Interpretacja 0114-KDIP4-1.4012.336.2026.2.SK

Interpretacja indywidualna

– stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

15 maja 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 10 czerwca 2026 r. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Gmina (...) jest jednostką samorządu terytorialnego działającą na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym oraz czynnym zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług.

Gmina dokonała centralizacji rozliczeń podatku VAT z podległymi jednostkami. Jednostki organizacyjne wchodzą w skład struktury Gminy. Podatnikiem, stroną w kontaktach na zewnątrz oraz stroną umowy o powierzenie grantu jest Gmina (...), natomiast ostatecznym odbiorcą wsparcia jest podległa jednostka, tj. Zakład Wodociągów i Kanalizacji w (...). To gmina posiada osobowość prawną i zdolność do czynności prawnych. Zakład budżetowy działa w jej imieniu i nie może być samodzielną stroną umowy.

W umowie jako Grantobiorca wskazana jest gmina z jej nazwą, adresem, numerem NIP. Faktury za wydatki w projekcie grantowym będą wystawiane na gminę jako nabywcę (odbiorca - ZWiK w (...)) zgodnie z zasadą centralizacji VAT. W 2026 r. ZWiK planuje zrealizować inwestycję pn. „(...)”. Jednostka złożyła wniosek o przyznanie pomocy do Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększenia Odporności na ww. projekt.

Zakład Wodociągów i Kanalizacji w (...) to gminna jednostka organizacyjna odpowiedzialna za kompleksową obsługę systemu wodno-kanalizacyjnego na terenie gminy (...). Podstawowym celem działalności zakładu jest zapewnienie mieszkańcom stałego dostępu do wysokiej jakości wody pitnej oraz sprawne i bezpieczne odprowadzanie i oczyszczanie ścieków komunalnych. ZWiK w (...) realizuje zadania zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, normami sanitarnymi i środowiskowymi, kładąc nacisk na efektywność, niezawodność i ochronę środowiska naturalnego. Zakład nieustannie inwestuje w rozwój i modernizację infrastruktury technicznej sieci wodociągowych, kanalizacyjnych oraz stacji uzdatniania wody i oczyszczalni ścieków. Prowadzi działania mające na celu ograniczenie strat wody, poprawę jakości usług oraz dostosowywanie systemów do rosnących potrzeb mieszkańców i wyzwań klimatycznych. Ważnym aspektem działalności ZWiK (...) jest edukacja ekologiczna i budowanie świadomości w zakresie racjonalnego gospodarowania zasobami wodnymi. Dzięki profesjonalnemu podejściu oraz ścisłej współpracy z lokalnymi władzami i społecznością ZWiK w (...) stanowi istotny filar zrównoważonego rozwoju gminy. Misją zakładu jest zapewnienie bezpiecznej przyszłości wodnej dla obecnych i przyszłych pokoleń mieszkańców.

Projekt „(...)” odpowiada na rosnące potrzeby przedsiębiorstwa w zakresie zwiększenia poziomu bezpieczeństwa informacji, zwłaszcza systemów IT i OT wspierających procesy dostarczania wody i odbioru ścieków. W związku z postępującą cyfryzacją i nasilającymi się zagrożeniami cybernetycznymi ZWiK (...) planuje modernizację infrastruktury teleinformatycznej oraz wdrożenie skutecznych i nowoczesnych mechanizmów zarządzania (....), dopasowanych do specyfiki branży wodociągowo-kanalizacyjnej. Cele projektu to m. in. zwiększenie odporności systemów wykrywania zagrożeń i szybkiego reagowania, szkolenia pracowników w zakresie (...), a także opracowanie i wdrożenie polityk bezpieczeństwa informacji zgodnych z obowiązującymi normami. Projekt przyniesie wymierne efekty techniczne, organizacyjne i społeczne. Najważniejsze z nich to poprawa ciągłości usług komunalnych, wzmocnienie ochrony danych, ograniczenie ryzyka zakłóceń, rozwój kompetencji kadry, zwiększenie zaufania społecznego oraz wzrost dojrzałości cyfrowej przedsiębiorstwa dzięki modernizacji systemów IT i OT. Zakres finansowy projektu obejmuje 4 zadania:

Zadanie 1 - obszar organizacyjny: opracowanie, wdrożenie, przegląd, aktualizacja Systemu Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji, audyt na zgodność z normami IT/OT/ICS, opracowanie, wdrożenie, przegląd, aktualizacja Systemu Zarządzania Ciągłością Działania, audyt na zgodność z normami IT/OT/ICS, doradztwo w zakresie opracowania warunków umów kontraktowych na wdrożenie i utrzymanie infrastruktury w zakresie (...);

Zadanie 2 – obszar kompetencyjny: szkolenia z zakresu (...) dla kadry;

Zadanie 3 - obszar techniczny IT: usługi konfiguracji i handeningu systemów/urządzeń, stacja robocza fizyczna lub wirtualna z rolą stacji przesiadkowej, wdrożenie urządzeń/oprogramowania/rozwiązania z zakresu bezpieczeństwa, macierz dyskowa do kopi zapasowej, szafa (...) do produktów i rozwiązań z zakresu bezpieczeństwa, (...), zarządzalne urządzenia sieciowe (switch), (...), serwer fizyczny niezbędny do zainstalowania produktu lub wdrożenia rozwiązania z zakresu bezpieczeństwa, urządzenia typu UPS, oprogramowanie typu Menadżer logów, oprogramowanie do monitorowania infrastruktury informatycznej UTM;

Zadanie 4 - obszar techniczny OT: mobilny agregat prądotwórczy z oprogramowaniem i urządzeniami typu UPS.

Uzupełnienie opisu sprawy

Wydatki poniesione na realizację projektu pn. „(...)” będą bezpośrednio i wyłącznie związane z działalnością Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w zakresie dostarczania wody i odbioru ścieków. Dzięki ww. projektowi zabezpieczone zostaną dane cyfrowe i obiekty przemysłowe, tj. stacja uzdatniania wody. Oprócz ochrony przed cyberatakiem z zewnątrz, cyfrowe zabezpieczenia łączą się z lepszym monitoringiem sieci, co pozwoli szybciej wykrywać także fizyczne awarie lub wycieki wody, optymalizując koszty eksploatacji.

Efekty realizowanej inwestycji nie będą wykorzystywane do realizacji innych zadań niż zadania związane ze świadczeniem usług w zakresie dostarczania wody/odbioru ścieków.

Otrzymana przez Zakład Wodociągów i Kanalizacji pomoc de minimis na realizację inwestycji nie będzie miała wpływu na cenę świadczonych usług w zakresie dostawy wody/odbioru ścieków.

Pomoc ta ma na celu dofinansowanie wszystkich kosztów (bezpośrednich i pośrednich, stanowiących pomoc de minimis) realizowanej inwestycji.

W trakcie realizacji inwestycji Grantobiorca ma obowiązek złożyć wniosek rozliczający wraz z wymaganymi dokumentami do Centrum (...) z siedzibą w (...), nie później niż do 20 stycznia 2027 r. za pomocą aplikacji dostępnej na stronie internetowej konkursu pn. „(...)”.

Otrzymane dofinansowanie będzie przeznaczone na sfinansowanie konkretnych czynności wykonywanych w ramach projektu i nie ma możliwości na przeznaczenie środków finansowych na inny cel.

Realizowana inwestycja będzie wykorzystywana przez Gminę za pośrednictwem Zakładu Wodociągów i Kanalizacji do świadczenia usług dostarczania wody/odbioru ścieków zarówno opodatkowanych podatkiem od towarów i usług na rzecz mieszkańców i firm, jak i do czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na rzecz jednostek budżetowych, scentralizowanych z Gminą.

Ww. inwestycja będzie wykorzystywana zarówno do celów prowadzonej działalności gospodarczej jak i celów innych niż działalność gospodarcza, i nie ma możliwości bezpośredniego przyporządkowania wydatków będących przedmiotem wniosku w całości do celów wykonywanej przez ZWiK działalności gospodarczej.

Pytania

1)  Czy pomoc de minimis otrzymana na realizację projektu w zakresie „(...)” powinna zostać opodatkowana podatkiem VAT?

2)  Czy Gminie będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego na fakturach dokumentujących wydatki poniesione na realizację Inwestycji?

Państwa stanowisko w sprawie (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku)

Ad 1.

Zdaniem wnioskodawcy otrzymana pomoc de minimis ze środków Krajowego Planu Odbudowy na realizację projektu „(...)” nie powinna zostać opodatkowana podatkiem VAT.

Podstawę opodatkowania w podatku od towarów i usług stanowi wynagrodzenie, które dostawca lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu dostawy towarów albo świadczenia usług. Wynagrodzenie to oznacza wartość rzeczywiście otrzymaną w konkretnym przypadku.

Dla określenia, czy dana pomoc jest opodatkowana, czy też nie, istotne są szczegółowe warunki jej przyznawania, określające cele realizowanego w określonej formie dofinansowania.

Pomoc de minimis podlega opodatkowaniu VAT, jeśli stanowi dopłatę do konkretnego towaru lub usługi, obniżając ich cenę dla nabywcy. Kryterium uznania dotacji za stanowiącą podstawę opodatkowania jest stwierdzenie, że dotacja dokonywana jest w celu sfinansowania konkretnej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Natomiast dotacje niedające się powiązać z konkretnymi czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, nie stanowią podstawy opodatkowania w rozumieniu przepisu art. 29a ust. 1 ustawy.

Co istotne, dotacja /dofinansowanie nie funkcjonuje samodzielnie, nie podlega opodatkowaniu jako odrębna kwota, lecz wyłącznie w odniesieniu do czynności, do której jest wypłacana. Jeżeli czynność, do której dopłata jest przyznawana jest czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT, to i dopłata do tej czynności stanowi element ceny oraz może być włączona do podstawy opodatkowania. W konsekwencji, pomoc de minimis otrzymana z przeznaczeniem na wsparcie finansowe w zakresie (...) nie będzie zwiększać podstawy opodatkowania w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy.

Pomoc de minimis nie podlega VAT, jeśli ma charakter ogólny, np. na pokrycie kosztów operacyjnych, zakup środków trwałych (bez bezpośredniego wpływu na cenę produktu końcowego) lub szkolenia, które nie są usługami sprzedawanymi na zewnątrz.

Otrzymana przez Gminę pomoc na realizację zadania będzie mieć wpływ na jakość świadczonych usług, ale nie będzie miała wpływu na wzrost cen świadczonych usług w zakresie dostawy wody.

Dotacja ma na celu wyłącznie sfinansowanie kosztów realizowanej inwestycji.

Otrzymana pomoc będzie przeznaczona na finansowanie konkretnych czynności wykazanych w wyżej wspomnianym zakresie finansowym i nie można ich przeznaczyć na inny cel.

Tym samym, ww. dofinansowanie nie będzie podlegało opodatkowaniem podatkiem od towarów i usług, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Ad 2.

Według wnioskodawcy będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku od towarów i usług naliczonego z faktur VAT dokumentujących wydatki związane z projektem „(...)”, które zostaną poniesione w związku z realizacją inwestycji.

W planowanej inwestycji zostanie spełniona - wskazana w art. 86 ust. 1 ustawy - podstawowa przesłanka warunkująca prawo do odliczenia podatku naliczonego, tj. ponoszone wydatki na realizację inwestycji w zakresie (...) będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. Podstawowym warunkiem, którego spełnienie należy analizować w aspekcie prawa do odliczenia podatku VAT, jest związek dokonywanych nabyć towarów i usług ze sprzedażą uprawniającą do dokonywania takiego odliczenia, czyli sprzedażą generującą podatek należny. Jak już wcześniej wskazano, nabycie towarów i usług w związku z realizacją inwestycji w zakresie „(...)” będzie miało związek z prowadzoną działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy oraz wykonywaniem czynności opodatkowanych.

Realizowana przez Zakład Wodociągów i Kanalizacji inwestycja będzie wykorzystywana do świadczenia usług dostarczania wody/odbioru ścieków zarówno do czynności opodatkowanych na rzecz mieszkańców i firm, jak i czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na rzecz jednostek budżetowych scentralizowanych z Gminą.

Jednocześnie nie ma możliwości bezpośredniego przyporządkowania wydatków będących przedmiotem projektu w całości do celów wykonywanej przez Zakład Wodociągów i Kanalizacji działalności gospodarczej.

Zatem Gmina będzie miała prawo do odliczenia części podatku naliczonego z faktur dokumentujących wydatki na realizację inwestycji pn.: „(...)” przy zastosowaniu prewspółczynnika jednostki organizacyjnej scentralizowanej z Gminą - Zakładu Wodociągów i Kanalizacji, zgodnie z zasadami określonymi w art. 86 ust. 2a-2h ustawy oraz § 3 ust. 3-4 rozporządzenia Ministra Finansów z 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów I usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zasady opodatkowania podatkiem od towarów i usług reguluje ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 775 ze zm.), zwana dalej „ustawą”.

Art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy:

Art. 7 ust. 1 ustawy:

Art. 8 ust. 1 ustawy:

Z tak szeroko sformułowanej definicji wynika, że przez świadczenie usług należy przede wszystkim rozumieć określone zachowanie podatnika na rzecz odrębnego podmiotu, które zasadniczo wynika z dwustronnego stosunku zobowiązaniowego. Stronami tego stosunku są:

•      odbiorca (nabywca) usługi, oraz

•      podmiot świadczący usługę.

Świadczenie to podlega opodatkowaniu, gdy jest odpłatne. Oznacza to, że istnieje stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi wypłacane jest wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Ze stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę.

Jeżeli nie istnieje podmiot, który odnosi lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związanym z danym świadczeniem, to świadczenie nie jest czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Przepisy dotyczące funkcjonowania podatku VAT w krajach członkowskich Unii Europejskiej podlegają harmonizacji na zasadach określonych Dyrektywą Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347, str. 1 ze zm.), zwaną dalej Dyrektywą 2006/112/WE. Uszczegółowieniem zasad obowiązywania i funkcjonowania podatku VAT określonych w Dyrektywie 2006/112/WE są wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE).

W przytoczonych przepisach została zrealizowana zasada powszechności opodatkowania wyrażona w art. 1 Dyrektywy 2006/112/WE. Definicja świadczenia usług stanowi dopełnienie definicji dostawy towarów. To pozwala stwierdzić, że opodatkowaniu podatkiem VAT podlegają wszystkie czynności odpłatnego obrotu profesjonalnego.

Aby czynność była opodatkowana podatkiem od towarów i usług, musi być wykonana przez podatnika.

Art. 15 ust. 1 ustawy:

Art. 15 ust. 2 ustawy:

Art. 15 ust. 6 ustawy:

Organy władzy publicznej mają na gruncie podatku od towarów i usług szczególny status. Są uznawane za podatników podatku od towarów i usług, gdy wykonują czynności:

•      inne niż te, które mieszczą się w ramach ich zadań, oraz

•      mieszczące się w ramach ich zadań, ale wykonywane na podstawie umów cywilnoprawnych.

Jeśli zaś organ władzy publicznej podejmuje realizację zadań jako podmiot prawa publicznego, wówczas nie jest podatnikiem VAT, nawet jeśli pobiera należności, opłaty lub składki.

Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności – czy są to czynności publicznoprawne czy cywilnoprawne.

Rolę gminy szczegółowo określa ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 662).

Art. 2 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:

Art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:

Art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym:

Z opisu sprawy wynika, że otrzymali Państwo dofinansowanie na realizację projektu pn. „(...)”.

Państwa wątpliwości dotyczą opodatkowania pomocy de minimis otrzymanej na realizację projektu.

Art. 29a ust. 1 ustawy:

Art. 29a ust. 6 ustawy:

Art. 29a ust. 7 ustawy:

Aby określić, czy dane dotacje (subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze) są, czy też nie są opodatkowane, należy przeanalizować szczegółowe warunki ich przyznawania, określające cele dofinansowania.

Samo otrzymanie dofinansowania (dotacji, dopłaty) nie stanowi żadnej czynności ani zdarzenia opodatkowanego. Dotacje (dopłaty) podlegają opodatkowaniu jako składnik ceny czynności, z którą są związane. Dotacje, które stanowią dopłatę do ceny sprzedawanych towarów, czy świadczonych usług, są ściśle związane z daną usługą lub towarem i podlegają opodatkowaniu.

Dotacja stanowi podstawę opodatkowania, gdy jest dokonywana w celu sfinansowania konkretnej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Natomiast dotacje, których nie można powiązać z konkretnymi czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem VAT, nie stanowią podstawy opodatkowania w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy.

Włączenie do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze ma miejsce tylko wtedy, gdy jest to dotacja, subwencja i inna dopłata o podobnym charakterze związana bezpośrednio z dostawą towaru lub świadczeniem usługi. Nie jest więc podstawą opodatkowania ogólna dotacja (subwencja, inna dopłata o podobnym charakterze) uzyskana przez podatnika, niezwiązana z dostawą towaru lub świadczeniem usługi. Dofinansowanie będzie zaliczane do podstawy opodatkowania, gdy płatność taka będzie związana z dostawą lub świadczeniem usług jako:

•      pokrycie części lub całości ceny konkretnego świadczenia,

•      rekompensata z tytułu wykonania określonego świadczenia po obniżonych cenach.

Zatem podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług zwiększa się tylko o takie dotacje, które w sposób bezwzględny i bezpośredni są związane z daną dostawą towarów lub świadczeniem usług. Jeżeli jednak taki bezpośredni związek nie występuje, dofinansowanie ogólne – na pokrycie kosztów działalności – nie zwiększa podstawy opodatkowania, a tym samym nie podlega opodatkowaniu.

Dla wykładni art. 29a ust. 1 ustawy niezbędne jest zatem wyjaśnienie pojęcia „dotacja bezpośrednio związana z ceną”.

Wskazówki znaleźć można w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w szczególności wyroki w sprawach:

•      C-184/00 (Office des produits wallons ASBL v. Belgian State),

•      C-353/00 (Keeping Newcastle Warm Ltd. v. Commisioners od Customs and Excise, w skrócie KNW).

W wyroku z 22 listopada 2001 r. w sprawie C-184/00 Trybunał stwierdził, że pojęcie subwencji (dotacji) bezpośrednio związanych z ceną należy interpretować jako obejmujące wyłącznie subwencje, które stanowią całość lub część wynagrodzenia za dostawę towarów lub świadczenie usług, a które są wypłacane przez podmiot trzeci w stosunku do sprzedawcy lub świadczącego. Trybunał argumentował, że w celu ustalenia, czy dotacja stanowi wynagrodzenie, cena towarów i usług musi, co do zasady, być ustalana nie później, niż w momencie zdarzenia podlegającego opodatkowaniu. Zobowiązanie do zapłaty dotacji dokonane przez osobę, która jej udziela, rodzi korelat, jakim jest prawo beneficjenta do jej otrzymania, ponieważ dokonał on dostawy podlegającej opodatkowaniu. Ten związek pomiędzy dotacją a ceną musi być jednoznacznie widoczny na podstawie indywidualnej analizy okoliczności stanowiących podstawę wypłaty tego wynagrodzenia. Z drugiej strony nie jest konieczne, aby cena towarów lub usług bądź część tej ceny została ustalona. Wystarczy by możliwe było jej ustalenie. Cena, jaką płaci nabywca, musi być ustalana w taki sposób, że zmniejsza się ona w proporcji do dotacji przyznanej sprzedawcy towarów lub świadczącemu usługi, co zatem stanowi element ustalenia ceny, jakiej żąda ten ostatni. Trybunał w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania wskazał sądowi odsyłającemu szereg wskazówek, stwierdzając, że sąd krajowy musi zbadać obiektywnie, czy fakt, iż dotacja jest wypłacana sprzedawcy lub świadczącemu pozwala mu sprzedawać towary lub świadczyć usługi po cenie niższej, niż musiałby on żądać w braku takiej dotacji. Nie jest konieczne, by dotacja odpowiadała bezpośrednio zmniejszeniu ceny dostarczanych towarów, wystarczy by relacja pomiędzy zmniejszeniem ceny a dotacją, która może być wyrażona ryczałtowo, była istotna.

W wyroku z 13 czerwca 2002 r. w sprawie C-353/00 Trybunał wyraził pogląd, że niezależnie od tego, czy dofinansowanie spełnia warunek bezpośredniego związku z ceną, czy też nie spełnia takiego warunku, zwiększać będzie podstawę opodatkowania, jeśli osoba trzecia (także organ władzy publicznej) wpłaca pewną kwotę pieniędzy na poczet usług świadczonych na rzecz osoby fizycznej. Orzeczenie to dotyczyło dopłat wypłacanych firmie zajmującej się usługami związanymi z doradztwem w dziedzinie energetyki. Związek dotacji z ceną nie został szczegółowo przeanalizowany w tym wyroku. Szersze uwagi na ten temat znalazły się natomiast w opinii rzecznika generalnego oraz pisemnym stanowisku rządu Wielkiej Brytanii, które zaaprobował Trybunał. Jak wskazuje rzecznik, dotacje mogą mieć różną formę i charakter. Zwykle przez dotacje (subwencje) rozumie się sumy wypłacane danemu podmiotowi z funduszy publicznych w interesie ogólnym. W praktyce dotacje mogą mieć postać dopłat ogólnych do działalności przedsiębiorstwa (i wówczas nie podlegają opodatkowaniu) albo też stanowić subsydia do konkretnych dostaw lub usług, umożliwiając nabycie ich ostatecznemu odbiorcy po niższej cenie (lub w ogóle bez odpłatności z jego strony). W tym ostatnim przypadku podlegają podatkowi VAT.

Tego rodzaju dotacje występowały w przypadku KNW. Istniał bezpośredni związek pomiędzy usługami podatnika a otrzymywanymi dotacjami (dotacje były korelatem usług i wypłacano je tylko w razie ich świadczenia; również kwotowo zależały od liczby usług). Wpływ na cenę również był oczywisty: ostateczny odbiorca nie musiał płacić za usługę właśnie z powodu pokrycia jej dotacją. Mimo, że dotacje oczywiście wpływały na działalność przedsiębiorstwa i w sensie ekonomicznym pokrywały część kosztów jego funkcjonowania, przede wszystkim były one związane z ceną. Dlatego też nie można było ich traktować jako pozostających poza podatkiem VAT.

Jeżeli otrzymywane dofinansowanie (dotacja) jest w sposób zindywidualizowany i policzalny związany z ceną danego świadczenia/danej dostawy (tj. świadczenie/dostawa dzięki dotacji ma cenę niższą o konkretną kwotę lub świadczeniobiorca otrzymuje je za darmo), takie dofinansowanie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. Jeżeli natomiast związek tego rodzaju nie występuje i równocześnie dofinansowanie nie jest elementem wynagrodzenia związanego z danymi dostawami towarów lub usług, wówczas można – i należy – potraktować je jako płatność niepodlegającą podatkowi VAT.

Bezpośrednio z art. 29a ust. 1 ustawy wynika, że nie ma znaczenia od kogo dostawca towaru lub świadczący usługę otrzymuje zapłatę – czy od nabywcy, czy od osoby trzeciej. Ważne jest, aby było to wynagrodzenie za dane konkretne świadczenie lub za daną konkretną dostawę.

We wniosku wskazali Państwo, że Zakład Wodociągów i Kanalizacji złożył wniosek o przyznanie pomocy do Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększenia Odporności na realizację projektu pn.: „(...)”.

Wydatki poniesione na realizację ww. projektu będą bezpośrednio i wyłącznie związane z działalnością Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w zakresie dostarczania wody i odbioru ścieków. Dzięki ww. projektowi zabezpieczone zostaną dane cyfrowe i obiekty przemysłowe, tj. stacja uzdatniania wody. Oprócz ochrony przed cyberatakiem z zewnątrz, cyfrowe zabezpieczenia łączą się z lepszym monitoringiem sieci, co pozwoli szybciej wykrywać także fizyczne awarie lub wycieki wody, optymalizując koszty eksploatacji. Efekty realizowanej inwestycji nie będą wykorzystywane do realizacji innych zadań niż zadania związane ze świadczeniem usług w zakresie dostarczania wody/ odbioru ścieków. Otrzymana przez Zakład Wodociągów i Kanalizacji pomoc de minimis na realizację inwestycji nie będzie miała wpływu na cenę świadczonych usług w zakresie dostawy wody/odbioru ścieków. Pomoc ta ma na celu dofinansowanie wszystkich kosztów (bezpośrednich i pośrednich, stanowiących pomoc de minimis) realizowanej inwestycji. Otrzymane dofinansowanie będzie przeznaczone na sfinansowanie konkretnych czynności wykonywanych w ramach projektu i nie ma możliwości na przeznaczenie środków finansowych na inny cel.

Skoro zatem otrzymana pomoc de minimis nie ma bezpośredniego wpływu na cenę usług, tj. dostaw wody, które Państwo świadczą za pośrednictwem Zakładu Wodociągów i Kanalizacji (jednostki organizacyjnej zcentralizowanej z Państwem), to jest to dofinansowanie ogólne do Państwa działalności wodno-kanalizacyjnej, niezwiązane z konkretnymi dostawami towarów ani świadczeniem usług na rzecz mieszkańców.

Zatem otrzymana przez Państwa pomoc de minimis na realizację projektu w zakresie „(...)” nie będzie stanowić podstawy opodatkowania w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy, a tym samym nie będzie ona podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Państwa stanowisko w zakresie pytanie nr 1 jest prawidłowe.

Państwa wątpliwości dotyczą również prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktur dokumentujących wydatki poniesione na realizację inwestycji.

Jak Państwo wskazali, realizowana przez Państwa inwestycja będzie wykorzystywana za pośrednictwem Zakładu Wodociągów i Kanalizacji do świadczenia usług dostarczania wody zarówno do czynności opodatkowanych na rzecz mieszkańców i firm, jak i czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na rzecz jednostek budżetowych scentralizowanych z Państwem. Jednocześnie nie ma możliwości bezpośredniego przyporządkowania wydatków będących przedmiotem wniosku w całości do celów wykonywanej przez Państwa działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.

Art. 86 ust. 1 ustawy:

Art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy:

Z art. 86 ust. 1 ustawy wynika, że odliczyć można w całości podatek naliczony, który jest związany z transakcjami opodatkowanymi podatnika. Wykluczona jest możliwość odliczania podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych – czyli gdy są wykorzystywane do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających opodatkowaniu.

Podatnik ma obowiązek dokonania tzw. alokacji podatku, czyli określenia, z jakim rodzajem działalności będzie związany podatek wynikający z otrzymanych faktur zakupu. Obowiązkiem podatnika jest przypisanie konkretnych wydatków do tego rodzaju sprzedaży, z którym są związane.

Prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje pod warunkiem, że:

•      spełnione zostały przesłanki pozytywne, wynikające z art. 86 ust. 1 ustawy oraz

•      nie zaistniały przesłanki negatywne, określone w art. 88 ustawy – pozbawiają one podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Odliczenie podatku naliczonego może być częściowe, tzn. w tej części, w jakiej dane towary lub usługi, z którymi związany jest podatek naliczony, są wykorzystywane do realizacji czynności opodatkowanych. Przy odliczeniu częściowym pomija się tę część podatku, w jakiej zakupione towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności nieopodatkowanych podatkiem VAT.

Generalną zasadę uprawniającą do odliczenia podatku naliczonego uzupełniają regulacje zawarte m.in. w art. 86 ust. 2a ustawy i następne oraz art. 90 ustawy.

Art. 86 ust. 2a ustawy:

Art. 86 ust. 2b ustawy:

Art. 86 ust. 2h ustawy:

Art. 86 ust. 22 ustawy:

Na podstawie powyższej delegacji, zostało wydane rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 999), zwane dalej rozporządzeniem. Podatnikami, do których odnoszą się przepisy zawarte w rozporządzeniu, są jednostki samorządu terytorialnego, samorządowe instytucje kultury, państwowe instytucje kultury, uczelnie publiczne, instytuty badawcze.

§ 2 pkt 8 rozporządzenia:

§ 3 ust. 1 rozporządzenia:

Dla jednostek samorządu terytorialnego takich jak gmina nie ustala się jednego sposobu określenia proporcji (prewspółczynnika) dla całej jednostki (gminy) jako osoby prawnej, tylko odrębne sposoby (prewspółczynniki) dla poszczególnych jej jednostek organizacyjnych.

§ 3 ust. 4 rozporządzenia:

Z ww. przepisów wynika, że w celu odliczenia podatku naliczonego podatnik powinien w pierwszej kolejności przyporządkować ponoszone wydatki do poszczególnych rodzajów działalności (opodatkowanej podatkiem VAT, zwolnionej i niepodlegającej opodatkowaniu tym podatkiem). W przypadku zakupów bezpośrednio związanych z działalnością opodatkowaną, podatnik na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy odlicza podatek naliczony w całości. Brak jest natomiast takiego prawa w stosunku do podatku naliczonego związanego z towarami i usługami wykorzystywanymi do wykonywania czynności niepodlegających temu podatkowi oraz zwolnionych z opodatkowania.

Natomiast w sytuacji, gdy takie przyporządkowanie nie jest możliwe, a wydatki służą zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, podatnik winien ustalić „sposób określenia proporcji” (prewspółczynnik), o którym mowa w art. 86 ust. 2a ustawy. Jednocześnie Minister Finansów w ww. rozporządzeniu określił dla jednostek samorządu terytorialnego sposób określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej uznany za najbardziej odpowiadający specyfice wykonywanych przez te jednostki działalności i dokonywanych przez nie nabyć.

Jak Państwo wskazali, realizowana przez Państwa inwestycja będzie wykorzystywana za pośrednictwem Zakładu Wodociągów i Kanalizacji – zakład budżetowy do świadczenia usług dostarczania wody zarówno do czynności opodatkowanych na rzecz mieszkańców i firm, jak i czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na rzecz jednostek budżetowych scentralizowanych z Państwem. Jednocześnie nie mają Państwo możliwości bezpośredniego przyporządkowania wydatków w całości do celów wykonywanej przez Państwa działalności gospodarczej.

Tym samym zachodzi sytuacja, o której mowa powyżej - wydatki służą zarówno do celów wykonywanej działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza oraz nie mają Państwo możliwości przyporządkowania tych wydatków do jednego rodzaju czynności.

Zatem będą Państwo mieć prawo do odliczenia części podatku naliczonego z faktur dokumentujących wydatki poniesione na realizację inwestycji pn. „(...)” przy zastosowaniu prewspółczynnika jednostki organizacyjnej scentralizowanej z Państwem – Zakładu Wodociągów i Kanalizacji, zgodnie z zasadami określonymi w art. 86 ust. 2a-2h ustawy oraz § 3 ust. 4 rozporządzenia.

Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 2 jest zatem prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.