Interpretacja 0114-KDIP4-1.4012.271.2026.2.RMA

Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej

15 kwietnia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny z 14 kwietnia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy sposobu rozliczenia płatności z tytułu zawartej umowy. Uzupełnili go Państwo pismem z 1 czerwca 2026 r. - w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku wspólnego jest następująca:

Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem

1)    Zainteresowany będący stroną postępowania:

A. S.A. (...);

2)    Zainteresowany niebędący stroną postępowania:

B. (...).

Opis stanu faktycznego

S.A. (dalej: „A” lub „Wnioskodawca”) należy do Grupy Kapitałowej (...), będącej grupą energetyczną działającą w obszarze wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych, dystrybucji i obrotu oraz sprzedaży energii elektrycznej dla klientów detalicznych i biznesowych. A prowadzi działalność gospodarczą w zakresie obrotu m.in. energią elektryczną, gazem ziemnym oraz uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych, jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem VAT. A.  jest wyspecjalizowanym i profesjonalnym podmiotem w zakresie świadczenia kompleksowych usług zarządzania portfelem energii elektrycznej, usług analitycznych, zarządzania ryzykiem w zakresie towarów i instrumentów na rynkach hurtowych, realizując takie usługi zarówno dla spółek z Grupy Kapitałowej (...), jak i dla podmiotów spoza Grupy Kapitałowej (...) (podmiotów niepowiązanych). Istotnym obszarem aktywności A.  jest zarządzanie ryzykiem związanym z wahaniami cen energii elektrycznej.

A.  zamierza zawierać z podmiotami będącymi wytwórcami energii elektrycznej, prowadzącymi działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania energii elektrycznej w jednostce wytwórczej lub zespole tych jednostek, zarówno wchodzącymi w skład Grupy Kapitałowej (...) jak i niepowiązanymi, w tym z B. sp. z o.o. (dalej: „Wytwórca” lub „Zainteresowany”), umowy o świadczenie usług optymalizacyjnych.

Intencją umowy o świadczenie usług optymalizacyjnych jest, aby A. w związku z posiadanymi kompetencjami w zakresie handlu hurtowego energią elektryczną, w tym posiadanym potencjałem technicznym, wykwalifikowanym personelem oraz odpowiednim doświadczeniem, świadczyła na rzecz Wytwórcy usługę doradztwa, mającą na celu ograniczanie produkcji energii podczas warunków ceny ujemnej, a także wsparcie Wytwórcy w zarządzaniu ryzykiem związanym z wahaniami cen energii i uzyskanie optymalnej ceny energii elektrycznej przy wykorzystaniu gwarancji ceny udzielonej w ramach systemu wsparcia dla wytwórców energii elektrycznej z wiatru i fotowoltaiki w Polsce (dalej: „Systemu Aukcyjnego”), prowadzonego przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki. Założeniem Systemu Aukcyjnego jest zapewnienie stabilnych warunków finansowych dla inwestycji w odnawialne źródła energii, poprzez zabezpieczenie ceny sprzedaży energii elektrycznej wytworzonej w instalacji odnawialnego źródła energii, tj. udzielenie gwarancji sprzedaży określonego wolumenu energii po ustalonej cenie przez określony czas.

Wytwórca jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT. Głównym przedmiotem działalności gospodarczej Wytwórcy jest wytwarzanie energii elektrycznej w jednostce wytwórczej służącej wytwarzaniu energii z odnawialnych źródeł, będącej własnością Wytwórcy (dalej: „Instalacja OZE”).

W wyniku aukcji (dalej: „Aukcja OZE”) przeprowadzonej w trybie ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (dalej: „ustawa o OZE”) Wytwórca zobowiązany jest do wytworzenia i rozliczenia określonej ilości energii elektrycznej (dalej: „Wolumen Aukcyjny”) po cenie gwarantowanej w ramach Systemu Aukcyjnego zgodnie z przepisami ustawy o OZE.

Czynności wykonywane przez A w ramach świadczenia usług na rzecz Wytwórcy na podstawie umowy o świadczenie usług optymalizacyjnych będą polegały na:

1.    Planowaniu, organizowaniu i rekomendowaniu sposobu realizacji obowiązku rozliczenia Wolumenu Aukcyjnego, w tym kontrolowaniu i analizowaniu rynku w celu optymalnej alokacji Wolumenu Aukcyjnego. Powyższe obejmuje następujące czynności:

a) monitoring i prognozowanie cen energii elektrycznej,

b) analizy rynku energii elektrycznej oraz prognoz cenowych tej energii, w tym analiza rynków SPOT, terminowych, trendów pogodowych, popytowych,

c) tworzenie strategii sprzedaży Wolumenu Aukcyjnego,

d) doradztwo w zakresie alokacji Wolumenu Aukcyjnego,

e) rekomendowanie wolumenów energii elektrycznej, które Wytwórca powinien zgłaszać w ramach miesięcznych rozliczeń w Systemie Aukcyjnym.

2.    Optymalizacji przychodów i kosztów Wytwórcy związanych ze sprzedażą energii elektrycznej w warunkach cen ujemnych energii elektrycznej na rynku SPOT (Rynku Dnia Następnego lub Rynku Dnia Bieżącego) Towarowej Giełdy Energii S.A. (dalej: „TGE”) i Rynku Bilansującym (Rynek Bilansujący to segment rynku energii elektrycznej, na którym operator systemu przesyłowego dokonuje zakupu lub sprzedaży energii w celu bilansowania Krajowego Systemu Elektroenergetycznego oraz rozliczania odchyleń pomiędzy planowanymi a rzeczywistymi wielkościami handlowymi uczestników rynku), polegającej na:

a)  monitorowaniu i analizowaniu rynku,

b)  notyfikowaniu o komercyjnej zasadności wyłączania, ewentualnie ograniczenia generacji Instalacji OZE w przypadku wystąpienia ujemnych cen energii elektrycznej na rynku.

Czynności, o których mowa w pkt 1 powyżej, mają na celu maksymalizację przychodów Wytwórcy poprzez dokonanie przez niego zgłoszenia Wolumenu Aukcyjnego do Zarządcy Rozliczeń S.A. (dalej: „ZR”) w najbardziej optymalnym okresie. Założeniem tej usługi jest takie doradztwo na rzecz Wytwórcy, aby wolumen zgłaszany przez Wytwórcę do ZR był maksymalizowany w okresach, dla których Cena Rynkowa (tj. cena rozliczana według indeksu notowanego na TGE, który stanowi średnią arytmetyczną ze średnich ważonych cen godzinowych danej doby dostawy, kalkulowanych na podstawie wszystkich kontraktów godzinowych, blokowych i weekendowych) będzie niższa od Ceny Gwarantowanej (tj. ceny energii elektrycznej wskazanej w złożonej i wygranej przez Wytwórcę Aukcji OZE, będącej podstawą rozliczenia ujemnego lub dodatniego salda zgodnie z przepisami ustawy o OZE), a minimalizowany w okresach, dla których Cena Rynkowa będzie wyższa od Ceny Gwarantowanej, pozwalając osiągnąć Wytwórcy optymalny wynik z rozliczenia tej energii elektrycznej.

Czynności, o których mowa w pkt 2 powyżej, mają na celu optymalizację przychodów i kosztów Wytwórcy poprzez wyłączenie generacji Instalacji OZE w przypadku wystąpienia ujemnych cen energii elektrycznej na TGE (tj. dostosowanie stopnia generacji). Zadaniem A będzie informowanie Wytwórcy o możliwości wystąpienia warunków ceny ujemnej i rekomendacja wyłączenia, ewentualnie ograniczenia produkcji przez Instalację OZE. Usługi doradcze świadczone przez A w ramach Przedmiotu Umowy nie będą stanowiły doradztwa inwestycyjnego w rozumieniu ustawy o obrocie instrumentami finansowymi ani usługi maklerskiej.

Deklarując uczestnictwo w Aukcji OZE, Wytwórca jest zobowiązany do przedłożenia Prezesowi URE szczegółowych informacji dotyczących m.in. ceny ofertowej, ilości energii elektrycznej jaką Wytwórca planuje sprzedać w ramach Systemu Aukcyjnego w podziale na następujące po sobie lata oraz parametrów technicznych Instalacji OZE, która będzie objęta Systemem Aukcyjnym. Powyższe informacje zawarte są w Planie Wytwórcy, który obejmuje dane wyjściowe, które będą również podstawą rozliczeń stron z tytułu usług świadczonych przez A na podstawie umowy, tj. ustalenia wysokości należnego A wynagrodzenia.

A, po otrzymaniu Planu Wytwórcy, przedłoży Wytwórcy propozycję rozliczenia Wolumenu Aukcyjnego uwzględniającą jego podział na poszczególne okresy rozliczeniowe (dalej: „Plan Alokacji”). W ramach Planu Alokacji A zaproponuje Wytwórcy harmonogram realizacji obowiązku rozliczenia Wolumenu Aukcyjnego. Plan ten będzie aktualizowany w okresach miesięcznych, a w związku z występującą zmiennością cen na rynku energii elektrycznej, może być modyfikowany przez A w zależności od warunków rynkowych, technicznych lub prognoz cenowych.

Realizując Plan Alokacji A zabezpiecza, w ramach własnego portfela, cenę energii elektrycznej. Moment zabezpieczenia ceny stanowi moment ustalenia ceny referencyjnej, na podstawie której dokonywane jest rozliczenie stron. A działa na własny rachunek i ryzyko, nie występując przy tym jako agent, broker czy pośrednik Wytwórcy. Rozliczenia stron w tym zakresie mają charakter kontraktu różnicowego i nie skutkują obowiązkiem fizycznej dostawy ani odbioru energii elektrycznej przez A.

Realizując usługę, o której mowa w pkt 2 powyżej, A przesyłać będzie Wytwórcy w terminie na dzień przed spodziewanym dniem wystąpienia cen ujemnych informację o rekomendacji komercyjnego wyłączenia Instalacji OZE. W dniu dostawy (tj. w dobie n), po uzyskaniu informacji o cenach rynkowych dla danej doby handlowej (dla doby n), A potwierdzi opłacalność wyłączenia oraz wskaże jego optymalne godziny. Następnie A będzie przekazywać informacje mające na celu wsparcie całego procesu wyłączenia lub jego korekty.

Usługi stanowiące przedmiot umowy będą wykonywane w sposób, który umożliwi Instalacji OZE co najmniej:

1.    Wytworzenie oraz rozliczenie sprzedaży energii elektrycznej w łącznym wolumenie wynoszącym co najmniej 85% i nie więcej niż 100% ilości energii elektrycznej określonej w ofercie aukcyjnej złożonej przez Wytwórcę w ramach Systemu Aukcyjnego z uwzględnieniem aktualizacji oferty aukcyjnej (jeśli ma zastosowanie) w każdym okresie rozliczeniowym;

2.    Wytworzenie oraz rozliczenie sprzedaży energii elektrycznej w łącznym wolumenie wynoszącym co najmniej 85% i nie więcej niż 100% ilości energii elektrycznej określonej w ofercie aukcyjnej złożonej przez Wytwórcę w ramach Systemu Aukcyjnego z uwzględnieniem aktualizacji oferty aukcyjnej (jeśli ma zastosowanie) w całym okresie wsparcia.

Przy czym powyższe zależne będzie od stopnia zgodności działań Wytwórcy z rekomendacjami A.

Wytwórca będzie zobowiązany do cyklicznego informowania A o stanie realizacji rekomendacji. W przypadku braku takiej informacji od Wytwórcy przyjmuje się, że podejmował on działania zgodnie z rekomendacjami A w danym miesiącu. Wytwórca będzie zobowiązany udostępniać na jego własny koszt wszelkie dane, materiały i dokumenty, które A uzna za konieczne dla prawidłowego wykonania umowy.

Z tytułu wykonywania na rzecz Wytwórcy czynności na podstawie umowy A przysługiwać będzie wynagrodzenie składające się z następujących części składowych:

1.    Części stałej (W_s), w określonej przez strony stałej kwocie, niezależnej od wyniku osiągniętego wskutek rozliczania usług;

2.    Części zmiennej (W_A), zależnej od wyniku osiągniętego wskutek rozliczania Wolumenu Aukcyjnego zgodnie rekomendacjami A, stanowiącej procent od sumy zysków uzyskanych w wyniku wdrożenia Planu Alokacji w stosunku do wyniku, jaki zostałby osiągnięty w ramach Planu Wytwórcy;

3.    Części zmiennej (W_m) zależnej od wyniku osiągniętego wskutek rozliczania za usługę optymalizacji przychodów i kosztów Wytwórcy realizowanego przez A.

Przy czym, w zależności od kształtowania się wartości zmiennych wpływających na kalkulację części zmiennych wynagrodzenia, wyliczanych na podstawie formuł wskazanych poniżej, które mogą przyjmować wartości zarówno dodatnie jak i ujemne, w stosunku do części zmiennych wynagrodzenia możliwa jest (w przyjętym przez strony w umowie w stosunku do części zmiennych wynagrodzenia rocznym okresie rozliczeniowym) zarówno sytuacja, w której wynagrodzenie A w zakresie dotyczącym części zmiennych, ze względu na jego kalkulowanie na podstawie dodatnich bądź ujemnych wartości poszczególnych składników wpływających na jego wysokość, z uwzględnieniem ustalonych pomiędzy stronami współczynników procentowych podziału zysku lub straty wynikających z wyniku finansowego usług świadczonych przez A będzie przybierało wartość należną A od Wytwórcy (wówczas będzie wypłacane przez Wytwórcę na rzecz A), jak i sytuacja, w której w zakresie dotyczącym części zmiennych będzie przybierało wartość należną Wytwórcy od A (wówczas będzie wypłacane przez A na rzecz Wytwórcy).

Część zmienna wynagrodzenia W_A wyliczana będzie na podstawie poniższej formuły:

W_A = W_z + W_h

przy czym:

a) W_Z - wynagrodzenie za usługę optymalizacji zgłoszeń dokonywanych przez Wytwórcę do ZR, liczone zgodnie ze wzorem:

Wz=m=112WPA-WPWm

gdzie:

W_PA — wartość, stanowiąca wynik rozliczenia części Wolumenu Aukcyjnego z ZR w miesiącu m wg Planu Alokacji, przygotowanego przez A; jest ona wyznaczania jako iloczyn: (i) różnicy ceny aukcyjnej i średnioważonej z najniższych cen TGEBase (cen energii elektrycznej na Towarowej Giełdzie Energii) dla wolumenu zarekomendowanego w Planie Alokacji z dób danego miesiąca oraz (ii) wolumenu zarekomendowanego do aukcji w danym miesiącu w Planie Alokacji;

W_PW - wartość, stanowiąca wynik rozliczenia części Wolumenu Aukcyjnego z ZR w danym miesiącu m wg Planu Wytwórcy; jest ona wyznaczana jako iloczyn: (i) różnicy ceny aukcyjnej i średnioważonej najniższej z cen TGEBase z dób danego miesiąca oraz (ii) wolumenu planowanego do aukcji w danym miesiącu w Planie Wytwórcy;

m - miesiąc, którego dotyczy rozliczenie części Wolumenu Aukcyjnego;

b) W_h - wynagrodzenie za usługę zabezpieczania terminowego realizowanego przez A, liczone zgodnie ze wzorem:

Em = E_{m_short} + E_{m_long}

Wh=m=112{Em_short*Chm- Cfix_m+Em_long*Cfix_m- Chm}

gdzie:

E_m - sumaryczny wolumen energii elektrycznej zabezpieczonej ceną referencyjną, w ramach własnego portfela;

E_{m_short} - wolumen energii elektrycznej zabezpieczonej ceną referencyjną (pozycja krótka) przez A, w ramach własnego portfela;

E_{m_long} — wolumen energii elektrycznej zabezpieczonej ceną referencyjną (pozycja długa) przez A, w ramach własnego portfela;

C_hm - cena referencyjna;

C_{fix_m} — średnia arytmetyczna z cen rozliczeniowych wg Fixingu z godziny 10:30 na TGE S.A. w miesiącu m dla zamknięcia otwartej pozycji otwartej po cenie C_hm;

przy czym:

wysokość W_A będzie wyliczana w następujący sposób:

a)    Dla Wytwórcy: W_A * x%;

b)    Dla A: W_A * y%;

gdzie:

x, y - ustalone pomiędzy Stronami poziomy procentowe podziału zysku lub straty z realizacji usługi optymalizacji portfela rozliczeń z ZR;

x - należny Wytwórcy udział w zysku lub starcie z W_A, wynoszący x%;

y - należny A udział w zysku lub stracie W_A, wynoszący y%.

W konsekwencji:

a)    Dla W_A * x% < W_z to Wytwórca płaci A wg wzoru W_z - (W_A * x%);

b)    Dla W_A * y% < W_h to A płaci Wytwórcy wg wzoru W_h - (W_A * y%).

Część zmienna wynagrodzenia W_m wyliczana będzie na podstawie poniższej formuły:

Wm=h=1HEhm +CZhm- Ctranshm*k%

gdzie:

W_m - wynagrodzenie za usługę optymalizacji przychodów i kosztów Wytwórcy realizowaną przez A;

k – uzgodniony współczynnik procentowy podziału zysków pomiędzy Stronami,

E_hm — ilość energii zredukowanej w danej godzinie h;

C_Zhm — cena wynikająca w danej godzinie h z sumy średnioważonej z cen: (i) kontraktów sprzedaży energii elektrycznej typu PPA, (ii) spodziewanej dopłaty z systemu aukcyjnego, (iii) aktualnej ceny zielonych certyfikatów dla Wytwórcy;

C_transhm — cena transakcyjna w danej godzinie h, wynikająca z usługi optymalizacji przychodów i kosztów;

h - godzina zegarowa.

W konsekwencji:

a)    Dla W_m > 0 to Wytwórca płaci A;

b)    Dla W_m < 0 to A płaci Wytwórcy.

Wynagrodzenie będzie płatne w następujący sposób:

·         część stała wynagrodzenia płatna będzie miesięcznie z dołu, po zakończeniu każdego miesiąca kalendarzowego;

·         części zmienne płatne będą rocznie z dołu, po zakończeniu każdego roku kalendarzowego.

Jest przy tym możliwe, że umowa z Wytwórcą będzie przewidywać, że A będzie świadczyć na rzecz Wytwórcy (w zależności od preferencji Wytwórcy) usługę objętą obydwiema powyższymi częściami zmiennymi wynagrodzenia (częścią W_A oraz częścią W_m), jak również że A będzie świadczyć na rzecz wytwórcy usługę objętą tylko jedną z powyższych części zmiennych wynagrodzenia (tylko częścią W_A lub tylko częścią W_m). W przypadku, gdy A będzie świadczyć na rzecz Wytwórcy usługę objętą obydwiema powyższymi zmiennymi częściami wynagrodzenia, wartość wynagrodzenia należnego odpowiedniej stronie z tytułu części zmiennych będzie stanowić suma składników W_A oraz W_m (kalkulowanych z uwzględnieniem ustalonych pomiędzy stronami współczynników procentowych podziału zysku lub straty) za okres do zakończenia danego roku kalendarzowego. W przypadku, gdy A będzie świadczyć na rzecz Wytwórcy usługę objętą tylko jedną z powyższych części zmiennych wynagrodzenia, wartość wynagrodzenia należnego odpowiedniej stronie z tytułu części zmiennych będzie stanowić wartość składnika W_A lub wartość składnika W_m za okres do zakończenia danego roku kalendarzowego.

Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu stanu faktycznego

Zapis określający, że części zmienne wynagrodzenia płatne będą rocznie z dołu po zakończeniu roku podatkowego wynika z tej samej umowy, w której została określona część stała wynagrodzenia oraz jej okres rozliczeniowy, tj. umowy o świadczenie usług optymalizacyjnych będącej przedmiotem wniosku.

Okresy rozliczeniowe przewidziane w umowie są tożsame dla obydwu Stron umowy.

Roczny okres rozliczeniowy części zmiennej wynagrodzenia (zależnej od wyniku osiągniętego wskutek rozliczania wolumenu aukcyjnego, tj. ilości energii elektrycznej zgłoszonej przez wytwórcę tej energii w Systemie Aukcyjnym, będącym systemem wsparcia dla wytwórców energii elektrycznej z wiatru i fotowoltaiki w Polsce prowadzonym przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki, którego założeniem jest zapewnienie stabilnych warunków finansowych dla inwestycji w odnawialne źródła energii, poprzez zabezpieczenie ceny sprzedaży energii elektrycznej wytworzonej w instalacji odnawialnego źródła energii, tj. udzielenie gwarancji sprzedaży określonego wolumenu energii po ustalonej cenie przez określony czas) został uznany przez strony jako odpowiedni okres pozwalający na osiągnięcie celu umowy będącej przedmiotem wniosku, tj. odpowiedniego zarządzania ryzykiem związanym z wahaniami cen energii na rynku, m.in. ze względu na fakt, że wartość poszczególnych elementów kształtujących część zmienną wynagrodzenia może przyjmować wartości ujemne w krótkich ujęciach czasowych. Przy czym roczny okres rozliczeniowych nie jest wyłącznym możliwym okresem dla rozliczenia części zmiennej wynagrodzenia – możliwe jest, że w ramach uzgodnień komercyjnych pomiędzy stronami zostanie ustalony krótszy, np. sześciomiesięczny okres rozliczeniowy, jeżeli taki okres zostanie przez strony zgodnie uznany za bardziej optymalny dla osiągnięcia celu świadczonych usług. Okres ten nie będzie jednak przekraczał jednego roku, zgodnie z dyspozycją art. 19a ust. 3 ustawy o VAT.

Wytwórca przedkłada A szczegółowe informacje dotyczące m.in. ceny ofertowej oraz ilości energii elektrycznej, jaką Wytwórca planuje sprzedać w ramach Systemu Aukcyjnego w podziale na następujące po sobie lata w ramach Planu Wytwórcy (tj. przygotowanego przez Wytwórcę planu rozliczenia wolumenu aukcyjnego, który Wytwórca składa wraz z deklaracją uczestnictwa w aukcji w ramach Systemu Aukcyjnego, uwzględniającego podział tego wolumenu na poszczególne okresy rozliczeniowe, najczęściej roczne).

Zgodnie z umową Wnioskodawca, po otrzymaniu Planu Wytwórcy, przedkłada Wytwórcy Plan Alokacji. W ramach Planu Alokacji Wnioskodawca proponuje Wytwórcy harmonogram realizacji obowiązku rozliczenia wolumenu aukcyjnego. Plan ten jest aktualizowany w okresach miesięcznych, a w związku z występującą zmiennością rynku energii elektrycznej może być modyfikowany przez Wnioskodawcę w zależności od warunków rynkowych, technicznych lub prognoz cenowych. Modyfikacja następuje automatycznie po doręczeniu Wytwórcy zaktualizowanego Planu Alokacji i obowiązuje od chwili jego przekazania przez Wnioskodawcę.

Wytwórca jest zgodnie z umową zobowiązany do cyklicznego informowania Wnioskodawcy o stanie realizacji rekomendacji Wnioskodawcy, w terminie do 30 dnia każdego miesiąca. W przypadku braku takiej informacji od Wytwórcy przyjmuje się, że podejmował on działania zgodnie z rekomendacjami Wnioskodawcy w danym miesiącu. Na tej podstawie Wnioskodawca sporządza raport zawierający zestawienie o osiągniętym na dany miesiąc wyniku wskutek wykonania przez Wytwórcę rekomendacji Wnioskodawcy oraz wysokości zgłoszonego wolumenu aukcyjnego. Do dnia 31 stycznia każdego roku trwania umowy Wnioskodawca sporządza analogiczny raport obejmujący poprzedni rok.

Wartość wynagrodzenia W_A wyliczana jest na podstawie raportów, o których mowa powyżej, za każdy rok trwania umowy i stanowi sumę kwot za poszczególne miesiące.

Wartość wynagrodzenia W_m wyliczana jest na podstawie raportów, o których mowa powyżej, za każdy rok trwania umowy i stanowi sumę kwot za poszczególne miesiące.

Roczne wynagrodzenie uwzględniające części zmienne jest ustalane zgodnie z danymi oraz formułami wskazanymi we wniosku. Informacje z danymi za poszczególne miesiące oraz lata trwania umowy są określane zgodnie z procedurą sporządzania raportów, o których mowa powyżej.

Pytania

1.    Czy płatność otrzymywana przez A od Wytwórcy na podstawie umowy stanowi wynagrodzenie za świadczoną przez A na rzecz Wytwórcy usługę podlegającą opodatkowaniu VAT (niepodlegającą zwolnieniu z VAT), a zatem powinna być dokumentowana wystawianą przez A fakturą VAT, a Wytwórcy przysługuje prawo do odliczenia VAT z faktury wystawianej przez A?

2.  Czy płatność otrzymywana przez Wytwórcę od A na podstawie umowy, w zakresie dotyczącym części zmiennych wynagrodzenia, nie stanowi wynagrodzenia za świadczoną przez Wytwórcę na rzecz A usługę podlegającą opodatkowaniu VAT, a zatem powinna być dokumentowana wystawianym przez Wytwórcę dokumentem księgowym niebędącym fakturą VAT (np. notą księgową)?

3.  W przypadku odpowiedzi negatywnej na pytanie nr 2 (tj. odpowiedzi stwierdzającej, że płatność otrzymywana przez Wytwórcę od A na podstawie umowy, w zakresie dotyczącym części zmiennych wynagrodzenia, stanowi wynagrodzenie za świadczoną przez Wytwórcę na rzecz A usługę podlegającą opodatkowaniu VAT, a zatem powinna być dokumentowana wystawianą przez Wytwórcę fakturą VAT), czy A przysługuje prawo do odliczenia VAT z faktury wystawianej przez Wytwórcę?

4.  Czy wynagrodzenie wynikające z umowy, w zakresie dotyczącym części zmiennych, może być rozliczane w przyjętym przez strony w umowie rocznym okresie rozliczeniowym jako roczne saldo (suma) dodatnich oraz ujemnych rozliczeń za poszczególne miesiące kalendarzowe, tzn. czy w przypadku gdy wynagrodzenie w zakresie dotyczącym części zmiennych kalkulowane za niektóre miesiące kalendarzowe przyjmuje wartość należną A od Wytwórcy, ale wynagrodzenie w zakresie dotyczącym części zmiennych kalkulowane za cały rok kalendarzowy przyjmuje wartość należną Wytwórcy od A, A nie ma obowiązku wystawiania faktur VAT na wartość wynagrodzenia za poszczególne miesiące kalendarzowe lub za cały rok kalendarzowy i nie zaniża w ten sposób zobowiązań podatkowych w VAT za poszczególne miesiące kalendarzowe lub za cały rok kalendarzowy?

5.  Czy wynagrodzenie wynikające z umowy, w zakresie dotyczącym części zmiennych, może być rozliczane w przyjętym przez strony w umowie rocznym okresie rozliczeniowym jako roczne saldo (suma) dodatnich oraz ujemnych składników W_A oraz W_m (gdzie na wartość składnika W_A składa się suma składników W_z oraz W_h, które to składniki również mogą przybrać wartość ujemną lub wartość dodatnią), tzn. czy w przypadku gdy jeden z powyższych składników wynagrodzenia skalkulowany za rok kalendarzowy przybierze wartość należną A od Wytwórcy, drugi z powyższych składników wynagrodzenia skalkulowany za rok kalendarzowy przybierze wartość należną Wytwórcy od A, a suma obydwu składników skalkulowana za rok kalendarzowy przybierze wartość należną A od Wytwórcy, A może wystawić fakturę VAT na dodatnią różnicę pomiędzy roczną wartością składnika należnego A od Wytwórcy oraz roczną wartością składnika należnego Wytwórcy od A za rok kalendarzowy i nie zaniża w ten sposób zobowiązań podatkowych w VAT z tytułu świadczenia usług wynikających z umowy, a Wytwórcy przysługuje prawo do odliczenia VAT z faktury wystawianej przez A?

6.    Czy wynagrodzenie wynikające z umowy, w zakresie dotyczącym części zmiennych, może być rozliczane w przyjętym przez strony w umowie rocznym okresie rozliczeniowym jako roczne saldo (suma) dodatnich oraz ujemnych składników W_A oraz W_m (gdzie na wartość składnika W_A składa się suma składników W_z oraz W_h, które to składniki również mogą przybrać wartość ujemną lub wartość dodatnią), tzn. czy w przypadku gdy jeden z powyższych składników wynagrodzenia skalkulowany za rok kalendarzowy przybierze wartość należną A od Wytwórcy, drugi z powyższych składników wynagrodzenia skalkulowany za rok kalendarzowy przybierze wartość należną Wytwórcy od A, a suma obydwu składników skalkulowana za rok kalendarzowy przybierze wartość należną Wytwórcy od A, A nie ma obowiązku wystawiania faktur VAT za poszczególne miesiące kalendarzowe lub za cały rok kalendarzowy i nie zaniża w ten sposób zobowiązań podatkowych w VAT za poszczególne miesiące kalendarzowe lub za cały rok kalendarzowy?

7.  W przypadku odpowiedzi negatywnej na pytanie nr 2 (tj. odpowiedzi stwierdzającej, że płatność otrzymywana przez Wytwórcę od A na podstawie umowy, w zakresie dotyczącym części zmiennych, stanowi wynagrodzenie za świadczoną przez Wytwórcę na rzecz A usługę podlegającą opodatkowaniu VAT, a zatem powinna być dokumentowana wystawianą przez Wytwórcę fakturą VAT), czy wynagrodzenie wynikające z umowy w zakresie dotyczącym części zmiennych może być rozliczane w przyjętym przez strony w umowie rocznym okresie rozliczeniowym jako roczne saldo (suma) dodatnich oraz ujemnych składników W_A oraz W_m (gdzie na wartość składnika W_A składa się suma składników W_z oraz W_h, które to składniki również mogą przybrać wartość ujemną lub wartość dodatnią), tzn. czy w przypadku gdy jeden z powyższych składników wynagrodzenia skalkulowany za rok kalendarzowy przybierze wartość należną A od Wytwórcy, drugi z powyższych składników wynagrodzenia skalkulowany za rok kalendarzowy przybierze wartość należną Wytwórcy od A, a suma obydwu składników skalkulowana za rok kalendarzowy przybierze wartość należną Wytwórcy od A, Wytwórca może wystawić fakturę VAT na dodatnią różnicę pomiędzy roczną wartością składnika należnego Wytwórcy od A oraz roczną wartością składnika należnego A od Wytwórcy za cały rok kalendarzowy i nie zaniża w ten sposób zobowiązań podatkowych w VAT z tytułu świadczenia usług wynikających z umowy za poszczególne miesiące kalendarzowe lub za cały rok kalendarzowy, a A przysługuje prawo do odliczenia VAT z faktury wystawianej przez Wytwórcę?

Państwa stanowisko w sprawie

1.    W ocenie Wnioskodawcy oraz Zainteresowanego płatność otrzymywana przez A od Wytwórcy na podstawie umowy będzie stanowić wynagrodzenie za świadczoną przez A na rzecz Wytwórcy usługę podlegającą opodatkowaniu VAT (niepodlegającą zwolnieniu z VAT), a zatem powinna być dokumentowana wystawianą przez A fakturą VAT, a Wytwórcy przysługuje prawo do odliczenia VAT z faktury wystawianej przez A.

2.  W ocenie Wnioskodawcy oraz Zainteresowanego płatność otrzymywana przez Wytwórcę od A na podstawie umowy, w zakresie dotyczącym części zmiennych wynagrodzenia, nie stanowi wynagrodzenia za świadczoną przez Wytwórcę na rzecz A usługę podlegającą opodatkowaniu VAT, a zatem powinna być dokumentowana wystawianym przez Wytwórcę dokumentem księgowym niebędącym fakturą VAT (np. notą księgową).

3.  W ocenie Wnioskodawcy oraz Zainteresowanego, w przypadku udzielenia odpowiedzi negatywnej na pytanie nr 2, tj. uznania, że płatność otrzymywana przez Wytwórcę od A w zakresie dotyczącym części zmiennych wynagrodzenia stanowi wynagrodzenie za odpłatne świadczenie usług przez Wytwórcę na rzecz A podlegające opodatkowaniu VAT, a zatem powinna być dokumentowana fakturą VAT wystawianą przez Wytwórcę, a A przysługuje prawo do odliczenia VAT z faktury wystawianej przez Wytwórcę.

4.  W ocenie Wnioskodawcy oraz Zainteresowanego wynagrodzenie wynikające z umowy, w zakresie dotyczącym części zmiennych, może być rozliczane w przyjętym przez strony w umowie rocznym okresie rozliczeniowym jako roczne saldo (suma) dodatnich oraz ujemnych rozliczeń za poszczególne miesiące kalendarzowe, tzn. w przypadku gdy wynagrodzenie w zakresie dotyczącym części zmiennych kalkulowane za niektóre miesiące kalendarzowe przyjmuje wartość należną A od Wytwórcy, ale wynagrodzenie w zakresie dotyczącym części zmiennych kalkulowane za cały rok kalendarzowy przyjmuje wartość należną Wytwórcy od A, A nie ma obowiązku wystawiania faktur VAT na wartość wynagrodzenia za poszczególne miesiące kalendarzowe lub za cały rok kalendarzowy i nie zaniża w ten sposób zobowiązań podatkowych w VAT za poszczególne miesiące kalendarzowe lub za cały rok kalendarzowy.

5.  W ocenie Wnioskodawcy oraz Zainteresowanego wynagrodzenie wynikające z umowy, w zakresie dotyczącym części zmiennych, może być rozliczane w przyjętym przez strony w umowie rocznym okresie rozliczeniowym jako roczne saldo (suma) dodatnich oraz ujemnych składników W_A oraz W_m (gdzie na wartość składnika W_A składa się suma składników W_z oraz W_h, które to składniki również mogą przybrać wartość ujemną lub wartość dodatnią), tzn. w przypadku gdy jeden z powyższych składników wynagrodzenia skalkulowany za rok kalendarzowy przybierze wartość należną A od Wytwórcy, drugi z powyższych składników wynagrodzenia skalkulowany za rok kalendarzowy przybierze wartość należną Wytwórcy od A, a suma obydwu składników skalkulowana za rok kalendarzowy przybierze wartość należną A od Wytwórcy, A może wystawić fakturę VAT na dodatnią różnicę pomiędzy roczną wartością składnika należnego A od Wytwórcy oraz roczną wartością składnika należnego Wytwórcy od A za rok kalendarzowy i nie zaniża w ten sposób zobowiązań podatkowych w VAT z tytułu świadczenia usług wynikających z umowy, a Wytwórcy przysługuje prawo do odliczenia VAT z faktury wystawianej przez A.

6.    W ocenie Wnioskodawcy oraz Zainteresowanego wynagrodzenie wynikające z umowy, w zakresie dotyczącym części zmiennych, może być rozliczane w przyjętym przez strony w umowie rocznym okresie rozliczeniowym jako roczne saldo (suma) dodatnich oraz ujemnych składników W_A oraz W_m (gdzie na wartość składnika W_A składa się suma składników W_z oraz W_h, które to składniki również mogą przybrać wartość ujemną lub wartość dodatnią), tzn. w przypadku gdy jeden z powyższych składników wynagrodzenia skalkulowany za rok kalendarzowy przybierze wartość należną A od Wytwórcy, drugi z powyższych składników wynagrodzenia skalkulowany za rok kalendarzowy przybierze wartość należną Wytwórcy od A, a suma obydwu składników skalkulowana za rok kalendarzowy przybierze wartość należną Wytwórcy od A, A nie ma obowiązku wystawiania faktur VAT za poszczególne miesiące kalendarzowe lub za cały rok kalendarzowy i nie zaniża w ten sposób zobowiązań podatkowych w VAT za poszczególne miesiące kalendarzowe lub za cały rok kalendarzowy.

7.  W ocenie Wnioskodawcy oraz Zainteresowanego, w przypadku odpowiedzi negatywnej na pytanie nr 2 (tj. odpowiedzi stwierdzającej, że płatność otrzymywana przez Wytwórcę od A na podstawie umowy w zakresie dotyczącym części zmiennych stanowi wynagrodzenie za świadczoną przez Wytwórcę na rzecz A usługę podlegającą opodatkowaniu VAT, a zatem powinna być dokumentowana wystawianą przez Wytwórcę fakturą VAT), wynagrodzenie wynikające z umowy w zakresie dotyczącym części zmiennych może być rozliczane w przyjętym przez strony w umowie rocznym okresie rozliczeniowym jako roczne saldo (suma) dodatnich oraz ujemnych składników W_A oraz W_m (gdzie na wartość składnika W_A składa się suma składników W_z oraz W_h, które to składniki również mogą przybrać wartość ujemną lub wartość dodatnią), tzn. w przypadku gdy jeden z powyższych składników wynagrodzenia skalkulowany za rok kalendarzowy przybierze wartość należną A od Wytwórcy, drugi z powyższych składników wynagrodzenia skalkulowany za rok kalendarzowy przybierze wartość należną Wytwórcy od A, a suma obydwu składników skalkulowana za rok kalendarzowy przybierze wartość należną Wytwórcy od A, Wytwórca może wystawić fakturę VAT na dodatnią różnicę pomiędzy roczną wartością składnika należnego Wytwórcy od A oraz roczną wartością składnika należnego A od Wytwórcy za cały rok kalendarzowy i nie zaniża w ten sposób zobowiązań podatkowych w VAT z tytułu świadczenia usług wynikających z umowy za poszczególne miesiące kalendarzowe lub za cały rok kalendarzowy, a A przysługuje prawo do odliczenia VAT z faktury wystawianej przez Wytwórcę.

Uzasadnienie stanowiska

1. Uzasadnienie stanowiska w zakresie pytania nr 1

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem VAT podlegają m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług. Zgodnie natomiast z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, świadczeniem usług na gruncie ustawy o VAT jest każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów (w tym również: przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej, zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji, oraz świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa).

W ocenie Wnioskodawcy świadczenie usług optymalizacyjnych przez A na rzecz Wytwórcy na podstawie umowy stanowić będzie czynność podlegającą opodatkowaniu VAT.

W ramach umowy o świadczenie usług optymalizacyjnych A będzie wykonywać na rzecz Wytwórcy skonkretyzowane czynności mające na celu maksymalizację przychodów Wytwórcy, opisane szczegółowo w opisie zdarzenia przyszłego będącego przedmiotem niniejszego wniosku. Z tytułu wykonywania na rzecz Wytwórcy powyższych czynności na podstawie umowy A przysługiwać będzie wynagrodzenie składające się z części stałej (niezależnej od wyniku osiągniętego wskutek zgodności działań Wytwórcy z rekomendacjami A) oraz części zmiennych (zależnych od wyniku osiągniętego wskutek zgodności działań Wytwórcy z rekomendacjami A). A zatem wynagrodzenie określone w umowie, obejmujące zarówno części stałe jak i części zmienne, jest ściśle związane z wykonaniem przez A precyzyjnie określonych czynności, wynikających z zakresu przedmiotowego umowy, w związku z czym stanowi wynagrodzenie za świadczoną przez A na rzecz Wytwórcy usługę podlegającą opodatkowaniu VAT.

Kwestia podlegania określonych czynności opodatkowaniu VAT była przedmiotem wielu orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Przykładowo, w wyroku w sprawie C-16/93 (Tolsma vs. Inspecteur der Omzetbelasting) TSUE wskazał, że: „czynność podlega opodatkowaniu wyłącznie wtedy, gdy istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne, przy czym wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy”.

W konsekwencji, za czynności podlegające opodatkowaniu VAT uznaje się sytuacje, w których:

• istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne;
• wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy;
• istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi;
• odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana VAT;
• istnieje możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego.

Zdaniem Wnioskodawcy, w odniesieniu do czynności wykonanych przez A na rzecz Wytwórcy na podstawie umowy o świadczenie usług optymalizacyjnych spełnione zostaną wszystkie wyżej wskazane cechy charakteryzujące czynności podlegające opodatkowaniu VAT. Mianowicie:

• pomiędzy A a Wytwórcą istnieje związek prawny wynikający z zawartej umowy o świadczenie usług optymalizacyjnych, na podstawie której A zobowiązuje się do wykonania na rzecz Wytwórcy konkretnych czynności mających na celu maksymalizację przychodów Wytwórcy;
• wynagrodzenie obejmujące część stałą niezależną od wyniku i części zmienne, zależne od wyniku osiągniętego wskutek rozliczania Wolumenu Aukcyjnego, które A otrzyma od Wytwórcy tytułem wykonania na rzecz Wytwórcy czynności wynikających z umowy o świadczenie usług optymalizacyjnych będzie odpowiadało wartości tych usług, tj. będzie miało charakter ekwiwalentny;
• po stronie A jako podmiotu świadczącego usługi optymalizacyjne będzie istniała bezpośrednia i zindywidualizowana korzyść w postaci skonkretyzowanego wynagrodzenia pieniężnego należnego od Wytwórcy z tego tytułu, kalkulowanego zgodnie z algorytmem przedstawionym w umowie;
• wynagrodzenie, które Wytwórca zgodnie z umową będzie zobowiązany zapłacić A będzie dotyczyło bezpośrednio podlegającym opodatkowaniu VAT czynnościom określonym w umowie o świadczenie usług optymalizacyjnych;
• świadczenie polegające na świadczeniu przez A na rzecz Wytwórcy usług optymalizacyjnych na podstawie umowy będzie posiadało konkretną wartość wyrażoną w pieniądzu, tj. wynagrodzenie przysługujące z tego tytułu A od Wytwórcy.

Podsumowując, Wnioskodawca stoi na stanowisku, że płatność otrzymywana przez niego od Wytwórcy na podstawie umowy będzie stanowić wynagrodzenie za świadczoną przez A na rzecz Wytwórcy usługę podlegającą opodatkowaniu VAT, zatem powinna być dokumentowana wystawianą przez A fakturą VAT. W konsekwencji - zgodnie z art. 106b ust. 1 ustawy - Wnioskodawca zobowiązany będzie do dokumentowania ww. czynności fakturą.

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Kwotę podatku naliczonego stanowi m.in. suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia usług (art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT), przy czym – co do zasady – prawo do odliczenia przysługuje, jeżeli transakcja jest opodatkowana VAT i nie zachodzą przesłanki negatywne z art. 88 ustawy o VAT (w tym nie ma zastosowania art. 88 ust. 3a pkt 2, wyłączający odliczenie, gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona z opodatkowania).

Z powyższych regulacji wynika zatem, iż prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje w wyniku łącznego spełnienia ustawowych przesłanek, tj.:

a)    odliczenia dokonuje podatnik VAT w rozumieniu art. 15,

b)    podatek podlegający odliczeniu jest związany z transakcjami opodatkowanymi tego podatnika, tzn. z takimi czynnościami, których następstwem jest powstanie obowiązku podatkowego oraz określenie podatku należnego,

c)    podatnik otrzymał fakturę dokumentującą transakcję,

d)    transakcja podlega opodatkowaniu VAT.

Nie ulega wątpliwości, że warunek wskazany w pkt a) jest spełniony - Wytwórca prowadzi działalność gospodarczą i jest zarejestrowany jako czynny podatnik VAT. We wniosku wskazano również, że Wytwórca będzie otrzymywać faktury od A, co oznacza spełnienie warunku określonego w pkt c).

Jednocześnie usługi optymalizacyjne świadczone przez A mają charakter usługi kompleksowej o charakterze doradczo-zarządczym, w ramach której wszystkie czynności zmierzają do jednego efektu ekonomicznego: optymalizacji przychodów i kosztów w ramach Systemu Aukcyjnego. W konsekwencji należy stwierdzić, że przedmiotowe usługi nie mieszczą się w zakresie czynności podlegającym zwolnieniu przedmiotowemu z VAT określonych w art. 43 ust. 1 ustawy o VAT, a zatem spełniony zostanie warunek określony w pkt d) powyżej.

Prawidłowa odpowiedź na pytanie Wnioskodawcy wymaga zatem określenia, czy podatek naliczony będzie związany z czynnościami opodatkowanymi Wytwórcy (warunek określony w pkt b) powyżej).

Decyzja Wytwórcy o zawarciu umowy o świadczenie usług optymalizacyjnych z A jest podyktowana wyłącznie względami ekonomicznymi. Wszystkie czynności wykonywane przez A na rzecz Wytwórcy w ramach świadczenia usług (monitoring, prognozowanie, rekomendacje) zmierzają do jednego celu: maksymalizacji rentowności Wytwórcy w ramach Systemu Aukcyjnego, w wyniku zastosowania się Wytwórcy do rekomendacji A poprzedzonych czynnościami, które stanowią elementy składowe procesu decyzyjnego w ramach profesjonalnego zarządzania Wolumenem Aukcyjnym. Istnieje zatem jednoznaczny i bardzo wyraźny związek pomiędzy nabyciem usług od A, a wykonywaną przez Wytwórcę działalnością gospodarczą, obejmującą czynności opodatkowane VAT (wytwarzanie i sprzedaż wytworzonej energii elektrycznej).

Jednocześnie, zgodnie z poglądem prezentowanym wielokrotnie w orzecznictwie, związek pomiędzy zakupami a transakcjami opodatkowanymi podatnika może mieć charakter bezpośredni lub pośredni.

Prawo do odliczenia VAT naliczonego przysługuje także wtedy, gdy nie można ustalić konkretnej transakcji sprzedażowej, z którą związany jest wydatek, o ile został on poniesiony w ramach prowadzonej działalności gospodarczej i pozostaje w (choćby pośrednim) związku z czynnościami opodatkowanymi jako koszt ogólny wpływający na funkcjonowanie przedsiębiorstwa.

Tak np. WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 4 kwietnia 2017 r., sygn. akt III SA/Gl 218/17: „Z uregulowań ustawy o podatku od towarów i usług wyraźnie wynika, że dla realizacji prawa do odliczenia podatku naliczonego niezbędne jest istnienie związku między dokonywanymi zakupami towarów i usług a prowadzoną działalnością opodatkowaną. Przy czym związek dokonywanych zakupów z działalnością podatnika może mieć charakter bezpośredni lub pośredni. O bezpośrednim związku dokonywanych zakupów z działalnością gospodarczą można mówić wówczas, gdy nabywane towary służą np. dalszej odsprzedaży - towary handlowe lub też nabywane towary i usługi są niezbędne do wytworzenia towarów lub usług, będących przedmiotem dostawy; bezpośrednio więc wiążą się z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez podatnika.

Natomiast o związku pośrednim można mówić wówczas, gdy ponoszone wydatki wiążą się z całokształtem funkcjonowania przedsiębiorstwa. Mają pośredni związek z działalnością gospodarczą, a tym samym z osiąganymi przez podatnika przychodami. Aby jednak można było wskazać, że określone zakupy mają chociażby pośredni związek z działalnością, istnieć musi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy dokonanymi zakupami towarów i usług a powstaniem obrotu. O pośrednim związku dokonanych zakupów z działalnością podatnika można mówić wówczas, gdy zakup towarów i usług nie przyczynia się bezpośrednio do uzyskania przychodu przez podatnika, np. poprzez ich odsprzedaż, lecz poprzez wpływ na ogólne funkcjonowanie przedsiębiorstwa jako całości, przyczynia się do generowania przez dany podmiot obrotów”.

Analiza przedstawionego zdarzenia przyszłego oraz treść powołanych przepisów i orzecznictwa pozwala na stwierdzenie, że w przedmiotowej sprawie warunek, o którym mowa w art. 86 ust. 1 Ustawy o VAT zostanie spełniony, tzn. istniał będzie związek pomiędzy działalnością Wytwórcy opodatkowaną VAT, a nabyciem świadczonych przez A usług optymalizacyjnych. Zatem Wytwórca uprawniony będzie do odliczenia VAT naliczonego wynikającego z faktur wystawianych przez A, dokumentujących świadczenie przez A usług optymalizacyjnych na podstawie umowy.

2. Uzasadnienie stanowiska w zakresie pytania nr 2

Normy prawne przytoczone w uzasadnieniu stanowiska do pytania nr 1 stwierdzają, że kluczową przesłanką uznania płatności za wynagrodzenie podlegające VAT jest istnienie stosunku prawnego, w ramach którego dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych, tj. po stronie odbiorcy musi wystąpić identyfikowalny beneficjent odnoszący bezpośrednią i konkretną korzyść z danego świadczenia, a wypłata musi stanowić ekwiwalent tego świadczenia.

Z perspektywy konstrukcji prawnej i ekonomicznej umowy, jedynym podmiotem wykonującym w ramach umowy świadczenia (czynności) na rzecz drugiej strony jest A, które realizuje określone działania w ramach wykonywania czynności składających się na świadczenie usługi optymalizacyjnej. Wytwórca nie wykonuje natomiast na rzecz A żadnych czynności i żadnego autonomicznego świadczenia, które mogłoby zostać zakwalifikowane jako odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT. Otrzymywana przez Wytwórcę od A płatność w ramach części zmiennych wynagrodzenia jest wyłącznie konsekwencją przyjętego przez strony umowy mechanizmu rozliczeniowego (wynikowego) i odzwierciedla w istocie jej ekonomiczny sens, tj. podział efektu ekonomicznego (zysku/straty) generowanego przez czynności wykonywane przez A w ramach świadczenia usług. w przyjętej przez strony proporcji. Nie stanowi natomiast zapłaty za żadne świadczenie wzajemne realizowane na podstawie umowy na rzecz A przez Wytwórcę.

Także w orzecznictwie akcentuje się, że same rozliczenia pieniężne czy przepływy finansowe nie podlegają VAT, jeżeli nie towarzyszą im czynności stanowiące dostawę towarów bądź świadczenie usług. Opodatkowanie VAT pojawia się dopiero wówczas, gdy występuje zindywidualizowane świadczenie o określonej wartości, wykonywane przez stronę otrzymująca płatność na rzecz drugiej strony stanowiące świadczenie, za które płatność stanowi ekwiwalentne wynagrodzenie.

Tak m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 sierpnia 2015 r., sygn. akt I FSK 1373/14: „Sąd podzielił pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 czerwca 2013 r., sygn. akt I FSK 1128/12, że dychotomiczny podział na gruncie ustawy o VAT na świadczenie usług i dostawę towarów nie oznacza, że wypełnia on wszelkie przejawy bogatej aktywności podmiotów gospodarczych a każdy przepływ środków finansowych, odbywający się w ramach relacji pomiędzy podatnikami VAT, musi być przyporządkowany świadczeniu usług lub dostawie towarów”. Należy podkreślić, że na gruncie VAT opodatkowaniu podlega czynność (świadczenie usługi), a nie sama płatność.

W szczególności w sytuacji, gdy algorytm kalkulacji części zmiennej wynagrodzenia wskazuje wartość ujemną i dochodzi do przepływu pieniężnego od A do Wytwórcy, nie mamy do czynienia ze świadczeniem przez Wytwórcę usługi zwrotnej na rzecz A. Rola Wytwórcy ogranicza się jedynie do uwzględniania rekomendacji A, które stanowią co najwyżej współdziałanie konieczne do wykonania usługi przez A, a nie samodzielne świadczenie usług przez Wytwórcę na rzecz A. Tego rodzaju aktywność Wytwórcy nie tworzy po stronie A „konsumpcji” ewentualnej usługi świadczonej przez Wytwórcę, pozostaje ona jedynie elementem procesu odbioru przez Wytwórcę efektów usługi świadczonej na podstawie umowy wyłącznie przez A.

Charakter płatności wynikającej z części zmiennej wynagrodzenia należy zatem zakwalifikować jako jedynie mechanizm rozliczenia pomiędzy stronami wyniku finansowego usługi świadczonej na podstawie umowy wyłącznie przez A oraz instrument podziału efektu ekonomicznego tej usługi świadczonej przez A, a nie zapłatę za jakąkolwiek usługę świadczoną przez Wytwórcę na rzecz A. Płatność nie jest ekwiwalentem świadczenia Wytwórcy na rzecz A, nie dotyczy bowiem jakichkolwiek czynności wykonywanych przez Wytwórcę na podstawie umowy, za beneficjenta których mogłoby zostać uznane A, lecz odzwierciedla wynik finansowy czynności wykonywanych przez A w ramach umowy oraz uzgodnione zasady rozliczeń finansowych tego wyniku pomiędzy stronami umowy.

Skoro zatem płatność otrzymywana na podstawie umowy przez Wytwórcę od A w zakresie dotyczącym części zmiennych wynagrodzenia nie stanowi zapłaty za jakiekolwiek czynności podlegające opodatkowaniu VAT wykonywane przez Wytwórcę na rzecz A, to po stronie Wytwórcy nie powstaje obowiązek wystawienia faktury dokumentującej wynagrodzenie za jakąkolwiek usługę wykonywaną przez Wytwórcę na rzecz A. Płatność ta powinna być zatem dokumentowana dokumentem księgowym niestanowiącym faktury VAT (np. notą księgową), właściwym dla rozliczeń finansowych niepowiązanych z odpłatnym świadczeniem usług przez stronę otrzymującą tego rodzaju płatność.

3. Uzasadnienie stanowiska w zakresie pytania nr 3

W przypadku jednak udzielenia odpowiedzi negatywnej na pytanie nr 2, tj. uznania, że płatność otrzymywana przez Wytwórcę od A w części dotyczącej części zmiennych wynagrodzenia stanowi wynagrodzenie za odpłatne świadczenie usług przez Wytwórcę na rzecz A podlegające opodatkowaniu VAT, a zatem powinna być dokumentowana fakturą VAT wystawianą przez Wytwórcę, oczywistą konsekwencją takiego stanowiska powinno być uznanie, że A przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktury wystawionej przez Wytwórcę.

Zakładając bowiem – wyłącznie na potrzeby niniejszego pytania – że czynność Wytwórcy na rzecz A zostałaby uznana przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: „Dyrektor”) za usługę opodatkowaną VAT (niekorzystającą ze zwolnienia), to podatek wykazany na fakturze wystawionej przez Wytwórcę stanowiłby dla A podatek naliczony, który powinien po stronie A podlegać odliczeniu. W szczególności spełniony byłby w takim przypadku związek pomiędzy nabywaną przez A usługą, a działalnością A podlegającą opodatkowaniu VAT. Działalność A w ramach opisanego zdarzenia przyszłego polega na świadczeniu na rzecz Wytwórcy kompleksowej usługi optymalizacyjnej (doradczo-zarządczej) opodatkowanej VAT, a część zmienna wynagrodzenia z tytułu świadczenia usługi jest elementem ekonomicznego modelu tej usługi (rozliczenia jej wyniku finansowego). Jeżeli Dyrektor uznałby więc, że po stronie Wytwórcy występuje odpłatne wykonywanie czynności na rzecz A i tym samym odpłatne świadczenie usługi na rzecz A, to wynagrodzenie za tę usługę pozostawałby w bezpośrednim związku z działalnością opodatkowaną A, tj. ze sprzedażą usług optymalizacyjnych na rzecz Wytwórcy oraz z osiąganym przez A wynagrodzeniem z tego tytułu (na podstawie umowy to bowiem A co do zasady otrzymuje wynagrodzenie za usługi świadczone na rzecz Wytwórcy w postaci części stałej oraz – w typowych sytuacjach, w których na skutek wystąpienia ujemnych wartości poszczególnych składników kształtujących części zmienne wynagrodzenia, wynik rozliczenia nie ukształtuje się w sposób uzasadniających płatność od A na rzecz Wytwórcy – również części zmiennych). Tym samym w przypadku uznania, że płatność dokonywana przez A na rzecz Wytwórcy stanowi wynagrodzenie za świadczenie usług opodatkowane VAT, należałoby niewątpliwie równocześnie uznać, że spełniona byłaby wówczas po stronie A podstawowa przesłanka odliczenia VAT z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT w postaci związku nabytej usługi z działalnością A opodatkowaną VAT.

W konsekwencji, w przypadku odpowiedzi negatywnej na pytanie nr 2, A przysługiwałoby prawo do odliczenia VAT naliczonego z faktur wystawianych przez Wytwórcę, ponieważ nabycie usług dokumentowane tymi fakturami pozostawałoby w bezpośrednim związku z czynnościami opodatkowanymi VAT, wykonywanymi w ramach umowy przez A na rzecz Wytwórcy.

4. Uzasadnienie stanowiska w zakresie pytania nr 4

W ocenie Wnioskodawcy oraz Zainteresowanego, dopuszczalne jest rozliczanie części zmiennych wynagrodzenia przewidzianych w umowie o świadczenie usług optymalizacyjnych w przyjętym przez strony rocznym okresie rozliczeniowym w postaci rocznego salda (sumy) dodatnich oraz ujemnych rozliczeń za poszczególne miesiące kalendarzowe, bez obowiązku dokumentowania dla celów VAT cząstkowych (miesięcznych) wyników kalkulacyjnych.

Z postanowień umownych wynika bowiem, że:

(i)    strony ustaliły roczny okres rozliczeniowy dla części zmiennych wynagrodzenia oraz

(ii)  dopiero po zakończeniu tego okresu dochodzi do ostatecznego ustalenia kwoty należnej jednej ze stron umowy (tj. ustalenia, czy w danym roku powstaje należność A od Wytwórcy, czy też należność Wytwórcy od A).

Należy podkreślić, że przyjęty przez strony umowy mechanizm rozliczania rocznego salda jest w pełni zgodny z art. 19a ust. 3 ustawy o VAT. Przepis ten stanowi, że usługę, dla której w związku z jej świadczeniem ustalane są następujące po sobie terminy płatności lub rozliczeń, uznaje się za wykonaną z upływem każdego okresu, do którego odnoszą się te płatności lub rozliczenia, do momentu zakończenia świadczenia tej usługi. Usługę świadczoną w sposób ciągły przez okres dłuższy niż rok, dla której w związku z jej świadczeniem w danym roku nie upływają terminy płatności lub rozliczeń, uznaje się za wykonaną z upływem każdego roku podatkowego, do momentu zakończenia świadczenia tej usługi.

Ponadto, przy ocenie prawidłowości rozliczania w VAT części zmiennych wynagrodzenia w postaci rocznego salda składników, które w poszczególnych miesiącach może przyjmować wartość należną A od Wytwórcy lub Wytwórcy od A należy uwzględnić brzmienie art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, zgodnie z którym podstawą opodatkowania VAT jest co do zasady wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej.

Pojęcie „zapłaty” w VAT należy przy tym rozumieć w sposób odpowiadający ekonomicznej treści transakcji – jako kwotę wynagrodzenia rzeczywiście należną usługodawcy w następstwie uzgodnionego pomiędzy stronami mechanizmu rozliczeń za czynność podlegającą opodatkowaniu VAT (świadczenie usługi lub dostawę towarów). Strony, korzystając ze swobody umów, mogą bowiem według własnego uznania ukształtować sposób kalkulacji wynagrodzenia, w tym przewidzieć, że ostateczna kwota należna jednej ze stron jest rezultatem rozliczenia wynikowego na koniec przyjętego okresu rozliczeniowego elementów, które mogą w trakcie okresu rozliczeniowego przyjmować zarówno wartości dodatnie, jak i ujemne (a więc rozliczenia w formule salda).

Usługi świadczone przez A mają charakter usług wykonywanych w sposób ciągły w rozumieniu przepisów o VAT, tj. obejmują stałe, powtarzalne w czasie czynności składające się na kompleksową usługę doradztwa i wsparcia w zakresie alokacji Wolumenu Aukcyjnego oraz optymalizacji przychodów i kosztów Wytwórcy w warunkach cen ujemnych. Wynagrodzenie za te usługi w części stałej jest zgodnie z umową należne miesięcznie, natomiast wynagrodzenie w zakresie części zmiennych jest należne rocznie z dołu po zakończeniu roku kalendarzowego, przy czym jego wysokość jest determinowana szeregiem zmiennych rynkowych, które ujawniają się i krystalizują dopiero w czasie realizacji usługi oraz mogą skutkować zarówno dodatnim jak i ujemnym wynikiem rozliczenia. Tym samym w odniesieniu do części zmiennych umowa przewiduje rozliczenie po upływie rocznego okresu rozliczeniowego.

Skoro więc strony umowy ustaliły, że części zmienne wynagrodzenia są rozliczane i płatne rocznie z dołu, to – w odniesieniu do tych części – usługa powinna być uznawana za wykonaną z upływem rocznego okresu rozliczeniowego, a konsekwentnie obowiązek podatkowy w VAT powinien powstać z końcem tego okresu. Nie ma natomiast zgodnie z zawartą pomiędzy stronami umową podstaw do rozpoznawania obowiązku podatkowego w VAT z końcem każdego miesiąca kalendarzowego – strony przyjęły bowiem w umowie roczny okres rozliczeniowy.

W konsekwencji, brak wystawiania faktur VAT za poszczególne miesiące kalendarzowe w zakresie części zmiennych wynagrodzenia nie może być uznany za zaniżenie zobowiązań podatkowych w VAT, ponieważ do momentu zamknięcia rocznego okresu rozliczeniowego – nie powstaje wymagalne, definitywnie ustalone wynagrodzenie należne z tytułu części zmiennych, a zatem brak jest podstawy do określenia podstawy opodatkowania VAT oraz udokumentowania jej fakturą.

Umowa nie przewiduje bowiem miesięcznego rozliczania/wymagalności kwot należnych, a ostateczna zapłata jest ustalana dopiero po zamknięciu roku. W sytuacji, gdy finalny wynik roczny części zmiennych przyjmie wartość należną Wytwórcy od A, po stronie A nie powstaje w ogóle zapłata, którą A ma otrzymać z tytułu sprzedaży usług – a zatem brak jest podstawy opodatkowania VAT po stronie A w zakresie części zmiennych za ten rok, a w konsekwencji brak jest obowiązku fakturowania wartości za poszczególne miesiące. Takie podejście nie skutkuje zaniżeniem zobowiązań VAT, lecz wynika z tego, że przyjęty przez strony mechanizm rocznego rozliczenia świadczonej usługi definiuje płatność dopiero na koniec rocznego okresu rozliczeniowego.

Powyższe podejście znajduje potwierdzenie w utrwalonej linii orzeczniczej TSUE dotyczącej podstawy opodatkowania VAT, np. w sprawach Boehringer Ingelheim (C-462/16) oraz Elida Gibbs (C-317/94). Z orzeczeń tych wynika ogólna zasada, iż podstawa opodatkowania VAT powinna odpowiadać wynagrodzeniu o charakterze realnym i definitywnym, tj. kwocie, która w świetle uzgodnionych zasad rozliczeń stanowi faktyczny ekwiwalent świadczenia i którą podatnik ostatecznie zatrzymuje. Innymi słowy, VAT nie powinien obejmować kwot obliczanych przejściowo i pomocniczo, jeżeli mechanizm rozliczeń prowadzi do tego, że rzeczywiste wynagrodzenie (zapłata) jest niższe i odpowiada kwocie po uwzględnieniu uzgodnionych potrąceń, obciążeń lub innych elementów wpływających na finalny wynik. Choć wskazane wyroki zapadły na tle konkretnych mechanizmów rozliczeń (m.in. rabatowych), to ich wniosek ma charakter uniwersalny: dla ustalenia podstawy opodatkowania decydujące jest to, co w realiach danej relacji gospodarczej stanowi finalne wynagrodzenie należne stronie świadczącej usługę, będące ekwiwalentem świadczenia tej strony, a nie wartości cząstkowe oderwane od umownego modelu kalkulacji wynagrodzenia.

W konsekwencji wynagrodzenie wynikające z umowy w zakresie dotyczącym części zmiennych wynagrodzenia może być rozliczane w przyjętym przez strony w umowie rocznym okresie rozliczeniowym jako roczne saldo (suma) dodatnich oraz ujemnych rozliczeń za poszczególne miesiące kalendarzowe, tzn. w przypadku gdy wynagrodzenie w zakresie dotyczącym części zmiennych kalkulowane za niektóre miesiące kalendarzowe przyjmuje wartość należną A od Wytwórcy, ale wynagrodzenie w zakresie dotyczącym części zmiennych kalkulowane za cały rok kalendarzowy przyjmuje wartość należną Wytwórcy od A, A nie ma obowiązku wystawiania faktur VAT na wartość wynagrodzenia za poszczególne miesiące kalendarzowe lub za cały rok kalendarzowy i nie zaniża w ten sposób zobowiązań podatkowych w VAT za poszczególne miesiące kalendarzowe lub za cały rok kalendarzowy.

5. Uzasadnienie stanowiska w zakresie pytania nr 5

Na podstawie wcześniejszych konkluzji na gruncie przepisów art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, skoro umowa przewiduje, iż część zmienna wynagrodzenia jest kwotą stanowiącą sumę poszczególnych składników, a rozliczenie tych składników następuje rocznie, to dopuszczalne jest ustalenie wynagrodzenia należnego z tytułu świadczenie usług na zasadzie salda rocznego, tj. sumę rocznych wartości dodatnich i ujemnych poszczególnych składników i wystawienie faktury VAT przez A wyłącznie na kwotę dodatniej różnicy (o ile w wyniku rocznego rozliczenia suma ta przyjmie wartość należną A od Wytwórcy).

Na gruncie art. 8 ust. 1 ustawy o VAT w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, iż przy kwalifikacji świadczeń o złożonym charakterze, typowych dla umów kooperacyjnych, należy uwzględniać podstawowy cel i sens gospodarczy porozumienia, a nie dokonywać – wyłącznie na potrzeby podatkowe – sztucznego wyodrębniania poszczególnych czynności składających się na realizację tego celu w oderwaniu od ich funkcji ekonomicznej.

Konsekwentnie, skoro umowa stron przewiduje, że wynagrodzenie zmienne jest ustalane jako wynik rozliczenia (saldo) kilku elementów, a wymagalność wynagrodzenia i jego ostateczna wysokość krystalizują się dopiero po zakończeniu przyjętego przez strony rocznego okresu rozliczeniowego, to dla celów VAT nieuzasadnione byłoby traktowanie wartości cząstkowych poszczególnych składników jako odrębnych podstaw opodatkowania VAT. Podstawę opodatkowania VAT powinno bowiem stanowić wyłącznie ostatecznie należne na podstawie umowy wynagrodzenie, odpowiadające ekonomicznej treści umowy, tj. kwota końcowa (wynik rozliczenia rocznego), stanowiąca zapłatę w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy o VAT.

Z uwagi na powyższe, wynagrodzenie wynikające z umowy, w zakresie dotyczącym części zmiennych, może być rozliczane w przyjętym przez strony w umowie rocznym okresie rozliczeniowym jako roczne saldo (suma) dodatnich oraz ujemnych składników W_A oraz W_m (gdzie na wartość składnika W_A składa się suma składników W_z oraz W_h, które to składniki również mogą przybrać wartość ujemną lub wartość dodatnią), tzn. w przypadku gdy jeden z powyższych składników wynagrodzenia skalkulowany za rok kalendarzowy przybierze wartość należną A od Wytwórcy, drugi z powyższych składników wynagrodzenia skalkulowany za rok kalendarzowy przybierze wartość należną Wytwórcy od A, a suma obydwu składników skalkulowana za rok kalendarzowy przybierze wartość należną A od Wytwórcy, A może wystawić fakturę VAT na dodatnią różnicę pomiędzy roczną wartością składnika należnego A od Wytwórcy oraz roczną wartością składnika należnego Wytwórcy od A za rok kalendarzowy i nie zaniża w ten sposób zobowiązań podatkowych w VAT z tytułu świadczenia usług wynikających z umowy, a Wytwórcy przysługuje prawo do odliczenia VAT z faktury wystawianej przez A.

6. Uzasadnienie stanowiska w zakresie pytania nr 6

Analogiczny jak w uzasadnieniu stanowisk do pytań poprzednich wniosek powinien dotyczyć również pytania nr 6, dotyczącego kwestii czy wynagrodzenie wynikające z umowy, w zakresie dotyczącym części zmiennych wynagrodzenia, może być rozliczane w przyjętym przez strony w umowie rocznym okresie rozliczeniowym jako roczne saldo (suma) dodatnich oraz ujemnych składników, w przypadku gdy jeden z powyższych składników wynagrodzenia skalkulowany za rok kalendarzowy przybierze wartość należną A od Wytwórcy, drugi z powyższych składników wynagrodzenia skalkulowany za rok kalendarzowy przybierze wartość należną Wytwórcy od A, a suma obydwu składników skalkulowana za rok kalendarzowy przybierze wartość należną Wytwórcy od A, A nie ma obowiązku wystawiania faktur VAT za poszczególne miesiące kalendarzowe lub za cały rok kalendarzowy i nie zaniża w ten sposób zobowiązań podatkowych w VAT za poszczególne miesiące kalendarzowe lub za cały rok kalendarzowy.

Mechanizm rozliczeń uwzględniony w umowie przewiduje bowiem, że w wyniku rozliczenia części zmiennych wynagrodzenia za usługę świadczoną przez A będzie miała miejsce wyłącznie płatność przez jedną ze stron, ponieważ wyniki finansowe związane z poszczególnymi elementami składowymi części zmiennych wynagrodzenia są w trakcie roku kumulowane zarówno po stronie A, jak i po stronie Wytwórcy.

Mechanizm przyjęty przez strony w umowie ma na więc na celu zapewnienie obu stronom uzyskanie ustalonej proporcji wyniku ekonomicznego, tj. zysku/straty będącej efektem zastosowania się Wytwórcy do rekomendacji A w wyniku świadczonej przez A na rzecz Wytwórcy usługi, rozliczanej w przyjętym przez strony rocznym okresie rozliczeniowym, a nie w stosunku do cząstkowych wartości poszczególnych składników wynagrodzenia w trakcie rocznego okresu rozliczeniowego.

Skoro zatem strony uzgodniły w umowie, że wynagrodzeniem (zapłatą) za usługę w zakresie części zmiennych jest płatność zapewniająca obydwu stronom uzyskanie odpowiedniej proporcji wyniku ekonomicznego stanowiącego roczną sumę (saldo) wartości poszczególnych składników części zmiennych wynagrodzenia, to obowiązek fakturowania wynagrodzenia wynikającego z umowy w zakresie jego części zmiennych również powinien odnosić się wyłącznie do takiego przyjętego przez strony w umowie rocznego okresu rozliczeniowego.

Należy w konsekwencji przyjąć, że wynagrodzenie wynikające z umowy w zakresie dotyczącym części zmiennych wynagrodzenia może być rozliczane w przyjętym przez strony w umowie rocznym okresie rozliczeniowym jako roczne saldo (suma) dodatnich oraz ujemnych składników W_A oraz W_m (gdzie na wartość składnika W_A składa się suma składników W_z oraz W_h, które to składniki również mogą przybrać wartość ujemną lub wartość dodatnią), tzn. w przypadku gdy jeden z powyższych składników wynagrodzenia skalkulowany za rok kalendarzowy przybierze wartość należną A od Wytwórcy, drugi z powyższych składników wynagrodzenia skalkulowany za rok kalendarzowy przybierze wartość należną Wytwórcy od A, a suma obydwu składników skalkulowana za rok kalendarzowy przybierze wartość należną Wytwórcy od A, A nie ma obowiązku wystawiania faktur VAT za poszczególne miesiące kalendarzowe lub za cały rok kalendarzowy i nie zaniża w ten sposób zobowiązań podatkowych w VAT za poszczególne miesiące kalendarzowe lub za cały rok kalendarzowy.

7. Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 7

Ponadto, na wypadek udzielenia przez Dyrektora negatywnej odpowiedzi na pytanie nr 2 niniejszego wniosku – tj. odpowiedzi stwierdzającej, że płatność otrzymywana przez Wytwórcę od A na podstawie umowy, w zakresie dotyczącym części zmiennych wynagrodzenia, stanowi wynagrodzenie za świadczoną przez Wytwórcę na rzecz A usługę podlegającą opodatkowaniu VAT, a zatem powinna być dokumentowana wystawianą przez Wytwórcę fakturą VAT – należałoby w takim przypadku również konsekwentnie uznać, że Wytwórca może wystawić fakturę VAT na dodatnią różnicę pomiędzy roczną wartością składnika należnego Wytwórcy od A oraz roczną wartością składnika należnego A od Wytwórcy za cały rok kalendarzowy i nie zaniża w ten sposób zobowiązań podatkowych w VAT z tytułu świadczenia usług wynikających z umowy za poszczególne miesiące kalendarzowe lub za cały rok kalendarzowy, a A przysługuje prawo do odliczenia VAT z faktury wystawianej przez Wytwórcę.

W stosunku do powyższego powinno mieć bowiem nadal konsekwentne zastosowanie stanowisko Wnioskodawcy oraz Zainteresowanego zawarte w uzasadnieniu dotyczącym pytań poprzednich, z tą różnicą, że płatność otrzymywana przez Wytwórcę od A powinna być w takim przypadku udokumentowana wystawioną przez Wytwórcę fakturą VAT, a A powinno przysługiwać prawo do odliczenia VAT z takiej faktury, jako związanej bezpośrednio z czynnościami opodatkowanymi VAT wykonywanymi przez A na podstawie zawartej z Wytwórcą umowy.

W konsekwencji zatem, w przypadku negatywnej odpowiedzi Dyrektora na pytanie nr 2 (tj. odpowiedzi stwierdzającej, że płatność otrzymywana przez Wytwórcę od A na podstawie umowy, w zakresie dotyczącym części zmiennych wynagrodzenia, stanowi wynagrodzenie za świadczoną przez Wytwórcę na rzecz A usługę podlegającą opodatkowaniu VAT, a zatem powinna być dokumentowana wystawianą przez Wytwórcę fakturą VAT), należałby uznać, że wynagrodzenie wynikające z umowy w zakresie dotyczącym części zmiennych wynagrodzenia może być rozliczane w przyjętym przez strony w umowie rocznym okresie rozliczeniowym jako roczne saldo (suma) dodatnich oraz ujemnych składników W_A oraz W_m (gdzie na wartość składnika W_A składa się suma składników W_z oraz W_h, które to składniki również mogą przybrać wartość ujemną lub wartość dodatnią), tzn. w przypadku gdy jeden z powyższych składników wynagrodzenia skalkulowany za rok kalendarzowy przybierze wartość należną A od Wytwórcy, drugi z powyższych składników wynagrodzenia skalkulowany za rok kalendarzowy przybierze wartość należną Wytwórcy od A, a suma obydwu składników skalkulowana za rok kalendarzowy przybierze wartość należną Wytwórcy od A, Wytwórca może wystawić fakturę VAT na dodatnią różnicę pomiędzy roczną wartością składnika należnego Wytwórcy od A oraz roczną wartością składnika należnego A od Wytwórcy za cały rok kalendarzowy i nie zaniża w ten sposób zobowiązań podatkowych w VAT z tytułu świadczenia usług wynikających z umowy za poszczególne miesiące kalendarzowe lub za cały rok kalendarzowy, a A przysługuje prawo do odliczenia VAT z faktury wystawianej przez Wytwórcę.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.) zwanej dalej „ustawą”:

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy:

Pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres, gdyż nie obejmuje wyłącznie działań podatnika, lecz również zobowiązanie do powstrzymania się od dokonywania czynności lub do tolerowania czynności bądź sytuacji. Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy zwrócić uwagę na to, że usługą jest tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący z niego korzyść.

Czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.

Każde świadczenie niebędące dostawą towarów polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czyjegoś zachowania stanowi zatem co do zasady usługę w rozumieniu ustawy, niemniej jednak muszą być przy tym spełnione następujące warunki:

• w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, nabywca jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia;
• świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).

Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym, pomiędzy jej wykonaniem a otrzymanym świadczeniem wzajemnym, w ten sposób, że zapłacone kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębnioną czynność w ramach stosunku prawnego lub dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia. Wynagrodzenie musi być należne za wykonanie tego świadczenia.

Przepisy dotyczące funkcjonowania podatku VAT w krajach członkowskich Unii Europejskiej podlegają harmonizacji na zasadach określonych Dyrektywą Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 str. 1 ze zm.), zwaną dalej Dyrektywą 2006/112/WE. Uszczegółowieniem zasad obowiązywania i funkcjonowania podatku VAT określonych w Dyrektywie 2006/112/WE są wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE).

W dorobku orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przyjmuje się, że odpłatność ma miejsce wtedy, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług a otrzymanym wynagrodzeniem, przy czym wynagrodzenie jakkolwiek musi być wyrażone w pieniądzu, to jednak nie musi być w tej formie dokonane. Należy podkreślić, że na gruncie przepisów o podatku od towarów i usług bez znaczenia pozostaje to, czy kwota uzyskanego wynagrodzenia (cena) została skalkulowana tak, że stanowi tylko koszt wytworzenia towaru lub wykonania usługi, czy została powiększona także o zysk sprzedającego. Skoro przepisy nie określają formy zapłaty za świadczoną usługę należy uznać, że zobowiązanie usługobiorcy może mieć postać świadczenia nie tylko określonej sumy pieniędzy, ale także świadczenie innej usługi (usługi wzajemnej). Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę. Ponadto, aby dana czynność (świadczenie) podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym, pomiędzy świadczoną usługą a świadczeniem wzajemnym. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia.

W wyroku z 8 marca 1988 r. w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council przeciwko Commissioners of Customs and Excise TSUE uznał, że określoną czynność można uznać za wykonaną odpłatnie, jeśli istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi, a ponadto gdy odpłatność za otrzymane świadczenie pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miała być opodatkowana VAT.

W wyroku w sprawie C-16/93 z 3 marca 1994 r. pomiędzy R. J. Tolsma v. Inspecteur der Omzetbelasting Leeuwarden TSUE zauważył, że:

Natomiast w wyroku w sprawie C-90/20 ws. Apcoa Parking Danmark TSUE wskazał, że aby świadczenie usług można było uznać za odpłatne, i wobec tego opodatkowane podatkiem VAT, to pomiędzy usługodawcą a usługobiorcą musi istnieć stosunek prawny, w ramach którego następuje wymiana świadczeń wzajemnych - usługi i wynagrodzenia, między którymi istnieje bezpośredni związek.

W konsekwencji, aby uznać dane świadczenie za świadczenie odpłatne musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a beneficjentem i w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę. Tym samym, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegało tylko to świadczenie (usługa), w przypadku którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Dopóki nie istnieje podmiot, który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związanym z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie usługą podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Opodatkowaniu podlegają tylko takie transakcje, w ramach których występuje możliwy do zidentyfikowania konsument towarów lub usług. W związku z powyższym zaniechanie działania lub tolerowanie czynności lub sytuacji podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywane jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta usługi.

Taka konstrukcja definicji świadczenia usług jest wyrazem zasady powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji dokonywanych w ramach profesjonalnego obrotu gospodarczego.

Warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług jest spełnienie dwóch przesłanek łącznie:

• po pierwsze – dana czynność ujęta jest w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług,

• po drugie – czynność została wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem działa jako podatnik VAT.

W myśl art. 15 ust. 1 ustawy:

Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy:

Ponadto należy zwrócić uwagę, że przepisy art. 15 ust. 1 i 2 ustawy stanowią implementację art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE. Zgodnie z tym przepisem:

Z opisu sprawy wynika, że Wnioskodawca („A”) należy do grupy kapitałowej, będącej grupą energetyczną działającą w obszarze wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych, dystrybucji i obrotu oraz sprzedaży energii elektrycznej dla klientów detalicznych i biznesowych. A prowadzi działalność gospodarczą w zakresie obrotu m.in. energią elektryczną, gazem ziemnym oraz uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych, jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem VAT. A jest wyspecjalizowanym i profesjonalnym podmiotem w zakresie świadczenia kompleksowych usług zarządzania portfelem energii elektrycznej, usług analitycznych, zarządzania ryzykiem w zakresie towarów i instrumentów na rynkach hurtowych, realizując takie usługi zarówno dla spółek z Grupy Kapitałowej, jak i dla podmiotów spoza Grupy Kapitałowej (podmiotów niepowiązanych). Istotnym obszarem aktywności A jest zarządzanie ryzykiem związanym z wahaniami cen energii elektrycznej.

A zamierza zawierać z podmiotami będącymi wytwórcami energii elektrycznej, prowadzącymi działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania energii elektrycznej w jednostce wytwórczej lub zespole tych jednostek, zarówno wchodzącymi w skład Grupy Kapitałowej jak i niepowiązanymi, w tym z Wytwórcą („Zainteresowany”), umowy o świadczenie usług optymalizacyjnych.

Intencją umowy o świadczenie usług optymalizacyjnych jest, aby A. w związku z posiadanymi kompetencjami w zakresie handlu hurtowego energią elektryczną, w tym posiadanym potencjałem technicznym, wykwalifikowanym personelem oraz odpowiednim doświadczeniem, świadczyła na rzecz Wytwórcy usługę doradztwa, mającą na celu ograniczanie produkcji energii podczas warunków ceny ujemnej, a także wsparcie Wytwórcy w zarządzaniu ryzykiem związanym z wahaniami cen energii i uzyskanie optymalnej ceny energii elektrycznej przy wykorzystaniu gwarancji ceny udzielonej w ramach systemu wsparcia dla wytwórców energii elektrycznej z wiatru i fotowoltaiki w Polsce, prowadzonego przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki. Założeniem Systemu Aukcyjnego jest zapewnienie stabilnych warunków finansowych dla inwestycji w odnawialne źródła energii, poprzez zabezpieczenie ceny sprzedaży energii elektrycznej wytworzonej w instalacji odnawialnego źródła energii, tj. udzielenie gwarancji sprzedaży określonego wolumenu energii po ustalonej cenie przez określony czas.

Wytwórca jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT. Głównym przedmiotem działalności gospodarczej Wytwórcy jest wytwarzanie energii elektrycznej w jednostce wytwórczej służącej wytwarzaniu energii z odnawialnych źródeł, będącej własnością Wytwórcy.

W wyniku aukcji przeprowadzonej w trybie ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii Wytwórca zobowiązany jest do wytworzenia i rozliczenia określonej ilości energii elektrycznej po cenie gwarantowanej w ramach Systemu Aukcyjnego zgodnie z przepisami ustawy o OZE.

Czynności wykonywane przez A w ramach świadczenia usług na rzecz Wytwórcy na podstawie umowy o świadczenie usług optymalizacyjnych będą polegały na:

1.    Planowaniu, organizowaniu i rekomendowaniu sposobu realizacji obowiązku rozliczenia Wolumenu Aukcyjnego, w tym kontrolowaniu i analizowaniu rynku w celu optymalnej alokacji Wolumenu Aukcyjnego. Powyższe obejmuje następujące czynności:

a)    monitoring i prognozowanie cen energii elektrycznej,

b)    analizy rynku energii elektrycznej oraz prognoz cenowych tej energii, w tym analiza rynków SPOT, terminowych, trendów pogodowych, popytowych,

c)    tworzenie strategii sprzedaży Wolumenu Aukcyjnego,

d)    doradztwo w zakresie alokacji Wolumenu Aukcyjnego,

e)    rekomendowanie wolumenów energii elektrycznej, które Wytwórca powinien zgłaszać w ramach miesięcznych rozliczeń w Systemie Aukcyjnym.

2.    Optymalizacji przychodów i kosztów Wytwórcy związanych ze sprzedażą energii elektrycznej w warunkach cen ujemnych energii elektrycznej na rynku SPOT Towarowej Giełdy Energii S.A. i Rynku Bilansującym, polegającej na:

a)    monitorowaniu i analizowaniu rynku,

b)    notyfikowaniu o komercyjnej zasadności wyłączania, ewentualnie ograniczenia generacji Instalacji OZE w przypadku wystąpienia ujemnych cen energii elektrycznej na rynku.

Czynności, o których mowa w pkt 1 powyżej, mają na celu maksymalizację przychodów Wytwórcy poprzez dokonanie przez niego zgłoszenia Wolumenu Aukcyjnego do Zarządcy Rozliczeń S.A. w najbardziej optymalnym okresie. Założeniem tej usługi jest takie doradztwo na rzecz Wytwórcy, aby wolumen zgłaszany przez Wytwórcę do ZR był maksymalizowany w okresach, dla których Cena Rynkowa (tj. cena rozliczana według indeksu notowanego na TGE, który stanowi średnią arytmetyczną ze średnich ważonych cen godzinowych danej doby dostawy, kalkulowanych na podstawie wszystkich kontraktów godzinowych, blokowych i weekendowych) będzie niższa od Ceny Gwarantowanej (tj. ceny energii elektrycznej wskazanej w złożonej i wygranej przez Wytwórcę Aukcji OZE, będącej podstawą rozliczenia ujemnego lub dodatniego salda zgodnie z przepisami ustawy o OZE), a minimalizowany w okresach, dla których Cena Rynkowa będzie wyższa od Ceny Gwarantowanej, pozwalając osiągnąć Wytwórcy optymalny wynik z rozliczenia tej energii elektrycznej.

Czynności, o których mowa w pkt 2 powyżej, mają na celu optymalizację przychodów i kosztów Wytwórcy poprzez wyłączenie generacji Instalacji OZE w przypadku wystąpienia ujemnych cen energii elektrycznej na TGE (tj. dostosowanie stopnia generacji). Zadaniem A będzie informowanie Wytwórcy o możliwości wystąpienia warunków ceny ujemnej i rekomendacja wyłączenia, ewentualnie ograniczenia, produkcji przez Instalację OZE. Usługi doradcze świadczone przez A w ramach Przedmiotu Umowy nie będą stanowiły doradztwa inwestycyjnego w rozumieniu ustawy o obrocie instrumentami finansowymi ani usługi maklerskiej.

Z tytułu wykonywania na rzecz Wytwórcy czynności na podstawie umowy A przysługiwać będzie wynagrodzenie składające się z następujących części składowych:

• Części stałej (W_s), w określonej przez strony stałej kwocie, niezależnej od wyniku osiągniętego wskutek rozliczania usług;
• Części zmiennej (W_A), zależnej od wyniku osiągniętego wskutek rozliczania Wolumenu Aukcyjnego zgodnie rekomendacjami A, stanowiącej procent od sumy zysków uzyskanych w wyniku wdrożenia Planu Alokacji w stosunku do wyniku, jaki zostałby osiągnięty w ramach Planu Wytwórcy;
• Części zmiennej (W_m) zależnej od wyniku osiągniętego wskutek rozliczania za usługę optymalizacji przychodów i kosztów Wytwórcy realizowanego przez A.

Przy czym w zależności od kształtowania się wartości zmiennych wpływających na kalkulację części zmiennych wynagrodzenia, wyliczanych na podstawie stosownych formuł, które mogą przyjmować wartości zarówno dodatnie jak i ujemne, w stosunku do części zmiennych wynagrodzenia możliwa jest (w przyjętym przez strony w umowie w stosunku do części zmiennych wynagrodzenia rocznym okresie rozliczeniowym) zarówno sytuacja, w której wynagrodzenie A w zakresie dotyczącym części zmiennych, ze względu na jego kalkulowanie na podstawie dodatnich bądź ujemnych wartości poszczególnych składników wpływających na jego wysokość, z uwzględnieniem ustalonych pomiędzy stronami współczynników procentowych podziału zysku lub straty wynikających z wyniku finansowego usług świadczonych przez A będzie przybierało wartość należną A od Wytwórcy (wówczas będzie wypłacane przez Wytwórcę na rzecz A), jak i sytuacja, w której w zakresie dotyczącym części zmiennych, będzie przybierało wartość należną Wytwórcy od A (wówczas będzie wypłacane przez A na rzecz Wytwórcy).

Wynagrodzenie będzie płatne w następujący sposób:

• część stała wynagrodzenia płatna będzie miesięcznie z dołu, po zakończeniu każdego miesiąca kalendarzowego;
• części zmienne płatne będą rocznie z dołu, po zakończeniu każdego roku kalendarzowego.

Jest przy tym możliwe, że umowa z Wytwórcą będzie przewidywać, że A będzie świadczyć na rzecz Wytwórcy (w zależności od preferencji Wytwórcy) usługę objętą obydwiema powyższymi częściami zmiennymi wynagrodzenia (częścią W_A oraz częścią W_m), jak również że A będzie świadczyć na rzecz wytwórcy usługę objętą tylko jedną z powyższych części zmiennych wynagrodzenia (tylko częścią W_A lub tylko częścią W_m). W przypadku, gdy A będzie świadczyć na rzecz Wytwórcy usługę objętą obydwiema powyższymi zmiennymi częściami wynagrodzenia, wartość wynagrodzenia należnego odpowiedniej stronie z tytułu części zmiennych będzie stanowić suma składników W_A oraz W_m (kalkulowanych z uwzględnieniem ustalonych pomiędzy stronami współczynników procentowych podziału zysku lub straty) za okres do zakończenia danego roku kalendarzowego. W przypadku, gdy A będzie świadczyć na rzecz Wytwórcy usługę objętą tylko jedną z powyższych części zmiennych wynagrodzenia, wartość wynagrodzenia należnego odpowiedniej stronie z tytułu części zmiennych będzie stanowić wartość składnika W_A lub wartość składnika W_m za okres do zakończenia danego roku kalendarzowego.

Państwa wątpliwości dotyczą tego, czy płatność otrzymywana przez A od Wytwórcy na podstawie umowy stanowi wynagrodzenie za świadczoną usługę podlegającą opodatkowaniu VAT (niepodlegającą zwolnieniu z VAT), a zatem powinna być dokumentowana wystawianą przez A fakturą VAT, a Wytwórcy przysługuje prawo do odliczenia VAT z faktury wystawianej przez A.

Za czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług uznawane są takie sytuacje, w których:

• istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne,
• wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy,
• istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy usługi, odpłatność za otrzymane świadczenie (usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem,
• istnieje możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego.

Jak wyżej wskazano, świadczenie usług zakłada istnienie dwóch podmiotów, a więc tego, który świadczy usługę (usługodawcy) i tego, który świadczenie odbiera (usługobiorcy), czyli konsumenta usługi. Skoro opodatkowaniu podlega odpłatne świadczenie usług, to znaczy, że istnieje stosunek prawny pomiędzy usługodawcą i usługobiorcą, a rezultatem tego związku jest wzajemne działanie tych podmiotów. Działanie to polega na tym, że wynagrodzenie otrzymywane przez wykonawcę usługi następuje w zamian za wykonanie usługi na rzecz jej odbiorcy. Pomiędzy odpłatną czynnością podlegającą opodatkowaniu, a otrzymywanym z tytułu tej czynności wynagrodzeniem musi istnieć bezpośredni, czytelny i dostrzegalny związek.

W rozpatrywanym przypadku mamy do czynienia z transakcją ekwiwalentną - świadczeniem w zamian za wynagrodzenie. Otrzymana przez A od Wytwórcy płatność wynika wprost z łączącego Państwa stosunku zobowiązaniowego. Przedmiotem wykonywanych przez A czynności jest wykonywanie usługi doradztwa, mającej na celu ograniczanie produkcji energii podczas warunków ceny ujemnej, a także wsparcie Wytwórcy w zarządzaniu ryzykiem związanym z wahaniami cen energii i uzyskanie optymalnej ceny energii elektrycznej przy wykorzystaniu gwarancji ceny udzielonej w ramach systemu wsparcia dla wytwórców energii elektrycznej z wiatru i fotowoltaiki w Polsce. Z tytułu wykonywania ww. czynności A przysługiwać będzie wynagrodzenie składające się z części stałej W_s, niezależnej od wyniku osiągniętego wskutek rozliczania usług oraz części zmiennej: W_A, zależnej od wyniku osiągniętego wskutek rozliczania Wolumenu Aukcyjnego zgodnie rekomendacjami A oraz W_m zależnej od wyniku osiągniętego wskutek rozliczania za usługę optymalizacji przychodów i kosztów Wytwórcy realizowanego przez A.

W opisanym przypadku istnieje świadczenie wzajemne – świadczenie usług polegających na planowaniu, organizowaniu i rekomendowaniu sposobu realizacji obowiązku rozliczenia Wolumenu Aukcyjnego oraz na optymalizacji przychodów i kosztów Wytwórcy związanych ze sprzedażą energii elektrycznej w warunkach cen ujemnych energii elektrycznej na rynku SPOT i wypłacone za te działania wynagrodzenie. Świadczenie to wypełnia zatem wskazaną przesłankę uznania go za usługę w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy.

Usługą jest każde świadczenie wykonane przez podatnika w ramach działalności, które nie jest dostawą towarów. Jak wyżej wskazano, dana czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością, a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można stwierdzić, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.

Czynności wykonywane przez A zapewniają Wytwórcy wymierną korzyść. Mają one na celu maksymalizację przychodów Wytwórcy poprzez dokonanie przez niego zgłoszenia Wolumenu Aukcyjnego do Zarządcy Rozliczeń S.A. w najbardziej optymalnym okresie, jak również optymalizację przychodów i kosztów Wytwórcy poprzez wyłączenie generacji Instalacji OZE w przypadku wystąpienia ujemnych cen energii elektrycznej na TGE. Powyższe jest konsekwencją działań A, do których zobowiązało się na podstawie zawartej umowy.

W rozpatrywanym przypadku istnienie świadczenia wzajemnego pozwala uznać czynności wykonywane na rzecz Wytwórcy przez A, który jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem VAT, za które to czynności przysługuje A wynagrodzenie (składające się z części stałej i części zmiennych), jako świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy, podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w myśl art. 5 ust. 1 ustawy.

Ww. czynności nie zostały wymienione przez ustawodawcę jako zwolnione od podatku od towarów i usług, tym samym są opodatkowane właściwą stawką tego podatku.

W opisanej sytuacji mamy zatem do czynienia ze sprzedażą w myśl art. 2 pkt 22 ustawy, bowiem zgodnie z tym przepisem:

Stosownie do art. 106b ust. 1 ustawy:

Tym samym zgodnie z ww. art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy A ma obowiązek dokumentować wykonywane na rzecz Wytwórcy czynności (sprzedaż) poprzez wystawienie faktury.

Podstawowe zasady odliczenia podatku VAT zostały przedstawione w art. 86 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym:

W myśl art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje, gdy:

• odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług, oraz
• towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.

Przedstawiona zasada wyklucza możliwość obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, jeśli związany jest z usługami i towarami, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych (czyli zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi).

Prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części przysługuje podatnikowi pod warunkiem spełnienia przez niego przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

W myśl art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy:

Jak rozstrzygnięto powyżej, wykonywane przez A czynności na rzecz Wytwórcy podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w myśl art. 5 ust. 1 ustawy jako świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy.

Ww. czynności nie zostały wymienione przez ustawodawcę jako zwolnione od podatku od towarów i usług, tym samym są opodatkowane właściwą stawką tego podatku.

Tym samym nie zachodzi negatywna przesłanka wykluczająca prawo do odliczenia podatku naliczonego (wystawiona przez A faktura nie będzie dokumentować transakcji, która nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług lub jest zwolniona od tego podatku).

Z uwagi zatem na fakt, że Wytwórca jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem VAT i nabyte od A usługi będzie wykorzystywał do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług (przedmiotem działalności Wytwórcy jest wytwarzanie energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii), Wytwórcy przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktury wystawionej przez A.

Stanowisko w zakresie pytania nr 1 jest prawidłowe.

Państwa wątpliwości dotyczą również tego, czy płatność otrzymywana przez Wytwórcę od A na podstawie umowy w zakresie dotyczącym części zmiennych wynagrodzenia nie stanowi wynagrodzenia za świadczoną przez Wytwórcę na rzecz A usługę podlegającą opodatkowaniu VAT, a zatem powinna być dokumentowana wystawianym przez Wytwórcę dokumentem księgowym niebędącym fakturą VAT (np. notą księgową).

Jak wynika z wniosku, z tytułu wykonywania na rzecz Wytwórcy czynności na podstawie umowy A przysługiwać będzie wynagrodzenie składające się z następujących części składowych:

• Części stałej (W_s), w określonej przez strony stałej kwocie, niezależnej od wyniku osiągniętego wskutek rozliczania usług;
• Części zmiennej (W_A), zależnej od wyniku osiągniętego wskutek rozliczania Wolumenu Aukcyjnego zgodnie rekomendacjami A, stanowiącej procent od sumy zysków uzyskanych w wyniku wdrożenia Planu Alokacji w stosunku do wyniku, jaki zostałby osiągnięty w ramach Planu Wytwórcy;
• Części zmiennej (W_m) zależnej od wyniku osiągniętego wskutek rozliczania za usługę optymalizacji przychodów i kosztów Wytwórcy realizowanego przez A.

W zależności od kształtowania się wartości zmiennych wpływających na kalkulację części zmiennych wynagrodzenia, wyliczanych na podstawie stosownych formuł, które mogą przyjmować wartości zarówno dodatnie jak i ujemne, w stosunku do części zmiennych wynagrodzenia możliwa jest (w przyjętym przez strony w umowie w stosunku do części zmiennych wynagrodzenia rocznym okresie rozliczeniowym) zarówno sytuacja, w której wynagrodzenie A w zakresie dotyczącym części zmiennych, ze względu na jego kalkulowanie na podstawie dodatnich bądź ujemnych wartości poszczególnych składników wpływających na jego wysokość, z uwzględnieniem ustalonych pomiędzy stronami współczynników procentowych podziału zysku lub straty wynikających z wyniku finansowego usług świadczonych przez A, będzie przybierało wartość należną A od Wytwórcy (wówczas będzie wypłacane przez Wytwórcę na rzecz A), jak i sytuacja, w której w zakresie dotyczącym części zmiennych będzie przybierało wartość należną Wytwórcy od A (wówczas będzie wypłacane przez A na rzecz Wytwórcy).

Jak wskazano już powyżej, za czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług uznawane są takie sytuacje, w których:

• istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne,
• wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy,
• istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy usługi, odpłatność za otrzymane świadczenie (usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem,
• istnieje możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego.

W opisanej sytuacji, w przypadku płatności A na rzecz Wytwórcy w zakresie części zmiennych wynagrodzenia, brak jest ww. przesłanek pozwalających uznać wskazaną płatność za wynagrodzenie z tytułu opodatkowanej usługi podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT. W przypadku, gdy w wyniku kalkulacji stosownych składników przyjmowanych do wyliczenia części zmiennych wynagrodzenia dochodzi do przepływów od A do Wytwórcy, nie mamy do czynienia ze świadczeniem wzajemnym Wytwórcy na rzecz A. Przedmiotem działań A na rzecz Wytwórcy jest świadczenie usług optymalizacyjnych polegających na planowaniu, organizowaniu i rekomendowaniu sposobu realizacji obowiązku rozliczenia Wolumenu Aukcyjnego oraz optymalizacja przychodów i kosztów Wytwórcy związanych ze sprzedażą energii elektrycznej w warunkach cen ujemnych energii elektrycznej na rynku SPOT. A, po otrzymaniu Planu Wytwórcy, przedłoży Wytwórcy propozycję rozliczenia Wolumenu Aukcyjnego uwzględniającą jego podział na poszczególne okresy rozliczeniowe. Realizując usługę A przesyłać będzie Wytwórcy w terminie na dzień przed spodziewanym dniem wystąpienia cen ujemnych informację o rekomendacji komercyjnego wyłączenia Instalacji OZE. Rola Wytwórcy ogranicza się natomiast w tym przypadku jedynie do uwzględniania rekomendacji A. Wytwórca będzie obowiązany do cyklicznego informowania A o stanie realizacji rekomendacji. Jest on również obowiązany udostępnić na własny koszt wszelkie dane, materiały i dokumenty, które A uzna za konieczne do prawidłowego wykonania umowy. Wskazane czynności wynikają zatem jedynie z odbioru przez Wytwórcę efektów świadczonej przez A usługi.

Powyższe działania Wytwórcy w żaden sposób nie wiążą się z wystąpieniem jakiejkolwiek „korzyści” po stronie A, który wypłaca stosowne wynagrodzenie. Płatności otrzymywane przez Wytwórcę należy zatem zakwalifikować jedynie jako rozliczenie finansowe pomiędzy stronami umowy o świadczenie usług optymalizacyjnych, w ramach której to umowy usługę wykonuje wyłącznie A. Nie występuje tu zapłata, która jest ekwiwalentem za świadczenie Wytwórcy na rzecz A, nie dotyczy ona bowiem jakichkolwiek czynności wykonywanych przez Wytwórcę na podstawie umowy, za beneficjenta których mogłoby zostać uznane A.

Z uwagi zatem na fakt, że płatność otrzymywana na podstawie umowy przez Wytwórcę od A w zakresie dotyczącym części zmiennych wynagrodzenia nie stanowi zapłaty za jakiekolwiek czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, po stronie Wytwórcy nie powstaje obowiązek wystawienia faktury. Nie dochodzi bowiem w tym przypadku do sprzedaży w myśl ww. art. 2 pkt 22 ustawy (tj. np. odpłatnego świadczenia usługi) i tym samym sytuacji, o której mowa w ww. art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy, wymagającej udokumentowania tego faktu poprzez wystawienie faktury.

Zatem płatność otrzymywana przez Wytwórcę od A na podstawie umowy w zakresie dotyczącym części zmiennych wynagrodzenia powinna być dokumentowana innym niż faktura dokumentem, np. wskazaną przez Państwa notą księgową.

Stanowisko w zakresie pytania nr 2 jest zatem prawidłowe.

Z uwagi na uzależnienie odpowiedzi na pytanie nr 3 od negatywnej odpowiedzi na pytanie nr 2, nie udzielono odpowiedzi w tym zakresie.

Państwa wątpliwości dotyczą również sposobu rozliczenia wynagrodzenia, tj.:

• czy wynagrodzenie wynikające z umowy w zakresie dotyczącym części zmiennych może być rozliczane w przyjętym przez strony w umowie rocznym okresie rozliczeniowym jako roczne saldo (suma) dodatnich oraz ujemnych rozliczeń za poszczególne miesiące kalendarzowe (pytanie nr 4);
• czy wynagrodzenie wynikające z umowy w zakresie dotyczącym części zmiennych może być rozliczane w przyjętym przez strony w umowie rocznym okresie rozliczeniowym jako roczne saldo (suma) dodatnich oraz ujemnych składników W_A oraz W_m i  - w zależności od wartości, jakie przyjmą te wskaźniki - A może lub nie ma obowiązku wystawiania faktur (pytanie nr 5 i 6).

Zgodnie z art. 19a ust. 1 ustawy:

Jak stanowi art. 19a ust. 3 ustawy:

Z konstrukcji podatku od towarów i usług wynika, że podatnik, który wykonuje czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT, zobowiązany jest opodatkować daną czynność w momencie powstania obowiązku podatkowego. Ww. przepis formułuje zasadę ogólną, zgodnie z którą obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towaru bądź wykonania usługi, co oznacza, że podatek staje się wymagalny w rozliczeniu za okres, w którym dokonana została dostawa towarów bądź świadczenie usług i powinien być rozliczony za ten okres. Jednakże, od tej zasady ustawodawca określił szereg wyjątków, ustalających w sposób odmienny moment powstania obowiązku podatkowego.

Moment powstania obowiązku podatkowego wymaga od wykonawcy danej usługi prawidłowego określenia momentu jej wykonania. Ustawa nie definiuje tego momentu, ani w żaden sposób nie precyzuje, jakimi kryteriami należy posługiwać się dla jego określenia. Należy jednak wskazać, że o faktycznym wykonaniu usługi decyduje jej charakter. Z kolei o charakterze i o dacie wykonania usługi decydują strony umowy cywilnoprawnej, chyba że moment ten jest określony przez obowiązujący przepis prawa regulujący zasady wykonywania danego rodzaju usług.

Ponadto stosownie do art. 353¹ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):

Z powyższej zasady wynika, że strony mogą dowolnie kształtować treść umowy w granicach wyznaczonych przez obowiązujące przepisy prawa, w tym także przepisy prawa podatkowego.

Jak wynika z wniosku, z tytułu wykonywania na rzecz Wytwórcy czynności na podstawie umowy A przysługiwać będzie wynagrodzenie składające się z następujących części składowych:

• Części stałej (W_s), w określonej przez strony stałej kwocie, niezależnej od wyniku osiągniętego wskutek rozliczania usług;
• Części zmiennej (W_A), zależnej od wyniku osiągniętego wskutek rozliczania Wolumenu Aukcyjnego zgodnie rekomendacjami A, stanowiącej procent od sumy zysków uzyskanych w wyniku wdrożenia Planu Alokacji w stosunku do wyniku, jaki zostałby osiągnięty w ramach Planu Wytwórcy;
• Części zmiennej (W_m) zależnej od wyniku osiągniętego wskutek rozliczania za usługę optymalizacji przychodów i kosztów Wytwórcy realizowanego przez A.

W zależności od kształtowania się wartości zmiennych wpływających na kalkulację części zmiennych wynagrodzenia, wyliczanych na podstawie stosownych formuł, które mogą przyjmować wartości zarówno dodatnie jak i ujemne, w stosunku do części zmiennych wynagrodzenia możliwa jest (w przyjętym przez strony w umowie w stosunku do części zmiennych wynagrodzenia rocznym okresie rozliczeniowym) zarówno sytuacja, w której wynagrodzenie A w zakresie dotyczącym części zmiennych, ze względu na jego kalkulowanie na podstawie dodatnich bądź ujemnych wartości poszczególnych składników wpływających na jego wysokość, z uwzględnieniem ustalonych pomiędzy stronami współczynników procentowych podziału zysku lub straty wynikających z wyniku finansowego usług świadczonych przez A będzie przybierało wartość należną A od Wytwórcy (wówczas będzie wypłacane przez Wytwórcę na rzecz A), jak i sytuacja, w której w zakresie dotyczącym części zmiennych, będzie przybierało wartość należną Wytwórcy od A (wówczas będzie wypłacane przez A na rzecz Wytwórcy).

Ponadto wskazali Państwo, że zapis określający, że części zmienne wynagrodzenia płatne będą rocznie z dołu po zakończeniu roku podatkowego wynika z tej samej umowy, w której została określona część stała wynagrodzenia oraz jej okres rozliczeniowy, tj. umowy o świadczenie usług optymalizacyjnych będącej przedmiotem wniosku.

Okresy rozliczeniowe przewidziane w umowie są tożsame dla obydwu Stron umowy.

Roczny okres rozliczeniowy części zmiennej wynagrodzenia (zależnej od wyniku osiągniętego wskutek rozliczania wolumenu aukcyjnego, tj. ilości energii elektrycznej zgłoszonej przez wytwórcę tej energii w Systemie Aukcyjnym, będącym systemem wsparcia dla wytwórców energii elektrycznej z wiatru i fotowoltaiki w Polsce prowadzonym przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki, którego założeniem jest zapewnienie stabilnych warunków finansowych dla inwestycji w odnawialne źródła energii, poprzez zabezpieczenie ceny sprzedaży energii elektrycznej wytworzonej w instalacji odnawialnego źródła energii, tj. udzielenie gwarancji sprzedaży określonego wolumenu energii po ustalonej cenie przez określony czas) został uznany przez strony jako odpowiedni okres pozwalający na osiągnięcie celu umowy będącej przedmiotem wniosku, tj. odpowiedniego zarządzania ryzykiem związanym z wahaniami cen energii na rynku, m.in. ze względu na fakt, że wartość poszczególnych elementów kształtujących część zmienną wynagrodzenia może przyjmować wartości ujemne w krótkich ujęciach czasowych. Przy czym roczny okres rozliczeniowych nie jest wyłącznym możliwym okresem dla rozliczenia części zmiennej wynagrodzenia – możliwe jest, że w ramach uzgodnień komercyjnych pomiędzy stronami zostanie ustalony krótszy, np. sześciomiesięczny okres rozliczeniowy, jeżeli taki okres zostanie przez strony zgodnie uznany za bardziej optymalny dla osiągnięcia celu świadczonych usług. Okres ten nie będzie jednak przekraczał jednego roku, zgodnie z dyspozycją art. 19a ust. 3 ustawy.

Wytwórca przedkłada A szczegółowe informacje dotyczące m.in. ceny ofertowej oraz ilości energii elektrycznej jaką Wytwórca planuje sprzedać w ramach Systemu Aukcyjnego w podziale na następujące po sobie lata w ramach Planu Wytwórcy (tj. przygotowanego przez Wytwórcę planu rozliczenia wolumenu aukcyjnego, który Wytwórca składa wraz z deklaracją uczestnictwa w aukcji w ramach Systemu Aukcyjnego, uwzględniającego podział tego wolumenu na poszczególne okresy rozliczeniowe, najczęściej roczne).

Zgodnie z umową Wnioskodawca, po otrzymaniu Planu Wytwórcy, przedkłada Wytwórcy Plan Alokacji. W ramach Planu Alokacji Wnioskodawca proponuje Wytwórcy harmonogram realizacji obowiązku rozliczenia wolumenu aukcyjnego. Plan ten jest aktualizowany w okresach miesięcznych, a w związku z występującą zmiennością rynku energii elektrycznej może być modyfikowany przez Wnioskodawcę w zależności od warunków rynkowych, technicznych lub prognoz cenowych. Modyfikacja następuje automatycznie po doręczeniu Wytwórcy zaktualizowanego Planu Alokacji i obowiązuje od chwili jego przekazania przez Wnioskodawcę.

Wytwórca jest zgodnie z umową zobowiązany do cyklicznego informowania Wnioskodawcy o stanie realizacji rekomendacji Wnioskodawcy, w terminie do 30 dnia każdego miesiąca. W przypadku braku takiej informacji od Wytwórcy przyjmuje się, że podejmował on działania zgodnie z rekomendacjami Wnioskodawcy w danym miesiącu. Na tej podstawie Wnioskodawca sporządza raport zawierający zestawienie o osiągniętym na dany miesiąc wyniku wskutek wykonania przez Wytwórcę rekomendacji Wnioskodawcy oraz wysokości zgłoszonego wolumenu aukcyjnego. Do dnia 31 stycznia każdego roku trwania umowy Wnioskodawca sporządza analogiczny raport obejmujący poprzedni rok.

Wartość wynagrodzenia W_A wyliczana jest na podstawie raportów, o których mowa powyżej, za każdy rok trwania umowy i stanowi sumę kwot za poszczególne miesiące.

Wartość wynagrodzenia W_m wyliczana jest na podstawie raportów, o których mowa powyżej, za każdy rok trwania umowy i stanowi sumę kwot za poszczególne miesiące.

Roczne wynagrodzenie uwzględniające części zmienne jest ustalane zgodnie z danymi oraz formułami wskazanymi we wniosku. Informacje z danymi za poszczególne miesiące oraz lata trwania umowy są określane zgodnie z procedurą sporządzania raportów, o których mowa powyżej.

Z postanowień umowy wynika, że strony umowy ustaliły roczny okres rozliczeniowy dla części zmiennych wynagrodzenia. Jak Państwo wskazali, zapis określający, że części zmienne wynagrodzenia płatne będą rocznie z dołu po zakończeniu roku podatkowego wynika z tej samej umowy, w której została określona część stała wynagrodzenia oraz jej okres rozliczeniowy. Okresy rozliczeniowe przewidziane w umowie są tożsame dla obydwu Stron umowy.

Roczny okres rozliczeniowy części zmiennej wynagrodzenia został uznany przez Państwa jako odpowiedni okres pozwalający na osiągnięcie celu umowy będącej przedmiotem wniosku, tj. odpowiedniego zarządzania ryzykiem związanym z wahaniami cen energii na rynku m.in. ze względu na fakt, że wartość poszczególnych elementów kształtujących część zmienną wynagrodzenia może przyjmować wartości ujemne w krótkich ujęciach czasowych.

Tym samym należy uznać, że w opisanym przypadku spełnione są kryteria, o których mowa w ww. art. 19a ust. 3 ustawy. Skoro ustalili Państwo w umowie, że części zmienne wynagrodzenia są rozliczane i płatne rocznie z dołu, to – w odniesieniu do tych części – usługa powinna być uznana za wykonaną z upływem rocznego okresu rozliczeniowego i konsekwentnie obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług powinien powstać z końcem tego okresu.

Zatem dopuszczalne jest rozliczanie części zmiennych wynagrodzenia przewidzianych w umowie o świadczenie usług optymalizacyjnych w przyjętym przez strony rocznym okresie rozliczeniowym w postaci rocznego salda (sumy) dodatnich oraz ujemnych rozliczeń za poszczególne miesiące kalendarzowe, bez obowiązku dokumentowania dla celów VAT cząstkowych (miesięcznych) wyników kalkulacyjnych.

Stanowisko w zakresie pytania nr 4 jest zatem prawidłowe.

Ponadto, skoro umowa przewiduje, że część zmienna wynagrodzenia jest kwotą stanowiącą sumę poszczególnych składników W_A oraz W_m, a rozliczenie tych składników następuje rocznie, to dopuszczalne jest ustalenie wynagrodzenia należnego z tytułu świadczenia usług na zasadzie salda rocznego, tj. sumę rocznych wartości dodatnich i ujemnych poszczególnych składników i wystawienie faktury przez A wyłącznie na kwotę dodatniej różnicy (o ile w wyniku rocznego rozliczenia suma ta przyjmie wartość należną A od Wytwórcy). Wytwórcy będzie w takiej sytuacji przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktury wystawionej przez A.

Stanowisko w zakresie pytania nr 5 jest również prawidłowe.

Podobnie należy uznać, że ponieważ wynagrodzenie wynikające z umowy w zakresie dotyczącym części zmiennych wynagrodzenia może być rozliczane w przyjętym przez strony w umowie rocznym okresie rozliczeniowym jako roczne saldo (suma) dodatnich oraz ujemnych składników, w przypadku gdy jeden z powyższych składników wynagrodzenia skalkulowany za rok kalendarzowy przybierze wartość należną A od Wytwórcy, drugi z powyższych składników wynagrodzenia skalkulowany za rok kalendarzowy przybierze wartość należną Wytwórcy od A, a suma obydwu składników skalkulowana za rok kalendarzowy przybierze wartość należną Wytwórcy od A, A nie ma obowiązku wystawiania faktur za poszczególne miesiące kalendarzowe lub za cały rok kalendarzowy i nie zaniża w ten sposób zobowiązań podatkowych w VAT za poszczególne miesiące kalendarzowe lub za cały rok kalendarzowy. Mechanizm rozliczeń uwzględniony w umowie przewiduje bowiem, że w wyniku rozliczenia części zmiennych wynagrodzenia za usługę świadczoną przez A będzie miała miejsce wyłącznie płatność przez jedną ze stron, ponieważ wyniki finansowe związane z poszczególnymi elementami składowymi części zmiennych wynagrodzenia są w trakcie roku kumulowane zarówno po stronie A, jak i po stronie Wytwórcy.

Stanowisko w zakresie pytania nr 6 jest także prawidłowe.

Ponadto z uwagi na uzależnienie odpowiedzi na pytanie nr 7 od negatywnego stanowisko w zakresie pytania nr 2, co nie zachodzi w opisanej sytuacji, nie udzielono odpowiedzi w tym zakresie.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem stanu faktycznego. Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Rozstrzygnięcie w zakresie nieuznania wypłaty wynagrodzenia dla Wytwórcy przez Wnioskodawcę za czynność podlegającą opodatkowaniu (pytanie nr 2) oparto na przedstawionym opisie sprawy, z którego nie wynika, aby Wytwórca świadczył jakiekolwiek usługi na rzecz Wnioskodawcy. W przypadku zatem, gdy przedstawiony opis będzie niezgodny z rzeczywistością, interpretacja nie wywołuje skutków podatkowo-prawnych.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

• Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.
• Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

• Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania

Spółka Akcyjna (Zainteresowany będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo wnieść skargę na tę interpretację indywidualną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”.

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

• w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
• w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.