A. to spółka akcyjna produkująca energię elektryczną i ciepło, która rozpoczęła kilka projektów inwestycyjnych w latach 2014-2022, takich jak modernizacje bloków, instalacje fotowoltaiczne i adaptacje pomieszczeń. Ze względu na wysokie koszty, zmiany strategii grupy kapitałowej oraz zewnętrzne czynniki…
Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
12 stycznia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy braku obowiązku korekty VAT naliczonego w związku z podjęciem decyzji o zaniechaniu inwestycji. Uzupełnili go Państwo pismem z 19 lutego 2026 r. - w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
A. jest spółką akcyjną, której jedynym akcjonariuszem (100%) jest B.
A. prowadzi działalność w zakresie wytwarzania energii elektrycznej, ciepła oraz ich dystrybucji. Sporządza sprawozdanie finansowe zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej oraz stosuje ustawę o rachunkowości i przepisy wykonawcze wydane na jej podstawie w zakresie nieuregulowanym przez MSSF.
A. jest (…) wytwórców energii elektrycznej opalanej węglem kamiennym w krajowym systemie elektroenergetycznym. Wytwarza energię elektryczną w (...) blokach opalanych mieszanką węgla i biomasy o mocy osiągalnej (...) oraz Zielonym Bloku opalanym wyłącznie biomasą o mocy (...), łącznie moc osiągalna wynosi (...). Oprócz wytwarzania energii elektrycznej, która jest głównym przedmiotem działalności Spółki, drugim produktem w procesie wytwórczym jest energia cieplna. Moc zainstalowana cieplna wynosi (...). A. jest elektrownią blokową, parową, kondensacyjną, z międzystopniowym przegrzewaczem pary oraz otwartym obiegiem chłodzenia skraplaczy. Do podstawowych urządzeń wytwórczych należą kocioł parowy, turbina parowa, generator oraz instalacje pomocnicze takie jak: odsiarczanie spalin, odpopielanie, instalacje infrastruktury do magazynowania i podawania paliw. W swojej działalności Spółka ponosi nakłady remontowe obejmujące swoim zakresem całość zagadnień związanych z utrzymaniem majątku produkcyjnego na odpowiednim poziomie dyspozycyjności oraz nakłady inwestycyjne dotyczące m.in. dotrzymania wielkości emisji określonych w klauzulach BAT zarówno w zakresie emisji zanieczyszczeń pyłowo-gazowych, jak i uwolnień do wód. Jednym z kluczowych przedsięwzięć jest (...), zakładający zwiększenie udziału biomasy we współspalaniu, najważniejsze zadania w decydującej fazie to wiata wysokiego składowania biomasy o pojemności około (...) wraz z pełną infrastrukturą do rozładunku, załadunku i podawania paliwa na bloki oraz (...) stacji filtrów redukujących emisję. Inne projekty to budowa magazynu energii o mocy (...) pozwalającego zmagazynować nadwyżkę energii a oddać ją kiedy wzrośnie zapotrzebowanie na energię, projekt wdrożenia produkcji peletu (...) a także (...) - zagospodarowanie popiołów z bloków węglowych czy (...).
Mając na uwadze budżet a także perspektywę zmian i transformacji energetycznych w A., w opinii służb technicznych Spółki przedstawione poniżej projekty inwestycyjne nie będą realizowane w przyszłości i zostały zakwalifikowane jako projekty przeznaczone do zaniechania:
Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu stanu faktycznego
Przyczyny zaniechania opisanych we wniosku projektów uzupełnione o stwierdzenie, czy wg Wnioskodawcy zaniechanie było zależne od niego czy nie.
1) Belki demagowe dla zbiorników dziennych Zielonego Bloku, rezygnacja ze względu na wysokie koszty inwestycji - zaniechanie inwestycji zależne od działań Spółki;
2) Dostosowanie instalacji do współspalania paliwa alternatywnego RDF, rezygnacja na podstawie strategii rozwoju Grupy Kapitałowej (...), która nie przewiduje budowy bloku na spalanie paliwa alternatywnego RDF - zaniechanie inwestycji niezależne od działań Spółki;
3) Modernizacja biura zarządu w siedzibie (...), rezygnacja ze względu na wysokie koszty inwestycji - zaniechanie inwestycji zależne od działań Spółki;
4) Modernizacja hali warsztatowej, rezygnacja ze względu na zmianę koncepcji sposobu użytkowania - zaniechanie inwestycji zależne od działań Spółki;
5) Wyposażenie instalacji gaśniczych mazutowni i zbiorników mazutu w system zdalnego sterowania, rezygnacja ze względu na zmianę koncepcji - zaniechanie inwestycji zależne od działań Spółki;
6) Zmiana sposobu użytkowania pomieszczenia w (...) (pomieszczenie pod kruszarkę kamienia), rezygnacja ze względu na zmianę koncepcji - zaniechanie inwestycji zależne od działań Spółki;
7) Ekspertyza instalacji termicznego przekształcania odpadów (Modernizacja bloku nr (...)), rezygnacja na podstawie strategii rozwoju Grupy Kapitałowej (...), która nie przewiduje budowy bloku na spalanie paliwa alternatywnego RDF - zaniechanie inwestycji niezależne od działań Spółki;
8) Fotowoltaika (...), rezygnacja na podstawie strategii rozwoju GK (...), która nie przewiduje realizacji projektów w przedstawionych lokalizacjach - zaniechanie inwestycji budowy trzech farm fotowoltaicznych niezależne od działań Spółki.
Pomimo, że zaniechanie inwestycji stanowiło konsekwencje świadomych działań biznesowych A., to nawet w przypadkach, gdzie Wnioskodawca określił, że przyczyna zaniechania była zależna od Spółki, nie były to jednak decyzje w 100% zależne od samej Spółki czy nawet jej głównego akcjonariusza B.
Ze względu na znaczny upływ czasu od rozpoczęcia powyższych inwestycji, doszło do zmiany sytuacji ekonomicznej i politycznej, w tym transformacji energetycznej i wprowadzeniu polityki „Zielonego Ładu”. Pierwotne plany wejścia Spółki do NABE (Narodowej Agencji Bezpieczeństwa Energetycznego) nie doszły do skutku. Zmieniły się warunki inwestowania, nastąpił wzrost kosztów, nastąpił niższy prognozowany wzrost przychodów. Wg Wnioskodawcy wymienione przyczyny winny być traktowane jako okoliczności, które mają charakter zewnętrzny, niezależny od woli Spółki, a tym samym rezygnacja z inwestycji spowodowana była okolicznościami, na które Spółka nie miała wpływu.
Pytanie
Czy w związku z podjęciem decyzji o zaniechaniu inwestycji na Wnioskodawcy będzie ciążył obowiązek korekty VAT naliczonego, który został odliczony przez Spółkę przy poniesionych wydatkach inwestycyjnych?
Państwa stanowisko w sprawie
W listopadzie i grudniu 2025 roku Pion Inżynierii A. dokonał przeglądu wszystkich otwartych projektów inwestycyjnych, na których od dłuższego czasu nie ma kontynuacji żadnych prac i kwalifikują się jako projekty przeznaczone do zaniechania. Ostatnie nakłady inwestycyjne na powyższe zadania były poniesione w latach 2014-2022.
Uzasadnienie dla rekomendacji zaniechania projektów:
1) Belki demagowe dla zbiorników dziennych Zielonego Bloku
W ramach inwestycji wykonano projekt urządzenia transportu bliskiego w pionie i poziomie nad i pod Zbiornikiem Dziennym Zielonego Bloku. Dokumentacja obejmowała: projekt budowlany i wykonawczy branży konstrukcyjnej oraz instalacji elektrycznej, kosztorys inwestorski branży konstrukcyjnej wraz z instalacjami elektrycznymi oraz przedmiar robót branży konstrukcyjnej wraz z instalacjami elektrycznymi.
2) Dostosowanie instalacji do współspalania paliwa alternatywnego RDF (Refuse Derived Fuel)
Na projekt inwestycyjny składały się następujące zadania:
- Przesłanki do zaniechania inwestycji: strategia rozwoju Grupy Kapitałowej (...) nie przewiduje budowy bloku na spalanie paliwa alternatywnego RDF.
3) Modernizacja (...) piętra w budynku siedziby (...)
Na projekt inwestycyjny składały się dwa zadania:
Projekt obejmował w swoim zakresie: koncepcję architektoniczną w trzech wariantach wraz z aranżacją wyposażenia biurowego z uzgodnieniem materiałów wykończeniowych wraz z wizualizacją oraz wstępną wyceną realizacji zadania - kosztorysem.
II. Wykonanie koncepcji aranżacji wnętrz oraz projektu wykonawczego aranżacji wnętrz na przebudowę pomieszczeń zarządu (...).
Zakres prac obejmował: wykonanie koncepcji architektonicznej w trzech wariantach wraz z aranżacją wyposażenia biurowego z propozycjami materiałów wykończeniowych wraz z wykonaniem wizualizacji 3D wszystkich pomieszczeń dla wszystkich, uzgodnienie koncepcji - w postaci prezentacji, wykonanie projektu wykonawczego aranżacji wnętrz dla wybranego wariantu obejmujące: rzuty poziome z rozmieszczeniem ścian działowych oraz mebli i innych elementów wyposażenia, rozwinięcia ścian i przekroje z uwzględnieniem kolorystyki, materiałów wykończeniowych i wyposażenia, projekt sufitów podwieszanych, projekt posadzek, dobór oświetlenia, mebli, elementów dekoracyjnych, zabudowy stałe, poglądowe wizualizacje 3D wszystkich pomieszczeń.
4) Modernizacja hali warsztatowej w budynku (...)
Inwestycja polegała na wykonaniu projektu adaptacyjnego hali (...) zmieniającego sposób użytkowania z hali warsztatowej na halę napraw sprzętu ciężkiego wraz wykonaniem projektów adaptacyjnych instalacji c.o., wentylacyjnej oraz podziału hali na dwa pomieszczenia w A.
Zakres prac obejmował:
I. Inwentaryzację stanu istniejącego hali warsztatowej.
II. Wykonanie ekspertyzy technicznej stanu konstrukcji i elementów budynku.
III. Wykonanie projektu adaptacyjnego zmiany sposobu użytkowania hali (...) z warsztatowego na halę napraw sprzętu ciężkiego obejmującego:
- Wykonanie projektów instalacji grzewczych opartych na wodnym c.o.,
- Wykonanie projektu modernizacji instalacji wentylacji w adaptowanej hali,
- Zaprojektowanie ściany działowej dzielącej halę na dwa niezależne pomieszczenia,
- Skrócenie istniejącego torowiska suwnicy tylko do jednego pomieszczenia (po podziale hali na dwie części).
5) Wyposażenie instalacji gaśniczych mazutowni i zbiorników mazutu w system zdalnego sterowania
Opracowanie projektu modernizacji instalacji pianotwórczej do ochrony tacy zbiorników oleju ciężkiego (mazutowych) w A.
- Brak zgody na realizację w związku z planowanym przejściem na lekki olej opałowy.
6) Zmiana sposobu użytkowania pomieszczenia w (...) (pomieszczenie pod kruszarkę kamienia)
Wykonanie projektu zmiany sposobu użytkowania pomieszczenia w budynku (...) wraz z przedmiarem i kosztorysem inwestorskim.
7) Ekspertyza instalacji termicznego przekształcania odpadów (Modernizacja Bloku nr (...)) Przedmiotem projektu była wielokierunkowa analiza planowanej do wdrożenia instalacji termicznego przekształcania odpadów (ITPO) w A. dla bloku energetycznego klasy (...). Celem opracowania było określenie rynku dostępnych paliw z odpadów dla planowanej lokalizacji wraz z ich logistyką dostaw, wytypowanie optymalnego wariantu ITPO przy uwzględnieniu możliwości wykorzystania istniejącej infrastruktury, analiza finansowa przedsięwzięcia, aspekty środowiskowe, a także analiza ryzyka związanego z budową ITPO. Praca zrealizowana w dwóch etapach:
I. Ekspertyza instalacji termicznego przekształcania odpadów dla bloku (...),
II. Studium wykonalności - analiza budowy bloku opalanego paliwami zastępczymi.
8) Projekty budowy farm fotowoltaicznych na terenie gminy (...)
W ramach inwestycji opracowano kategorie geotechniczne obiektu oraz przydatności gruntów występujących w podłożu projektowanych obiektów budowalnych oraz wykonano prace rozwojowe i projektowe farm fotowoltaicznych, tj. koncepcję techniczno-finansową każdej farmy fotowoltaicznej wraz z kosztorysem, koncepcję rozwiązań technicznych i kalkulację nakładów inwestycyjnych podzieloną na budowę farmy fotowoltaicznej wraz z przyłączeniem do sieci oraz prognozę bieżących kosztów eksploatacji farmy, prognozy produkcji energii, prognozy przychodów i analizę finansową planowanych inwestycji.
Sporządzono dokumentację techniczno-projektową wraz z uzyskaniem pozwolenia na budowę dla każdej lokalizacji.
Zaniechanie inwestycji w aspekcie VAT
Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy VAT w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124 tej ustawy.
Prawo do odliczenia VAT naliczonego jest wyrazem jednej z naczelnych zasad VAT, czyli zasady neutralności. Jej istota sprowadza się do tego, że podatnicy biorący udział w obrocie gospodarczym nie powinni ponosić ekonomicznego ciężaru podatku, gdyż powinien on obciążać dopiero ostateczną konsumpcję towarów i usług.
Prawo do odliczenia przysługuje jednak wyłącznie, gdy spełnione zostaną określone przesłanki. Odliczenia powinien dokonać podatnik, a towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, powinny być wykorzystywane do czynności opodatkowanych, tj. takich, których następstwem jest określenie VAT należnego.
Zgodnie z art. 86 ust. 10 ustawy VAT prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego powstaje w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych lub importowanych przez podatnika towarów i usług powstał obowiązek podatkowy.
Zatem odliczenie VAT naliczonego dokonywane jest w momencie nabycia towarów lub usług. Zasada „niezwłocznego odliczenia podatku naliczonego” wyraża się tym, że podatnik, aby skorzystać z prawa odliczenia, nie musi czekać aż nabyty towar lub usługa zostaną odsprzedane lub efektywnie wykorzystane na potrzeby działalności opodatkowanej.
Zdaniem A. Spółka miała prawo do odliczania VAT naliczonego przy ponoszeniu wydatków z racji intencji ich nabycia. Nabyte towary i usługi miały służyć wykonywaniu czynności opodatkowanych. Odliczenie dokonywane było we właściwych okresach rozliczeniowych.
Należy zauważyć, że ustawa VAT nie przewiduje rozwiązania polegającego na przyznaniu prawa odliczenia dopiero w momencie zakończenia inwestycji. Z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wynika, że jeśli zaniechanie inwestycji następuje z uwagi na okoliczności niezależne od woli podatnika, zachowuje on prawo do odliczenia i tym samym nie ma obowiązku dokonania korekty. Zdaniem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej sam fakt zaniechania inwestycji nie może prowadzić do uznania, że prawo do odliczenia nie przysługuje podatnikowi. Uprawnienie podatnika pozostaje aktualne nawet jeżeli ostatecznie żadne czynności opodatkowane nie zostaną podjęte. Również polskie organy interpretacyjne wskazują, że istnieje możliwość odliczenia podatku VAT od zaniechanej inwestycji, w szczególności jeśli powód jej zaniechania jest niezależny od podatnika, a od okoliczności zewnętrznych, np. działań osób trzecich lub zmiany pierwotnych okoliczności inwestycyjnych.
Jak wyjaśniono w opisie stanu faktycznego, A. nie prowadzi działań mających na celu finalizowanie inwestycji a podjęła decyzję o definitywnym zaniechaniu inwestycji z powodu braku biznesowego uzasadnienia do jej kontynuacji. Ze względu na znaczny upływ czasu od rozpoczęcia inwestycji do decyzji o likwidacji, doszło do zmiany sytuacji ekonomicznej i branżowej, w wyniku której dalsza realizacja inwestycji utraciła zasadność ekonomiczną. W analizowanym przypadku kontynuowanie rozpoczętej inwestycji byłoby nieracjonalne, dalsza kontynuacja z przyczyn niezależnych od Spółki mogłaby wpłynąć na pogorszenie się jej kondycji ekonomicznej i finansowej oraz konkurencyjności i bieżącego funkcjonowania.
Podsumowanie
Pomimo, że zaniechanie inwestycji stanowiło konsekwencje świadomych działań biznesowych, to nie sposób uznać, że działania te stanowią okoliczności, w przypadku których zaniechanie inwestycji skutkuje zmianą prawa do odliczenia i koniecznością dokonania korekty odliczonego podatku naliczonego. W takim przypadku kontynuowanie rozpoczętej inwestycji byłoby nieracjonalne. Dlatego też zaniechanie inwestycji w tym konkretnym przypadku nie pozbawi podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego od poniesionych wydatków. Podatnik działał w dobrej wierze, a późniejsze zaniechanie inwestycji wynika z obiektywnych, niezależnych przyczyn pozostających poza jego kontrolą.
Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w interpretacjach:
Mając na względzie powyższe, Wnioskodawca wnosi o potwierdzenie swojego stanowiska w sprawie.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Jak stanowi z art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
a) nabycia towarów i usług,
b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
Z powyższych przepisów wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego.
Odliczyć zatem można w całości podatek naliczony, który jest związany z transakcjami opodatkowanymi podatnika. Wskazana zasada wyłącza tym samym możliwość dokonywania odliczeń podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku lub niepodlegających opodatkowaniu VAT. Jednocześnie z zasady tej wynika, że odliczenie podatku naliczonego może być częściowe, tzn. w tej części, w jakiej dane towary lub usługi, z którymi związany jest podatek naliczony są wykorzystywane do realizacji czynności opodatkowanych, z pominięciem tej części podatku od tych towarów i usług, w jakiej towary te (usługi) są wykorzystywane do wykonywania czynności nieopodatkowanych podatkiem VAT.
W każdym przypadku należy dokonać oceny, czy intencją podatnika wykonującego określone czynności, z którymi łączą się skutki podatkowo-prawne, było wykonywanie czynności opodatkowanych.
Ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Formułując w art. 86 ust. 1 ustawy warunek związku ze sprzedażą opodatkowaną, ustawodawca nie uzależnia prawa do odliczenia od związku zakupu z obecnie wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Wystarczającym jest, że z okoliczności towarzyszących nabyciu towarów lub usług przy uwzględnieniu rodzaju prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej wynika, że zakupy te dokonane są w celu ich wykorzystania w ramach jego działalności opodatkowanej.
W podatku od towarów i usług obowiązuje zasada tzw. „niezwłocznego odliczenia podatku naliczonego”. Zasada ta wyraża się tym, że podatnik, aby skorzystać z prawa do odliczenia, nie musi czekać aż nabyty towar lub usługa zostaną odsprzedane lub efektywnie wykorzystane na potrzeby działalności opodatkowanej.
Istotna jest intencja nabycia - jeśli dany towar ma służyć wykonywaniu czynności opodatkowanych wówczas - po spełnieniu wymienionych w art. 86 ustawy wymogów formalnych - odliczenie jest prawnie dozwolone, oczywiście jeżeli nie wyłączają go inne przepisy ustawy lub aktów wykonawczych.
W każdym przypadku należy dokonać oceny, czy intencją podatnika wykonującego określone czynności, z którymi łączą się skutki podatkowo-prawne, było wykonywanie czynności opodatkowanych. Z ogólnie przyjętej definicji „zamiaru” wynika, że jest to projekt, plan czy intencja zrealizowania czegoś. Istotą zamiaru są intencje jakie przyświecają dokonywanym czynnościom, jak i cel, który dana osoba ma osiągnąć dokonując tych czynności.
W sytuacji, gdy podatnik dokonuje nabycia towarów i usług, które zmierzają do przyszłego wykorzystania ich dla czynności opodatkowanych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej bez względu na to jakie faktycznie będą efekty tej działalności, należy uznać w momencie ich nabycia za związane z wykonywaniem czynności opodatkowanych.
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wielokrotnie stwierdzał, że prawo do odliczenia zostało wprowadzone, aby całkowicie uwolnić przedsiębiorcę od kosztów podatku VAT zapłaconego lub podlegającego zapłacie w toku jego działalności gospodarczej. Wspólny system podatku od wartości dodanej konsekwentnie zapewnia, że każda działalność gospodarcza, niezależnie od jej celu i efektu, pod warunkiem, że sama podlega podatkowi VAT, jest opodatkowana w sposób całkowicie neutralny.
Potwierdzeniem powyżej przedstawionej linii orzecznictwa jest m.in. wyrok TSUE w sprawie C‑268/83 D. A. Rompelman i E. A. Rompelman-Van Deelen z którego wynika, że regulacja dotycząca odliczenia ma za cel całkowicie odciążyć podmiot podlegający opodatkowaniu VAT od podatku od wartości dodanej, który jest winien zapłacić w związku ze swoją działalnością gospodarczą. Wspólny system wartości dodanej zapewnia, że obciążenie podatkiem VAT jest całkowicie neutralne wobec każdego przedsiębiorstwa, niezależnie od celów i wyników przedsiębiorstwa, pod warunkiem, że takie przedsiębiorstwo samo w sobie podlega opodatkowaniu VAT.
Na zasadę neutralności podatku od wartości dodanej powoływano się również w sprawach dotyczących przypadków, gdy z powodów niezależnych od podatnika nigdy nie wykorzystał on nabytych towarów i usług do prowadzenia działalności opodatkowanej, ale nabycie zostało dokonane z zamiarem takiego wykorzystania. Sytuacja tego rodzaju miała miejsce m.in. w przypadku spółki belgijskiej, która dokonała odliczenia podatku VAT związanego z robotami inwestycyjnymi przeprowadzonymi na nabytej przez firmę działce (sprawa C-37/95 Ghent Coal Terminal NV). TSUE stwierdził, że w sytuacji kiedy nabycie towarów i usług zostało poczynione z zamiarem wykorzystania ich do działalności opodatkowanej, ale z powodów pozostających poza kontrolą podatnika nie wykorzystał on nabytych towarów i usług w prowadzeniu tej działalności, prawo do odliczenia zostaje zachowane.
Wyrażoną w ww. art. 86 ust. 1 ustawy generalną zasadę uprawniającą do odliczenia podatku naliczonego uzupełniają regulacje zawarte w art. 91 ustawy.
Przepisy zawarte w art. 91 ustawy co do zasady dotyczą sytuacji, gdy uprzednio odliczona kwota podatku naliczonego z różnych przyczyn musi zostać skorygowana lub przypadku, gdy podatek naliczony nie został odliczony, bo na moment realizacji prawa do odliczenia nabyty towar lub usługa nie miały służyć działalności opodatkowanej, ale sytuacja ta uległa zmianie.
W świetle art. 91 ust. 1 ustawy:
Po zakończeniu roku, w którym podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, o którym mowa w art. 86 ust. 1, jest on obowiązany dokonać korekty kwoty podatku odliczonego zgodnie z art. 90 ust. 2-10a lub 10c-10g, z uwzględnieniem proporcji obliczonej w sposób określony w art. 90 ust. 2-6, 10, 10a lub 10c-10g lub przepisach wydanych na podstawie art. 90 ust. 11 i 12, dla zakończonego roku podatkowego.
Zgodnie z art. 91 ust. 2 ustawy:
W przypadku towarów i usług, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji, a także gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli zostały zaliczone do środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych nabywcy, z wyłączeniem tych, których wartość początkowa nie przekracza 15 000 zł, korekty, o której mowa w ust. 1, podatnik dokonuje w ciągu 5 kolejnych lat, a w przypadku nieruchomości i praw wieczystego użytkowania gruntów - w ciągu 10 lat, licząc od roku, w którym zostały oddane do użytkowania. Roczna korekta w przypadku, o którym mowa w zdaniu pierwszym, dotyczy jednej piątej, a w przypadku nieruchomości i praw wieczystego użytkowania gruntów - jednej dziesiątej kwoty podatku naliczonego przy ich nabyciu lub wytworzeniu. W przypadku środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, których wartość początkowa nie przekracza 15 000 zł, przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio, z tym że korekty dokonuje się po zakończeniu roku, w którym zostały oddane do użytkowania.
Stosownie do art. 91 ust. 3 ustawy:
Korekty, o której mowa w ust. 1 i 2, dokonuje się w deklaracji podatkowej składanej za pierwszy okres rozliczeniowy roku następującego po roku podatkowym, za który dokonuje się korekty, a w przypadku zakończenia działalności gospodarczej - w deklaracji podatkowej za ostatni okres rozliczeniowy.
Jak stanowi art. 91 ust. 7 ustawy:
Przepisy ust. 1-6 stosuje się odpowiednio w przypadku, gdy podatnik miał prawo do obniżenia kwot podatku należnego o całą kwotę podatku naliczonego od wykorzystywanego przez siebie towaru lub usługi i dokonał takiego obniżenia, albo nie miał takiego prawa, a następnie zmieniło się prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tego towaru lub usługi.
Zgodnie z art. 91 ust. 8 ustawy:
Korekty, o której mowa w ust. 5-7, dokonuje się również, jeżeli towary i usługi nabyte do wytworzenia towaru, o którym mowa w ust. 2, zostały zbyte lub zmieniono ich przeznaczenie przed oddaniem tego towaru do użytkowania.
Z powołanych przepisów art. 86 i art. 91 ustawy wynika, że podatnik jest zobowiązany do rozpoznania prawa do odliczenia podatku naliczonego w momencie nabycia towarów i usług oraz dokonania ewentualnej korekty tego odliczonego bądź nieodliczonego podatku w przypadku późniejszej zmiany przeznaczenia nabytych towarów i usług lub zmiany sposobu wykorzystania.
Stwierdzenie, czy konieczność korekty rzeczywiście zachodzi wymaga zbadania okoliczności, na skutek których podatnik zaniechał inwestycji lub wykonywania czynności opodatkowanych (tj. czy są to powody pozostające poza jego kontrolą, czy takie, na które miał on wpływ).
Taki wniosek można wyciągnąć z orzeczeń TSUE wydanych na kanwie przepisu art. 20(1)(b) VI Dyrektywy, a mianowicie w sprawie C-37/95 Państwo Belgijskie a Ghent Coal Terminal NV oraz C‑110/94 między Intercommunale voor Zeewaterontziliting (INZO) a Państwem Belgijskim. W obu przypadkach chodziło o sytuacje, w których podatnik zaniechał inwestycji z przyczyn „pozostających poza jego kontrolą”, na skutek decyzji innego organu nakazującego zmianę miejsca prowadzenia działalności i zamiany działki, na której rozpoczęto inwestycję (C-37/95) i sytuacji, w której „decyzja o zaniechaniu inwestycji wynikała z przeprowadzonego studium jej opłacalności, które nie potwierdziło możliwości generowania zysku z danej działalności” (C-110/94).
Z opisu sprawy wynika, że są Państwo spółką akcyjną, której jedynym akcjonariuszem (100%) jest B. Prowadzą Państwo działalność w zakresie wytwarzania energii elektrycznej, ciepła oraz ich dystrybucji.
Są Państwo (…) wytwórców energii elektrycznej opalanej węglem kamiennym w krajowym systemie elektroenergetycznym. Wytwarzają energię elektryczną w blokach opalanych mieszanką węgla i biomasy oraz Zielonym Bloku opalanym wyłącznie biomasą. Oprócz wytwarzania energii elektrycznej drugim produktem w procesie wytwórczym jest energia cieplna. W swojej działalności ponoszą Państwo nakłady remontowe obejmujące swoim zakresem całość zagadnień związanych z utrzymaniem majątku produkcyjnego na odpowiednim poziomie dyspozycyjności oraz nakłady inwestycyjne dotyczące m.in. dotrzymania wielkości emisji określonych w klauzulach BAT zarówno w zakresie emisji zanieczyszczeń pyłowo-gazowych, jak i uwolnień do wód.
Mając na uwadze budżet a także perspektywę zmian i transformacji energetycznych u Państwa, w opinii Państwa służb technicznych poniższe projekty inwestycyjne nie będą realizowane w przyszłości i zostały zakwalifikowane jako projekty przeznaczone do zaniechania:
Państwa wątpliwości dotyczą tego, czy w związku z podjęciem decyzji o zaniechaniu inwestycji będzie na Państwu ciążył obowiązek korekty VAT naliczonego odliczonego od poniesionych wydatków.
Podatnik jest uprawniony do odliczenia podatku VAT naliczonego za towary i usługi nabyte w związku z realizowaną inwestycją, która miała służyć działalności gospodarczej podlegającej opodatkowaniu, a nabyte prawo do odliczenia pozostaje w mocy, nawet jeśli w wyniku niezależnych od niego okoliczności podatnik nigdy nie wykorzystał nabytych towarów lub usług do transakcji podlegających opodatkowaniu. Zawsze jednak należy brać pod uwagę okoliczności towarzyszące temu zachowaniu, a w szczególności, czy były one konsekwencją zdarzeń od podatnika niezależnych, czy też podejmowanych świadomie decyzji gospodarczych.
Tym samym w sytuacji, kiedy nabycie towarów i usług zostało poczynione z zamiarem wykorzystania ich do działalności opodatkowanej, ale z powodów pozostających poza kontrolą podatnika nie wykorzystał on nabytych towarów i usług w prowadzeniu tej działalności, prawo do odliczenia zostaje zachowane.
Biorąc pod uwagę przedstawiony opis sprawy oraz powołane przepisy prawa należy stwierdzić, że ponosząc wydatki w związku z realizowanymi inwestycjami mające służyć wyłącznie czynnościom opodatkowanym, mieli i mają Państwo prawo (o ile nie wystąpiły przesłanki negatywne wymienione w art. 88 ustawy) do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur związanych z ich poniesieniem. Należy bowiem uznać, że przyczyny podjęcia decyzji o zaniechaniu inwestycji będą wynikać z okoliczności niezależnych od Państwa.
Jak Państwo wskazali, pomimo, że zaniechanie inwestycji stanowiło konsekwencje Państwa świadomych działań biznesowych, to nawet w przypadkach, gdzie Państwo określili, że przyczyna zaniechania była zależna od Państwa, nie były to jednak decyzje w 100% zależne od Państwa samych czy Państwa głównego akcjonariusza. Ze względu na znaczny upływ czasu od rozpoczęcia powyższych inwestycji (ostatnie nakłady inwestycyjne na ww. zadania były poniesione w latach 2014-2022), doszło do zmiany sytuacji ekonomicznej i politycznej, w tym transformacji energetycznej i wprowadzeniu polityki „Zielonego Ładu”. Pierwotne plany wejścia Państwa do NABE (Narodowej Agencji Bezpieczeństwa Energetycznego) nie doszły do skutku. Zmieniły się warunki inwestowania, nastąpił wzrost kosztów oraz niższy prognozowany wzrost przychodów. Wymienione przyczyny powinny być zatem traktowane jako okoliczności, które mają charakter zewnętrzny, niezależny od Państwa woli, a tym samym rezygnacja z inwestycji spowodowana była okolicznościami, na które nie mieli Państwo wpływu.
Należy mieć na uwadze, że gdy okoliczności danej sprawy sprowadzają się do zmiany zewnętrznej sytuacji czyniącej np. inwestycje nieopłacalne, nie oznacza to, że wydatki na nie poniesione nie zostały poniesione w celu wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu. Dla oceny związku wydatków ze sprzedażą opodatkowaną należy brać pod uwagę przede wszystkim cel wydatków w dacie ich poniesienia. W przedmiotowej sprawie cel ten był taki sam w dacie poniesienia przedmiotowych wydatków oraz w dacie zaniechania inwestycji. Rezygnacja przez Państwa z inwestycji nie spowoduje, że ulegnie zmianie cel wydatków poniesionych w związku z przedmiotowymi inwestycjami w okresie, w którym rozpoczęli Państwo ich realizację. Powyższe powinno być traktowane jako okoliczności, które mają charakter zewnętrzny, niezależny od Państwa woli.
Zatem w związku z podjęciem decyzji o zaniechaniu inwestycji nie będzie na Państwu ciążył obowiązek korekty podatku VAT naliczonego od poniesionych na te inwestycje wydatków.
Państwa stanowisko jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
W zakresie podatku dochodowego od osób prawnych sprawa prowadzona jest w odrębnym postępowaniu.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo