Dofinansowanie uzyskane na realizację Projektu nie podlega opodatkowaniu VAT; brak prawa do odliczenia - Grant na dostosowanie mieszkań.
Gmina, będąca czynnym podatnikiem VAT, realizuje projekt poprawy dostępności architektonicznej dla mieszkańców potrzebujących wsparcia w codziennym funkcjonowaniu w ramach zadań własnych z zakresu pomocy społecznej. Projekt finansowany jest częściowo ze środków unijnych (Program Fundusze Europejskie) i polega na przekazywaniu grantów pieniężnych 21 mieszkańcom, którzy we własnym zakresie realizują prace dostosowawcze w swoich lokalach. Gmina nie wykonuje żadnych dodatkowych świadczeń na rzecz grantobiorców, a jedynie…
Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
14 maja 2025 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnili go Państwo pismami z 11 czerwca 2026 r. i 6 lipca 2026 r. - w odpowiedzi na wezwanie.
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
Gmina (...) (dalej: „Gmina” lub „Wnioskodawca”) jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem VAT.
Realizując zadanie własne Gminy, określone w art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2025 r. poz. 1153 ze zm.; dalej: „ustawa o samorządzie gminnym”), tj. zadania w zakresie zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty w sprawach pomocy społecznej, Gmina realizuje zadanie inwestycyjne pn. „Poprawa dostępności architektonicznej dla mieszkańców gminy (...)” (dalej: „Inwestycja” lub „Projekt”), którego celem jest udzielenie wsparcia mieszkańcom, którzy potrzebują specjalnej pomocy w zakresie dostosowania budynków i mieszkań, aby poprawić warunki ich codziennego funkcjonowania.
Projekt polega na udzielaniu mieszkańcom Gminy (dalej: „Grantobiorcy”), którzy wyrazili chęć udziału w Projekcie, grantów na poprawę dostępności w codziennym funkcjonowaniu lokali mieszkalnych.
Gmina realizuje Projekt przy współudziale środków pochodzących ze źródeł zewnętrznych - na realizację przedmiotowego zadania Gmina wystąpiła z wnioskiem o udzielenie dofinansowania w ramach Programu Fundusze Europejskie dla (...) 2021-2027. Wnioskodawca zrealizuje projekt przekazując środki pieniężne Grantobiorcom, natomiast Grantobiorcy będą zobowiązani do poniesienia wkładu własnego. Jednocześnie, Gmina z własnych środków pokryje część wartości inwestycji. VAT został wskazany jako koszt kwalifikowalny.
W ramach Inwestycji przewidziano wsparcie 21 mieszkańców Gminy. Wsparciem zostały / zostaną objęte:
Zakres prac związanych z realizacją Projektu w poszczególnych lokalach, uzależniony jest / będzie od zgłoszonych przez Grantobiorców potrzeb, a w szczególności obejmuje:
Ponadto, w ramach Projektu Gmina nabyła również usługę nadzoru nad Inwestycją.
Gmina zawarła stosowne umowy z Grantobiorcami na podstawie których są / będą dokonywane na ich rzecz przelewy w zakresie wydatków związanych z Projektem z wyjątkiem nadzoru inwestorskiego oraz obsługi Projektu, którego koszt poniesie Gmina.
Majątek wytworzony w ramach Projektu będzie przeznaczony do użytku niekomercyjnego. Służyć on będzie nieodpłatnie mieszkańcom Gminy, którzy ze względu na stan zdrowia, wiek lub niepełnosprawność wymagają opieki lub wsparcia i wyrazili chęć udziału w projekcie, zgodnie z celami, w których jest on realizowany - tj. w celu poprawy jakości życia i dostępności na rzecz osób potrzebujących wsparcia w codziennym funkcjonowaniu poprzez dostosowanie infrastruktury do ich indywidualnych potrzeb.
W związku z powyższym, Gmina nie będzie osiągała jakichkolwiek dochodów z tytułu wykorzystania infrastruktury, która powstanie w ramach Projektu przez wskazane powyżej osoby. Gmina nie planuje również w przyszłości zmiany charakteru korzystania z ww. infrastruktury, w tym jej udostępniania za odpłatnością na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub innej umowy cywilnoprawnej o podobnym charakterze.
Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
Poza przekazaniem środków pieniężnych, Gmina nie będzie wykonywać żadnych dodatkowych czynności na rzecz Grantobiorców związanych z realizacją projektu.
Wydatki poniesione na nadzór inwestorski będą miały na celu wyłącznie umożliwienie prawidłowego rozliczenia, kontroli oraz sprawdzenia efektów realizacji projektu.
Wystawione faktury VAT z tytułu nadzoru inwestorskiego nie obciążą mieszkańców.
Urząd nie będzie pobierać jakichkolwiek opłat od Grantobiorców w związku z realizacją projektu.
Właścicielami majątku powstałego w ramach realizacji projektu będą Grantobiorcy.
Faktury za usługi, urządzenia oraz materiały będą wystawione na Grantobiorców, natomiast w przypadku faktur wystawianych przez inspektora nadzoru, odbiorcą tych faktur będzie Urząd Miejski w (...).
Pytania
1) Czy dofinansowanie uzyskane na realizację Projektu, w ramach którego Wnioskodawca przekazał / przekaże środki pieniężne Grantobiorcom, powinno zostać opodatkowane podatkiem VAT?
2) Czy w opisanym stanie faktycznym / zdarzeniu przyszłym czynności, w ramach których Gmina będzie wykorzystywać majątek, który powstanie w ramach Projektu, stanowią / będą stanowić czynności podlegające opodatkowaniu VAT w rozumieniu art. 5, 7 lub 8 ustawy o VAT?
3) Czy Gminie przysługuje / będzie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z realizacją Projektu?
Państwa stanowisko w sprawie
1) Zdaniem Gminy, dofinansowanie uzyskane na realizację Projektu, w ramach którego Wnioskodawca przekazał / przekaże środki pieniężne Grantobiorcom nie podlega / nie powinno podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT.
2) W opisanym stanie faktycznym / zdarzeniu przyszłym, czynności, w ramach których Gmina będzie wykorzystywać majątek, który powstanie w ramach Projektu, nie stanowią / nie będą stanowić czynności podlegających opodatkowaniu VAT w rozumieniu art. 5, 7 lub 8 ustawy o VAT.
3) Gminie nie przysługuje / nie będzie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z realizacją Projektu.
Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy:
Ad 1.
Zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy o VAT podstawą opodatkowania jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.
Wpływ dofinansowania na cenę
W świetle przytoczonego powyżej art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, podstawę opodatkowania zwiększa się o otrzymane dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze mające bezpośredni wpływ na cenę (kwotę należną) towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.
Podobnie wskazuje art. 73 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE. L 347 z 11 grudnia 2006 r. str. 1 ze zm.; dalej: „Dyrektywa VAT”), zgodnie z którym podstawa opodatkowania obejmuje wszystko, co stanowi zapłatę otrzymaną lub którą dostawca lub usługodawca otrzyma w zamian za dostawę towarów lub świadczenie usług od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z subwencjami związanymi bezpośrednio z ceną takiej dostawy lub świadczenia.
W konsekwencji decydujący dla opodatkowania dofinansowania VAT powinien być element bezwzględnego i bezpośredniego związku dofinansowania z ceną jednostkową towaru lub usługi (możliwość alokacji dotacji do ceny towaru lub usługi). Jeżeli zatem sposób kalkulacji dofinansowania związany jest nawet z ceną jednostkową towaru lub usługi, ale jedynie pośrednio (tylko w sensie ekonomicznym) albo kalkulacja dofinansowania oderwana jest całkowicie od ceny towaru czy usługi świadczonej przez podatnika, dofinansowanie takie nie podlega opodatkowaniu.
Przedmiotem umów zawieranych przez Gminę z Grantobiorcami, jest / będzie jedynie zwrot kosztów i operacji tej nie towarzyszą żadne inne świadczenia pomiędzy Gminą a tym mieszkańcem. Okoliczność otrzymania środków przez Grantobiorcę od Gminy nie generuje / nie będzie generowało skutków podatkowych w VAT dla Gminy. Gmina w tym wypadku występuje jako instytucja udzielająca grantu.
Podsumowując, w przedmiotowej sytuacji, nie ma możliwości powiązania otrzymanego dofinansowania z ceną świadczonych usług, ponieważ takowe (cena oraz świadczenie usług) po stronie Gminy nie występują / nie będą występować.
Stanowisko Gminy zostało potwierdzone m.in. w interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej:
• z dnia 31 sierpnia 2018 r., sygn. 0112-KDIL4.4012.253.2018.2.NK, zgodnie z którą:
„W konsekwencji dofinasowanie, które Gmina otrzyma w związku z realizacją opisanego Projektu, nie będzie stanowiło dotacji, subwencji lub innej dopłaty o podobnym charakterze mającej bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika, gdyż w przedmiotowej sytuacji Gmina nie będzie nabywać towarów ani usług i nie będzie odsprzedawać ich dalej na rzecz Grantobiorcy”.
• z dnia 10 maja 2019 r., o sygn. 0111-KDIB3-1.4012.150.2019.1.ICZ, w której organ stwierdził
„W konsekwencji, stwierdzić należy, że otrzymana przez Gminę dotacja na wymianę systemów grzewczych c.o. na systemy ekologiczne w formule grantowej, nie będzie dotacją bezpośrednio wpływającą na wartość świadczonych usług lub dostaw towarów, nie będzie stanowić wynagrodzenia za świadczone usługi lub dokonane dostawy towarów i nie będzie zwiększać podstawy opodatkowania, o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy o VAT”.
• z dnia 25 lutego 2026 r., o sygn. 0114-KDIP4-1.4012.701.2025.3.DP, wedle której:
„Skoro zatem dofinansowanie nie będzie miało bezpośredniego wpływu na cenę usług, to należy uznać, że jest to dofinansowanie ogólne do Państwa działalności, niezwiązane z konkretnymi dostawami towarów ani świadczeniem usług. W takiej sytuacji należy uznać, że otrzymane przez Państwa dofinansowanie na realizację projektu „(...)” realizowanego w ramach (...) 2021-2027, priorytet: „Fundusze Europejskie na zielony rozwój (...)” dla działania: „Odnawialne źródła energii”, w części dotyczącej budynków użyteczności publicznej, jako niedające się powiązać z konkretnymi czynnościami podlegającymi opodatkowaniu, nie stanowi podstawy opodatkowania, o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy, i nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług”.
Cel przyjętej regulacji
Ponadto Wnioskodawca pragnie wskazać na cel normy prawnej określonej w art. 29a ust. 1 ustawy o VAT. Mianowicie jest nim realizacja zasady neutralności VAT.
Konieczność uwzględnienia otrzymanych przez podatnika dotacji w podstawie opodatkowania związana jest z wynikającą z tego możliwością obniżenia cen z tytułu świadczonych usług lub dostawy towarów. Gdyby zatem dofinansowanie w takich okolicznościach pozostało poza zakresem opodatkowania VAT, podatnik, zachowując pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego, korzystałby - przy niezmiennej wysokości uzyskanego dochodu - z możliwości zmniejszenia swego zobowiązania z tytułu podatku należnego VAT.
Norma prawna określona w art. 29a ust. 1 ustawy o VAT pozwala zatem na wyeliminowanie ww. nieuprawnionej korzyści po stronie podatnika i utrzymanie wysokości podatku należnego na poziomie zapewniającym zachowanie zasady neutralności VAT.
W opinii Wnioskodawcy, uznanie przez organ, iż w przedmiotowej sprawie zachodzi konieczność opodatkowania dofinansowania byłoby sprzeczne z realizacją powyżej przedstawionego celu. Wynika to z faktu, iż Gmina, w związku z realizacją Projektu, nie wykonuje / nie będzie wykonała podlegających opodatkowaniu VAT świadczeń, skutkujących nabyciem prawa do odliczenia podatku należnego (co zostało szerzej przedstawione w dalszej części uzasadnienia).
Przyznanie grantu jako nieodpłatne świadczenie usług
Zdaniem Wnioskodawcy, w związku z faktem, iż Gmina realizując Projekt, wypełnia swoje zadania własne określone w art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o samorządzie gminnym oraz nie działa / nie będzie działała na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych, to na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy o VAT Gmina nie działa / nie będzie działała w przedmiotowym zakresie jako podatnik VAT.
Według Wnioskodawcy, wykonywanie opisywanych działań będzie analogiczne do innych czynności realizowanych w ramach wykonywania zadań własnych przez Gminę, np. prace porządkowe, remonty dróg, itp. Działania te realizowane są na rzecz lokalnej społeczności nieodpłatnie, a jednocześnie można w wielu przypadkach zidentyfikować konkretnych beneficjentów zrealizowanych czynności (np. mieszkańców ulicy, która była przedmiotem remontu).
Tym samym w opinii Wnioskodawcy, w związku z faktem, iż Projekt nie jest / nie będzie przez Gminę realizowany w charakterze podatnika podatku VAT (a zatem nie podlega ocenie na gruncie regulacji ustawy o VAT), to jego zrealizowanie nie powinno zostać uznane za nieodpłatne świadczenie usług zrównane z odpłatnym świadczeniem usług na podstawie art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT.
Powyższe znajduje potwierdzenie w interpretacjach indywidualnych wydawanych w odniesieniu do stanów faktycznych dotyczących analogicznych projektów:
W związku z tym, iż:
nie mamy / nie będziemy mieć do czynienia z czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT, a przekazywanych środków finansowych nie można / nie będzie można uznać za wynagrodzenie z tytułu świadczonej usługi / dokonanej dostawy towarów na rzecz mieszkańców.
W konsekwencji przyznane dla Gminy dofinasowanie, w związku z realizowaniem opisanego Projektu, nie stanowi / nie będzie stanowiło dotacji, subwencji lub innej dopłaty o podobnym charakterze mającej bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika, gdyż w przedmiotowej sytuacji Gmina nie nabyła / nie będzie nabywała towarów ani usług i nie będzie odsprzedawała ich dalej na rzecz Grantobiorców.
Uwzględniając powyżej przedstawioną argumentację, w opinii Wnioskodawcy, dofinansowanie nie podlega / nie powinno podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT.
Ad. 2 i 3
Zważywszy na fakt, że majątek będący przedmiotem Inwestycji będzie wykorzystywany przez Gminę wyłącznie na potrzeby poprawy dostępności dla osób potrzebujących codziennego wsparcia, w ocenie Gminy nie będzie on wykorzystywany w ramach jakichkolwiek czynności opodatkowanych VAT.
Gmina będzie wykorzystywać przedmiotową infrastrukturę w ramach zadań własnych związanych ze sprawami pomocy społecznej (art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o samorządzie gminnym). Jednocześnie, Gmina nie będzie osiągać jakichkolwiek dochodów z tytułu wykorzystania infrastruktury, która powstanie w ramach Projektu, przez wskazane powyżej osoby. Tym samym nie będzie tutaj dochodzić do odpłatnej dostawy towarów czy odpłatnego świadczenia usług, a omawiana infrastruktura wykorzystywana będzie wyłącznie w ramach zadań własnych Gminy (czynności o charakterze publicznym, niepodlegające opodatkowaniu VAT).
Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Stosownie natomiast do treści art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o VAT, kwotę podatku naliczonego stanowi m. in. suma kwot podatku określonych na fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.
Z treści powyższej regulacji wynika, że prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje podatnikom VAT w sytuacji, gdy towary i usługi, przy nabyciu których został naliczony podatek, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.
Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.
Dla oceny możliwości skorzystania z prawa do odliczenia w każdym przypadku istotne jest więc ustalenie czy podmiot posiada status podatnika VAT oraz czy towary i usługi, przy zakupie których naliczono VAT, w szczególności pozostają w bezspornym związku z wykonywanymi przez niego czynnościami opodatkowanymi.
Odnosząc się do wskazanej powyżej przesłanki warunkującej możliwość skorzystania z prawa do odliczenia podatku naliczonego, tj. związku ponoszonych wydatków z wykonywaniem czynności opodatkowanych, zdaniem Gminy, brak jest bezsprzecznego i bezpośredniego związku pomiędzy wydatkami, które są / będą ponoszone na realizację Projektu, a wykonywaniem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT.
Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem VAT podlegają m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Jednocześnie w myśl art. 7 ust. 1 ww. ustawy przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Z kolei zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów.
Z wyżej przytoczonych przepisów wynika, iż na gruncie przepisów ustawy o VAT opodatkowaniu podlega dostawa towarów lub świadczenie usług wyłącznie wówczas, gdy mają one charakter odpłatny (z pewnymi wyjątkami dotyczącymi nieodpłatnych świadczeń zrównanych z czynnościami świadczonymi odpłatnie, które nie znajdują zastosowania w przedmiotowej sprawie).
W związku z powyższym, zdaniem Gminy, realizacja Projektu nie jest / nie będzie związana z wykonywaniem czynności, które podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT. W konsekwencji warunek związku ponoszonych wydatków z czynnościami opodatkowanymi nie zostanie spełniony i tym samym Gmina nie jest / nie będzie uprawniona do odliczenia podatku naliczonego od wydatków, które są / będą ponoszone na realizację przedmiotowego Projektu.
Stanowisko Gminy znajduje przykładowo potwierdzenie w interpretacji indywidualnej z dnia 21 lutego 2024 r., sygn. 0112-KDIL3.4012.3.2024.1.MBN, w której Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdził, iż: „W omawianej sprawie, warunki uprawniające do odliczenia nie są spełnione, gdyż - jak Państwo wskazali - realizacja Projektu przyczyni się do poprawy dostępności Urzędu Gminy dla osób z niepełnosprawnościami, a nabywane w tym celu towary i usługi będą służyły tym osobom. Efekty Projektu nie będą służyć do czynności opodatkowanych. Za korzystanie z efektów Projektu Gmina nie będzie pobierać jakichkolwiek opłat. W konsekwencji, efekty Projektu nie będą generowały przychodu. Zatem, Gminie nie będzie przysługiwać prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wykazanego na fakturach dokumentujących wydatki, które Gmina będzie ponosić w związku z realizacją Projektu pn.: „(…)”.
Reasumując, zdaniem Wnioskodawcy:
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zasady opodatkowania podatkiem od towarów i usług określa ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwana dalej „ustawą”.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (…) podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
W myśl art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach - rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Jak stanowi art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Natomiast stosownie do treści art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).
Zatem opodatkowane podatkiem VAT są odpłatna dostawa towarów lub odpłatne świadczenie usług.
Przez świadczenie usług należy przede wszystkim rozumieć określone zachowanie podatnika na rzecz odrębnego podmiotu, które zasadniczo wynika z dwustronnego stosunku zobowiązaniowego. Stronami tego stosunku są:
Świadczenie to podlega opodatkowaniu, gdy jest odpłatne. Oznacza to, że istnieje stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi wypłacane jest wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Ze stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę.
Stosownie do art. 29a ust. 1 ustawy:
Podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.
Cytowany przepis stanowi odzwierciedlenie art. 73 Dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 str. 1 ze zm.). Z treści ww. artykułu wynika, że:
W odniesieniu do dostaw towarów i świadczenia usług innych niż te, o których mowa w art. 74‑77, podstawa opodatkowania obejmuje wszystko, co stanowi zapłatę otrzymaną lub którą dostawca lub usługodawca otrzyma w zamian za dostawę towarów lub świadczenie usług, od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z subwencjami związanymi bezpośrednio z ceną takiej dostawy lub świadczenia.
Z treści powołanych przepisów wynika, że w sytuacji, gdy podatnik, w związku z konkretną dostawą towarów lub świadczeniem usług, otrzymuje dofinansowanie (dotację, subwencję), stanowiące dopłatę do ceny towaru lub usługi, tego rodzaju dofinansowanie stanowi obok ceny, uzupełniający element podstawy opodatkowania z tytułu danej dostawy lub świadczenia. Kryterium uznania dofinansowania za stanowiące podstawę opodatkowania jest zatem stwierdzenie, że dofinansowanie dokonywane jest w celu sfinansowania konkretnej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Natomiast dofinansowanie niedające się powiązać z konkretnymi czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, nie stanowią podstawy opodatkowania w rozumieniu przepisu art. 29a ust. 1 ustawy. Nie ma przy tym znaczenia, od kogo dostawca towaru lub świadczący usługę otrzymuje zapłatę - czy od nabywcy czy od osoby trzeciej, ważne jest, aby było to wynagrodzenie za daną konkretną usługę lub za daną konkretną dostawę.
W świetle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, do podstawy opodatkowania VAT zalicza się, w przypadkach, które określa art. 73 Dyrektywy 2006/112/WE Rady, m.in. przyznane podatnikom subwencje bezpośrednio związane z ceną dostawy lub świadczenia. Przepis ten zmierza do obciążenia VAT całej wartości towarów lub usług, a przez to do uniknięcia zmniejszenia przychodu z podatku na skutek przyznania subwencji (np. pkt 26 wyroku w sprawie C-144/02). TSUE wskazywał wielokrotnie, że aby subwencja była uznana za bezpośrednio związaną z ceną danej transakcji, powinna ona być przyznawana konkretnie podmiotowi subwencjonowanemu po to, by dostarczał on określony towar lub wykonywał określoną usługę. Jedynie w tym przypadku subwencja może być uznana za świadczenie wzajemne względem dostawy towaru lub świadczonej usługi, a w związku z tym podlegać opodatkowaniu (np. pkt 28 ww. wyroku C-144/02).
Ponadto, subwencje związane bezpośrednio z ceną interpretuje się jako obejmujące jedynie subwencje, które stanowią całość lub część wynagrodzenia za dostawę towarów lub świadczenie usług i które są płacone przez stronę trzecią sprzedawcy lub dostawcy (wyrok w sprawie C-184/00, pkt 18). Niezbędne jest, by cena, którą ma zapłacić nabywca lub usługobiorca, była ustalona w taki sposób, by zmniejszała się w stosunku odpowiadającym subwencji przyznanej sprzedawcy towarów lub świadczącemu usługi, która stanowiłaby zatem element determinujący cenę, jakiej ten ostatni żąda (pkt 29 wyroku C‑144/02).
Otrzymanie dofinansowania (dotacji, dopłaty) nie stanowi samo w sobie żadnej czynności, ani też zdarzenia opodatkowanego. Sam fakt otrzymania dotacji nie stanowi czynności opodatkowanej i nie kreuje obowiązku zapłaty podatku. Dotacje (dopłaty) podlegają bowiem opodatkowaniu jako składnik ceny czynności, z którą są związane. Dotacje, które stanowią dopłatę do ceny sprzedawanych towarów, czy świadczonych usług, są ściśle związane z daną usługą, czy towarem i podlegają opodatkowaniu.
Aby dana czynność (dostawa lub usługa) podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym pomiędzy dokonywaną dostawą towarów lub świadczoną usługą a otrzymanym świadczeniem wzajemnym, w ten sposób, że zapłacone kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za dokonaną dostawę towarów lub wyodrębnioną usługę świadczoną w ramach stosunku prawnego lub dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia. Wynagrodzenie musi być należne za wykonanie tego świadczenia.
Jak wynika z opisu sprawy są Państwo zarejestrowanym, czynnym podatnikiem VAT.
Realizując zadanie własne, określone w art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o samorządzie gminnym, tj. zadania w zakresie zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty w sprawach pomocy społecznej, realizują Państwo zadanie inwestycyjne pn. „Poprawa dostępności architektonicznej dla mieszkańców gminy (...)”, którego celem jest udzielenie wsparcia mieszkańcom, którzy potrzebują specjalnej pomocy w zakresie dostosowania budynków i mieszkań, aby poprawić warunki ich codziennego funkcjonowania.
Projekt polega na udzielaniu Państwa mieszkańcom, którzy wyrazili chęć udziału w Projekcie, grantów na poprawę dostępności w codziennym funkcjonowaniu lokali mieszkalnych.
Realizują Państwo Projekt przy współudziale środków pochodzących ze źródeł zewnętrznych - na realizację przedmiotowego zadania wystąpili Państwo z wnioskiem o udzielenie dofinansowania w ramach Programu Fundusze Europejskie dla (...) 2021-2027. Zrealizują Państwo projekt przekazując środki pieniężne Grantobiorcom, natomiast Grantobiorcy będą zobowiązani do poniesienia wkładu własnego. Jednocześnie, z własnych środków pokryją Państwo część wartości inwestycji.
W ramach Inwestycji przewidziano wsparcie 21 mieszkańców.
Zakres prac związanych z realizacją Projektu w poszczególnych lokalach, uzależniony jest / będzie od zgłoszonych przez Grantobiorców potrzeb, a w szczególności obejmuje:
Ponadto, w ramach Projektu nabyli Państwo również usługę nadzoru nad Inwestycją.
Zawarli Państwo stosowne umowy z Grantobiorcami na podstawie których są / będą dokonywane na ich rzecz przelewy w zakresie wydatków związanych z Projektem z wyjątkiem nadzoru inwestorskiego oraz obsługi Projektu, którego koszt poniosą Państwo.
Majątek wytworzony w ramach Projektu będzie przeznaczony do użytku niekomercyjnego. Służyć on będzie nieodpłatnie Państwa mieszkańcom, którzy ze względu na stan zdrowia, wiek lub niepełnosprawność wymagają opieki lub wsparcia i wyrazili chęć udziału w projekcie, zgodnie z celami, w których jest on realizowany - tj. w celu poprawy jakości życia i dostępności na rzecz osób potrzebujących wsparcia w codziennym funkcjonowaniu poprzez dostosowanie infrastruktury do ich indywidualnych potrzeb.
Nie będą Państwo osiągali jakichkolwiek dochodów z tytułu wykorzystania infrastruktury, która powstanie w ramach Projektu przez wskazane powyżej osoby. Nie planują Państwo również w przyszłości zmiany charakteru korzystania z ww. infrastruktury, w tym jej udostępniania za odpłatnością na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub innej umowy cywilnoprawnej o podobnym charakterze.
Mając na uwadze zakres postawionych we wniosku pytań, w pierwszej kolejności należy odnieść się do kwestii objętej zakresem pytania nr 2, tj. uznania czy czynności, w ramach których Gmina będzie wykorzystywać majątek realizowany w ramach Projektu, nie stanowią / nie będą stanowiły czynności podlegających opodatkowaniu VAT w rozumieniu art. 5, 7 lub 8 ustawy o VAT.
Jak wskazali Państwo w opisie sprawy:
W związku z powyższym w okolicznościach niniejszej sprawy, nie wykonują/nie będą Państwo wykonywali na rzecz Mieszkańców jakichkolwiek świadczeń w ramach ww. Projektu. Nie wykonują/nie będą Państwo również wykonywali żadnych czynności przy wykorzystaniu majątku powstałego w związku z realizacją ww. Projektu, a powstały majątek będzie stanowił własność Mieszkańców biorących udział w projekcie. Jedyną czynnością, którą wykonają Państwo na rzecz Mieszkańców, jest/będzie przekazanie im środków pieniężnych (grantów) z uzyskanego w ramach ww. Projektu dofinansowania.
A zatem stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie nie wykonują/nie będą Państwo wykonywali na rzecz Mieszkańców żadnych czynności, które stanowią/będą stanowiły czynności podlegające opodatkowaniu VAT na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy w związku z art. 7 i art. 8 ustawy.
W konsekwencji Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 2 uznałem za prawidłowe.
Odnosząc się natomiast do kwestii opodatkowania podatkiem VAT otrzymanego przez Państwa dofinansowania wskazać należy, że analiza przedstawionego opisu sprawy, treści cytowanych przepisów prawa podatkowego oraz orzecznictwa TSUE prowadzi do wniosku, że przekazane przez Państwa Mieszkańcom środki pieniężne z dofinansowania uzyskanego w ramach programu Fundusze Europejskie dla (...) 2021-2027 w postaci zwrotu kosztów dla Mieszkańców w związku z realizacją Projektu, nie stanowią/nie będą stanowiły dopłaty do ceny, gdyż nie wejdą Państwo w rolę inwestora, a ponadto, jak wyżej wskazano - nie świadczą/nie będą Państwo świadczyć usług na rzecz Mieszkańców biorących udział w Projekcie.
Należy zatem uznać, że czynność przekazania środków w formie pieniężnej Grantobiorcom nie stanowi/nie będzie stanowiła świadczenia usług ani dostawy towarów. Jak wyżej wskazano, nie świadczą/nie będą Państwo świadczyć na rzecz Mieszkańców biorących udział w Projekcie jakichkolwiek czynności. Z wniosku wynika również, że faktury dokumentujące usługi, urządzenia i materiały związane z Projektem będą wystawiane na Grantobiorców, z wyjątkiem nadzoru inwestorskiego, które poniosą Państwo. Państwo zrealizują projekt przekazując środki pieniężne Mieszkańcom i nie pobierają/nie będą Państwo pobierać od Mieszkańców opłat w związku z udziałem w ww. Projekcie. Przedstawione okoliczności sprawy wskazują zatem, że są Państwo Grantodawcą i nie angażują się w realizację Projektu.
Zatem, jeżeli przedmiotem realizowanego przez Państwa (beneficjenta) na rzecz Grantobiorcy (Mieszkańca) działania jest jedynie przekazanie środków pieniężnych jako zwrot kosztów i operacji tej nie będą towarzyszyły żadne inne świadczenia pomiędzy Państwem a Mieszkańcem, to zwrot kosztów na rzecz Grantobiorcy (Mieszkańca) nie stanowi / nie będzie stanowić czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT (nie rodzi obowiązku podatkowego). Przekazywanych środków pieniężnych Mieszkańcowi (inwestorowi) w celu dofinansowania na realizację ww. Projektu nie można uznać za wynagrodzenie za świadczoną usługę lub dopłatę do ceny (brak świadczenia usługi i dostawy towaru) w myśl art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.
W konsekwencji otrzymane przez Państwa dofinansowanie na realizację Projektu nie stanowi/ nie będzie stanowiło podstawy opodatkowania, o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy oraz nie podlega/nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.
A zatem Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 uznałem za prawidłowe.
Odnosząc się do kwestii prawa do odliczenia w związku z realizacją Projektu wskazać należy, że podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy. Zgodnie z tym przepisem:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Stosownie do art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.
Jak wynika z powołanych przepisów, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi, tzn. których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).
Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.
Ponadto podkreślić należy, że ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Ten ostatni przepis określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Aby podmiot mógł skorzystać z prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, związany z dokonanym nabyciem towarów i usług, w pierwszej kolejności winien spełnić przesłanki umożliwiające uznanie go - dla tej czynności - za podatnika podatku od towarów i usług, działającego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
Co do zasady, status podatnika związany jest z prowadzeniem przez dany podmiot działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy:
1. Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
2. Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Z treści powołanych przepisów wynika, że za podatnika VAT będzie uznany tylko taki podmiot, który dokonuje czynności zmierzających do wykorzystania nabytych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.
Stosownie do art. 15 ust. 6 ustawy:
Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Z powołanych przepisów wynika, że organy władzy publicznej nie będą podatnikami podatku od towarów i usług w związku z realizacją zadań, które podejmują jako podmioty prawa publicznego, nawet jeśli pobierają należności, opłaty lub składki. Organy te, będą natomiast podatnikami podatku od towarów i usług, w przypadku wykonywanych przez nie czynności na podstawie umów cywilnoprawnych.
Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
W świetle przepisu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 662):
Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.
Na mocy art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:
Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:
Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy.
Odnosząc się zatem do powyższego powtórzyć należy, że zgodnie z powołanymi wyżej przepisami, odliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 ustawy uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane przez podatnika podatku VAT w ramach działalności gospodarczej do wykonywania czynności generujących podatek należny.
W omawianej sprawie związek taki nie występuje, jak Państwo wskazali - realizacja zadania mieści się w katalogu zadań własnych gminy, a ponoszone przez Państwa wydatki na Projekt, tj. na usługi zarządzania i zapewnienia nadzoru nad Projektem, nie są/nie będą wykorzystywane do czynności opodatkowanych podatkiem VAT. Ponadto, jak wyżej wskazano, nie wykonują/nie będą Państwo wykonywali na rzecz Mieszkańców jakichkolwiek czynności, które podlegałyby opodatkowaniu podatkiem VAT.
Mając zatem na uwadze opis sprawy oraz powołane przepisy prawa należy stwierdzić, że nie mają/nie będą mieli Państwo prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego w związku z realizacją projektu pn. „Poprawa dostępności architektonicznej dla mieszkańców gminy (...)”. Powyższe wynika z faktu, że w analizowanym przypadku nie są/nie zostaną spełnione -wskazane w art. 86 ust. 1 ustawy - przesłanki warunkujące prawo do odliczenia podatku naliczonego, tj. ponoszone wydatki na realizację ww. zadania, nie są/nie będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.
W związku z tym Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 3 jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili, i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia oraz zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili, i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Pojęcie „kosztu kwalifikowalnego” nie jest pojęciem podatkowym i organy podatkowe nie są właściwe do rozstrzygania wątpliwości podatników odnośnie możliwości zaliczania wartości podatku od towarów i usług do kosztów kwalifikowalnych. Kwestię tę rozstrzygają bowiem przepisy regulujące zasady korzystania ze środków pomocowych. Zasady i przepisy podatkowe przywołane w uzasadnieniu niniejszej interpretacji mogą być jedynie pomocne dla Państwa przy dokonywaniu oceny, czy podatek VAT w tej sytuacji powinien być kosztem kwalifikowalnym. W związku z powyższym nie zajęto stanowiska w tej sprawie.
Zaznacza się także, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu sprawy. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem sprawy podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swą aktualność.
Jednocześnie należy podkreślić, że niniejsza interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy, co oznacza, że w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo