Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z realizacją inwestycji.
Powiat realizuje projekt termomodernizacji Domu Pomocy Społecznej, w tym montaż instalacji fotowoltaicznej. DPS jest jednostką budżetową powiatu, prowadzącą działalność statutową niekomercyjną. Powiat jest czynnym podatnikiem VAT. Instalacja fotowoltaiczna będzie wykorzystywana na potrzeby własne, a nadwyżki energii będą sprzedawane do sieci w systemie net-billing. Powiat może…
Interpretacja indywidualna - stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług w zakresie:
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
26 marca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnili go Państwo pismem z 28 maja 2026 r. - w odpowiedzi na wezwanie.
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
Powiat (…) (zwany dalej „Powiatem” lub „Wnioskodawcą”) jest jednostką samorządu terytorialnego posiadającą osobowość prawną, powołaną ustawą do organizacji życia publicznego na swoim terytorium oraz do realizacji zbiorowych potrzeb wspólnoty należących do jej zakresu działania. Funkcjonowanie Powiatu opiera się na przepisach ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2025 r. poz. 1684, dalej jako ustawa o samorządzie powiatowym). Powiat wykonuje określone ustawami zadania publiczne o charakterze ponadgminnym m.in. w zakresie pomocy społecznej (art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie powiatowym). W celu wykonywania zadań powiat może tworzyć jednostki organizacyjne i zawierać umowy z innymi podmiotami (art. 6 ust. 1 wymienionej ustawy). Zakres zadań powiatu z zakresu pomocy społecznej określa ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U z 2025 r. poz. 1214). Do zadań powiatu z zakresu pomocy społecznej należy m.in. prowadzenie i rozwój infrastruktury domów pomocy społecznej o zasięgu ponadgminnym oraz umieszczanie w nich skierowanych osób (art. 19 pkt 10 ustawy o pomocy społecznej).
W celu realizacji zadań z zakresu pomocy społecznej Powiat prowadzi jednostkę organizacyjną Dom Pomocy Społecznej „(…)” w (…), dalej jako „DPS”. DPS powiatu został utworzony na mocy Zarządzenia Nr (…) Wojewody (…) z dnia (…) 1994 r. w sprawie utworzenia Domu Pomocy Społecznej „(…)” w (…) i stał się powiatową jednostką organizacyjną z dniem 1 stycznia 1999 roku z mocy samego prawa na podstawie art. 55c ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64 poz. 414 z późn. zm.), który stanowił, że powiaty i miasta na prawach powiatów przejmują od wojewodów z dniem 1 stycznia 1999 r. mające siedziby na ich terenie domy pomocy społecznej, placówki i ośrodki, o których mowa w art. 2a ust. 1 pkt 7, z wyłączeniem jednostek organizacyjnych prowadzonych przez gminy.
DPS jest powiatową jednostką budżetową powiatu (…) przeznaczoną dla osób w podeszłym wieku oraz osób przewlekle somatycznie chorych. Celem działalności DPS jest zapewnienie mieszkańcom całodobowej stacjonarnej opieki, zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych, społecznych, religijnych oraz umożliwienie mieszkańcom korzystania z przysługujących świadczeń zdrowotnych, zgodnie z obowiązującym standardem. Nadzór nad działalnością Domu sprawuje Starosta (…) przy pomocy Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w (…).
Obecnie w celu poprawienia warunków pobytu mieszkańców oraz obniżenia kosztów funkcjonowania DPS, Powiat realizuje zadanie polegające na kompleksowej termomodernizacji budynku Domu Pomocy Społecznej „(…)” w (…), którego przedmiotem jest modernizacja energetyczna budynku użyteczności publicznej, funkcjonującego w ramach publicznego systemu pomocy społecznej. Zakres projektu obejmuje:
1. Modernizacja systemu grzewczego: budowa nowego węzła cieplnego na potrzeby c.o. i c.w.u., budowa nowej instalacji c.o.;
2. Modernizacja ciepłej wody użytkowej: wymiana węzła cieplnego, budowa nowej instalacji c.w.u. i cyrkulacji (wymiana poziomów i pionów, bez rozprowadzenia w łazienkach);
3. Modernizacja układu wentylacji mechanicznej: budowa wentylacji mechanicznej w pomieszczeniach kuchennych i jadalni, centrala wentylacyjna z odzyskiem ciepła, wymiennik o sprawności min. 70%;
4. Okna drewniane, PCV: wymiana okien na nowe okna z PCV o współczynniku U=0,90 W/m2*K;
5. Drzwi zewnętrzne: Wymiana drzwi zewnętrznych na drzwi aluminiowe o współczynniku U=1,30 W/m2*K;
6. Ściany zewnętrzne 3 - szczyty pozostałych budynków: ocieplenie ścian zewnętrznych styropianem o współczynniku A=0,040 W/mK o grubości 15cm, ocieplenie ścian 1 m poniżej terenu styropianem ekstrudowanym;
7. Ściany zewnętrzne 4 - podłużne (pozostałe budynki), szczyt części socjalnej: ocieplenie ścian zewnętrznych styropianem o współczynniku A=0,040 W/mK o grubości 15 cm, ocieplenie ścian 1 m poniżej terenu styropianem ekstrudowanym;
8. Ściany zewnętrzne 1 - szczyty - budynki mieszkalne A i B: demontaż istniejącego ocieplenia. Ocieplenie ścian zewnętrznych styropianem o współczynniku A=0,040 W/mK o grubości 15 cm, ocieplenie ścian 1 m poniżej terenu styropianem ekstrudowanym;
9. Ściany zewnętrzne 2 - podłużne - budynki mieszkalne A i B: demontaż istniejącego ocieplenia. Ocieplenie ścian zewnętrznych styropianem o współczynniku A=0,040 W/mK o grubości 15cm, ocieplenie ścian 1 m poniżej terenu styropianem ekstrudowanym;
10. Stropodach 2 - część socjalna, żywieniowa, medyczna: ocieplenie stropodachu granulatem celulozowym o współczynniku A=0,040 W/mK o grubości 20 cm;
11. Stropodach 1 - budynki mieszkalne A i B: Ocieplenie stropodachu granulatem celulozowym o współczynniku A=0,040 W/mK o grubości 20 cm;
12. wymianę opraw oświetleniowych, na nowe energooszczędne LED;
13. budowę instalacji fotowoltaicznej zlokalizowanej na dachu budynku (96 kW).
Prowadzone będą również działania edukacyjno-świadomościowe w zakresie podnoszenia świadomości w zakresie odnawialnych źródeł energii, efektywności energetycznej, racjonalnego używania energii oraz szkodliwości zanieczyszczeń w przyziemnej warstwie atmosfery, włączając zagadnienie szkodliwości spalania odpadów w paleniskach domowych:
Zadanie będzie współfinansowane ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Priorytetu II Fundusze Europejskie na zielony rozwój (…), Działanie 2.1: Efektywność Energetyczna programu fundusze Europejskie dla (…) 2021-2027 w kwocie (…) zł oraz wkładu własnego w kwocie (…) zł.
Właścicielem zabudowanej nieruchomości, na której znajduje się budynek DPS jest Powiat (…). Nieruchomość znajduje się w trwałym zarządzie DPS (…) w (…) na podstawie decyzji Zarządu Powiatu (…) o oddaniu w trwały zarząd.
Po zakończeniu realizacji zadania Powiat będzie nadal właścicielem nieruchomości zabudowanej budynkiem DPS, która pozostaje w trwałym zarządzie DPS, wraz z całym majątkiem powstałym w wyniku realizacji zadania.
Wnioskodawca nie będzie również samodzielnie prowadził w budynku żadnej działalności gospodarczej i nie będzie wykorzystywał go do celów komercyjnych. DPS będzie wykorzystywał budynek na potrzeby działalności statutowej. Przychodami DPS są i będą dotacje podmiotowe przekazywane przez Powiat jako organizatora oraz dotacje celowe i opłaty mieszkańców za pobyt.
Dodatkowo należy wskazać, że w ramach inwestycji planowany jest montaż instalacji fotowoltaicznej stanowiącej mikroinstalację w rozumieniu przepisów ustawy o odnawialnych źródłach energii.
Instalacja ta będzie wykorzystywana na potrzeby własne Domu Pomocy Społecznej, w szczególności do pokrycia zapotrzebowania na energię elektryczną niezbędną do funkcjonowania obiektu. Ewentualne nadwyżki energii elektrycznej będą wprowadzane do sieci elektroenergetycznej i rozliczane w systemie net-billing, zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Rozliczenie to będzie miało charakter techniczny i wartościowy (bez wypłaty wynagrodzenia pieniężnego), a jego celem będzie jedynie bilansowanie energii pobranej i wprowadzonej do sieci. Wnioskodawca nie będzie uzyskiwał z tego tytułu dochodu ani prowadził działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i sprzedaży energii elektrycznej.
W konsekwencji wykorzystanie instalacji fotowoltaicznej nie będzie związane z wykonywaniem czynności opodatkowanych podatkiem VAT i nie wpłynie na brak prawa do odliczenia podatku naliczonego od wydatków poniesionych na realizację inwestycji.
Powiat (…) jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług (dalej VAT). Rozlicza VAT wraz ze wszystkimi jednostkami organizacyjnymi i składa deklaracje podatkowe dla VAT za miesięczne okresy. Jako czynny podatnik podatku od towarów usług w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów usług (Dz. U. z 2025 r. poz. 775, dalej ustawa o VAT), Powiat wykonuje czynności opodatkowane dotyczące sprzedaży, dzierżawy i najmu nieruchomości. Ponadto, oprócz tych czynności, Powiat realizuje zadania własne i zlecone pozostające poza ustawą o VAT, tj. czynności niepodlegające opodatkowaniu.
Dom Pomocy Społecznej jest jednostką organizacyjną Powiatu, działającą w formie jednostki budżetowej, nieposiadającą osobowości prawnej, utworzoną w celu realizacji zadań własnych Powiatu w zakresie pomocy społecznej, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej.
Dom Pomocy Społecznej funkcjonuje w strukturze organizacyjnej Powiatu i jest objęty centralizacją rozliczeń podatku VAT wraz z Powiatem.
Inwestycja służyć będzie działalności Domu Pomocy Społecznej - jednostki organizacyjnej Powiatu realizującej zadania publiczne w zakresie całodobowej opieki nad osobami wymagającymi wsparcia z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności. Działalność DPS ma charakter publiczny, statutowy i niekomercyjny. Powstała infrastruktura będzie wykorzystywana wyłącznie do realizacji zadań własnych Powiatu w zakresie pomocy społecznej, w szczególności zapewnienia mieszkańcom usług bytowych, opiekuńczych i wspomagających.
Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
Wnioskodawca potrafi rozdzielić z wydatków ponoszonych na realizację projektu „(…)” wydatki związane z remontem ww. budynku i wydatki związane z budową instalacji fotowoltaicznej.
Podstawę tego stanowić będzie Harmonogram rzeczowo-finansowy, oraz formularz cenowy, będący załącznikiem do oferty wykonawcy. Określone są w tych dokumentach zarówno kwoty wynagrodzenia elementów prac (w kwotach netto, przypisany do poszczególnych pozycji podatek VAT i cena brutto) - w tym również wyszczególniona jest kwota netto wynagrodzenia za montaż/budowę instalacji fotowoltaicznej. Tym samym możliwe jest odpowiednie przyporządkowanie wydatków do poszczególnych zakresów prac. Wszystkie wydatki stanowić będą czynności opodatkowane podatkiem od towarów i usług.
Na kwotę wydatków planowanych do poniesienia na realizację projektu „(…)” wydatki związane z remontem ww. budynku i wydatki związane z budową instalacji fotowoltaicznej stanowić będą poniższe udziały:
| | | Udział procentowy w pracach | Stawka VAT | Kwota VAT | BRUTTO |
| Kwota wynagrodzenia wykonawcy netto | (…) zł | (…) % | - | (…) zł | (…) zł |
| Kwota wynagrodzenia za dokumentację projektowo - kosztorysową | (…) zł | (…) % | 23% | (…) zł | (…) zł |
| Kwota wynagrodzenia za roboty budowlane, instalacje sanitarne i elektryczne BEZ FOTOWOLTAIKI | (…) zł | (…) % | 8% | (…) zł | (…) zł |
| Kwota wynagrodzenia za fotowoltaikę | (…) zł | (…) % | 8% | (…) zł | (…) zł |
Pytanie
Czy Powiat (…) ma prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego przy realizacji inwestycji „(…)” oraz czy może ubiegać się o jego zwrot?
Państwa stanowisko w sprawie
Zdaniem Powiatu, nie przysługuje mu prawo do odliczenia ani zwrotu podatku VAT związanego z realizacją przedmiotowego projektu, ponieważ:
Zgodnie z przepisem art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2025 r. poz. 775), zwanej dalej „ustawą” w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Zgodnie z art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
a) nabycia towarów i usług
b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
Z powołanych przepisów wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego.
Zasada ta wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.
Ustawodawca przyznał podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy, oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Jedno z takich ograniczeń zostało wskazane w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy, zgodnie z którym nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.
Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wykazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.
Na mocy art. 88 ust. 4 ustawy obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.
Zgodnie z ww. regulacją, z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni.
Na zakres prawa do odliczeń w sposób bezpośredni wpływa pojmowanie statusu danego podmiotu jako podatnika podatku od towarów i usług wykonującego czynności opodatkowane. Tylko podatnik ma prawo do odliczenia podatku naliczonego. Co do zasady, status podatnika związany jest z prowadzeniem przez dany podmiot działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy.
Na mocy art. 15 ust. 1 ustawy podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Jak stanowi art. 15 ust. 6 ustawy nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Z powołanych regulacji wynika, że organy władzy publicznej nie są podatnikami podatku od towarów i usług w związku z realizacją zadań, które podejmują jako podmioty prawa publicznego, nawet jeśli pobierają należności, opłaty lub składki. Organy te są natomiast podatnikami podatku od towarów i usług w przypadku wykonywanych przez nie czynności na podstawie umów cywilnoprawnych.
Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
W świetle art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 107 z późn. zm.) powiat wykonuje określone ustawami zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.
Na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy o samorządzie powiatowym Powiat wykonuje określone ustawami zadania publiczne o charakterze ponadgminnym w zakresie pomocy społecznej.
Z powyższego wynika, że powiat jest czynnym zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT. W celu realizacji zadań własnych w zakresie pomocy społecznej DPS funkcjonuje jako jednostka organizacyjna powiatu Dom Pomocy Społecznej „(…)” w (…). Prowadzi działalność polegającą na zapewnieniu całodobowej opieki osobom wymagającym wsparcia z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, zgodnie z obowiązującymi standardami usług określonymi w przepisach prawa. W ramach swojej działalności Dom zapewnia mieszkańcom zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych, w szczególności poprzez zapewnienie miejsca zamieszkania, wyżywienia, odzieży i obuwia oraz utrzymania czystości. DPS świadczy również usługi opiekuńcze, polegające na udzielaniu pomocy w podstawowych czynnościach życiowych, podnoszeniu sprawności i aktywizowaniu mieszkańców, a także udzielaniu niezbędnej pomocy w załatwianiu spraw osobistych. Istotnym elementem działalności Domu są usługi wspomagające, obejmujące w szczególności umożliwienie udziału w terapii zajęciowej, zaspokajanie potrzeb religijnych i kulturalnych, zapewnienie warunków do rozwoju samorządności mieszkańców, wspieranie utrzymywania kontaktów z rodziną i środowiskiem oraz podejmowanie działań sprzyjających integracji ze społecznością lokalną. Dom wspiera także mieszkańców w podejmowaniu aktywności, w tym pracy o charakterze terapeutycznym, oraz działaniach zmierzających do ich możliwego usamodzielnienia. Zakres i rodzaj świadczonych usług ustalany jest indywidualnie, z uwzględnieniem potrzeb oraz możliwości każdego mieszkańca. Ponadto Dom Pomocy Społecznej zapewnia wsparcie w zakresie potrzeb zdrowotnych, w szczególności poprzez umożliwienie korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej, dostępu do leków, artykułów sanitarnych, środków pomocniczych i przedmiotów ortopedycznych, a także poprzez zapewnienie opieki lekarskiej, pielęgnacyjnej oraz rehabilitacji leczniczej na poziomie wynikającym z obowiązujących przepisów.
Zadanie będzie współfinansowane ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Priorytetu II Fundusze Europejskie na zielony rozwój (…), Działanie 2.1: Efektywność Energetyczna programu fundusze Europejskie dla (…) 2021-2027 w kwocie (…) zł oraz wkładu własnego w kwocie (…) zł.
Po zakończeniu realizacji zadania Powiat będzie właścicielem budynku objętego inwestycją, który pozostaje w trwałym zarządzie DPS, wraz z całym majątkiem powstałym w wyniku realizacji zadania. Powiat nie będzie pobierał od DPS jakichkolwiek opłat za korzystanie z budynku i powstałego majątku.
Powiat nie będzie wykorzystywał budynku objętego inwestycją do prowadzenia działalności gospodarczej ani do celów komercyjnych. Wnioskodawca nie będzie również samodzielnie prowadził w budynku żadnej działalności gospodarczej.
Budynek pozostaje w trwałym zarządzie Domu Pomocy Społecznej i jest wykorzystywany na potrzeby jego działalności statutowej o charakterze publicznym i niekomercyjnym.
Inwestycja polegająca na termomodernizacji dotyczy wyłącznie wydzielonych części obiektu wykorzystywanych przez DPS. Jednocześnie w budynku znajduje się wyodrębniona część obejmująca basen, która nie jest objęta zakresem projektu i jest przedmiotem odpłatnego najmu na rzecz podmiotu prywatnego.
Dodatkowo należy wskazać, że w ramach inwestycji planowany jest montaż instalacji fotowoltaicznej stanowiącej mikroinstalację w rozumieniu przepisów ustawy o odnawialnych źródłach energii.
Instalacja ta będzie wykorzystywana na potrzeby własne Domu Pomocy Społecznej, w szczególności do pokrycia zapotrzebowania na energię elektryczną niezbędną do funkcjonowania obiektu. Ewentualne nadwyżki energii elektrycznej będą wprowadzane do sieci elektroenergetycznej i rozliczane w systemie net-billing, zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Rozliczenie to będzie miało charakter techniczny i wartościowy (bez wypłaty wynagrodzenia pieniężnego), a jego celem będzie jedynie bilansowanie energii pobranej i wprowadzonej do sieci. Wnioskodawca nie będzie uzyskiwał z tego tytułu dochodu ani prowadził działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i sprzedaży energii elektrycznej.
W konsekwencji wykorzystanie instalacji fotowoltaicznej nie będzie związane z wykonywaniem czynności opodatkowanych podatkiem VAT i nie wpłynie na brak prawa do odliczenia podatku naliczonego od wydatków poniesionych na realizację inwestycji.
Rozliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług jest uwarunkowane tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane przez zarejestrowanego, czynnego podatnika VAT w ramach działalności gospodarczej do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. Zasada ta wyłącza możliwość odliczenia podatku naliczonego w przypadku towarów i usług wykorzystywanych do czynności zwolnionych od podatku lub niepodlegających opodatkowaniu.
Oznacza to, że podstawowym warunkiem uprawniającym do odliczenia podatku naliczonego jest istnienie związku pomiędzy nabywanymi towarami i usługami a czynnościami opodatkowanymi, generującymi podatek należny.
W omawianej sprawie związek taki nie wystąpi. Wydatki związane z realizacją opisanego zadania nie będą bowiem związane z wykonywanymi przez Powiat czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Inwestycja dotyczy budynku Domu Pomocy Społecznej, będącego jednostką organizacyjną Powiatu, wykorzystywanego do realizacji zadań własnych Powiatu w zakresie pomocy społecznej. Działalność DPS ma charakter publiczny, statutowy i niekomercyjny, a powstała infrastruktura będzie wykorzystywana wyłącznie do czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT.
W konsekwencji nie zostanie spełniona podstawowa przesłanka warunkująca prawo do odliczenia podatku naliczonego, tj. związek ponoszonych wydatków z wykonywaniem czynności opodatkowanych, o której mowa w art. 86 ust. 1 ustawy.
Tym samym Powiat nie będzie miał prawa do obniżenia kwoty podatku VAT należnego o kwotę podatku VAT naliczonego ani do ubiegania się o jego zwrot w związku z realizacją przedmiotowego zadania. Powiat realizując inwestycję wykonuje zadania własne nałożone odrębnymi przepisami i nie występuje w tym zakresie w charakterze podatnika VAT, lecz jako organ władzy publicznej.
W konsekwencji podatek VAT od wydatków poniesionych w ramach projektu stanowi dla Wnioskodawcy wydatek kwalifikowalny oraz nie podlega odliczeniu.
Wniosek końcowy
Powiat (…) w związku z realizacją projektu „(…)” nie będzie miał prawa do obniżenia kwoty podatku VAT należnego o kwotę podatku VAT naliczonego w związku z realizacją zadania.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku, jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.) - zwanej dalej „ustawą”:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
a) nabycia towarów i usług,
b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
Art. 87 ust. 1 ustawy o VAT stanowi:
W przypadku gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy.
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje gdy:
Warunkiem, który daje podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi.
Podatnik nie ma prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od nabywanych towarów i usług, których nie będzie wykorzystywał do wykonywania czynności opodatkowanych (czyli będzie wykorzystywał do czynności zwolnionych od podatku oraz niepodlegających temu podatkowi).
Art. 88 ustawy zawiera listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Odnosząc się do kwestii objętej zakresem pytania należy w pierwszej kolejności ustalić czy realizacja przez Państwa inwestycji pn. „(…)” ma związek z czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT.
Art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Art. 2 pkt 6 i 22 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o:
6) towarach - rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii;
22) sprzedaży - rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
Art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (...).
Z ww. przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy wynika, że bezwzględnym warunkiem dla uznania, że dostawa towarów oraz świadczenie usługi podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jest „odpłatność” za daną czynność. Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny.
Zatem pod pojęciem odpłatności świadczenia rozumieć należy prawo podmiotu sprzedającego towar lub świadczącego usługę do żądania od nabywcy towaru, odbiorcy usługi lub osoby trzeciej zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia wzajemnego). Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegało tylko to świadczenie (dostawa lub usługa), w przypadku którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Dopóki nie istnieje podmiot, który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związanym z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Nie każda jednak czynność stanowiąca dostawę towarów czy świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu, musi być wykonana przez podatnika.
Art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Art. 15 ust. 6 ustawy:
Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Organy władzy publicznej nie są podatnikami podatku od towarów i usług w związku z realizacją zadań, które podejmują jako podmioty prawa publicznego, nawet jeśli pobierają należności, opłaty lub składki. Organy te są podatnikami VAT w przypadku wykonywanych czynności na podstawie umów cywilnoprawnych.
Rolę powiatu szczegółowo określa ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1684 ze zm.).
Art. 2 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym:
Powiat wykonuje określone ustawami zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.
Art. 4 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym:
Powiat wykonuje określone ustawami zadania publiczne o charakterze ponadgminnym (…).
Z opisu sprawy wynika, że w celu poprawienia warunków pobytu mieszkańców oraz obniżenia kosztów funkcjonowania DPS, realizują Państwo zadanie polegające na kompleksowej termomodernizacji budynku Domu Pomocy Społecznej „(…)” w (…), którego przedmiotem jest modernizacja energetyczna budynku użyteczności publicznej, funkcjonującego w ramach publicznego systemu pomocy społecznej. W celu realizacji zadań z zakresu pomocy społecznej prowadzą Państwo jednostkę organizacyjną Dom Pomocy Społecznej „(…)”. Dom Pomocy Społecznej działa w formie jednostki budżetowej, nieposiadającej osobowości prawnej, utworzony w celu realizacji Państwa zadań własnych w zakresie pomocy społecznej, zgodnie z przepisami ustawy o pomocy społecznej. Właścicielem zabudowanej nieruchomości, na której znajduje się budynek DPS są Państwo. Nieruchomość znajduje się w trwałym zarządzie DPS (…) w (…) na podstawie decyzji Zarządu Powiatu (…) o oddaniu w trwały zarząd. Po zakończeniu realizacji zadania będą Państwo nadal właścicielem nieruchomości zabudowanej budynkiem DPS, która pozostaje w trwałym zarządzie DPS, wraz z całym majątkiem powstałym w wyniku realizacji zadania. Nie będą również Państwo samodzielnie prowadzili w budynku żadnej działalności gospodarczej i nie będą Państwo wykorzystywali go do celów komercyjnych. DPS będzie wykorzystywał budynek na potrzeby działalności statutowej.
Dodatkowo należy wskazać, że w ramach inwestycji planowany jest montaż instalacji fotowoltaicznej stanowiącej mikroinstalację w rozumieniu przepisów ustawy o odnawialnych źródłach energii. Instalacja ta będzie wykorzystywana na potrzeby własne Domu Pomocy Społecznej, w szczególności do pokrycia zapotrzebowania na energię elektryczną niezbędną do funkcjonowania obiektu. Ewentualne nadwyżki energii elektrycznej będą wprowadzane do sieci elektroenergetycznej i rozliczane w systemie net-billing, zgodnie z obowiązującymi przepisami. Rozliczenie to będzie miało charakter techniczny i wartościowy (bez wypłaty wynagrodzenia pieniężnego), a jego celem będzie jedynie bilansowanie energii pobranej i wprowadzonej do sieci. Nie będą Państwo uzyskiwali z tego tytułu dochodu ani prowadzili działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i sprzedaży energii elektrycznej.
Potrafią Państwo rozdzielić z wydatków ponoszonych na realizację projektu wydatki związane z remontem ww. budynku i wydatki związane z budową instalacji fotowoltaicznej. Podstawę tego stanowić będzie Harmonogram rzeczowo-finansowy, oraz formularz cenowy, będący załącznikiem do oferty wykonawcy. Określone są w tych dokumentach zarówno kwoty wynagrodzenia elementów prac (w kwotach netto, przypisany do poszczególnych pozycji podatek VAT i cena brutto) - w tym również wyszczególniona jest kwota netto wynagrodzenia za montaż/budowę instalacji fotowoltaicznej.
Odnosząc się do wydatków poniesionych w ramach realizacji zadania pn. „(…)”, takich jak wydatki na: modernizację systemu grzewczego, modernizację ciepłej wody użytkowej, modernizację układu wentylacji mechanicznej, okna drewniane, PCV, drzwi zewnętrzne, ściany zewnętrzne 3, ściany zewnętrzne 4, ściany zewnętrzne 1, ściany zewnętrzne 2, stropodach 2, stropodach 1, wymianę opraw oświetleniowych na nowe energooszczędne LED, należy wskazać, że podstawowe warunki uprawniające do odliczenia podatku naliczonego nie zostaną spełnione, bowiem - jak wynika z opisu sprawy - ww. wydatki nie są/nie będą wykorzystywane przez Państwa do czynności opodatkowanych podatkiem VAT. Tym samym, w odniesieniu do ww. wydatków poniesionych w ramach ww. zadania (wydatki związane z wykonaniem instalacji fotowoltaicznej) nie mają/nie będą mieli Państwo prawa do odliczenia podatku naliczonego. Tym samym, w odniesieniu do tych wydatków (innych niż wydatki na wykonanie instalacji fotowoltaicznej) nie przysługuje/nie będzie Państwu przysługiwało także prawo do zwrotu różnicy podatku, o której mowa w art. 87 ust. 1 ustawy.
Państwa stanowisko w zakresie braku prawa do odliczenia podatku w związku z realizacją ww. zadania w części dotyczącej wydatków, które nie są związane z wykonaniem instalacji fotowoltaicznej jest prawidłowe.
Wskazali Państwo, że ewentualne nadwyżki energii elektrycznej będą wprowadzane do sieci elektroenergetycznej i rozliczane w systemie net-billing, zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Art. 2 pkt 19 i pkt 27a ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 68 ze zm.), zwanej dalej „ustawą o OZE”:
Użyte w ustawie określenia oznaczają:
19) mikroinstalacja - instalację odnawialnego źródła energii o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 50 kW, przyłączoną do sieci elektroenergetycznej o napięciu znamionowym niższym niż 110 kV albo o mocy osiągalnej cieplnej w skojarzeniu nie większej niż 150 kW, w której łączna moc zainstalowana elektryczna jest nie większa niż 50 kW;
27a) prosument energii odnawialnej - odbiorcę końcowego wytwarzającego energię elektryczną wyłącznie z odnawialnych źródeł energii na własne potrzeby w mikroinstalacji, pod warunkiem że w przypadku odbiorcy końcowego niebędącego odbiorcą energii elektrycznej w gospodarstwie domowym, nie stanowi to przedmiotu przeważającej działalności gospodarczej określonej zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1799).
Art. 3 ustawy o OZE:
Podjęcie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii wymaga uzyskania koncesji na zasadach i warunkach określonych w ustawie - Prawo energetyczne, z wyłączeniem wytwarzania energii elektrycznej:
1) w mikroinstalacji;
2) w małej instalacji;
3) wyłącznie z biogazu rolniczego, w tym w kogeneracji w rozumieniu art. 3 pkt 33 ustawy - Prawo energetyczne;
4) wyłącznie z biopłynów.
Art. 4 ust. 1a pkt 2 ustawy o OZE:
Sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, dokonuje rozliczenia wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej od 1 lipca 2022 r. przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, wytwarzającego energię elektryczną w instalacji odnawialnego źródła energii, której przyłączenie do sieci elektroenergetycznej i wprowadzenie z niej energii elektrycznej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej po raz pierwszy nastąpiło po 31 marca 2022 r., z wyłączeniem mikroinstalacji przyłączonych do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej zgodnie z art. 4d ust. 2-11 , wobec wartości energii elektrycznej pobranej z tej sieci w celu jej zużycia na potrzeby własne.
Art. 4 ust. 2 pkt 1) ustawy o OZE:
Rozliczenia, o którym mowa w ust. 1 i 1a, w odniesieniu do prosumenta energii odnawialnej - dokonuje się z uwzględnieniem zasad, o których mowa w ust. 2a-2d, na podstawie wskazań układu pomiarowo-rozliczeniowego dokonującego pomiaru ilości energii elektrycznej w punkcie poboru energii prosumenta energii odnawialnej.
Szczegółowy sposób rozliczania prosumenta z udostępnionej energii regulują przepisy art. 4 ust. 2a-7 ustawy o odnawialnych źródłach energii.
Art. 4 ust. 3a ustawy o OZE:
Sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, dokonuje rozliczenia, o którym mowa w ust. 1a pkt 2, na podstawie ilości energii sumarycznie zbilansowanych zgodnie z ust. 2a-2d, w zakresie różnicy pomiędzy wartością energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej, ustaloną w sposób określony w art. 4b, oraz wartością energii elektrycznej pobranej z tej sieci, ustaloną w sposób określony w art. 4c ust. 3.
Art. 4 ust. 8 ustawy o OZE:
Wytwarzanie i wprowadzanie do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej energii elektrycznej, o której mowa w ust. 1 oraz ust. 1a, przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej niebędącego przedsiębiorcą, o którym mowa w ustawie - Prawo przedsiębiorców, nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu art. 3 tej ustawy.
Art. 4 ust. 10 ustawy o OZE:
Pobrana energia elektryczna podlegająca rozliczeniu, o którym mowa w ust. 1 i 1a, jest zużyciem energii wyprodukowanej na potrzeby własne przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej i nie stanowi:
1) sprzedaży energii elektrycznej nabywcy końcowemu na terytorium kraju,
2) zużycia energii elektrycznej przez nabywcę końcowego, jeżeli nie została od niej zapłacona akcyza w należnej wysokości i nie można ustalić podmiotu, który dokonał sprzedaży tej energii elektrycznej nabywcy końcowemu
- w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2025 r. poz. 126, 222 i 340).
Art. 4 ust. 11 ustawy o OZE stanowi, że:
W przypadku gdy:
1) prosument energii odnawialnej w ramach rozliczenia, o którym mowa w ust. 1, nie odbierze energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej w okresie 12 miesięcy od daty jej wprowadzenia do sieci zgodnie z ust. 5, to nieodebraną energią dysponuje sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, w celu pokrycia kosztów rozliczenia, w tym opłat, o których mowa w ust. 4;
2) prosument energii odnawialnej, prosument zbiorowy energii odnawialnej lub prosument wirtualny energii odnawialnej w ramach rozliczenia, o którym mowa w ust. 1a pkt 2, nie wykorzysta zgromadzonych dla danego miesiąca kalendarzowego środków odpowiadających wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej w tym miesiącu w okresie 12 kolejnych miesięcy kalendarzowych, to niewykorzystane środki stanowią nadpłatę, która jest zwracana prosumentowi energii odnawialnej, prosumentowi zbiorowemu energii odnawialnej lub prosumentowi wirtualnemu energii odnawialnej przez sprzedawcę, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, w terminie nie dłuższym niż do końca 13. miesiąca następującego po danym miesiącu.
Art. 4b ust. 2 ustawy o OZE:
W przypadku prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, który po raz pierwszy wytworzył energię elektryczną w instalacji odnawialnego źródła energii i wprowadził ją do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej od dnia 1 lipca 2024 r., wartość energii elektrycznej, o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2, jest wyznaczana dla każdego miesiąca kalendarzowego i stanowi sumę następujących iloczynów wyznaczonych dla poszczególnych okresów rozliczania niezbilansowania (t) w tym miesiącu:
1) ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej oznaczonej w art. 4 ust. 2b symbolem Eb(t) przyjmującym wartość ujemną;
2) rynkowej ceny energii elektrycznej, o której mowa w ust. 4, przy czym jeżeli wartość tej ceny jest ujemna dla danego okresu rozliczania niezbilansowania (t), to w celu wyznaczania wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci w okresie t przez prosumenta energii odnawialnej niebędącego równocześnie prosumentem zbiorowym energii odnawialnej lub prosumentem wirtualnym energii odnawialnej przyjmuje się cenę równą zero, z zastrzeżeniem ust. 17 i 18.
Art. 4c ust. 1-10 ustawy o OZE:
1. Sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, w celu prowadzenia rozliczeń, o których mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2, prowadzi konto dla prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, zwane dalej „kontem prosumenta”, na którym ewidencjonuje ilości energii elektrycznej i wartości energii elektrycznej, o których mowa w art. 4 ust. 1a, oraz wynikającą z nich wartość środków za energię elektryczną należną prosumentowi za energię elektryczną wprowadzoną do sieci, zwaną dalej „depozytem prosumenckim”.
2. Depozyt prosumencki przeznaczany jest na rozliczenie zobowiązań prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej z tytułu zakupu energii elektrycznej od sprzedawcy prowadzącego konto prosumenta, o którym mowa w ust. 1.
3. Zobowiązanie prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, o którym mowa w ust. 2, określa się dla danego okresu rozliczeniowego jako sumę iloczynów, dla wszystkich okresów rozliczania niezbilansowania (t) w okresie rozliczeniowym, ilości energii elektrycznej pobranej z sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, oznaczonej w art. 4 ust. 2b symbolem Eb(t) przyjmującym wartość dodatnią, oraz ceny sprzedaży energii elektrycznej uwzględniającej obowiązkowe obciążenia podatkowe i fiskalne, stosowanej w rozliczeniach pomiędzy sprzedawcą i prosumentem dla tego okresu rozliczenia niezbilansowania.
4. Wartość depozytu prosumenckiego dotycząca danego miesiąca kalendarzowego jest ustalana, zwiększana o współczynnik 1,23 i przyporządkowywana do konta prosumenckiego w kolejnym miesiącu kalendarzowym.
5. Kwota środków stanowiąca depozyt prosumencki może być rozliczana na koncie prosumenckim przez 12 miesięcy od dnia przypisania tej kwoty jako depozyt prosumencki na koncie prosumenta.
6. Po upływie 12 miesięcy od dnia przypisania danej kwoty środków do depozytu prosumenckiego niewykorzystane lub niezwrócone na podstawie przepisu art. 4 ust. 11 pkt 2 środki umarza się.
7. Na rozliczenie ze sprzedawcą w pierwszej kolejności przeznacza się środki o najstarszej dacie przypisania do konta prosumenta jako depozyt prosumencki.
8. Prosument energii odnawialnej, prosument zbiorowy energii odnawialnej lub prosument wirtualny energii odnawialnej korzystający z dostaw sprzedawcy innego niż sprzedawca zobowiązany, o którym mowa w art. 40 ust. 1, ma prawo do zmiany tego sprzedawcy na sprzedawcę zobowiązanego, o którym mowa w art. 40 ust. 1, i korzystania z rozliczenia, o którym mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2.
9. Sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, dolicza do konta prosumenta wartość energii elektrycznej wytworzonej i niezużytej przez prosumenta energii odnawialnej lub prosumenta zbiorowego energii odnawialnej, który korzystał z rozliczenia, o którym mowa w art. 4:
1) ust. 1 - w przypadku, o którym mowa w art. 4 ust. 1b;
2) ust. 1a pkt 1.
Przepis art. 4 ust. 11 pkt 2 stosuje się odpowiednio.
10. Wartość energii elektrycznej wytworzonej i niezużytej, o której mowa w ust. 9:
1) pkt 1, wyznacza się na podstawie średniej miesięcznej ceny rynkowej obowiązującej dla miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym następuje koniec sposobu rozliczenia, o którym mowa w art. 4 ust. 1,
2) pkt 2, wyznacza się na podstawie miesięcznej rynkowej ceny energii elektrycznej dla czerwca 2022 r.
- ustalanej zgodnie z art. 4b ust. 6.
Art. 40 ust. 1 ustawy o OZE:
Obowiązek zakupu energii elektrycznej, o którym mowa w art. 41 ust. 1, art. 42 ust. 1, art. 70c ust. 2 oraz art. 92 ust. 1, wykonuje wyznaczony przez Prezesa URE sprzedawca energii elektrycznej, zwany dalej "sprzedawcą zobowiązanym", na podstawie umowy, o której mowa w art. 5 ustawy - Prawo energetyczne.
Art. 40 ust. 1a ustawy o OZE:
Sprzedawca zobowiązany, o którym mowa w ust. 1, ma obowiązek dokonać rozliczenia, o którym mowa w art. 4 ust. 1-3 oraz w art. 38c ust. 3, chyba że rozliczenia dokonuje sprzedawca wybrany przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej lub spółdzielnię energetyczną, na podstawie umowy kompleksowej lub umowy sprzedaży.
Na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług sprzedaż energii elektrycznej (stanowiącej towar), w tym energii wyprodukowanej z odnawialnych źródeł energii, za wynagrodzeniem, wpisuje się w definicję działalności gospodarczej i podlega opodatkowaniu podatkiem VAT jako odpłatna dostawa towarów na zasadach dla niej określonych. Kwalifikacji tej nie zmienia treść art. 4 ust. 8 ustawy o OZE, gdyż ustawa definiuje we własnym zakresie działalność gospodarczą i definicja ta jest szersza niż np. zakres działalności gospodarczej wynikający z ustawy - Prawo przedsiębiorców.
W wyroku w sprawie C-219/12 Fuchs Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał, że:
Eksploatacja zainstalowanego na służącym prywatnym celom domu mieszkalnym lub obok niego modułu fotowoltaicznego, skonstruowanego w ten sposób, że po pierwsze ilość wytworzonej energii elektrycznej jest zawsze niższa od ilości energii elektrycznej ogółem zużytej przez użytkownika modułu do celów prywatnych, a po drugie energia ta jest dostarczana do sieci za wynagrodzeniem o charakterze stałym, stanowi „działalność gospodarczą” w rozumieniu tych przepisów.
Istotną cechą wynagrodzenia jest istnienie bezpośredniego związku pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług i otrzymaną zapłatą będącą świadczeniem wzajemnym. Dostawcę towarów lub usługodawcę musi łączyć z odbiorcą stosunek prawny, z którego wynika obowiązek dostawy towarów lub świadczenia usług oraz wysokość wynagrodzenia (świadczenia wzajemnego). Za dokonanie tych czynności, wynagrodzenie musi być wyrażalne w pieniądzu, co jednak nie oznacza, że musi mieć ono postać pieniężną, gdyż wynagrodzenie (odpłatność) jako świadczenie wzajemne może również przybrać postać rzeczową (zapłatą za towar lub usługę może być inny towar lub usługa), albo mieszaną (zapłata w części pieniężna, a w części rzeczowa). Innymi słowy, musi istnieć możliwość określenia ceny wyrażonej w pieniądzu w stosunku do świadczenia wzajemnego stanowiącego wynagrodzenie za dostawę towarów lub świadczenie usług.
Jak już więc wskazano, sprzedaż energii elektrycznej (stanowiącej towar), w tym energii wyprodukowanej z odnawialnych źródeł energii za wynagrodzeniem, co do zasady wpisuje się w definicję działalności gospodarczej i podlega opodatkowaniu podatkiem VAT jako odpłatna dostawa towarów, co znajduje potwierdzenie w ww. wyroku TSUE C-219/12.
W okolicznościach rozpatrywanej sprawy sprzedaż energii elektrycznej (wprowadzenie energii elektrycznej do sieci) należy rozpatrywać więc jako działalność gospodarczą w kontekście art. 15 ust. 2 ustawy, a Państwa uznać należy za podatnika podatku VAT, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy, gdyż w tym przypadku nie występuje wyłączenie jednostki samorządu terytorialnego z grona podatników na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy będą bowiem dokonywali Państwo dostawy energii elektrycznej wytworzonej w mikroinstalacji nie jako organ władzy publicznej, lecz na podstawie umowy cywilnoprawnej, która zostanie zawarta z dostawcą energii elektrycznej.
Z przepisów ustawy o OZE wynika, że w przypadku gdy prosument energii odnawialnej lub prosument zbiorowy energii odnawialnej wytworzył energię elektryczną w odnawialnym źródle energii i wprowadził ją do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej w okresie od 1 lipca 2024 r., wartość energii elektrycznej (o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2 ustawy o OZE) jest wyznaczana dla każdego miesiąca kalendarzowego zgodnie z cytowanym art. 4b ust. 2 ustawy o OZE i stanowi sumę iloczynów wyznaczonych dla poszczególnych okresów rozliczania niezbilansowania (t) w tym miesiącu, tj.: ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej oznaczonej w art. 4 ust. 2b symbolem Eb (t) przyjmującym wartość ujemną i rynkowej ceny energii elektrycznej, o której mowa w ust. 4, przy czym jeżeli wartość tej ceny jest ujemna dla danego okresu rozliczania niezbilansowania (t), to w celu wyznaczania wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci w okresie t przez prosumenta energii odnawialnej niebędącego równocześnie prosumentem zbiorowym energii odnawialnej lub prosumentem wirtualnym energii odnawialnej przyjmuje się cenę równą zero, z zastrzeżeniem ust. 17 i 18 ustawy o OZE.
Wskazany przepis wyznacza zatem wartość kwoty należnej prosumentowi za wprowadzenie energii elektrycznej do sieci dystrybucyjnej. Kwotę tę należy uznać za wynagrodzenie należne Państwu za dostawę energii elektrycznej wytworzonej w mikroinstalacji.
Z przywołanych przepisów ustawy o OZE wynika również, że wartość depozytu prosumenta jest przeznaczana na rozliczenie zobowiązań prosumenta, a zatem będzie pomniejszać kwotę podlegającą zapłacie przez prosumenta w danym okresie rozliczeniowym.
A zatem, w przypadku wytworzenia przez Państwa energii elektrycznej w odnawialnych źródłach energii i wprowadzenia jej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej, dokonają Państwo dostawy tej energii, za którą przysługuje Państwu wynagrodzenie. Depozyt prosumencki, który pokazuje ilości energii elektrycznej i wartości energii elektrycznej, o których mowa w art. 4 ust. 1a, oraz wynikającą z nich wartość środków za energię elektryczną należną prosumentowi za energię elektryczną wprowadzoną do sieci, jak wynika z powyższych przepisów, może pomniejszyć kwotę zobowiązania prosumenta wobec sprzedawcy energii elektrycznej z tytułu zakupu tej energii od sprzedawcy. Przeznaczenie depozytu prosumenta na rozliczenie zobowiązań prosumenta energii odnawialnej, z tytułu zakupu energii elektrycznej od sprzedawcy tej energii, nie powoduje, że nie dochodzi do dostawy energii elektrycznej przez prosumenta na rzecz sprzedawcy energii elektrycznej.
W konsekwencji Państwo, jako prosument - zarejestrowany czynny podatnik VAT, poprzez wprowadzanie energii do sieci elektroenergetycznej, dokonają na rzecz przedsiębiorstwa energetycznego, z którym zostanie zawarta umowa, dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy.
Fakt wzajemnego kompensowania zobowiązania prosumenta wobec przedsiębiorstwa energetycznego i tego przedsiębiorstwa wobec prosumenta pozostaje bez wpływu na określenie odpłatnego charakteru dokonywanej przez Państwa dostawy energii elektrycznej wytworzonej w mikroinstalacji.
W związku z powyższym, w przypadku wprowadzenia przez Państwa do sieci energii elektrycznej, która zostanie wyprodukowana w instalacji fotowoltaicznej, czynność ta będzie stanowić odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu VAT.
Odnosząc się do kwestii prawa do odliczenia podatku naliczonego w ramach ww. inwestycji, wskazać należy, że wyrażoną w cytowanym wyżej art. 86 ust. 1 ustawy, generalną zasadę uprawniającą do odliczenia podatku naliczonego, uzupełniają regulacje zawarte w art. 86 ust. 2a-2h ustawy.
Art. 86 ust. 2a ustawy:
W przypadku nabycia towarów i usług wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 - w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej podatnika nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego, o której mowa w ust. 2, oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej, zwanym dalej „sposobem określenia proporcji”. Sposób określenia proporcji powinien najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć.
Art. 86 ust. 2b ustawy:
Sposób określenia proporcji najbardziej odpowiada specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć, jeżeli:
1) zapewnia dokonanie obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wyłącznie w odniesieniu do części kwoty podatku naliczonego proporcjonalnie przypadającej na wykonywane w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowane oraz
2) obiektywnie odzwierciedla część wydatków przypadającą odpowiednio na działalność gospodarczą oraz na cele inne niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 - w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych wydatków w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe.
Art. 86 ust. 2c ustawy:
Przy wyborze sposobu określenia proporcji można wykorzystać w szczególności następujące dane:
1) średnioroczną liczbę osób wykonujących wyłącznie prace związana z działalnością gospodarczą w ogólnej średniorocznej licznie osób wykonujących prace w ramach działalności gospodarczej i poza tą działalnością,
2) średnioroczną liczbę godzin roboczych przeznaczonych na prace związane z działalnością gospodarczą w ogólnej średniorocznej liczbie godzin roboczych przeznaczonych na prace związane z działalnością i poza tą działalnością,
3) roczny obrót z działalności gospodarczej w rocznym obrocie podatnika z działalności gospodarczej powiększonym o otrzymane przychody z innej działalności, w tym wartość dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze na sfinansowanie wykonywanej przez tego podatnika działalności innej niż gospodarcza,
4) średnioroczną powierzchnię wykorzystywaną do działalności gospodarczej w ogólnej średniorocznej powierzchni wykorzystywanej do działalności gospodarczej poza tą działalnością.
Art. 86 ust. 22 ustawy:
Minister właściwy do spraw finansów publicznych może, w drodze rozporządzenia, określić w przypadku niektórych podatników sposób określenia proporcji uznany za najbardziej odpowiadający specyfice wykonywanej przez tych podatników działalności i dokonywanych przez nich nabyć oraz wskazać dane, na podstawie których jest obliczana kwota podatku naliczonego z wykorzystaniem tego sposobu określenia proporcji, uwzględniając specyfikę prowadzenia działalności przez niektórych podatników i uwarunkowania obrotu gospodarczego.
Na podstawie powyższej delegacji, zostało wydane rozporządzenie Ministra Finansów z 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 999), zwane dalej „rozporządzeniem”.
§ 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia:
Rozporządzenie:
1) określa w przypadku niektórych podatników, sposób określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej uznany za najbardziej odpowiadający specyfice wykonywanej przez tych podatników działalności i dokonywanych przez nich nabyć, zwany dalej „sposobem określenia proporcji” oraz
2) wskazuje dane, na podstawie których jest obliczana kwota podatku naliczonego z wykorzystaniem sposobu określenia proporcji.
Zakres ww. regulacji obejmuje m.in. jednostki samorządu terytorialnego.
§ 3 ust. 3 rozporządzenia:
Jako sposób określenia proporcji uznaje się w przypadku jednostki budżetowej sposób ustalony według wzoru:
X = A x 100 / D
gdzie poszczególne symbole oznaczają:
X - proporcję określoną procentowo, zaokrągloną w górę do najbliższej liczby całkowitej,
A - roczny obrót z działalności gospodarczej zrealizowany przez jednostkę budżetową, stanowiący część rocznego obrotu jednostki samorządu terytorialnego z działalności gospodarczej,
D - dochody wykonane jednostki budżetowej.
Do obowiązków podatnika należy w pierwszej kolejności przypisanie konkretnych wydatków do określonego rodzaju działalności, z którym wydatki te są związane. Podatnik jest zatem zobowiązany do odrębnego określania, z jakim rodzajem działalności będzie związany podatek wynikający z otrzymanych faktur zakupu, czyli dokonania tzw. bezpośredniej alokacji. Każdorazowo zatem, gdy takie wyodrębnienie jest możliwe, podatnikowi przysługuje pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych ze sprzedażą opodatkowaną, przy jednoczesnym braku takiego prawa w stosunku do towarów i usług wykorzystywanych do wykonywania czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT lub zwolnionych z opodatkowania tym podatkiem. Natomiast w przypadku, gdy wydatki służą zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, a przyporządkowanie ich do działalności gospodarczej nie jest możliwe podatnik powinien ustalić proporcję, o której mowa w art. 86 ust. 2a ustawy.
Odnosząc się zatem do kwestii prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z realizacją zadania pn. „(…)”, w przypadku wydatków poniesionych na wykonanie instalacji fotowoltaicznej należy zauważyć, że instalacja fotowoltaiczna będzie służyć do produkcji energii elektrycznej, której dostawa będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT. Jednocześnie ustawa o podatku od towarów i usług oraz akty wykonawcze do ustawy nie przewidują zwolnienia od podatku dla dostawy energii elektrycznej. Ponadto, jak wynika z okoliczności sprawy budynek będzie wykorzystywany do czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT.
Należy zatem uznać, że wydatki poniesione na budowę instalacji fotowoltaicznej mają/będą miały związek zarówno z działalnością gospodarczą (czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT), jak i z działalnością inną niż działalność gospodarcza (czynnościami niepodlegającymi opodatkowaniu podatkiem VAT).
W związku z tym, że wydatki na budowę instalacji fotowoltaicznej związane są/będą zarówno z czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT i niepodlegającymi opodatkowaniu podatkiem VAT i gdy nie ma możliwości odrębnego przyporządkowania ponoszonych wydatków do każdego rodzaju czynności, przysługuje/będzie Państwu przysługiwało prawo do odliczenia części podatku naliczonego, tj. w takim zakresie, w jakim wydatki te są/będą związane z wykonywaniem opodatkowanej podatkiem VAT działalności gospodarczej, na podstawie art. 86 ust. 2a‑2h ustawy oraz § 3 ust. 3 rozporządzenia. Zatem, w odniesieniu do wydatków związanych z budową instalacji fotowoltaicznej przysługuje/będzie Państwu przysługiwało także prawo do częściowego zwrotu różnicy podatku, o której mowa w art. 87 ust. 1 ustawy.
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, przysługuje/będzie Państwu przysługiwało pod warunkiem niewystąpienia przesłanek negatywnych określonych w art. 88 ustawy.
Państwa stanowisko w zakresie braku prawa do odliczenia podatku w związku z realizacją ww. zadania w części dotyczącej wydatków związanych z wykonaniem instalacji fotowoltaicznej jest nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia oraz zdarzenia przyszłego i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Pojęcie „kosztu kwalifikowanego” nie jest pojęciem podatkowym i organy podatkowe nie są właściwe do rozstrzygania wątpliwości podatników dotyczących możliwości zaliczania wartości podatku od towarów i usług do kosztów kwalifikowanych. Kwestię tę rozstrzygają bowiem przepisy regulujące zasady korzystania ze środków pomocowych. Zasady i przepisy podatkowe przywołane w uzasadnieniu niniejszej interpretacji mogą być jedynie pomocne Państwu przy dokonywaniu oceny, czy podatek VAT w tej sytuacji powinien być kosztem kwalifikowanym. Nie zajęto więc w tym zakresie stanowiska.
Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym i zdarzeniem przyszłym. Poniosą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym jego przedstawieniem. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo