Interpretacja 0114-KDIP4-1.4012.612.2025.2.SK

Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

31 października 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 14 października 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnili go Państwo pismem z 26 listopada 2025 r. – w odpowiedzi na wezwanie.

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Miasto (...) (dalej: Miasto) jest czynnym zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług (VAT).

Z dniem 1 stycznia 2017 r. podjęła scentralizowane rozliczanie podatku VAT wraz z jednostkami organizacyjnymi Miasta (...) i zakładem budżetowym. 31 maja 2023 r. nastąpiła likwidacja samorządowego zakładu budżetowego. Zlikwidowany samorządowy zakład budżetowy został przejęty przez istniejącą jednostkę budżetową pod nazwą Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji w (...), która przejęła zadania realizowane przez zlikwidowany zakład.

Jako jednostka samorządu terytorialnego (dalej: JST) posiada osobowość prawną nadaną ustawowo przez art. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1153 ze zm.) i prowadzi gospodarkę finansową na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. 2024 poz. 1530 ze zm.). Miasto wykonuje przede wszystkim tzw. zadania własne i na mocy art. 7 ust. 1 pkt 10 ustawy o samorządzie gminnym. Zadania publiczne wykonywane przez gminę można podzielić na zadania własne oraz zadania zlecone.

Zadaniem własnym gminy jest zaspokojenie zbiorowych potrzeb jej mieszkańców, a w szczególności zadania własne obejmują sprawy: utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych (art. 7 ust. 1 pkt 3 USG) oraz zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. 2025 poz. 733 ze zm.). A także inne zadania własne nałożone na jednostkę odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostało powołane. Zdecydowana większość tych zadań jest wykonywana przez Miasto w ramach reżimu publicznoprawnego, niektóre czynności Miasto wykonuje na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych, traktując je jako podlegające przepisom ustawy o VAT.

Miasto (...) przystąpiło do Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast dofinansowanego z Drugiej Edycji Szwajcarskiej Pomocy Finansowej dla wybranych Państw Członkowskich Unii Europejskiej w celu zmniejszenia różnic społeczno-gospodarczych w obrębie Unii Europejskiej dla miast ubiegających się o wsparcie w ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast. Główne działania w projekcie:

1)  wzmocnienie systemu gospodarki odpadami komunalnymi;

2)  zielona i ekologiczna przestrzeń;

3)  budowa Przedszkola Miejskiego nr (…) „…” w (...);

4)  Centrum Inicjatyw Młodzieżowych;

5)  Budowa świetlicy wiejskiej w miejscowości (…) z pomieszczeniem ukrycia doraźnego - etap II;

6)  Budowa nowoczesnego Punktu Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych; oraz projekty uzupełniające;

7)  Budowa internatu Zespołu Szkół Zawodowych (…);

8)  Kompleksowa wymiana oświetlenia miejskiego zewnętrznego w mieście (...).

Ubiegając się o dofinansowanie na powyższe zadania Miasto wykazało podatek VAT naliczony od wydatków na przedmiotową Inwestycję jako wydatek kwalifikowalny w ramach tych zadań. Inwestycja zostanie sfinansowana ze środków pochodzących z ww. Programu planowanych do realizacji na lata 2026-2029.

Dofinansowanie będzie stanowiło 100% kwoty poniesionych kosztów kwalifikowalnych.

Ad 6) Działanie nr 6 obejmuje budowę nowoczesnego Punktu Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych w (...) (dalej: PSZOK), które jest celem szczegółowym: „Zaangażowanie obywatelskie i przejrzystość” a obszarem tematycznym: „Zarządzanie Odpadami” tytuł projektu: „(...) - młodzi w centrum” powyższego Programu Współpracy Szwajcarsko - Polskiej. Projekt zakłada rozbudowę PSZOK jako centralnego punktu gospodarki odpadami komunalnymi w (...). Na terenie Punktu Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych znajdą się obiekty tj. budynek obsługi, waga najazdowa, wiata magazynowa na odpady problemowe i sprzęt, zadaszona rampa rozładunkowa, boksy magazynowe oraz strefa rozdrabniania materiałów, a także przewidziano budowę parkingów, dróg wewnętrznych, zieleni izolacyjnej i przestrzeni małej architektury.

PSZOK będzie podzielony na dwie strefy funkcjonalne: dla mieszkańców i dla sektora zawodowego. Mieszkańcy będą mogli dostarczać odpady w wyznaczonej strefie, gdzie zostaną one posortowane do odpowiednich pojemników, kontenerów lub boksów magazynowych.

W strefie zawodowej prowadzone będą prace związane z dalszym przetwarzaniem odpadów, a przede wszystkim rozdrabnianie, demontaż oraz przygotowanie odpadów do transportu i recyklingu. W ramach projektu ma być zakupiony rozdrabniacz mobilny oraz ładowarka teleskopowa, które usprawnią proces przygotowywania odpadów do dalszego przetwarzania, zmniejszając ich objętość i ułatwiając logistykę transportu. Nowoczesny PSZOK pozwoli na pełne wykorzystanie potencjału recyklingu, co wpłynie na zmniejszenie ilości przekazywanych odpadów na składowiska. Odbiorcami działania będą przede wszystkim mieszkańcy (...) oraz gminy (...) zgodnie z zawartym porozumieniem międzygminnym.

Mieszkańcy (...) stanowią głównych odbiorców PSZOK, który zostanie wyposażony w nowoczesną infrastrukturę umożliwiającą selektywną zbiórkę różnych rodzajów odpadów komunalnych. Mieszkańcy będą mieli możliwość przekazania takich odpadów jak: papier, metale, tworzywa sztuczne, szkło, odpady wielkogabarytowe, chemikalia, sprzęt elektryczny i elektroniczny, tekstylia, odpady biodegradowalne. Mieszkańcy będą mieli łatwiejszy dostęp do legalnego miejsca i zgodnego z zasadami sposobu pozbycia się odpadów problemowych przy tym ograniczając składowanie na nielegalnych wysypiskach.

Mieszkańcy gminy (...) są odbiorcami pośrednimi PSZOK na mocy porozumienia międzygminnego zawartego w 2014 roku i obowiązującego na bieżące lata. Dzięki współpracy między Miastem (...) a Gminą (...) zwiększa się efektywność wykorzystania PSZOK oraz ogranicza koszty dla obu jednostek.

Ostatecznym efektem budowy nowoczesnego PSZOK będzie stworzenie zrównoważonego systemu gospodarowania odpadami, który na celu ma poprawę jakości życia mieszkańców (...) i gminy (...).

Za eksploatację rozbudowanego Punktu Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych odpowiedzialne będzie (...) Przedsiębiorstwo Komunalne sp. z o. o. (dalej: OPK, Spółka), działające jako spółka komunalna, której Miasto jest założycielem i 100% udziałowcem.

OPK jest podmiotem wpisanym do rejestru przedsiębiorców KRS (Krajowy Rejestr Sądowy), zgodnie z wypisem przedmiotem przeważającej działalności Spółki jest działalność oznaczona numerem PKD 38.11.Z - zbieranie odpadów inne niż niebezpieczne.

Jedynym udziałowcem (...) Przedsiębiorstwa Komunalnego Sp. z o. o. jest Miasto (...). Spółka jest samodzielnym podatnikiem VAT.

(...) Przedsiębiorstwo Komunalne sp. z o. o. zostało powołane zgodnie z:

‒      Uchwałą Nr (…) Rady Miasta (...) z dnia 5 października 2017 r. w paragrafie 1 ust. 2 określono, iż „Podstawowym celem Spółki będzie realizowanie zadań o charakterze użyteczności publicznej wynikających z przepisów o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz o odpadach, a także pozyskiwania środków finansowych na budowę i rozbudowę składowiska i budowę nowych obiektów unieszkodliwiania odpadów”;

‒      Umową Spółki zawartej w formie aktu notarialnego z dnia 30 października 2017 r. Rep. A. Nr (…) ze zmianami - w paragrafie 5 ust. 1 „(...) Spółka powstała w celu realizacji zadań o charakterze użyteczności publicznej wynikających z przepisów o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz o odpadach, a także pozyskiwania środków finansowych na budowę i rozbudowę składowiska i budowę nowych obiektów unieszkodliwiania odpadów”.

Eksploatacja PSZOK będzie finansowana z budżetu miasta oraz z wpływów z opłat za gospodarowanie odpadami. OPK będzie odpowiedzialne za utrzymanie infrastruktury, a także konserwację urządzeń i maszyn. Nowoczesny PSZOK zwiększy efektywność systemu recyklingu w (...), co przyczyni się do zmniejszenia ilości odpadów trafiających na składowiska i realizacji celów środowiskowych.

PSZOK zostanie wybudowany przez Miasto (...), natomiast jego działalność zostanie powierzona spółce komunalnej OPK.

Funkcjonowanie nowo powstałego PSZOK zostanie powierzone na podstawie umowy powierzenia na okres 4 lat od dnia podpisania umowy świadczenia usług w zakresie prowadzenia PSZOK. Spółka będzie świadczyła usługę na warunkach określonych w umowie oraz zgodnie z przepisami prawa obowiązującego na obszarze Miasta (...) oraz będzie dążyła do osiągnięcia jak najwyższych standardów świadczenia usług.

OPK z tytułu realizacji powierzonych zadań w zakresie prowadzenia PSZOK będzie przysługiwało wynagrodzenie obejmujące następujące koszty:

‒      całość kosztów bezpośrednich związanych z wykonywaniem powierzonych zadań powiększonych o odpowiedni udział kosztów stałych jednostki, a także o wydatki inwestycyjne konieczne do odpowiedniego wykonywania zadań,

‒      rozsądny zysk.

Wysokość wynagrodzenia będzie obliczana jako niezbędna kwota konieczna do utrzymania stanu środków pieniężnych, gwarantujących pokrycie wszystkich wydatków oraz osiągnięcie rozsądnego zysku. W związku z tym, że funkcjonujący PSZOK będzie mógł uzyskiwać przychody ze sprzedaży, np. surowców wtórnych, tj. metal, szkło, tworzywa sztuczne, zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego - dochody te będą pomniejszały należne wynagrodzenie. Wynagrodzenie będzie wypłacane comiesięcznie w formie ustalonego ryczałtu - co miesiąc Spółka będzie przedkładała rozliczenie poniesionych kosztów za zrealizowane usługi w ramach zawartej umowy w terminie do końca następującego miesiąca, wysokość wynagrodzenia naliczonego zgodnie z miesięcznym rozliczeniem będzie korygowana do wysokości rzeczywistych kosztów w terminie 7 dni od otrzymania faktury.

Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. 2025 r. poz. 775 ze zm.). W myśl tego przepisu w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy: Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:

a)  nabycia towarów i usług,

b)  dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.

Warunkiem, który daje podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi.

Podatnik nie ma prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od nabywanych towarów i usług, których nie będzie wykorzystywał do wykonywania czynności opodatkowanych (czyli będzie wykorzystywał do czynności zwolnionych od podatku oraz niepodlegających temu podatkowi).

Art. 88 ustawy zawiera listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Tylko podatnik podatku od towarów i usług, w ramach prowadzonej działalności gospodarczej ma prawo do odliczenia podatku.

Art. 15 ust. 1 ustawy: Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Art. 15 ust. 2 ustawy: Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Art. 15 ust. 6 ustawy: Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Organy władzy publicznej nie są podatnikami podatku od towarów i usług w związku z realizacją zadań, które podejmują jako podmioty prawa publicznego, nawet jeśli pobierają należności, opłaty lub składki. Organy te są podatnikami VAT w przypadku wykonywanych czynności na podstawie umów cywilnoprawnych.

Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności:

·      czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników,

·      czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Rolę gminy szczegółowo określa ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym:

Art. 2 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym: Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.

Art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym: Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.

Art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym: Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz.

Art. 7 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym: Ustawy określają, które zadania własne gminy mają charakter obowiązkowy. Nabywcą/odbiorcą faktur dokumentujących poniesione wydatki na realizację przedmiotowego zadania inwestycyjnego będzie Miasto (...).

Wyłączenie organów władzy publicznej z kategorii podatników ma charakter wyłączenia podmiotowo-przedmiotowego, w przypadku którego muszą zostać spełnione dwa warunki:

1)  dotyczy wyłącznie organów władzy publicznej,

2)  odnosi się tylko do tych czynności, które związane są z realizacją zadań nałożonych na te podmioty przepisami prawa i do realizacji których zostały one powołane.

Wyłączenie z grona podatników VAT organów władzy publicznej jest możliwe tylko wtedy, gdy wykonują one czynności w ramach przypisanych im specyficznych zadań i funkcji państwowych np. w zakresie administracji, sądownictwa, obrony narodowej. Wówczas wyłączenie z opodatkowania nie prowadzi do naruszenia zasad konkurencji. Organy władzy publicznej są podatnikami VAT jedynie w zakresie czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych.

Zgonie z art. 15 ust. 6 ustawy należy więc zauważyć, że wyłączenie wszelkich organów władzy publicznej oraz innych organów podlegających prawu publicznemu z kategorii podatników podatku od towarów i usług w odniesieniu do czynności wykonywanych przez te podmioty w charakterze władz publicznych. Podatnikiem podatku od towarów i usług jest więc również organ władzy publicznej, jeżeli w stosunku do określonej czynności lub transakcji zachowuje się jak podmiot gospodarczy. Z tego właśnie względu, ustawodawca uznał w art. 15 ust. 6 ustawy, że organy nie są podatnikami w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie umów cywilnoprawnych.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach:

Utrzymanie czystości i porządku w gminach należy do obowiązkowych zadań własnych gminy.

Art. 3 ust. 2 pkt 5 i pkt 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach: Gminy zapewniają czystość i porządek na swoim terenie i tworzą warunki niezbędne do ich utrzymania, a w szczególności:

5)  zapewniają selektywne zbieranie odpadów komunalnych obejmujące co najmniej: papier, metale, tworzywa sztuczne, szkło, odpady opakowaniowe wielomateriałowe oraz bioodpady;

6)  tworzą w sposób umożliwiający łatwy dostęp wszystkim mieszkańcom gminy punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych, które zapewniają przyjmowanie co najmniej odpadów komunalnych wymienionych w pkt 5, odpadów niebezpiecznych, przeterminowanych leków i chemikaliów, odpadów niekwalifikujących się do odpadów medycznych, które powstały w gospodarstwie domowym w wyniku przyjmowania produktów leczniczych w formie iniekcji i prowadzenia monitoringu poziomu substancji we krwi, w szczególności igieł i strzykawek, zużytych baterii i akumulatorów, zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, mebli i innych odpadów wielkogabarytowych, zużytych opon oraz odpadów tekstyliów i odzieży, a także odpadów budowlanych i rozbiórkowych z gospodarstw domowych.

Art. 6c ust. 1 i 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach:

1.  Gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy.

2.  Rada gminy może, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne.

Art. 6h pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach: Opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi są obowiązani ponosić właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c, albo zamówienia publicznego na odbieranie i zagospodarowanie tych odpadów.

Art. 6k ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach: Rada gminy, w drodze uchwały:

1)  dokona wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi spośród metod określonych w art. 6j ust. 1 i 2 oraz ustali stawkę takiej opłaty; dopuszcza się stosowanie więcej niż jednej metody ustalenia opłat na obszarze gminy;

2)  ustali stawkę opłaty za pojemnik lub worek o określonej pojemności, przeznaczony do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości

Art. 6m ust. 1 pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach: Deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi są obowiązani złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta właściciele nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy.

Art. 6r ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach: Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi dochód gminy.

Art. 6r ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach: Z pobranych opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi gmina pokrywa koszty funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, które obejmują koszty:

1)  odbierania, transportu, zbierania, odzysku i unieszkodliwiania odpadów komunalnych;

2)  tworzenia i utrzymania punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych;

3)  obsługi administracyjnej tego systemu;

4)  edukacji ekologicznej w zakresie prawidłowego postępowania z odpadami komunalnymi.

Art. 6r ust. 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach: Rada gminy określi, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, szczegółowy sposób i zakres świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów, w zamian za uiszczoną przez właściciela nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w szczególności częstotliwość odbierania odpadów komunalnych od właściciela nieruchomości i sposób świadczenia usług przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych.

Art. 6r ust. 3a ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach: W uchwale, o której mowa w ust. 3, dopuszcza się ograniczenie ilości zużytych opon, odpadów wielkogabarytowych i odpadów stanowiących części roślin pochodzących z pielęgnacji terenów zielonych, ogrodów, parków i cmentarzy, stanowiących odpady komunalne, oraz odpadów budowlanych i rozbiórkowych z gospodarstw domowych, odbieranych lub przyjmowanych przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości w zamian za pobraną opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Art. 6r ust. 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach: Rada gminy może określić, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, rodzaje dodatkowych usług świadczonych przez gminę w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów, sposób ich świadczenia oraz wysokość cen za te usługi.

Biorąc pod uwagę powyższe przepisy, należy stwierdzić, że czynności polegające na odbiorze odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, dla których ustalone zostaną opłaty na podstawie Uchwały Rady Miasta mają charakter przedmiotowy, tzn. polegają na odbiorze i zagospodarowaniu odpadów komunalnych oraz znajdują swoją podstawę w przepisach ww. ustawy oraz przepisach prawa miejscowego. Z tytułu pobierania opłat odnośnie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów, Gminy są wyłączone z opodatkowania podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy, a pobierana opłata, w związku z przepisami ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, ma charakter publicznoprawny i nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Zatem ustalona i pobierana opłata za odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowanie tych odpadów, ustalona na podstawie Uchwały Rady Miasta nie powinna podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT.

Ustalona i pobierana opłata za odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowanie tych odpadów, ustalona na podstawie Uchwały Rady Miasta (...) (…) z dnia 14 grudnia 2020 r. nie powinna podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT.

Skoro opłaty za świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów, ustalone na podstawie Uchwały Rady Miasta, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT nie można uznać więc, że Miasto pobierając takie opłaty nabędzie prawo do odliczenia podatku naliczonego w związku z wydatkami dotyczącymi realizacji zadania inwestycyjnego „Budowa nowoczesnego Punktu Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych”.

Opłaty w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów, nie będą dotyczyły czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

W związku z realizacją przedmiotowego zadania Miasto nie spełnia podstawowej przesłanki, która pozwala na odliczenie podatku naliczonego, jaką jest związek nabywanych towarów i usług z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi.

Miasto jest wyłączone z opodatkowania podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy, a pobierana opłata, w związku z przepisami ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, ma charakter publicznoprawny i nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Tym samym, Miasto nie ma - na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy o VAT - prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od wydatków związanych z realizacją przedmiotowego zadania, ani prawa do jego zwrotu - zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy o VAT.

Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu zdarzenia przyszłego

Przedmiotem porozumienia jest powierzenie przez Gminę (...) Miastu (...) zadania publicznego w zakresie prowadzenia punktu selektywnej zbiórki odpadów komunalnych dla mieszkańców Gminy (...). Porozumienie zostało zawarte w dniu 26 kwietnia 2024 r. na 10 lat

Wysokość opłat, które Gmina (...) będzie wnosiła w związku ze zorganizowaniem przez Wnioskodawcę Punktu Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych uzależniona jest od poniesionych kosztów związanych z prowadzeniem PSZOK.

Koszty ponoszone przez Gminę (...) na utrzymanie Punktu (m. in.: media, płace, dozór, remonty, konserwacje, gospodarowanie odpadami) są naliczane przez Miasto (...) w wysokości odpowiadającej stosunkowi liczby mieszkańców Gminy (...) do liczby mieszkańców Miasta (...).

Podstawą do rozliczenia kosztów jest stosunek liczby ludności zamieszkującej Miasto i Gminę (...) na podstawie danych GUS na dzień 31 grudnia roku poprzedzającego rok budżetowy o dwa lata zgodnie z porozumieniem zawartym w dniu 26 kwietnia 2024 r. z Gminą (...) na powierzenie wykonania zadania publicznego w zakresie prowadzenia PSZOK dla mieszkańców Gminy (...).

Gmina (...) dokonuje wpłat na podstawie noty obciążeniowej, którą wystawia Miasto (...) i są one dochodem Miasta (...) w całości przeznaczanym na koszty funkcjonowania Systemu gospodarowania odpadami komunalnymi - koszty prowadzenia PSZOK.

Miasto wykonuje zadania z zakresu władzy publicznej określone w przepisach ustawy o samorządzie gminnym. Zgodnie art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2025 r. poz. 1153), dokonując utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych zaspokaja zbiorowe potrzeby wspólnoty należące do zadań własnych gminy. Określony w ustawie z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2025 r. poz. 733 z późn. zm.) charakter opłaty wskazuje, iż w istocie mamy do czynienia z „daniną publiczną” - opłata ustalana jest w sposób określony w ustawie i stanowi dochód gminy przeznaczony na działania wykonywane w interesie publicznym. Powyższa opłata nie mieści się bowiem w katalogu czynności opodatkowanych z art. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. Miasto pobierając opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi od Gminy (...) zgodnie z zawartym porozumieniem nie działa jako podatnik podatku od towarów i usług na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy. Tym samym opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.

Pytanie

Czy Miastu (...) przysługuje prawo do zwrotu podatku naliczonego VAT z tytułu wydatków ponoszonych w ramach budowy nowoczesnego Punktu Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych w ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast?

Państwa stanowisko w sprawie

W myśl art. 15 ust. 6 ustawy o VAT: nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Jednostki samorządu terytorialnego na gruncie podatku VAT mogą występować jako podatnicy podatku od towarów i usług, gdy wykonują czynności na postawie umów cywilnoprawnych lub jako podmioty niebędące podatnikami tego podatku, gdy realizują zadania nałożone na nie odrębnymi przepisami.

Miasto wykonuje zadania z zakresu władzy publicznej określone w przepisach ustawy o samorządzie gminnym. Zgodnie art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2025 r. poz. 1153), dokonując utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych zaspokaja zbiorowe potrzeby wspólnoty należące do zadań własnych gminy. Określony w ustawie z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2025 r. poz. 733 z późn. zm.) charakter opłaty wskazuje, iż w istocie mamy do czynienia z „daniną publiczną” - opłata ustalana jest w sposób określony w ustawie i stanowi dochód gminy przeznaczony na działania wykonywane w interesie publicznym.

Powyższa opłata nie mieści się bowiem w katalogu czynności opodatkowanych z art. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. Miasto pobierając opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie działa jako podatnik podatku od towarów i usług na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy. Tym samym opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.

Odbiór odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości w ramach przepisów ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach są czynnościami w zakresie odbioru i zagospodarowania odpadów komunalnych i mieszczą się w zakresie zadań własnych gminy. nałożonych na jednostki samorządu terytorialnego przez stosowne przepisy i w związku z jego realizacją Miasto nie występuje w charakterze podatnika podatku VAT.

Czynności polegające na odbiorze odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, dla których ustalone zostały opłaty na podstawie Uchwały Rady Miasta mają charakter przedmiotowy, tzn. polegają na odbiorze i zagospodarowaniu odpadów komunalnych oraz znajdują swoją podstawę w przepisach ww. ustawy oraz przepisach prawa miejscowego.

Ustalona i pobierana opłata za odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowanie tych odpadów, ustalona na podstawie Uchwały Rady Miasta (...) (…) z dnia 14 grudnia 2020 r. nie powinna podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT. Skoro opłaty za świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów, ustalone na podstawie Uchwały Rady Miasta, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT nie można uznać więc, że Miasto pobierając takie opłaty nabędzie prawo do odliczenia podatku naliczonego w związku z wydatkami dotyczącymi realizacji zadania inwestycyjnego „(...)”.

Miasto (...) stoi na stanowisku, iż warunek uprawniający do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego nie jest spełniony, ponieważ efekty przedmiotowej inwestycji nie będą miały związku z czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT.

Tak więc z tytułu pobierania opłat odnośnie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów, Miasto jest wyłączone z opodatkowania podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy, a pobierana opłata, w związku z przepisami ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, ma charakter publicznoprawny i nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Tym samym, Miasto nie ma - na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy o VAT - prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od wydatków związanych z realizacją przedmiotowego zadania, ani prawa do jego zwrotu - zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy o VAT.

Zdaniem Miasta (...) Miastu nie przysługuje prawo do obniżenia kwot podatku VAT należnego o kwoty podatku VAT naliczonego od wydatków związanych z realizacją przedmiotowego zadania.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.) – zwanej dalej „ustawą”:

W myśl art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:

Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy:

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje gdy:

‒      podatek odlicza podatnik podatku od towarów i usług,

‒      towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.

Warunkiem, który daje podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi.

Podatnik nie ma prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od nabywanych towarów i usług, których nie będzie wykorzystywał do wykonywania czynności opodatkowanych (czyli będzie wykorzystywał do czynności zwolnionych od podatku oraz niepodlegających temu podatkowi).

Art. 88 ustawy zawiera listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Generalną zasadę uprawniającą do odliczenia podatku naliczonego uzupełniają regulacje zawarte m.in. w art. 86 ust. 2a ustawy i następne.

Według art. 86 ust. 2a ustawy:

Zgodnie z art. 86 ust. 2b ustawy:

W myśl art. 86 ust. 2d ustawy:

Według art. 86 ust. 2g ustawy:

Zgodnie z art. 86 ust. 2h ustawy:

W myśl art. 86 ust. 22 ustawy:

Na podstawie powyższej delegacji, zostało wydane rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 999), zwane dalej rozporządzeniem. Podatnikami, do których odnoszą się przepisy zawarte w rozporządzeniu, są jednostki samorządu terytorialnego, samorządowe instytucje kultury, państwowe instytucje kultury, uczelnie publiczne, instytuty badawcze.

Dla jednostek samorządu terytorialnego takich jak gmina nie ustala się jednego sposobu określenia proporcji (prewspółczynnika) dla całej jednostki (gminy) jako osoby prawnej, tylko odrębne sposoby (prewspółczynniki) dla poszczególnych jej jednostek organizacyjnych.

Zgodnie z § 2 pkt 8 rozporządzenia:

Według § 3 ust. 1 rozporządzenia:

Stosownie do § 3 ust. 4 rozporządzenia:

Art. 86 ust. 2a ustawy odnosi się do sytuacji, gdy podatnik nabywa towary i usługi, przeznaczone do wykorzystywania zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza (z określonymi wyjątkami, które przepis ten wskazuje). Natomiast gdy podatnik w ramach działalności gospodarczej wykonuje czynności opodatkowane podatkiem od towarów i usług oraz zwolnione z opodatkowania, powinien stosować uregulowania zawarte w art. 90 ustawy. Stanowią one uzupełnienie przepisów art. 86 ustawy.

Jeśli zakupy są bezpośrednio związane z działalnością opodatkowaną, podatnik, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy, odlicza podatek naliczony w całości. Natomiast, gdy takie przyporządkowanie nie jest możliwe, a wydatki służą zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, podatnik winien ustalić proporcję, o której mowa w art. 86 ust. 2a ustawy (tzw. Prewspółczynnik).

Podstawowym warunkiem, który uprawnia do odliczenia podatku naliczonego jest związek nabywanych towarów i usług ze sprzedażą generującą podatek należny.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy:

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Według art. 2 pkt 22 ustawy:

Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy:

Dostawa towarów i świadczenie usługi co do zasady podlegają opodatkowaniu wówczas, gdy są wykonywane odpłatnie. Aby uznać dane świadczenie za odpłatne musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Oba warunki muszą być spełnione łącznie, aby świadczenie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Przy czym przepisy ustawy nie określają postaci wynagrodzenia.

W myśl art. 8 ust. 2a ustawy:

Nie każda czynność, stanowiąca dostawę towarów lub świadczenie usług w rozumieniu art. 7 ust. 1 oraz art. 8 ust. 1 ustawy, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT, musi być wykonana przez podatnika.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy:

W myśl art. 15 ust. 2 ustawy:

Według art. 15 ust. 6 ustawy:

Wyłączenie organów władzy publicznej z kategorii podatnika ma charakter podmiotowo-przedmiotowy.

Powyższy zapis jest odzwierciedleniem art. 13 ust. 1 obowiązującej Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11 grudnia 2006, str. 1, ze zm.), zwanej dalej Dyrektywą 2006/112/WE Rady, zgodnie z którym:

Oznacza to, że organ władzy publicznej będzie uznany za podatnika podatku od towarów i usług w dwóch przypadkach, tj. gdy wykonuje czynności:

‒    inne niż te, które mieszczą się w ramach jego zadań, oraz

‒    mieszczące się w ramach zadań, ale czyni to na podstawie umów cywilnoprawnych.

Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Zatem, jednostki samorządu terytorialnego są podatnikami podatku od towarów i usług jedynie w zakresie wszelkich czynności, które mają charakter cywilnoprawny. Będą to zatem wszystkie realizowane przez te jednostki czynności w sferze ich aktywności cywilnoprawnej, np. czynności sprzedaży, zamiany (nieruchomości i ruchomości), wynajmu, dzierżawy, itp., umów prawa cywilnego (nazwanych i nienazwanych). Tylko w tym zakresie ich czynności mają bowiem charakter działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1153 ze zm.):

Według art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:

Art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym stanowi, że:

W myśl art. 18 ust. 2 pkt 12 ustawy o samorządzie gminnym:

Zgodnie z art. 74 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:

Według art. 74 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym:

Art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 733) stanowi, że:

W myśl art. 6r ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach:

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2, 25, 30 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1834 ze zm.):

W myśl art. 29 ust. 1, 2 ustawy o odpadach:

Według art. 29a ust. 1-3 ustawy o odpadach:

Zgodnie z art. 35 ust. 6 ustawy o odpadach:

Z opisu sprawy wynika, że są Państwo czynnym zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług.

Przystąpili Państwo do Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast dofinansowanego z Drugiej Edycji Szwajcarskiej Pomocy Finansowej dla wybranych Państw Członkowskich Unii Europejskiej w celu zmniejszenia różnic społeczno-gospodarczych w obrębie Unii Europejskiej dla miast ubiegających się o wsparcie w ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast.

Działanie nr 6 obejmuje budowę nowoczesnego Punktu Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych w (...). Projekt zakłada rozbudowę PSZOK jako centralnego punktu gospodarki odpadami komunalnymi w (...). Na terenie Punktu Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych znajdą się obiekty tj. budynek obsługi, waga najazdowa, wiata magazynowa na odpady problemowe i sprzęt, zadaszona rampa rozładunkowa, boksy magazynowe oraz strefa rozdrabniania materiałów, a także przewidziano budowę parkingów, dróg wewnętrznych, zieleni izolacyjnej i przestrzeni małej architektury.

PSZOK będzie podzielony na dwie strefy funkcjonalne: dla mieszkańców i dla sektora zawodowego. Mieszkańcy będą mogli dostarczać odpady w wyznaczonej strefie, gdzie zostaną one posortowane do odpowiednich pojemników, kontenerów lub boksów magazynowych.

W strefie zawodowej prowadzone będą prace związane z dalszym przetwarzaniem odpadów, a przede wszystkim rozdrabnianie, demontaż oraz przygotowanie odpadów do transportu i recyklingu. W ramach projektu ma być zakupiony rozdrabniacz mobilny oraz ładowarka teleskopowa, które usprawnią proces przygotowywania odpadów do dalszego przetwarzania, zmniejszając ich objętość i ułatwiając logistykę transportu. Nowoczesny PSZOK pozwoli na pełne wykorzystanie potencjału recyklingu, co wpłynie na zmniejszenie ilości przekazywanych odpadów na składowiska. Odbiorcami działania będą przede wszystkim mieszkańcy (...) oraz gminy (...) zgodnie z zawartym porozumieniem międzygminnym.

Mieszkańcy (...) stanowią głównych odbiorców PSZOK, który zostanie wyposażony w nowoczesną infrastrukturę umożliwiającą selektywną zbiórkę różnych rodzajów odpadów komunalnych. Mieszkańcy będą mieli możliwość przekazania takich odpadów jak: papier, metale, tworzywa sztuczne, szkło, odpady wielkogabarytowe, chemikalia, sprzęt elektryczny i elektroniczny, tekstylia, odpady biodegradowalne. Mieszkańcy będą mieli łatwiejszy dostęp do legalnego miejsca i zgodnego z zasadami sposobu pozbycia się odpadów problemowych przy tym ograniczając składowanie na nielegalnych wysypiskach.

Mieszkańcy gminy (...) są odbiorcami pośrednimi PSZOK na mocy porozumienia międzygminnego zawartego w 2014 roku i obowiązującego na bieżące lata. Dzięki współpracy między Państwem a Gminą (...) zwiększa się efektywność wykorzystania PSZOK oraz ogranicza koszty dla obu jednostek.

Za eksploatację rozbudowanego Punktu Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych odpowiedzialne będzie (...) Przedsiębiorstwo Komunalne sp. z o. o., działające jako spółka komunalna, której Państwo są założycielem i 100% udziałowcem. Spółka jest samodzielnym podatnikiem VAT.

Eksploatacja PSZOK będzie finansowana z budżetu miasta oraz z wpływów z opłat za gospodarowanie odpadami. OPK będzie odpowiedzialne za utrzymanie infrastruktury, a także konserwację urządzeń i maszyn. Nowoczesny PSZOK zwiększy efektywność systemu recyklingu w (...), co przyczyni się do zmniejszenia ilości odpadów trafiających na składowiska i realizacji celów środowiskowych.

PSZOK zostanie wybudowany przez Państwa, natomiast jego działalność zostanie powierzona spółce komunalnej OPK.

Funkcjonowanie nowo powstałego PSZOK zostanie powierzone na podstawie umowy powierzenia na okres 4 lat od dnia podpisania umowy świadczenia usług w zakresie prowadzenia PSZOK. Spółka będzie świadczyła usługę na warunkach określonych w umowie oraz zgodnie z przepisami prawa obowiązującego na obszarze Miasta (...) oraz będzie dążyła do osiągnięcia jak najwyższych standardów świadczenia usług.

OPK z tytułu realizacji powierzonych zadań w zakresie prowadzenia PSZOK będzie przysługiwało wynagrodzenie obejmujące następujące koszty:

• całość kosztów bezpośrednich związanych z wykonywaniem powierzonych zadań powiększonych o odpowiedni udział kosztów stałych jednostki, a także o wydatki inwestycyjne konieczne do odpowiedniego wykonywania zadań,
• rozsądny zysk.

Wysokość wynagrodzenia będzie obliczana jako niezbędna kwota konieczna do utrzymania stanu środków pieniężnych, gwarantujących pokrycie wszystkich wydatków oraz osiągnięcie rozsądnego zysku. W związku z tym, że funkcjonujący PSZOK będzie mógł uzyskiwać przychody ze sprzedaży, np. surowców wtórnych, tj. metal, szkło, tworzywa sztuczne, zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego - dochody te będą pomniejszały należne wynagrodzenie. Wynagrodzenie będzie wypłacane comiesięcznie w formie ustalonego ryczałtu - co miesiąc Spółka będzie przedkładała rozliczenie poniesionych kosztów za zrealizowane usługi w ramach zawartej umowy w terminie do końca następującego miesiąca, wysokość wynagrodzenia naliczonego zgodnie z miesięcznym rozliczeniem będzie korygowana do wysokości rzeczywistych kosztów w terminie 7 dni od otrzymania faktury.

Przedmiotem porozumienia jest powierzenie Państwu przez Gminę (...) zadania publicznego w zakresie prowadzenia punktu selektywnej zbiórki odpadów komunalnych dla mieszkańców Gminy (...). Porozumienie zostało zawarte w dniu 26 kwietnia 2024 r. na 10 lat

Wysokość opłat, które Gmina (...) będzie wnosiła w związku ze zorganizowaniem przez Wnioskodawcę Punktu Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych uzależniona jest od poniesionych kosztów związanych z prowadzeniem PSZOK.

Koszty ponoszone przez Gminę (...) na utrzymanie Punktu (m. in.: media, płace, dozór, remonty, konserwacje, gospodarowanie odpadami) są naliczane przez Państwa w wysokości odpowiadającej stosunkowi liczby mieszkańców Gminy (...) do liczby mieszkańców Miasta (...).

Podstawą do rozliczenia kosztów jest stosunek liczby ludności zamieszkującej Miasto i Gminę (...) na podstawie danych GUS na dzień 31 grudnia roku poprzedzającego rok budżetowy o dwa lata zgodnie z porozumieniem zawartym w dniu 26 kwietnia 2024 r. z Gminą (...) na powierzenie wykonania zadania publicznego w zakresie prowadzenia PSZOK dla mieszkańców Gminy (...).

Gmina (...) dokonuje wpłat na podstawie noty obciążeniowej, którą wystawiają Państwo i są one Państwa dochodem w całości przeznaczanym na koszty funkcjonowania Systemu gospodarowania odpadami komunalnymi - koszty prowadzenia PSZOK.

Państwa wątpliwości dotyczą prawa do zwrotu podatku naliczonego VAT z tytułu wydatków ponoszonych w ramach budowy nowoczesnego Punktu Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych.

W pierwszej kolejności należy rozstrzygnąć, czy z tytułu czynności, które będą Państwo wykonywali w związku z budową PSZOK będą Państwo działali jako podatnik podatku VAT.

Należy wskazać, że gospodarka odpadami komunalnymi w zakresie odpadów zebranych od mieszkańców Państwa gminy będzie związana z realizacją Państwa zadań własnych i będzie stanowić realizację celu publicznoprawnego, a nie realizację czynności wykonywanych w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Realizując te czynności nie będą Państwo występowali w charakterze podatnika podatku VAT zdefiniowanego w art. 15 ust. 1 ustawy.

W konsekwencji, nie będą Państwo mieli prawa do odliczenia podatku VAT z tytułu wydatków ponoszonych w związku z gospodarowaniem odpadami komunalnymi pochodzących z terenu Państwa gminy.

Należy również rozstrzygnąć, czy z tytułu czynności, które wykonują Państwo w ramach porozumienia działają Państwo jako podatnik podatku VAT.

Jak zostało wyżej wspomniane ustawa o samorządzie gminnym daje gminom możliwość zawierania porozumień międzygminnych w celu wspólnego wykonywania zadań publicznych. Dzięki takiemu porozumieniu międzygminnemu, gminy mogą wzajemnie powierzać sobie wykonywanie określonych zadań publicznych. Na skutek zawarcia porozumienia nie powstaje osobny podmiot, który samodzielnie wykonuje zadania tworzących go jednostek, ale jedynie jedna gmina przejmuje konieczność wykonywania zadań publicznych drugiej gminy. Gmina, realizuje te zadania poprzez swoje organy, jednostki. Na mocy tego porozumienia, na jedną gminę mogą przejść wyłącznie zadania publiczne innej gminy, co oznacza, że nie może być ono wykorzystywane do wspólnego realizowania innych zadań.

Gmina przejmująca do realizacji wykonywanie zadań publicznych musi dysponować środkami majątkowymi, za pomocą których będzie wykonywać określone w porozumieniu zadania. Z kolei gmina przekazująca realizację zadań publicznych będzie brać udział w kosztach wykonywania zadań według parytetu określonego w treści porozumienia.

Art. 47 ust. 1, 2 ustawy z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1572 ze zm.):

Realizacja przez daną gminę zadania objętego porozumieniem międzygminnym odbywa się na zasadach obowiązkowego „uczestniczenia w kosztach” powierzonego zadania przez wszystkie strony porozumienia. Zgodnie więc z wyżej powołanym przepisem gmina przejmująca zadania otrzymuje od gminy przekazującej dotację celową w wysokości wynikającej z porozumienia.

Jak wskazano na wstępie – pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nie czynienie bądź też tolerowanie). Zatem aby uznać dane świadczenie za odpłatne świadczenie, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem.

W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność, a także odszkodowanie, nagroda. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny.

Powyższa analiza prowadzi do wniosku, że istotną cechą wynagrodzenia jest istnienie bezpośredniego związku pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług i otrzymaną zapłatą. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę.

W konsekwencji należy stwierdzić, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegało tylko to świadczenie (usługa), w przypadku którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Dopóki nie istnieje podmiot, który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związanym z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie usługą podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Jak wynika z treści wniosku, Spółka świadczy na rzecz odbiorców usługi w zakresie zagospodarowania odpadami. Fakt, że powierzyli Państwo Spółce zadania własne w przedmiotowym zakresie nie oznacza, że Spółka ta działa jako organ władzy publicznej. Świadczone przez Spółkę usługi wykonywane są w ramach prowadzonej przez nią działalności gospodarczej.

Przechodząc do czynności, które będą Państwo wykonywali na mocy zawartego porozumienia, ale dotyczących odpadów pochodzących z terenu Gminy (...) należy wskazać, że będą Państwo nabywali usługi we własnym imieniu, ale na rzecz i zlecenie innej gminy. Gmina (...) będzie bowiem Państwu płacić za gospodarowanie odpadami pochodzącymi z terenu jej gminy.

Należy zatem uznać, że będą Państwo dokonywać odpłatnego świadczenia usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 8 ust. 2a ustawy o podatku od towarów i usług. W analizowanym przypadku będziemy mieli do czynienia z czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem VAT, tj. usługą gospodarowania odpadami, świadczoną na podstawie zawartego między Państwem a Gminą (...) porozumienia.

Zatem należy uznać, że w tym zakresie, stosownie do art. 8 ust. 2a ustawy, w związku z gospodarowaniem odpadami pochodzącymi z Gminy (...) wejdą Państwo w rolę świadczącego usługę na rzecz Gminy (...). W konsekwencji również rozliczenia dokonywane pomiędzy Państwem a Gminą (...) powinny być opodatkowane podatkiem od towarów i usług i dokumentowane fakturami.

Tym samym, czynności polegające na gospodarowaniu odpadami pochodzącymi od mieszkańców Gminy (...), na podstawie powoływanego na wstępie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług, będą podlegały opodatkowaniu tym podatkiem, a Państwo w związku z ww. czynnościami będą występowali w charakterze podatnika podatku VAT.

Przechodząc tym samym do kwestii prawa do odliczenia podatku naliczonego VAT z tytułu wydatków ponoszonych w ramach budowy Punktu Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych należy wskazać, że w przypadku ponoszenia wydatków na realizację ww. projektu, Państwa obowiązkiem, jako zarejestrowanego czynnego podatnik VAT, jest przypisanie konkretnych wydatków inwestycyjnych do określonego rodzaju działalności gospodarczej (opodatkowanej i zwolnionej od VAT) oraz innej niż gospodarcza (poza VAT), z którymi wydatki te są związane. Mają Państwo obowiązek dokonania tzw. bezpośredniej alokacji czyli odrębnego określenia, z jakim rodzajem działalności będzie związany podatek wynikający z otrzymanych faktur zakupu związanych z realizowaną inwestycją. Jeśli takie wyodrębnienie wydatków inwestycyjnych jest możliwe przysługuje Państwu pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych ze sprzedażą opodatkowaną. Brak jest natomiast takiego prawa w stosunku do wydatków inwestycyjnych poniesionych na towary i usługi wykorzystywane do wykonywania czynności niepodlegających temu podatkowi. Natomiast gdy nie mają Państwo możliwości przypisania w całości poniesionych wydatków na realizację inwestycji do działalności gospodarczej, zastosowanie znajdą przepisy art. 86 ust. 2a-2h ustawy o VAT.

Ponoszone przez Państwa wydatki w ramach wykonywanych czynności są wykorzystywane przez Państwa do:

• działalności innej niż gospodarcza działalność (zadanie własne gminy – gospodarowanie odpadami pochodzącymi z terenu Państwa gminy),

• działalności gospodarczej (opodatkowanej – świadczenie usług w zakresie gospodarki odpadami na rzecz Gminy (...)).

W świetle powyższego, w związku z ponoszeniem nakładów na budowę Punktu Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych będzie Państwu przysługiwać prawo do odliczenia części podatku naliczonego, tj. w takim zakresie, w jakim wydatki te są związane z wykonywaniem opodatkowanej podatkiem VAT działalności gospodarczej z uwzględnieniem zasad określonych w art. 86 ust. 2a-2h ustawy oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników.

Przy czym, prawo do odliczenia podatku VAT, będzie przysługiwało pod warunkiem niezaistnienia przesłanek negatywnych określonych w art. 88 ustawy o VAT.

Tym samym, w odniesieniu do wydatków związanych z realizacją projektu będzie Państwu przysługiwało prawo do częściowego zwrotu różnicy podatku VAT, o której mowa w art. 87 ust. 1 ustawy.

Oceniając całościowo Państwa stanowisko jest nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku zdarzeniem przyszłym. Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym jego przedstawieniem. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie zdarzenia przyszłego. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

• w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
• w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.