Gmina, jako czynny podatnik VAT, realizuje inwestycje w infrastrukturę kanalizacyjną służącą wyłącznie odbiorcom zewnętrznym (gospodarstwa domowe, przedsiębiorstwa), z którymi łączy ją umowa cywilnoprawna. Infrastruktura ta nie jest i nie będzie używana do obsługi jednostek organizacyjnych samej gminy. Nowe odcinki sieci znajdują się wyłącznie przy…
Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
28 kwietnia 2025 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy prawa do odliczenia podatku od wydatków poniesionych na zadania inwestycyjne pn.:
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
Gmina (…) (dalej: Gmina lub Wnioskodawca) jest jednostką samorządu terytorialnego, zarejestrowaną jako czynny podatnik VAT. 1 stycznia 2017 r. Gmina dokonała centralizacji rozliczeń podatku VAT, polegających na wspólnym rozliczaniu VAT przez Urząd Gminy wraz z pozostałymi jednostkami organizacyjnymi (szkoły, przedszkola, GOPS) i od tej chwili traktowana jest jako jeden podatnik VAT.
Na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. 2024 poz. 1465 ze zm.) Gmina jest wyposażona w osobowość prawną i posiada zdolność do czynności cywilnoprawnych. Gmina wykonuje zadania własne (określone m.in. w art. 7 ustawy o samorządzie gminnym) samodzielnie lub poprzez powołane gminne jednostki organizacyjne. Do zadań własnych Gminy wymienionych w ustawie o samorządzie gminnym należy m.in. prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych (art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym). Działalność w tym zakresie realizowana jest za pośrednictwem Urzędu Gminy, a infrastruktura wodno-kanalizacyjna jest własnością Gminy (…). Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą w zakresie dostarczania wody, odprowadzania ścieków, dzierżawy terenu i targowiska, najmu lokali mieszkalnych. Na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych Gmina świadczy usługi dostarczania wody i odprowadzania ścieków na rzecz gospodarstw domowych, przedsiębiorstw, instytucji (Odbiorcy zewnętrzni). Gmina dostarcza wodę i odprowadza ścieki również do/od jednostek organizacyjnych (Odbiorcy wewnętrzni).
Gmina realizuje inwestycje w infrastrukturę kanalizacyjną, które są/będą wykorzystywane na rzecz Odbiorców zewnętrznych, co stanowi działalność gospodarczą (czynności podlegające VAT) i nie są/nie będą jednocześnie wykorzystywane do odprowadzania ścieków od Gminy i jej jednostek organizacyjnych (Odbiorcy wewnętrzni).
W szczególności, Gmina realizuje/będzie realizować następujące zadania inwestycyjne (dalej: Inwestycje):
Wykonana w ramach inwestycji Infrastruktura jest/będzie wykorzystywana wyłącznie do odprowadzania ścieków od Odbiorców zewnętrznych i nie jest/nie będzie wykorzystywana do odprowadzania ścieków od gminnych jednostek organizacyjnych, Odbiorcy wewnętrzni (czynności niepodlegające VAT).
Wydatki poniesione przez Gminę na Inwestycje będą każdorazowo dokumentowane wystawianymi przez dostawców towarów i usług fakturami, na których Gmina oznaczona jest/będzie jako nabywca.
W ramach Inwestycji tworzone i rozbudowywane będą odcinki kanalizacji sanitarnej przebiegające przy ulicach, przy których znajdują się wyłącznie nieruchomości należące do Odbiorców zewnętrznych.
Jednostki organizacyjne, jak i żadna z nieruchomości będących w posiadaniu Gminy, nie znajdują się w obszarze ww. Inwestycji, nowych odcinków sieci kanalizacji sanitarnej.
Dlatego też w wyniku prac realizowanych w ramach Inwestycji wyłącznie Odbiorcy zewnętrzni będą mieli możliwość podłączenia się do nowych odcinków sieci kanalizacji sanitarnej i jej użytkowania.
Pytanie
Czy Gminie przysługuje/będzie przysługiwało prawo do pełnego odliczenia VAT naliczonego od Wydatków inwestycyjnych poniesionych na Inwestycję, która służy/będzie służyła Gminie do świadczenia odpłatnych usług odprowadzania ścieków (czynności opodatkowane VAT) od Odbiorców zewnętrznych i nie będzie służyła do odbioru ścieków od Gminy i jej jednostek organizacyjnych (czynności niepodlegające VAT)?
Państwa stanowisko w sprawie
Gminie przysługuje/będzie przysługiwało prawo do pełnego odliczenia VAT naliczonego od wydatków poniesionych na Inwestycję, która służy/służyć będzie do świadczenia odpłatnych usług odprowadzania ścieków od Odbiorców zewnętrznych (czynności opodatkowane VAT) i nie będzie służyła do odbioru ścieków od Gminy i jej jednostek organizacyjnych (czynności niepodlegające VAT).
Świadczenie odpłatnych usług w zakresie odprowadzania ścieków na rzecz Odbiorców zewnętrznych zdaniem Gminy stanowi działalność gospodarczą oraz czynności podlegające opodatkowaniu VAT, niekorzystające ze zwolnienia z tego podatku.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Natomiast stosownie do treści art. 15 ust. 6 ww. ustawy nie uważa się za podatników organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
W związku z powyższym, w przypadku, gdy Gmina realizuje należące do niej zadania na podstawie umów cywilnoprawnych, tj. na warunkach i w okolicznościach właściwych również dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą - powinna być ona traktowana jako podatnik VAT, gdyż w przedmiotowym zakresie działa ona w sposób analogiczny do tych podmiotów.
Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych VAT, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Z treści tej regulacji wynika, że prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje podatnikom podatku VAT w sytuacji, gdy towary i usługi, przy nabyciu których został naliczony podatek, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.
Dla oceny możliwości skorzystania z prawa do odliczenia, w każdym przypadku istotne jest więc ustalenie, czy towary i usługi, przy zakupie których naliczono VAT:
Z powyższego wynika, iż prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje tylko wówczas, gdy powyższe warunki są spełnione łącznie, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do czynności opodatkowanych VAT. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi, tj. z czynnościami, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).
W zaistniałej sytuacji niewątpliwie ponoszone przez Gminę wydatki na powstałe w ramach Inwestycji części Infrastruktury są/będą niezbędne do tego, aby Gmina mogła świadczyć usługi odbioru ścieków od Odbiorców zewnętrznych. Usługi te, jak Gmina wykazała powyżej, będą czynnościami podlegającymi opodatkowaniu VAT i niekorzystającymi ze zwolnienia z tego podatku. Jednocześnie wydatki będące przedmiotem niniejszego wniosku o interpretację nie będą wykorzystywane do świadczenia przez Gminę usług odbioru ścieków od Odbiorców wewnętrznych, które to czynności należałoby potraktować jako pozostające poza zakresem opodatkowania VAT.
W konsekwencji w opinii Gminy, z uwagi na fakt, że pomiędzy wydatkami dotyczącymi powstałych w ramach Inwestycji częściami Infrastruktury, które będą ponoszone przez Gminę, istnieć będzie ścisły związek z wykonywanymi przez Gminę czynnościami opodatkowanymi VAT, tj. wyłącznie z usługami odbioru ścieków świadczonymi na rzecz Odbiorców zewnętrznych na podstawie umów cywilnoprawnych, Gminie będzie przysługiwać prawo do pełnego odliczenia VAT naliczonego, który będzie wykazany na fakturach dokumentujących wydatki poniesione w tym zakresie.
Gmina zaznacza, że stanowisko odmienne od przedstawionego powyżej pozostawałoby w sprzeczności z fundamentalną zasadą opodatkowania VAT, jaką jest zasada neutralności tego podatku, podkreślana wielokrotnie w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: „Trybunał” lub „TSUE”) oraz polskich sądów administracyjnych.
Przykładowo, Gmina przytacza orzeczenie TSUE w sprawie C-37/95 Ghent Coal, w którym Trybunał stwierdził, iż „Prawo do odliczenia zostało wprowadzone, aby całkowicie uwolnić przedsiębiorcę od kosztów VAT zapłaconego lub podlegającego zapłacie w toku jego działalności gospodarczej. Wspólny system podatku od wartości dodanej konsekwentnie zapewnia, że każda działalność gospodarcza, niezależnie od jej celu i efektu, pod warunkiem, że sama podlega VAT, jest opodatkowana w sposób całkowicie neutralny”.
W związku z powyższym, Gmina stoi na stanowisku, że przysługuje/będzie przysługiwało jej pełne prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego wykazanego na fakturach dokumentujących przedstawione w stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym Wydatki (tj. wydatki ponoszone w związku z realizacją Inwestycji).
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 361 ze zm.) - zwanej dalej „ustawą”. W myśl tego przepisu:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
a) nabycia towarów i usług,
b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
Z art. 86 ust. 1 ustawy wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione łącznie określone warunki, tzn.:
Zasada ta wyklucza możliwość dokonywania odliczeń podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku lub niepodlegających opodatkowaniu VAT.
Wyjątki od tej zasady wskazano w art. 88 ustawy. Przepis ten określa przesłanki negatywne, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Aby podmiot mógł skorzystać z prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony związany z dokonanym nabyciem towarów i usług, powinien spełnić również przesłanki umożliwiające uznanie go - dla tej czynności - za podatnika podatku od towarów i usług, działającego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
Art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Art. 15 ust. 6 ustawy:
Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Organy władzy publicznej nie są podatnikami podatku od towarów i usług w związku z realizacją zadań, które podejmują jako podmioty prawa publicznego, nawet jeśli pobierają należności, opłaty lub składki. Organy te są podatnikami VAT w przypadku wykonywanych czynności na podstawie umów cywilnoprawnych.
Rolę gminy szczegółowo określa ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1465 ze zm.).
Art. 2 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:
Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.
Art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:
Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.
Art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym:
Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności, zadania własne obejmują sprawy wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz.
Wskazali Państwo, że są zarejestrowanym i czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.
Na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych świadczą Państwo usługi dostarczania wody i odprowadzania ścieków na rzecz gospodarstw domowych, przedsiębiorstw, instytucji (Odbiorcy zewnętrzni). Dostarczają Państwo także wodę i odprowadzają ścieki również do/od jednostek organizacyjnych (Odbiorcy wewnętrzni).
Realizują Państwo inwestycje w infrastrukturę kanalizacyjną, które są/będą wykorzystywane na rzecz Odbiorców zewnętrznych, co stanowi działalność gospodarczą (czynności podlegające VAT) i nie są/nie będą jednocześnie wykorzystywane do odprowadzania ścieków do Państwa jednostek organizacyjnych (Odbiorcy wewnętrzni).
W szczególności, realizują/będą Państwo realizować następujące zadania inwestycyjne (Inwestycja):
Wydatki poniesione przez Państwa na Inwestycję będą każdorazowo dokumentowane wystawianymi przez dostawców towarów i usług fakturami.
W ramach Inwestycji tworzone i rozbudowywane będą odcinki kanalizacji sanitarnej przebiegające przy ulicach, przy których znajdują się wyłącznie nieruchomości należące do Odbiorców zewnętrznych.
Jednostki organizacyjne, jak i żadna z nieruchomości będących w Państwa posiadaniu, nie znajdują się w obszarze ww. Inwestycji, nowych odcinków sieci kanalizacji sanitarnej.
W wyniku prac realizowanych w ramach Inwestycji wyłącznie Odbiorcy zewnętrzni będą mieli możliwość podłączenia się do nowych odcinków sieci kanalizacji sanitarnej i jej użytkowania.
Państwa wątpliwości dotyczą prawa do pełnego odliczenia podatku VAT naliczonego od Wydatków inwestycyjnych poniesionych na Inwestycję, która służy/będzie służyć do świadczenia odpłatnych usług odprowadzania ścieków (czynności opodatkowane VAT) od Odbiorców zewnętrznych i nie będzie służyć do odbioru ścieków od Państwa jednostek organizacyjnych (czynności niepodlegające VAT).
Z powołanych powyżej przepisów wynika, że w celu odliczenia podatku naliczonego podatnik powinien w pierwszej kolejności przyporządkować ponoszone wydatki do poszczególnych rodzajów działalności (opodatkowanej podatkiem VAT, zwolnionej i niepodlegającej opodatkowaniu tym podatkiem). W przypadku zakupów bezpośrednio związanych z działalnością opodatkowaną, podatnik na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy odlicza podatek naliczony w całości. Brak jest natomiast takiego prawa w stosunku do podatku naliczonego związanego z zakupem towarów i usług wykorzystywanych do wykonywania czynności niepodlegających temu podatkowi oraz zwolnionych z opodatkowania.
Zgodnie z Państwa wskazaniem, wykonana w ramach Inwestycji Infrastruktura jest/będzie wykorzystywana wyłącznie do odprowadzania ścieków od Odbiorców zewnętrznych (czynności opodatkowane VAT) i nie jest/nie będzie wykorzystywana do odprowadzania ścieków od gminnych jednostek organizacyjnych, Odbiorcy wewnętrzni (czynności niepodlegające VAT).
W analizowanej sprawie spełniony jest/będzie podstawowy warunek, o którym mowa w art. 86 ust. 1 ustawy, tj. związek nabywanych towarów i usług z wykonywaniem czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.
Tym samym przysługuje/będzie Państwu przysługiwało, jako zarejestrowanemu na potrzeby podatku od towarów usług podatnikowi czynnemu, prawo do odliczenia całości podatku naliczonego w związku z realizacją zadań inwestycyjnych pn.:
Prawo do odliczenia przysługuje/będzie Państwu przysługiwało pod warunkiem niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy.
Państwa stanowisko jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia oraz zdarzenia przyszłego i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
W interpretacji oparłem się na informacjach przedstawionych przez Państwa w opisie sprawy, że wniosek dotyczy Inwestycji, która służy/będzie służyć do świadczenia odpłatnych usług odprowadzania ścieków (czynności opodatkowane VAT) od Odbiorców zewnętrznych i nie będzie służyć do odbioru ścieków od Państwa jednostek organizacyjnych (czynności niepodlegające VAT).
W przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.
Gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź kontroli celno‑skarbowej zostanie określone, że towary i usługi nabyte w związku z realizacją ww. inwestycji nie są/nie będą wykorzystywane wyłącznie do czynności opodatkowanych, interpretacja nie wywoła skutków prawnych.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo