku, z zastrzeżeniem art. 29-30cb i art. 30da-30f, stanowi dochód ustalony zgodnie z art. 9, art. 23o, art. 23u, art. 24 ust. 1, 2, 3b-3e, 4- 4e, 6 i 21 lub art. 24b ust. 1 i 2, po odliczeniu kwot dokonanych w roku podatkowym zwrotów nienależnie pobranych świadczeń, które uprzednio zwiększyły dochód podlegający opodatkowaniu, w kwotach uwzględniających pobrany podatek dochodowy, jeżeli zwroty te nie zostały potrącone przez płatnika.

Stosownie zaś do art. 26 ust. 7h cyt. ustawy kwota, o której mowa w ust. 1 pkt 5, przekraczająca kwotę dochodu, o którym mowa w ust. 1, może być odliczona od dochodu uzyskanego w najbliższych kolejno po sobie następujących 5 latach podatkowych.

Kwotę zwróconą w danym roku podatkowym, należy wykazać w zeznaniu składanym za rok w którym dojdzie do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia oraz w załączniku PIT/O w pozycji „Zwrot nienależnie pobranych świadczeń, które uprzednio zwiększały dochód podlegający opodatkowaniu, jeżeli nie zostały one potrącone przez płatnika.”

Jednocześnie należy zauważyć, że w przedmiotowej sprawie przepisy prawa podatkowego nie przewidują możliwości złożenia korekt, a przedstawione powyżej dwa sposoby rozliczenia zwrotu nienależnie pobranego świadczenia są jedynymi dopuszczonymi prawem w takiej sytuacji jak opisana we wniosku.

Gdyby organ nie podzielił Pana stanowiska należy wskazać, że do stwierdzenia nadpłaty konieczne jest złożenie korekty deklaracji podatkowej, która musiałaby dotyczyć przychodu za rok 2020 , tyle, że na jego wysokość musiałyby wpływać zdarzenia z daty zwrotu tego świadczenia.

Zgodnie z art. 81 § 1 Ordynacji podatkowej, podatnicy, płatnicy i inkasenci mogą skorygować uprzednio złożoną deklarację. Stosownie do art. 81 § 2 ustawy skorygowanie deklaracji następuje przez złożenie korygującej deklaracji. Zgodnie natomiast z art. 81b § 1 Ordynacji, uprawnienie do skorygowania deklaracji: ulega zawieszeniu na czas trwania postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej - w zakresie objętym tym postępowaniem lub kontrolą; przysługuje nadal po zakończeniu: kontroli podatkowej i postępowania podatkowego - w zakresie nieobjętym decyzją określającą wysokość zobowiązania podatkowego.

W myśl art. 81b § 2 Ordynacji, korekta złożona w przypadku, o którym mowa w par. 1 pkt 1, nie wywołuje skutków prawnych. Przy korekcie deklaracji należy uwzględnić przepisy dotyczące przedawnienia zobowiązania podatkowego (art. 70 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa). Zgodnie z tym przepisem, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Tym samym, aby podatnik mógł skorzystać z dobrodziejstwa korekty deklaracji za rok 2020 zdarzenie uprawniające do tej korekty musiałoby nastąpić przed 31 grudnia 2026 r., co jest niestety w niniejszej sprawie mało prawdopodobne.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Jak stanowi art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy:

Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:

• pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika - tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;
• pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika - tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.

Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.

Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.

Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.

Źródła przychodów zostały określone przez ustawodawcę w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawiera definicji odszkodowania w związku z powyższym należy odnieść się do przepisów prawa cywilnego.

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061):., dalej : „Kodeks cywilny”) także nie zawiera legalnej definicji odszkodowania; można ją jednak wywieść z jej regulacji. Odszkodowanie jest szczególnym rodzajem świadczenia polegającym na naprawieniu szkody, czyli uszczerbku, jakiego doznaje poszkodowany we wszelkiego rodzaju dobrach chronionych przez prawo. Chodzi więc zarówno o uszczerbek majątkowy, jak i niemajątkowy. Co prawda, w doktrynie i judykaturze powszechnym jest wiązanie pojęcia odszkodowania jedynie z uszczerbkiem majątkowym, natomiast pojęcia zadośćuczynienia z doznaną krzywdą (uszczerbkiem niematerialnym), jednakże tego rodzaju rozróżnienia nie dokonują przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Stosownie do art. 361 § 1 Kodeksu cywilnego,

W myśl natomiast art. 361 § 2 Kodeksu cywilnego,

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że w sprawie nie mamy do czynienia z odszkodowaniem w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego, lecz ze zwrotem nienależnie pobranego świadczenia w związku z wyrokiem sądu

W myśl art. 410 § 2 Kodeksu cywilnego:

Należy podkreślić, że przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zawierają postanowienia regulujące zmniejszenie przychodu do opodatkowania (w sytuacji gdy dana kwota przychodu jest zwracana), a tym samym wskazują w jaki sposób można odzyskać podatek w przypadku dokonania zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w kwotach uwzględniających pobrany podatek dochodowy.

W sytuacji dokonania w roku podatkowym zwrotu nienależnie pobieranych świadczeń, które uprzednio zwiększały dochód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, rozliczenie tego zwrotu następuje poprzez zastosowanie jednego z dwóch rozwiązań.

Jedno z rozwiązań przewiduje art. 41b ustawy. Przepis ten dotyczy odejmowaniu przez płatnika od dochodu kwoty zwróconej przez podatnika. Jednak z treści wniosku wynika, że w przedmiotowej sprawie nie ma takiej możliwości.

Oprócz procedury polegającej na odejmowaniu przez płatnika od dochodu kwoty zwróconej przez podatnika - która w niniejszej sytuacji nie może mieć zastosowania - ustawodawca wprowadził procedury dokonywania takich odliczeń przez samego podatnika.

Zatem w sytuacji, gdy płatnik nie może dokonać - na podstawie art. 41b ww. ustawy - potrącenia kwoty zwróconej mu przez podatnika z tytułu nienależnie pobranego świadczenia, to podatnik po dokonaniu takiego zwrotu będzie mógł na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy, zmniejszyć dochód przed opodatkowaniem o kwotę dokonanego na rzecz płatnika zwrotu nienależnie pobranego świadczenia.

W takim bowiem przypadku, zgodnie z regulacją zawartą w art. 26 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

W świetle art. 26 ust. 7h ustawy:

Z powyższego przepisu wynika, że uprawnienie do rozliczenia zwróconych, nienależnie pobranych świadczeń przysługuje samemu podatnikowi.

Organ podatkowy zauważa, że zarówno ww. przepis art. 41b, jak i ww. przepis art. art. 26 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dotyczy sytuacji, w której zwracane przez podatnika nienależnie pobrane świadczenia uprzednio zwiększały dochód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, dlatego też zwrot ten dokonywany powinien być w kwocie brutto, tj. łącznie z pobranymi przez płatnika zaliczkami na podatek dochodowy, co gwarantuje odzyskanie przez podatnika kwoty tych zaliczek.

Odnosząc przedstawione powyżej uregulowania prawne na grunt rozpatrywanej sprawy, stwierdzić należy, że jeśli otrzymany przez Pana przychód okazał się nienależny, to powinien Pan dokonać jego zwrotu w pełnej wysokości. Przychodem Pana była bowiem cała kwota otrzymanych świadczeń, a skoro świadczenia te były nienależne, to jego zwrot powinien dotyczyć łącznej kwoty tego świadczenia. I dopiero wówczas cała kwota zwróconego przychodu (nienależnie pobranego) winna być wykazana do odliczenia.

Biorąc powyższe pod uwagę dokonany przez Pana na rzecz (…) zwrot nienależnie pobranego świadczenia, który uprzednio zwiększył dochód podlegający opodatkowaniu, będzie podlegał odliczeniu od dochodu osiągniętego w tym roku podatkowym, w którym zostanie dokonany zwrot. W przypadku zaś, gdy kwota odliczenia przekroczy kwotę dochodu uzyskanego przez Pana w danym roku, kwota ta będzie mogła zostać odliczona od dochodu uzyskanego w najbliższych kolejno następujących po sobie 5 latach podatkowych.

W tym zakresie (pytanie nr 1 i nr 2 ) Pana stanowisko jest prawidłowe.

Odstąpiłem od odpowiedzi na pytanie Nr 3, gdyż oczekiwał Pan odpowiedzi na nie w sytuacji, gdyby stanowisko Pana na pytania oznaczone we wniosku nr 1 i nr 2 było nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

• Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
• Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

• Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…), ul. (…), (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

• w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
• w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.