Interpretacja 0114-KDIP4-1.4012.615.2025.2.BS

Interpretacja indywidualna– stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

31 października 2025 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnili go Państwo 22 stycznia 2026 r. – w odpowiedzi na wezwanie.

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Miasto (…) jest czynnym zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług (VAT).

Z dniem 1 stycznia 2017 r. podjęto scentralizowane rozliczanie podatku VAT wraz z jednostkami organizacyjnymi Miasta i zakładem budżetowym. Z dniem 31 maja 2023 r. nastąpiła likwidacja samorządowego zakładu budżetowego. Zlikwidowany samorządowy zakład budżetowy został przejęty przez istniejącą jednostkę budżetową pod nazwą A., która przejęła zadania realizowane przez zlikwidowany zakład.

Jako jednostka samorządu terytorialnego (dalej: JST) Miasto posiada osobowość prawną nadaną ustawowo przez art. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj. Dz. U. 2025, 1153 ze zm.) i prowadzi gospodarkę finansową na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. 2024 poz. 1530 ze zm.). Miasto wykonuje przede wszystkim tzw. zadania własne i na mocy art. 7 ust. 1 pkt 10 ustawy o samorządzie gminnym. Zadania publiczne wykonywane przez gminę można podzielić na zadania własne oraz zadania zlecone.

Zadaniem własnym gminy jest zaspokojenie zbiorowych potrzeb jej mieszkańców, a w szczególności zadania własne obejmują sprawy: tj. utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych (art. 7 ust. 1 pkt 3 USG) oraz zgodnie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. 2025, poz. 733 ze zm.). A także inne zadania własne nałożone na jednostkę odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostało powołane. Zdecydowana większość tych zadań jest wykonywana przez Miasto w ramach reżimu publicznoprawnego, niektóre czynności Miasto wykonuje na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych, traktując je jako podlegające przepisom ustawy o VAT.

Miasto przystąpiło do Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast dofinansowanego z Drugiej Edycji Szwajcarskiej Pomocy Finansowej dla wybranych Państw Członkowskich Unii Europejskiej w celu zmniejszenia różnic społeczno-gospodarczych w obrębie Unii Europejskiej dla miast ubiegających się o wsparcie w ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast. Główne działania w projekcie:

1) wzmocnienie systemu gospodarki odpadami komunalnymi;

2) zielona i ekologiczna przestrzeń;

3) budowa Przedszkola (…);

4) Centrum (…);

5) Budowa świetlicy wiejskiej (…);

6) Budowa nowoczesnego Punktu Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych;

oraz projekty uzupełniające:

7) Budowa internatu (…);

8) Kompleksowa wymiana oświetlenia miejskiego zewnętrznego w mieście (…).

Ubiegając się o dofinansowanie na powyższe zadania Miasto wykazało podatek VAT naliczony od wydatków na przedmiotową Inwestycję jako wydatek kwalifikowalny w ramach tych zadań.

Inwestycja zostanie sfinansowana ze środków pochodzących z ww. Programu planowanych do realizacji na lata 2026-2029.

Dofinansowanie będzie stanowiło 100% kwoty poniesionych kosztów kwalifikowanych.

Ad 1)

Działanie nr 1 obejmuje wzmocnienie systemu gospodarki odpadami komunalnymi w (…), które jest celem szczegółowym: „(…)”, a obszarem tematycznym: „(…)” tytuł projektu: „(…)” powyższego Programu Współpracy Szwajcarsko-Polskiej.

Powyższe działanie obejmuje wdrożenie infrastruktury i technologii wspierających segregację i zarządzanie odpadami w przestrzeni miejskiej. W ramach działania zakładany jest:

1) zakup koszy do selektywnej zbiórki odpadów, które będą rozmieszczone w przestrzeni publicznej (parki, place zabaw, jednostki edukacyjne);

2) pilotażowy program modernizacji wiat śmietnikowych w zabudowie wielorodzinnej;

3) zakup specjalistycznych pojazdów:

‒ dwie dwukomorowe elektryczne śmieciarki do selektywnego odbierania odpadów komunalnych,

‒ elektryczny pojazd o masie do 3,5 tony przeznaczony do opróżniania koszy ulicznych,

‒ trzy samochody służące do nadzoru i kontroli mieszkańców oraz podmiotów produkujących odpady.

Działania te mają na celu zaspokojenie zbiorowych potrzeb społeczności lokalnej w zakresie gospodarki odpadami komunalnymi i nie są prowadzone w celach komercyjnych ani z intencją osiągania zysku.

Zakupione kosze będą dostosowane do pięciopojemnikowego systemu segregacji i będą pełniły funkcje edukacyjne dzięki czytelnemu oznakowaniu.

Pilotażowy program modernizacji wiat śmietnikowych w zabudowie wielorodzinnej wprowadzi system identyfikacji mieszkańców korzystających z wiat. Każdy worek na odpady zostanie oznakowany kodem kreskowym przypisanym do lokalu, co umożliwi indywidualne rozliczanie mieszkańców z obowiązku segregacji odpadów. System obejmie również monitoring w postaci kamer co pozwoli na identyfikację naruszeń i zastosowanie sankcji wobec osób niesegregujących odpadów.

Zakupione specjalistyczne pojazdy umożliwią bardziej efektywne odbieranie i transportowanie odpadów, zaś zakup samochodów do nadzoru i kontroli pozwoli na łatwiejszy nadzór i kontrolę mieszkańców przez pracowników Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska oraz Straży Miejskiej.

Odbiorcami działania będą przede wszystkim mieszkańcy (…) a w szczególności mieszkańcy zabudowy wielorodzinnej. Dzięki wprowadzeniu czytników i systemu oznakowania worków na odpady możliwe będzie kontrolowanie i monitorowanie przestrzegania zasad segregacji przez poszczególne gospodarstwa domowe. Wprowadzenie tego systemu ma na celu zwiększenie efektywności selektywnej zbiórki oraz wprowadzenie sprawiedliwego rozliczania mieszkańców za gospodarkę odpadami. System ten ma na celu wyeliminowanie odpowiedzialności zbiorowej za segregowanie odpadów.

Mieszkańcy domów jednorodzinnych a także użytkownicy przestrzeni publicznej (uczniowie, seniorzy, pracownicy, rodziny z dziećmi) także skorzystają z nowoczesnego i ulepszonego systemu odbioru odpadów, a przede wszystkim z nowych koszy umieszczonych w przestrzeni publicznej, tj. parki, place zabaw, przy szkołach i in.

Zakupiona infrastruktura a także świadczone usługi w ramach powyższego poddziałania będą wykorzystywane do realizacji zadań publicznych, świadczone na rzecz mieszkańców, zaś dochody z opłat są przeznaczone wyłącznie na pokrycie kosztów systemu. System gospodarki odpadami komunalnymi administrowany i kontrolowany jest przez Miasto (…), które powierzy zadania związane ze świadczeniem systemu selektywnej zbiórki odpadów komunalnych na rzecz (…) sp. z o. o. ( dalej: (…) P, Spółka) na okres maksymalnie 4 lat.

P sp. z o. o. zostało powołane zgodnie z:

‒ Uchwałą Nr 9…) Rady Miasta z dnia (…) w paragrafie (…) określono, iż „(…) celem Spółki będzie realizowanie zadań o charakterze użyteczności publicznej wynikających z przepisów o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz o odpadach, a także pozyskiwania środków finansowych na (…)”;

‒ Umową Spółki zawartej w formie aktu notarialnego z dnia (…) (…) ze zmianami - w paragrafie (…) Spółka powstała w celu realizacji zadań o charakterze użyteczności publicznej wynikających z przepisów o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz o odpadach, a także pozyskiwania środków finansowych (…)

P działa jako spółka komunalna, której Miasto jest założycielem i 100 % udziałowcem.

P  jest podmiotem wpisanym do rejestru przedsiębiorców KRS (Krajowy Rejestr Sądowy), zgodnie z wypisem przedmiotem przeważającej działalności Spółki jest działalność oznaczona numerem PKD 38.11.Z - zbieranie odpadów inne niż niebezpieczne.

Jedynym udziałowcem P Sp. z o. o. jest Miasto. Spółce zgodnie z umową zostanie powierzony następujący zakres świadczenia usług:

1) odbiór z nieruchomości zamieszkałych z terenu Miasta (…) niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych oraz odpadów selektywnie zbieranych w tym:

‒ papier (tektura, odpady opakowaniowe tekturowe i papierowe),

‒ szkło (opakowania szklane),

‒ metale i tworzywa sztuczne (opakowania metalowe, z tworzyw sztucznych i wielomateriałowe),

‒ bioodpady,

‒ odpady zielone pochodzące z pielęgnacji terenów zielonych i ogrodów,

‒ odpady wielkogabarytowe (w razie potrzeby),

‒ popiół z palenisk;

2) przekazywanie odebranych odpadów komunalnych zebranych z terenu miasta z nieruchomości zamieszkałych do Stacji Segregacji Odpadów Komunalnych Miasta i gmin powiatu pod adres: (…);

3) prowadzenie dokumentacji związanej z przedmiotową działalnością objętą przedmiotem Zamówienia.

Za wykonaną usługę Spółka otrzyma wynagrodzenie miesięczne w formie rekompensaty, które będzie obejmowało koszt odbioru i transportu odpadów komunalnych w odniesieniu do faktycznej ilości odebranych i przetransportowanych odpadów komunalnych z nieruchomości zamieszkałych z terenu Miasta w danym miesiącu kalendarzowym. Miesięczne wynagrodzenie przysługujące P. jest zmienne i zależy od faktycznie odebranej i przetransportowanej ilości odpadów komunalnych z nieruchomości zamieszkałych z terenu Miasta, będzie stanowiło iloczyn stawki za 1 Mg odebranych i przetransportowanych odpadów komunalnych oraz ich masy. Wynagrodzenie będzie wypłacane comiesięcznie po przedłożeniu comiesięcznego rozliczenia za wykonanie Zamówienia – co miesiąc Spółka będzie przedkładała rozliczenie poniesionych kosztów za zrealizowane usługi w ramach zawartej umowy w terminie do końca następującego miesiąca, wysokość wynagrodzenia naliczonego zgodnie z miesięcznym rozliczeniem będzie korygowana do wysokości rzeczywistych kosztów w terminie 7 dni od otrzymania faktury. Rekompensata nie może przekraczać kwoty niezbędnej do pokrycia całości lub części kosztów poniesionych w celu realizacji świadczeń publicznych związanych z odbiorem i przetransportowaniem odpadów komunalnych, przy uwzględnieniu związanych z nimi przychodów oraz rozsądnego zysku na poziomie 2%.

Zakupione pojazdy będą własnością Miasta i tylko część z nich (pojazdy specjalistyczne) będzie powierzona w użytkowanie Spółce do wykonywania obowiązków.

Miasto w zakresie poboru opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi występuje jako organ władzy publicznej. Stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach należy do obowiązkowych zadań własnych gminy. Na mocy art. 6c tej ustawy, gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Stosownie do art. 6h tej ustawy, właściciele nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Czynności pobierania opłaty nie są wykonywane w ramach umów cywilnoprawnych zawartych z właścicielami nieruchomości. Rada Miasta określiła, w drodze Uchwały Rady Miasta (…) z dnia 14 grudnia 2020 r. wysokość i tryb pobierania opłata za odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowanie tych odpadów.

Zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy należy zauważyć, że celem tej regulacji jest wyłączenie wszelkich organów władzy publicznej oraz innych organów podlegających prawu publicznemu z kategorii podatników VAT w odniesieniu do czynności wykonywanych przez te podmioty w charakterze władz publicznych. Podatnikiem podatku od towarów i usług jest więc również organ władzy publicznej oraz urząd obsługujący ten organ, jeżeli w stosunku do określonej czynności lub transakcji zachowuje się jak podmiot gospodarczy. Z tego właśnie względu, ustawodawca uznał w art. 15 ust. 6 ustawy VAT, że organy (urzędy) nie są podatnikami w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie umów cywilno-prawnych.

W świetle ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, wskazać należy, że ustalając stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i pobierając ją od właścicieli nieruchomości, Miasto występuje w pozycji nadrzędnej w stosunku do podmiotów uczestniczących w danej czynności (właścicieli nieruchomości), wykonując zadania z zakresu władzy publicznej określone w przepisach art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, z którego wynika, że zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy (...) utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, (...).

Opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi podlegają wyłączeniu z opodatkowania na mocy art. 15 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług.

Określony w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach charakter opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wskazuje, iż w istocie mamy do czynienia z „daniną publiczną” - opłata ustalana jest w sposób określony w ustawie i stanowi dochód gminy przeznaczony na działania wykonywane w interesie publicznym. Tym samym gmina, z tytułu realizacji ww. zadania wyłączona jest z opodatkowania na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy.

I dlatego też opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Tym samym gmina nie jest uznana za podatnika podatku od towarów i usług, a pobieranie ww. opłat nie jest czynnością podlegającą opodatkowaniu.

Na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy o VAT - Miasto nie nabędzie prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od wydatków związanych z realizacją przedmiotowego zadania, ani prawa do jego zwrotu - zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy o VAT.

Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu zdarzenia przyszłego

W odpowiedzi na zadane w wezwaniu pytanie czy ponoszone wydatki w ramach projektu w części dotyczącej wzmocnienia systemu gospodarki odpadami komunalnymi Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast (Działanie 1) będą miały związek z czynnościami: opodatkowanymi podatkiem od towarów i usług, zwolnionymi od podatku od towarów i usług, niepodlegającymi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wskazali Państwo, że:

• wydatki na zakup koszy do selektywnej zbiórki odpadów, które będą rozmieszczane w przestrzeni publicznej (parki, place zabaw, jednostki edukacyjne) dotyczą czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Realizacja działania w całości związana jest z zaspokajaniem potrzeb społeczności lokalnej, a jej realizacja wynika wprost z przepisów prawa i jest zadaniem własnym gminy w zakresie utrzymania porządku i czystości na terenie gminy – natomiast zastosowane rozwiązania w postaci pięciopojemnikowych oznakowanych koszy na odpady stanowią także działania edukacyjne. Działanie nie jest związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

• wydatki na pilotażowy program modernizacji wiat śmietnikowych w zabudowie wielorodzinnej dotyczą czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Realizacja działania w całości związana jest z zaspokajaniem potrzeb społeczności lokalnej, a jej realizacja wynika wprost z przepisów prawa i jest zadaniem własnym gminy w zakresie utrzymania porządku i czystości na terenie gminy, ochrony środowiska edukacji. Działanie nie jest związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zmodernizowane/zakupione wiaty śmietnikowe będą stanowiły własność Miasta i zostaną przekazane w nieodpłatne użytkowanie zarządcom nieruchomości lub też będą posadowione na terenach należących do Miasta – w przypadku budynków socjalnych lub komunalnych.

• wydatki na zakup specjalistycznych pojazdów:

1) dwukomorową elektryczną śmieciarkę do selektywnego odbierania odpadów dotyczą czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Realizacja działania w całości związana jest z zaspokajaniem potrzeb społeczności lokalnej, a jej realizacja wynika wprost z przepisów prawa i jest zadaniem własnym gminy w zakresie utrzymania porządku i czystości na terenie gminy – odbiór odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości zamieszkałych. Działanie nie jest związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Zakupione w ramach projektu pojazdy zostaną przekazane do nieodpłatnego użytkowania dla Miejskiej spółki, która została powołana zgodnie z uchwałą (…) Rady Miasta z dnia (…) w której w § (…) m. in. wskazano „(…) celem spółki będzie realizowanie zadań o charakterze użyteczności publicznej wynikających z przepisów o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz o odpadach, a także pozyskiwania środków finansowych (…).”, zatem należy stwierdzić, że Spółka realizuje zadania własne gminy.

2) dwukomorową elektryczną śmieciarkę do selektywnego odbierania odpadów dotyczą czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Realizacja działania w całości związana jest z zaspokajaniem potrzeb społeczności lokalnej, a jej realizacja wynika wprost z przepisów prawa i jest zadaniem własnym gminy w zakresie utrzymania porządku i czystości na terenie gminy – odbiór odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości zamieszkałych. Działanie nie jest związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Zakupione w ramach projektu pojazdy zostaną przekazane do nieodpłatnego użytkowania dla Miejskiej spółki, która została powołana zgodnie z uchwałą (…) Rady Miasta z dnia (…) w której w § (…) m.in. wskazano „(….) celem spółki będzie realizowanie zadań o charakterze użyteczności publicznej wynikających z przepisów o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz o odpadach, a także pozyskiwania środków finansowych (…)”, zatem należy stwierdzić, że Spółka realizuje zadania własne gminy.

3) na elektryczny pojazd o masie do 3,5 tony przeznaczony do opróżniania koszy ulicznych dotyczą czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Realizacja działania w całości związana jest z zaspokajaniem potrzeb społeczności lokalnej, a jej realizacja wynika wprost z przepisów prawa i jest zadaniem własnym gminy w zakresie utrzymania porządku i czystości na terenie gminy. Działanie nie jest związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Zakupiony w ramach projektu pojazd zostanie przekazany do nieodpłatnego użytkowania dla Miejskiej spółki, która została powołana zgodnie z uchwałą (…) Rady Miasta z dnia (…) w której w § (…) m.in. wskazano „(…) celem spółki będzie realizowanie zadań o charakterze użyteczności publicznej wynikających z przepisów o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz o odpadach, a także pozyskiwania środków finansowych (…)”, zatem należy stwierdzić, że Spółka realizuje zadania własne gminy.

Ponadto w uzupełnieniu wniosku wskazali Państwo, że w ramach projektu planowane są do zakupienia trzy niskoemisyjne pojazdy samochodowe w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony.

Zakupione pojazdy będą wykorzystywane przez Straż Miejską oraz pracowników Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska do wykonywania zadań związanych z nadzorem i kontrolą w ramach Systemu gospodarowania odpadami komunalnymi – który zostanie zmodernizowany i rozbudowany w ramach realizacji projektu.

W założeniach zakupione pojazdy mają służyć do nadzoru i kontroli właścicieli nieruchomości wytwarzających odpady komunalne na terenie Miasta w zakresie poprawności prowadzenia selektywnej zbiórki odpadów, utrzymania porządku i czystości na terenie gminy – kosze miejskie i zaśmiecanie terenu, wykrywanie i eliminowanie nielegalnych wysypisk śmieci, podrzucanie odpadów komunalnych (wraz zakupem fotopułapek), kontrola indywidualnych źródeł spalania paliw w zakresie spalania odpadów, działania edukacyjne, kontrole podmiotów odbierających odpady komunalne. W związku z tym, że pojazdy te mają służyć, do nadzoru i kontroli w ramach Systemu gospodarowania odpadami komunalnymi i będą użytkowane w trakcie realizacji projektu, okresu jego trwałości oraz po nim. Działanie nie jest związane z prowadzeniem działalności gospodarczej i realizowane jest dla dobra ogółu społeczeństwa w ramach obowiązujących przepisów prawa. Pojazdy będą wykorzystywane do wykonywania zadań własnych gminy które polegają na zaspokajaniu zbiorowych potrzeb mieszkańców, w tym zapewnieniu lokalnego bezpieczeństwa i porządku publicznego, ochrony środowiska, ładu przestrzennego, czy wspieraniu innych służb.

Zakupione w ramach projektu samochody będą własnością Miasta i nie zostaną przekazane ani użyczone innym podmiotom. Użytkowane będą przez pracowników Straży Miejskiej Urzędu Miasta oraz przez pracowników Wydziału B. Miasta do wykonywania zadań związanych z nadzorem i kontrolą w ramach Systemu gospodarowania odpadami komunalnymi.

Pytanie

Czy Miastu przysługuje prawo do zwrotu podatku naliczonego VAT z tytułu wydatków ponoszonych w ramach wzmocnienia systemu gospodarki odpadami komunalnymi Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast?

Państwa stanowisko w sprawie

W myśl art. 15 ust. 6 ustawy o VAT: nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Jednostki samorządu terytorialnego na gruncie podatku VAT mogą występować jako podatnicy podatku od towarów i usług, gdy wykonują czynności na postawie umów cywilnoprawnych lub jako podmioty niebędące podatnikami tego podatku, gdy realizują zadania nałożone na nie odrębnymi przepisami.

Zadaniem własnym gminy jest zaspokojenie zbiorowych potrzeb jej mieszkańców, a w szczególności zadania własne obejmują sprawy: tj. utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych (art. 7 ust. 1 pkt 3 USG) oraz zgodnie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. 2025, poz. 733 ze zm.).

Odbiór odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości w ramach przepisów ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach jest czynnością w zakresie odbioru i zagospodarowania odpadów komunalnych i mieści się w zakresie zadań własnych gminy. Zdaniem Miasta realizacja przedmiotowego działania należącego do zadań własnych, nałożonych na jednostki samorządu terytorialnego przez stosowne przepisy i w związku z jego realizacją Miasto nie występuje w charakterze podatnika podatku VAT.

Czynności polegające na odbiorze odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, dla których ustalone zostały opłaty na podstawie Uchwały Rady Miasta mają charakter przedmiotowy, tzn. polegają na odbiorze i zagospodarowaniu odpadów komunalnych oraz znajdują swoją podstawę w przepisach ww. ustawy oraz przepisach prawa miejscowego. Miasto stoi na stanowisku, iż warunek uprawniający do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego nie jest spełniony, ponieważ efekty przedmiotowej inwestycji nie będą miały związku z czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT.

Tak więc z tytułu pobierania opłat odnośnie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów, Miasto jest wyłączone z opodatkowania podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy, a pobierana opłata, w związku z przepisami ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, ma charakter publicznoprawny i nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Określony w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach charakter opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wskazuje, iż w istocie mamy do czynienia z „daniną publiczną” - opłata ustalana jest w sposób określony w ustawie i stanowi dochód gminy przeznaczony na działania wykonywane w interesie publicznym.

Tym samym Miasto, z tytułu realizacji ww. zadania wyłączone jest z opodatkowania na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy. I dlatego też opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Miasto nie jest uznane za podatnika podatku od towarów i usług, a pobieranie ww. opłat nie jest czynnością podlegającą opodatkowaniu.

Tym samym, Miasto nie ma - na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy o VAT - prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od wydatków związanych z realizacją przedmiotowego zadania, ani prawa do jego zwrotu - zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy o VAT.

Zdaniem Miasta nie przysługuje mu prawo do obniżenia kwot podatku VAT należnego o kwoty podatku VAT naliczonego od wydatków związanych z realizacją przedmiotowego zadania.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.) – zwanej dalej „ustawą”:

W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:

Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:

a) nabycia towarów i usług,

b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.

Art. 87 ust. 1 ustawy:

W przypadku gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy.

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje, gdy:

• odliczenia dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz
• towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

Odliczyć można w całości podatek naliczony, który jest związany z transakcjami opodatkowanymi podatnika. Ta zasada wyłącza jednocześnie możliwość odliczania podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku lub niepodlegających opodatkowaniu VAT. Jednocześnie z zasady tej wynika, że odliczenie podatku naliczonego może być częściowe, tzn. w tej części, w jakiej dane towary lub usługi, z którymi związany jest podatek naliczony, są wykorzystywane do realizacji czynności opodatkowanych. Przy odliczeniu częściowym pomija się tę część podatku, w jakiej zakupione towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności nieopodatkowanych podatkiem VAT.

W każdym przypadku należy ocenić, czy intencją podatnika wykonującego określone czynności, z którymi łączą się skutki podatkowoprawne, było wykonywanie czynności opodatkowanych.

Art. 88 ustawy zawiera listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Tylko podatnik podatku od towarów i usług, w ramach prowadzonej działalności gospodarczej ma prawo do odliczenia podatku.

Art. 15 ust. 1 ustawy:

Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Art. 15 ust. 2 ustawy:

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Art. 15 ust. 6 ustawy:

Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Organy władzy publicznej nie są podatnikami podatku od towarów i usług w związku z realizacją zadań, które podejmują jako podmioty prawa publicznego, nawet jeśli pobierają należności, opłaty lub składki. Organy te są podatnikami VAT w przypadku wykonywanych czynności na podstawie umów cywilnoprawnych.

Rolę gminy szczegółowo określa ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1153 ze zm.).

Art. 2 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:

Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.

Art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:

Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.

Art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym:

Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz.

Obowiązkiem podatnika jest przypisanie konkretnych wydatków do określonego rodzaju sprzedaży, z którymi wydatki te są związane. Wnioskodawca ma obowiązek odrębnego określenia, z jakim rodzajem działalności będzie związany podatek wynikający z otrzymanych faktur zakupu, czyli dokonania tzw. alokacji podatku.

Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że przystąpili Państwo do Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast. Działanie nr 1 obejmuje wzmocnienie systemu gospodarki odpadami komunalnymi w (…), które jest celem szczegółowym: „(…)”, a obszarem tematycznym: „(…)” tytuł projektu: „(…)” powyższego Programu Współpracy Szwajcarsko-Polskiej.

Powyższe działanie obejmuje wdrożenie infrastruktury i technologii wspierających segregację i zarządzanie odpadami w przestrzeni miejskiej. W ramach działania zakładany jest:

1) zakup koszy do selektywnej zbiórki odpadów, które będą rozmieszczone w przestrzeni publicznej: parki, place zabaw, jednostki edukacyjnej;

2) pilotażowy program modernizacji wiat śmietnikowych w zabudowie wielorodzinnej;

3) zakup specjalistycznych pojazdów:

‒ dwie dwukomorowe elektryczne śmieciarki do selektywnego odbierania odpadów komunalnych,

‒ elektryczny pojazd o masie do 3,5 tony przeznaczony do opróżniania koszy ulicznych,

‒ trzy samochody służące do nadzoru i kontroli mieszkańców oraz podmiotów produkujących odpady.

Państwa wątpliwości dotyczą kwestii, braku prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego oraz zwrotu podatku naliczonego z tytułu wydatków ponoszonych w ramach wzmocnienia systemu gospodarki odpadami komunalnymi Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast.

Rozliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 ustawy jest uwarunkowane tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane przez zarejestrowanego, czynnego podatnika podatku VAT, w ramach działalności gospodarczej, do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

W opisie sprawy wskazali Państwo, że wydatki na:

• zakup koszy do selektywnej zbiórki odpadów, które będą rozmieszczane w przestrzeni publicznej (parki, place zabaw, jednostki edukacyjne) dotyczą czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług,
• pilotażowy program modernizacji wiat śmietnikowych w zabudowie wielorodzinnej dotyczą czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług,
• zakup pojazdów specjalistycznych (2 dwukomorowych elektrycznych śmieciarek do selektywnego odbierania odpadów oraz elektryczny pojazd o masie do 3,5 tony przeznaczony do opróżniania koszy ulicznych) dotyczą czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Ponadto trzy niskoemisyjne pojazdy samochodowe w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony będą własnością Miasta. Użytkowane będą przez pracowników Straży Miejskiej Urzędu Miasta oraz przez pracowników Wydziału B. Urzędu Miasta do wykonywania zadań związanych z nadzorem i kontrolą w ramach Systemu gospodarowania odpadami komunalnymi – działanie nie jest związane z prowadzeniem działalności gospodarczej i realizowane jest dla dobra ogółu społeczeństwa w ramach obowiązujących przepisów prawa.

W omawianej sprawie podstawowy warunek uprawniający do odliczenia podatku naliczonego, jakim jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi nie będzie spełniony, towary i usługi nabywane w związku z realizacją projektu nie będą wykorzystywane przez Państwa do wykonywania działalności opodatkowanej podatkiem VAT.

Tym samym, nie będzie Państwu przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego związanego z wydatkami, które będą przez Państwa ponoszone w ramach ww. Programu. Nie będzie Państwu przysługiwało również prawo do zwrotu różnicy podatku, o której mowa w art. 87 ust. 1 ustawy.

Państwa stanowisko jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem Państwa wniosku (pytania). Inne kwestie przedstawione w opisie sprawy, które nie zostały objęte pytaniem, nie mogą być rozpatrzone.

Jednocześnie informuję, że interpretacja oparta jest na wynikającym z treści wniosku opisie zdarzenia przyszłego, że ponoszone w ramach Programu wydatki dotyczą czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług oraz są wykonywane w ramach Państwa zadań własnych. Powyższe okoliczności zostały przyjęte jako element przedstawionego przez Państwa zdarzenia przyszłego i nie były przedmiotem oceny. W związku z tym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, w tym w szczególności wykorzystywania ww. zakupów do innych czynności niż niepodlegające opodatkowaniu, wydana interpretacja traci swą aktualność. W konsekwencji, w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

• Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
• Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

• Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

• w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
• w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.