Interpretacja 0114-KDIP4-1.4012.310.2026.2.SK

Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

5 maja 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy uznania dostawy energii elektrycznej po cenach ujemnych za odpłatną usługę opodatkowaną podatkiem VAT. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

 I.      Uwagi ogólne

Wnioskodawca jest podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych (Spółka posiada nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce) oraz czynnym podatnikiem VAT zarejestrowanym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wnioskodawca jest spółką celową i został utworzony w celu realizacji projektu morskiej farmy wiatrowej (...), która zlokalizowana będzie w polskiej wyłącznej strefie ekonomicznej, kilkadziesiąt kilometrów w linii prostej od brzegu (dalej jako: „Farma” lub „(...)”). Farma będzie składała się m.in. z:

• kilkudziesięciu turbin wiatrowych, jednej morskiej stacji elektroenergetycznej oraz kabli wewnętrznych,
• morskiej infrastruktury przyłączeniowej (podmorskich kabli elektroenergetycznych),
• lądowej infrastruktury przyłączeniowej (obejmującej lądową stację transformatorową oraz podziemne kable elektroenergetyczne).

II.       Dostawa energii elektrycznej

Spółka zawarła umowę na sprzedaż energii z B. (dalej: „B.”), który jest podmiotem posiadającym koncesję na obrót energią elektryczną.

Na mocy zawartej umowy, B. zobowiązało się do odbioru wyprodukowanej przez Spółkę energii elektrycznej przez ustalony w umowie okres (dalej: „Umowa PPA”). Dzięki takiemu rozwiązaniu Wnioskodawca uzyska pewny i stabilny strumień przychodów, a B. stabilne i pewne źródło energii elektrycznej.

Przeniesienie na B. prawa własności oraz ryzyka związanego z energią elektryczną następuje z chwilą jej dostarczenia przez Wnioskodawcę do punktu dostawy (fizycznego miejsca, w którym wytworzona energia elektryczna jest wprowadzana do systemu przesyłowego). Wraz z momentem wprowadzenia energii do systemu przesyłowego w punkcie dostawy B. uzyskuje pełny i wyłączny tytuł prawny do tej energii.

Wnioskodawca będzie dysponować informacjami dotyczącymi ilości energii elektrycznej wytworzonej oraz dostarczonej do systemu elektroenergetycznego w danym okresie rozliczeniowym na podstawie danych pochodzących z zainstalowanego układu pomiarowego. Układ ten jest zdolny do pomiaru i rejestracji energii elektrycznej w poszczególnych okresach rozliczeniowych, co umożliwia ustalenie ilości energii elektrycznej faktycznie dostarczonej do punktu dostawy w danym okresie. Dane te stanowią podstawę do określenia wolumenu energii zmierzonej w punkcie dostawy i objętej rozliczeniami zgodnie z Umową PPA.

Co do zasady, z wyłączeniem okoliczności nadzwyczajnych, proces wytwarzania energii w instalacji oraz jej wprowadzania do sieci elektroenergetycznej, a zatem jej dostarczania do punktu dostawy, ma charakter ciągły. Produkcja oraz dostawa energii odbywają się w sposób nieprzerwany przez całą dobę, przez cały okres obowiązywania Umowy PPA, zgodnie z technicznymi możliwościami instalacji oraz obowiązującymi regulacjami systemowymi.

Jednocześnie wolumen energii elektrycznej wytworzonej w poszczególnych okresach podlega naturalnym wahaniom wynikającym z warunków atmosferycznych, w szczególności zmienności prędkości wiatru. Oznacza to, że w okresach mniejszych zasobów wiatru Farma będzie wytwarzać niższe ilości energii elektrycznej niż w okresach charakteryzujących się korzystniejszymi warunkami wietrznymi.

Dodatkowo ceny energii elektrycznej, ze względu na podatność na wahania podaży oraz ograniczone możliwości przechowywania wytworzonej energii elektrycznej, podlegają istotnym zmianom. W pewnych przypadkach (przy istotnej nadprodukcji energii elektrycznej w kraju), ze względu na brak popytu oraz konieczność bilansowania rynku elektroenergetycznego, ceny energii mogą być ujemne (tj. ekonomicznie wytwórca lub dostawca musi zapłacić nabywcy za odbiór energii elektrycznej).

III.      Podstawowy mechanizm ustalania wynagrodzenia Wnioskodawcy z tytułu dostawy energii elektrycznej - sprzedaż po cenach z rynku dnia następnego

Co do zasady wynagrodzenie należne Spółce z tytułu sprzedaży energii elektrycznej na rzecz B. ustalane jest zgodnie z mechanizmem rozliczeniowym przewidzianym w Umowie PPA. Zgodnie z nim cena sprzedaży energii będzie ustalana co do zasady jako iloczyn:

• ilości energii elektrycznej (wyrażonej w MWh) dostarczonej przez Wnioskodawcę w danym okresie do ustalonego punktu dostawy,
• ceny z rynku dnia następnego (Single Day-Ahead Coupling; dalej również jako: „SDAC”) ustalonej dla każdej MWh.

SDAC to jeden z głównych segmentów giełdowego handlu energią elektryczną. Handel na tym rynku prowadzony jest na dzień przed fizyczną dostawą energii. Uczestnicy rynku (wytwórcy/dostawcy oraz odbiorcy) składają oferty kupna i sprzedaży dla poszczególnych godzin doby, wskazując jednocześnie przewidywane zapotrzebowanie na energię elektryczną oraz przewidywane możliwości produkcji energii elektrycznej. W konsekwencji, ceny z rynku SDAC są cenami rynkowymi energii stosowanymi powszechnie w obrocie energią.

W przypadku, gdy cena energii elektrycznej na rynku SDAC jest dodatnia, Wnioskodawcy opłaca się produkować maksymalny możliwy wolumen energii elektrycznej.

Jednakże, jak wskazano wyżej, w pewnych przypadkach przy istotnej nadprodukcji energii elektrycznej, ceny energii notowane na rynku SDAC mogą być ujemne (wytwórca lub dostawca musi zapłacić nabywcy za odbiór energii elektrycznej).

IV.      Zasady rozliczania dostawy energii elektrycznej po cenie ujemnej

Z uwagi na chęć ograniczenia ryzyka i kosztów sprzedaży energii w okresach ujemnych cen na rynku SDAC, zgodnie z Umową PPA Spółka ma prawo wskazać limit ceny ujemnej, który jest gotowa zapłacić za odbiór energii przez B. W rezultacie, wynagrodzenie B. za odbiór energii w okresie cen ujemnych na rynku SDAC będzie kalkulowane w oparciu o:

• wolumen energii elektrycznej wprowadzonej do sieci przez Spółkę (wyrażony w MWh), oraz
• cenę ujemną z rynku SDAC albo limit ceny ujemnej wskazany przez Spółkę.

Po zakończeniu miesiąca B. będzie przygotowywać zestawienie rozliczeniowe, obejmujące łączny wolumen dostarczonej energii, należne wynagrodzenie oraz pozostałe składniki wynikające z Umowy PPA, co będzie stanowić podstawę do wystawiania faktur za dostawę oraz odbiór energii elektrycznej.

Biorąc pod uwagę, że przerwanie produkcji energii elektrycznej jest skomplikowanym i czasochłonnym procesem, a wyłączanie turbin wiatrowych ma negatywny wpływ na okres ich użytkowania, produkcja energii elektrycznej po cenach ujemnych z perspektywy działalności gospodarczej Wnioskodawcy może być bardziej efektywna niż przerywanie jej produkcji.

V.       Dodatkowe informacje

B. oraz Spółka są podmiotami powiązanymi w rozumieniu przepisów o cenach transferowych. Wynagrodzenie jakie Spółka będzie ponosić na rzecz B. w związku z realizacją dostaw energii po cenach ujemnych zostanie ustalona na poziomie rynkowym. Tym samym, w zakresie transakcji kontrolowanych dot. sprzedaży energii po cenach ujemnych ustalane będą warunki, które ustaliłyby między sobą podmioty niepowiązane.

Wnioskodawca będzie ponosić wydatki z tytułu dostawy energii po cenach ujemnych samodzielnie z własnych zasobów finansowych oraz wydatki te nie zostaną mu w żaden sposób zwrócone.

Spółka będzie posiadać dokumenty rozliczeniowe, z których wynikać będzie kwota kosztów z tytułu sprzedaży energii elektrycznej po cenach ujemnych.

Pytanie

Czy w przypadku dostawy energii elektrycznej przez Wnioskodawcę na rzecz B. po cenie ujemnej, staje się on usługobiorcą odpłatnej usługi dla potrzeb VAT polegającej na odbiorze energii elektrycznej?

Państwa stanowisko w sprawie

W przypadku dostawy energii elektrycznej przez Wnioskodawcę na rzecz B. po cenie ujemnej, staje się on usługobiorcą odpłatnej usługi dla potrzeb VAT polegającej na odbiorze energii elektrycznej.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy

Uwagi ogólne

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT opodatkowaniu podlegają m.in. odpłatna dostawa towarów oraz odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Przepis ten wprowadza zatem zasadę, zgodnie z którą opodatkowaniu podlegają tylko takie dostawy towarów oraz świadczenia usług, które mają charakter odpłatny.

Przez odpłatną dostawę towarów stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy o VAT rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Z kolei świadczeniem usług jest - w myśl art. 8 ust. 1 ustawy o VAT - każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów (…).

Świadczenie usług ma tym samym charakter uzupełniający wobec dostawy towarów i zostało zdefiniowane dla celów VAT bardzo szeroko, gdyż należy przez nie rozumieć każde świadczenie, które może przyjąć formę działania (uczynienia, wykonania czegoś na rzecz drugiej osoby), jak również zaniechania (nieczynienia lub też tolerowania określonych stanów rzeczy).

W związku z powyższym, w celu zdefiniowania tego terminu należy odwołać się do orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: „TSUE” lub „Trybunał”). W orzecznictwie TSUE wskazane zostały bowiem warunki, które winny być spełnione łącznie, aby uznać, że dane zdarzenie gospodarcze stanowi transakcję podlegającą opodatkowaniu VAT. Zgodnie z nimi:

1.  dla uznania, że dochodzi do czynności podlegającej opodatkowaniu VAT kluczowe jest istnienie przedmiotu czynności - świadczenia stanowiącego określone zachowanie po stronie usługodawcy, którego wykonanie jest podstawą do żądania wynagrodzenia przez świadczącego. Warunek ten wskazywany jest jako niezbędny do zaistnienia transakcji objętej opodatkowaniem VAT zgodnie z orzecznictwem TSUE (por. wyroki w sprawie Apple Pear Development Council z 8 marca 1988 r., sygn. C-102/86, czy w sprawie Tolsma z 3 marca 1994 r., sygn. C-16/93),

2.  konieczność ustalenia beneficjenta świadczenia, aby pojawiła się czynność opodatkowana VAT, wynika m.in. z wyroku TSUE w sprawie Jurgen Mohr z 29 lutego 1994 r., sygn. C-215/94. TSUE podkreślił w ww. orzeczeniu, że aby dana czynność podlegała opodatkowaniu, powinien występować konsument danej czynności (beneficjent), który uzyskuje korzyść z tytułu nabycia (wykonania) świadczenia. Konsekwentnie, w sytuacji, w której brak jest beneficjenta świadczenia, transakcja powinna zostać wyłączona z reżimu VAT,

3.  dla uznania, że świadczenie jest czynnością opodatkowaną VAT kluczowe jest także istnienie stosunku zobowiązaniowego (choćby wyrażonego umową) pomiędzy podmiotem świadczącym a beneficjentem, na podstawie którego dochodzi do wykonania świadczenia za wynagrodzeniem. Powyższe znajduje swoje potwierdzenie m.in. w przywołanym już wyroku w sprawie Tolsma, w którym TSUE wskazał, że czynności „podlegają opodatkowaniu, wyłącznie, jeżeli istnieje stosunek prawny pomiędzy świadczącymi usługę, a jej odbiorcą, na mocy którego występuje świadczenie wzajemne, przy czym wynagrodzenie otrzymane przez świadczącego usługę stanowi wartość przekazywaną w istocie w zamian za usługę wyświadczoną odbiorcy”,

4.  elementem uznania świadczenia za podlegające opodatkowaniu VAT jest również jego odpłatność rozumiana jako bezpośredni (konieczny) związek przyczynowy między świadczeniem usługodawcy a kwotą mu należną. Innymi słowy, dla uznania transakcji za podlegającą VAT konieczne jest, aby wynagrodzenie było należne za wykonanie / spełnienie umówionego świadczenia. Przesłanka ta została wskazana m.in. w wyroku Trybunału w sprawie Apple & Pear Development Council.

Ujemne ceny energii

Mając na uwadze powyższe regulacje nie ma wątpliwości, że energia elektryczna dostarczana do punktu dostawy w momencie, gdy cena na rynku SDAC jest dodatnia, stanowi odpłatną dostawę towarów. W świetle art. 2 pkt 6 ustawy o VAT energia elektryczna jest bowiem towarem, a z chwilą jej przesłania do punktu dostawy dochodzi do przeniesienia prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (na rzecz B.).

Odrębnie będzie jednak kształtowała się sytuacja, gdy energia elektryczna dostarczana jest do punktu dostawy po cenie ujemnej. W takim przypadku, choć dojdzie do przeniesienia prawa do rozporządzenia towarem (energią), B. nie będzie zobowiązane do uiszczenia na rzecz Spółki wynagrodzenia za nabytą energię. W efekcie nie zostaną spełnione warunki pozwalające na przyjęcie, że dochodzi do odpłatnej dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT.

Należy zauważyć, że występowanie cen ujemnych jest konsekwencją m.in. nadprodukcji energii w sprzyjających warunkach pogodowych, ograniczonych możliwości magazynowania energii oraz konieczności bilansowania systemu. W takich okolicznościach ekonomiczny sens transakcji ulega odwróceniu. To B., nabywając od Wnioskodawcy energię elektryczną po cenie ujemnej, uwalnia Spółkę od ciężaru zagospodarowania nadwyżek energii elektrycznej.

Świadczenie to posiada więc samodzielne znaczenie gospodarcze - B. przejmuje bowiem energię w sytuacji, w której jej wprowadzenie do obrotu wiąże się z koniecznością poniesienia kosztu (ujemnej ceny). B. umożliwia zatem zagospodarowanie energii w okresach, w których mechanizm rynkowy nie zapewnia wynagrodzenia dla Wnioskodawcy.

W rezultacie, zdaniem Spółki, w takiej sytuacji dochodzi po stronie B. do odpłatnego świadczenia usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT. Spełnione są bowiem wszystkie warunki pozwalające na rozpoznanie usługi na gruncie VAT:

• można wskazać przedmiot czynności - jest nim przyjęcie energii elektrycznej wyprodukowanej przez Wnioskodawcę,
• można zidentyfikować beneficjenta, którym jest Spółka,
• istnieje stosunek zobowiązaniowy - został on określony w umowie PPA, która precyzyjnie określa zakres obowiązków B. i Wnioskodawcy oraz sposób kalkulowania wynagrodzenia za ich wykonywanie,
• usługa jest objęta wynagrodzeniem, które jest kalkulowane w oparciu o konkretną ilość energii elektrycznej odebranej przez B. oraz ustaloną stawkę za MWh.

Mając na uwadze powyższe, w sytuacji, gdy rozliczenie energii dostarczonej w godzinach z ujemną ceną będzie prowadzić do obowiązku zapłaty wynagrodzenia przez Wnioskodawcę na rzecz B., zdaniem Spółki należy przyjąć, że po stronie B. dochodzi do odpłatnego świadczenia usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT. Istotą tej usługi jest odbiór energii elektrycznej przez B.

Wnioskodawca powinien zostać zatem uznany za usługobiorcę usługi dla celów VAT, polegającej na odbiorze energii elektrycznej przez B.

Spółka chce również podkreślić, że w takiej sytuacji nie będzie można przyjąć, iż - oprócz usługi wykonywanej przez B. - dochodzi do nieodpłatnej dostawy energii elektrycznej przez Wnioskodawcę. Jedna transakcja gospodarcza (czynność faktyczna) nie może bowiem stanowić jednocześnie dostawy towarów i świadczenia usług i nie może podlegać podwójnemu opodatkowaniu na gruncie VAT.

Mając na uwadze specyfikę transakcji oraz jej ekonomiczny sens, opisane zdarzenie gospodarcze (nabycie energii elektrycznej po cenie ujemnej) może być więc wyłącznie świadczeniem usług przez nabywcę tej energii.

Stanowiska organów podatkowych w podobnych okolicznościach

Powyższe podejście jest spójne z linią orzeczniczą utrwaloną w wyrokach wydawanych w podobnych stanach faktycznych, zgodnie z którą w przypadku sprzedaży energii po cenach ujemnych transakcja nie stanowi odpłatnej dostawy towarów (z uwagi na brak odpłatności po stronie nabywcy), lecz powinna zostać zakwalifikowana jako odpłatne świadczenie usług przez podmiot odbierający energię.

Przykładowo w wyroku z dnia 19 lutego 2014 r. (sygn. III SA/Wa 2602/13), WSA w Warszawie wskazał: „(...) to odbiorca energii świadczy usługę polegającą na jej odbiorze, w zamian otrzymując wynagrodzenie (korzyść w postaci otrzymanej energii), natomiast podmiot, który się jej wyzbywa, otrzymuje korzyść, która na rynku energii jest wyjątkowo cenna, nie musi podejmować bardzo trudnych prób magazynowania nadwyżki niechcianej energii. Sąd uznał, że przedmiotowa transakcja musi zostać uznana za świadczenie usług na gruncie ustawy o VAT”.

Również organy podatkowe przyjmują, że w sytuacji, gdy rozliczenie przyjmuje wartość ujemną brak jest klasycznej odpłatności właściwej dla dostawy towarów. Stąd dla zachowania spójności konstrukcji VAT, takie rozliczenia powinny być kwalifikowane jako odpłatne świadczenie usług polegające na odbiorze/zagospodarowaniu energii przez podmiot przejmujący energię.

Takie stanowisko zostało wyrażone przykładowo w interpretacji indywidualnej z dnia 6 lipca 2021 r. (sygn. 0114-KDIP4-3.4012.179.2021.2.KM), w której czytamy: „W omawianym przypadku nabywca energii elektrycznej nabywając energię elektryczną od Wnioskodawcy po cenie ujemnej uwalnia Wnioskodawcę od ciężaru zagospodarowania nadwyżek energii elektrycznej. Wynagrodzeniem w tym przypadku jest wartość energii elektrycznej należnej nabywcy od Wnioskodawcy. Zatem w tym konkretnym przypadku w sytuacji sprzedaży przez Wnioskodawcę energii elektrycznej oraz wystąpienia zjawiska ujemnych cen energii elektrycznej nabywanie energii elektrycznej po cenie ujemnej będzie stanowiło świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy przez nabywcę energii elektrycznej na rzecz Wnioskodawcy”.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej ustawą:

Stosownie do art. 2 pkt 6 i 22 ustawy:

Na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy:

W myśl art. 8 ust. 1 ustawy:

Z tak szeroko sformułowanej definicji wynika, że przez świadczenie usług należy przede wszystkim rozumieć określone zachowanie podatnika na rzecz odrębnego podmiotu, które zasadniczo wynika z dwustronnego stosunku zobowiązaniowego, zakładającego istnienie podmiotu będącego odbiorcą (nabywcą usługi), jak również podmiotu świadczącego usługę. Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w rozumieniu art. 7 ustawy.

Aby czynność podlegała opodatkowaniu, musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym pomiędzy jej wykonaniem a otrzymanym świadczeniem wzajemnym, w ten sposób, że zapłacone kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębnioną czynność w ramach stosunku prawnego lub dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia. Wynagrodzenie musi być należne za wykonanie tego świadczenia.

Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny. Zatem pod pojęciem odpłatności rozumieć należy prawo podmiotu sprzedającego towar lub świadczącego usługę do żądania od nabywcy towaru, odbiorcy usługi lub osoby trzeciej zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia wzajemnego).

Przepisy dotyczące funkcjonowania podatku VAT w krajach członkowskich Unii Europejskiej podlegają harmonizacji na zasadach określonych Dyrektywą Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347, str. 1 ze zm.), zwaną dalej Dyrektywą 2006/112/WE. Uszczegółowieniem zasad obowiązywania i funkcjonowania podatku VAT określonych w Dyrektywie 2006/112/WE są wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE).

Kwestia odpłatności była wielokrotnie przedmiotem rozstrzygnięć TSUE.

W wyroku z 8 marca 1988 r. w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council przeciwko Commissioners of Customs and Excise, TSUE uznał, że określoną czynność można uznać za wykonaną odpłatnie, jeśli istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi, a ponadto gdy odpłatność za otrzymane świadczenie pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miała być opodatkowana VAT.

Na uwagę zasługuje także orzeczenie z 3 marca 1994 r. w sprawie C-16/93 R. J. Tolsma przeciwko Inspecteur der Omzetbelasting Leeuwarden. W wyroku tym Trybunał podkreślił, że usługi świadczone są za wynagrodzeniem, wyłącznie jeżeli istnieje stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a jej odbiorcą, na mocy którego występuje świadczenie wzajemne, przy czym wynagrodzenie otrzymane przez świadczącego usługę stanowi wartość przekazywaną w istocie w zamian za usługę wyświadczoną jej odbiorcy.

Na gruncie podatku od towarów i usług nie występują czynności częściowo odpłatne. Jeśli tylko czynność została wykonana za wynagrodzeniem, to jest ona odpłatna. Nie ma żadnego znaczenia, czy wynagrodzenie to pokrywa koszty świadczenia tej czynności poniesione przez podatnika, ewentualnie kreuje dla podatnika zysk. Także czynności wykonane „po kosztach” ich świadczenia, bądź poniżej tych koszów, są czynnościami odpłatnymi, o ile tylko pobrano za nie wynagrodzenie.

Skoro przepisy nie określają formy zapłaty za świadczoną usługę, należy uznać, że zobowiązanie usługobiorcy może mieć postać świadczenia nie tylko określonej sumy pieniędzy, ale także świadczenie innej usługi (usługi wzajemnej). Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę. Ponadto, aby dana czynność (świadczenie) podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT, musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym pomiędzy świadczoną usługą a świadczeniem wzajemnym. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia.

Odpłatność określana jest przez strony umowy i jeśli strony ustalą zapłatę, wówczas wykonane świadczenie staje się odpłatne. W przypadku istnienia świadczenia wzajemnego otrzymanego przez świadczącego usługę, należy uznać czynności wykonywane w ramach zawartej umowy za odpłatne świadczenie usług określone w art. 8 ust. 1 ustawy, podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych.

W konsekwencji opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegało tylko to świadczenie, w przypadku którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Dopóki nie istnieje podmiot, który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związanym z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Wobec powyższego, dostawa towarów lub świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wtedy, gdy są wykonane odpłatnie, oraz gdy pomiędzy dostawcą towaru lub świadczącym usługę i ich beneficjentem (odbiorcą) istnieje jawny lub dorozumiany stosunek prawny (umowa), w ramach którego spełniane są świadczenia wzajemne.

Nie każda jednak czynność stanowiąca dostawę towarów czy świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu, musi być wykonana przez podatnika.

W myśl art. 15 ust. 1 ustawy:

Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy:

Z opisu sprawy wynika, że są Państwo czynnym podatnikiem VAT. Zawarli Państwo umowę na sprzedaż energii z podmiotem posiadającym koncesję na obrót energią elektryczną. Na mocy zawartej umowy, B. zobowiązało się do odbioru wyprodukowanej przez Państwa energii elektrycznej przez ustalony w umowie okres. Przeniesienie na B. prawa własności oraz ryzyka związanego z energią elektryczną następuje z chwilą jej dostarczenia przez Państwa do punktu dostawy (fizycznego miejsca, w którym wytworzona energia elektryczna jest wprowadzana do systemu przesyłowego). Wraz z momentem wprowadzenia energii do systemu przesyłowego w punkcie dostawy B. uzyskuje pełny i wyłączny tytuł prawny do tej energii. Będą Państwo dysponować informacjami dotyczącymi ilości energii elektrycznej wytworzonej oraz dostarczonej do systemu elektroenergetycznego w danym okresie rozliczeniowym na podstawie danych pochodzących z zainstalowanego układu pomiarowego. W pewnych przypadkach (przy istotnej nadprodukcji energii elektrycznej w kraju), ze względu na brak popytu oraz konieczność bilansowania rynku elektroenergetycznego, ceny energii mogą być ujemne (tj. ekonomicznie wytwórca lub dostawca musi zapłacić nabywcy za odbiór energii elektrycznej). Wynagrodzenie należne Państwu z tytułu sprzedaży energii elektrycznej na rzecz B. ustalane jest zgodnie z mechanizmem rozliczeniowym przewidzianym w Umowie PPA. Zgodnie z nim cena sprzedaży energii będzie ustalana co do zasady jako iloczyn: ilości energii elektrycznej (wyrażonej w MWh) dostarczonej przez Państwa w danym okresie do ustalonego punktu dostawy oraz ceny z rynku dnia następnego ustalonej dla każdej MWh. Z uwagi na chęć ograniczenia ryzyka i kosztów sprzedaży energii w okresach ujemnych cen na rynku SDAC, zgodnie z Umową PPA mają Państwo prawo wskazać limit ceny ujemnej, który są Państwo gotowi zapłacić za odbiór energii przez B. W rezultacie, wynagrodzenie B. za odbiór energii w okresie cen ujemnych na rynku SDAC będzie kalkulowane w oparciu o wolumen energii elektrycznej wprowadzonej do sieci przez Państwa (wyrażony w MWh), oraz cenę ujemną z rynku SDAC albo limit ceny ujemnej wskazany przez Państwa. Po zakończeniu miesiąca B. będzie przygotowywać zestawienie rozliczeniowe, obejmujące łączny wolumen dostarczonej energii, należne wynagrodzenie oraz pozostałe składniki wynikające z Umowy PPA, co będzie stanowić podstawę do wystawiania faktur za dostawę oraz odbiór energii elektrycznej. B. oraz Państwo są podmiotami powiązanymi w rozumieniu przepisów o cenach transferowych. Wynagrodzenie jakie będą Państwo ponosić na rzecz B. w związku z realizacją dostaw energii po cenach ujemnych zostanie ustalone na poziomie rynkowym. Będą Państwo ponosić wydatki z tytułu dostawy energii po cenach ujemnych samodzielnie z własnych zasobów finansowych oraz wydatki te nie zostaną Państwu w żaden sposób zwrócone. Będą Państwo posiadać dokumenty rozliczeniowe, z których wynikać będzie kwota kosztów z tytułu sprzedaży energii elektrycznej po cenach ujemnych.

Państwa wątpliwości dotyczą ustalenia czy w przypadku dostawy energii elektrycznej na rzecz B. po cenie ujemnej będą Państwo usługobiorcą odpłatnej usługi polegającej na odbiorze energii elektrycznej.

Mając na uwadze przedstawione okoliczności sprawy oraz obowiązujące przepisy prawa podatkowego stwierdzić należy, że w przypadku sprzedaży przez Państwa energii elektrycznej na rzecz nabywcy po cenie ujemnej wystąpi świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy. W takiej sytuacji, pomimo, że będą Państwo - jako sprzedawca energii elektrycznej - zobowiązani do przekazania nabywcy energii elektrycznej, B. wchodzi w rolę świadczącego usługę na Państwa rzecz, gdyż uwalnia Państwa od ciężaru zagospodarowania nadwyżek tejże energii elektrycznej.

Zatem sprzedaż przez Państwa energii elektrycznej po cenie ujemnej będzie stanowiła świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy przez nabywcę energii elektrycznej, a Państwo będą usługobiorcą usługi polegającej na odbiorze energii przez nabywcę.

Państwa stanowisko jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Interpretacja dotyczy podatku od towarów i usług. W zakresie podatku dochodowego od osób prawnych zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

• Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
• Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

• Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

• w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
• w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.