Gmina, będąca podatnikiem VAT, realizuje sześć inwestycji wodno-kanalizacyjnych (Projekty 1-6), częściowo dofinansowanych z Rządowego Funduszu Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych. Infrastruktura powstała w ramach tych projektów będzie wykorzystywana zarówno do czynności opodatkowanych VAT (odpłatne dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków mieszkańcom), jak i do czynności niepodlegających opodatkowaniu (zadania własne gminy, w tym incydentalne użycie…
Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
24 grudnia 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 23 grudnia 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnili go Państwo pismem z 28 stycznia 2026 r. – w odpowiedzi na wezwanie.
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Gmina (...) (dalej jako: „Wnioskodawca” lub „Gmina”) jest podatnikiem VAT zarejestrowanym jako podatnik VAT czynny. Gmina wykonuje zadania własne o charakterze użyteczności publicznej polegające m.in. na zaspokajaniu zbiorowych potrzeb wspólnoty w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków. Zadania te realizowane są samodzielnie przez Gminę i jej jednostki.
Gmina otrzymała od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej jako: „Dyrektor KIS”) Interpretację indywidualną nr 0114-KDIP4-1.4012.361.2021.2.DP (dalej jako: „Interpretacja prewspółczynnikowa”), w której Dyrektor KIS potwierdził możliwość odliczenia podatku naliczonego od wydatków inwestycyjnych i wydatków bieżących ponoszonych przez Gminę w zakresie jej działalności wodno-kanalizacyjnej za pomocą indywidualnego prewspółczynnika, opartego na kryterium rocznego udziału sumy określonej w m3 ilości wody dostarczanej w ramach transakcji opodatkowanych, w sumie określonej w m3 ilości wody dostarczonej w ramach ogółu transakcji (tj. zarówno opodatkowanych, jak i niepodlegających VAT).
Gmina realizowała / realizuje obecnie następujące inwestycje związane z siecią wodno-kanalizacyjną:
Projekty były / są dofinansowywane ze środków pochodzących z Rządowego Funduszu Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych (dalej jako: „RFPŁ”). W pozostałej części sfinansowane zostaną ze środków własnych Gminy. Towary i usługi, objęte zakresem pytań Wnioskodawcy, stanowią bezpośrednio i wyłącznie wydatki związane z Projektami. Gmina ma możliwość wydzielenia wydatków związanych z każdym z Projektów. Gmina realizując Projekty otrzymuje faktury VAT, zawierające nadany Gminie NIP.
Kwoty Promes, wskazane w Promesach dofinansowania inwestycji z Rządowego Funduszu Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych, wynoszą:
Wskazane kwoty Promes stanowią maksymalną kwotę dofinansowania, które może zostać wypłacone Beneficjentowi (tj. Gminie) na jej podstawie. W związku z dofinansowaniem z RFPŁ, przeznaczonym na realizację ww. Projektów, wyróżnia się następujące koszty kwalifikowane:
Otrzymane Promesy inwestycyjne na realizację Projektów z RFPŁ nie rozstrzygają, czy wartość podatku VAT naliczonego w związku z realizowanymi inwestycjami, powinno się wliczać do kosztów kwalifikowanych Projektów.
Infrastruktura powstała w związku z realizacją każdego z Projektów będzie wykorzystywana przez Gminę zarówno do czynności opodatkowanych VAT, jak i do czynności pozostających poza zakresem VAT. Przy wykorzystaniu infrastruktury powstałej w wyniku realizacji Projektów Gmina zamierza jednocześnie świadczyć odpłatne usługi dostarczania wody na rzecz mieszkańców, jak i dostarczać wodę do jednostek organizacyjnych Gminy oraz będzie prowadzić działalność w zakresie odprowadzania ścieków do mieszkańców oraz jednostek organizacyjnych Gminy. W związku z tym, zdaniem Wnioskodawcy nie jest możliwe przyporządkowanie wydatków na realizację każdego z Projektów wyłącznie do jednego rodzaju działalności (tzn. wyłącznie opodatkowanej lub poza zakresem VAT).
Hydranty wymieniane w ramach realizacji Projektu 1 i 2 będą wykorzystywane do celów technologicznych, tj. płukania wodociągów w celu usunięcia osadów lub do odpowietrzania sieci wodociągowej, tj. na cele działalności gospodarczej.
Gmina jednocześnie wskazuje, że z przepisów Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. z 2009 r. nr 124 poz. 1030 z późn. zm.) (dalej jako: „Rozporządzenie MSWiA”) wynika obowiązek montażu hydrantów do celów przeciwpożarowych. W związku z tym, Gmina jest zobowiązana zapewnić możliwość wykorzystania hydrantów do ww. celów. Wykorzystanie wody do celów przeciwpożarowych ma i będzie miało jedynie charakter incydentalny i należy zaznaczyć, że zużycie wody do tych celów może w ogóle nie wystąpić.
Zużycie wody do celów przeciwpożarowych stanowi zadanie własne Gminy, natomiast Gmina nie zamierza obciążać mieszkańców kosztami takiej wody. Gmina jednocześnie zaznacza, że dysponuje danymi dotyczącymi ilości wody pobieranej z hydrantów i zużywanej na cele przeciwpożarowe w latach 2019-2025. Dane te pozyskuje od Ochotniczych Straży Pożarnych i znajdują one odzwierciedlenie w danych zamieszczanych na stronie internetowej (...) Straży Pożarnej. Wskazane dane ujmowane są przez Gminę dla celów kalkulacji liczby metrów sześciennych wody przeznaczanej do celów przeciwpożarowych.
W tym stanie faktycznym Gmina jest zainteresowana potwierdzeniem, że przysługuje jej prawo do częściowego odliczenia VAT naliczonego od wydatków inwestycyjnych i bieżących, w związku z wykorzystaniem infrastruktury zarówno do czynności opodatkowanych, jak i pozostających poza VAT.
Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu stanu faktycznego
Wnioskodawca informuje, że zasady ustalania prewspółczynnika uległy zmianie wyłącznie w zakresie wykorzystywania wody na cele pożarnicze za pośrednictwem hydrantów. W pozostałym zakresie zasady te nie uległy zmianie i są tożsame z opisanymi szczegółowo w interpretacji indywidualnej z dnia 9 września 2021 r. sygn. 0114-KDIP4-1.4012.361.2021.2.DP.
Wnioskodawca oświadcza, iż ilość wody wykorzystywanej na cele technologiczne jest ustalana na podstawie dokonywanych pomiarów (o charakterze szacunkowym) oraz ewidencjonowana.
W zależności od możliwości technicznych w danym miejscu poboru, Wnioskodawca ustala zużycie:
Wnioskodawca wskazuje, iż zgodnie z metodologią przyjętą i zaakceptowaną w interpretacji nr 0114-KDIP4-1.4012.361.2021.2.DP, tj. oparciem prewspółczynnika o m³ wody dostarczonej w ramach transakcji opodatkowanych w relacji do m³ wody dostarczonej w ramach ogółu transakcji - woda wykorzystywana na cele technologiczne nie zwiększa ani licznika, ani mianownika tego prewspółczynnika.
Zużycie technologiczne (np. płukanie sieci, czynności eksploatacyjne) ma charakter techniczny i jest niezbędne dla funkcjonowania infrastruktury wykorzystywanej zarówno do dostaw opodatkowanych, jak i do dostaw/zużyć niepodlegających VAT (realizowanych poza zakresem działalności opodatkowanej Gminy).
Tego typu rozwiązanie znajduje potwierdzenie m.in. w interpretacji Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 22 czerwca 2021 r. sygn.: 0114-KDIP4-1.4012.222.2021.2.SL: „Woda jest także zużywana na cele technologiczne - funkcjonowanie stacji uzdatniania wody, płukanie. Woda zużywana na cele technologiczne nie zawiera się w liczniku ani w mianowniku (nie jest wliczona do Wo ani też do Wc), ponieważ nie jest to woda przeznaczona wyłącznie na działalność gospodarczą ani na działalność niepodlegającą opodatkowaniu. Jest to woda służąca dla obu tych działalności, albowiem wykorzystywana jest do prawidłowego funkcjonowania stacji uzdatniania wody i infrastruktury wodociągowej. Zasadne jest zatem niewliczanie tej ilości wody do licznika ani mianownika”.
Wnioskodawca wskazuje, iż woda wykorzystywana do celów przeciwpożarowych jest związana wyłącznie z realizacją zadań publicznych (ochrona przeciwpożarowa), tj. z działalnością niepodlegającą opodatkowaniu VAT. W konsekwencji ilości tej wody są ujmowane wyłącznie w mianowniku prewspółczynnika (jako element zużycia wody „ogółem”), natomiast nie są ujmowane w liczniku, gdyż nie dotyczą czynności opodatkowanych VAT.
Pytanie
Czy Gminie przysługuje częściowe prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabyć towarów i usług związanych z realizacją każdego z Projektów, dokonywane w oparciu o wskazaną metodę ustalania prewspółczynnika, jeśli część środków przeznaczonych na realizację inwestycji pochodzi z Rządowego Funduszu Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych?
Państwa stanowisko w sprawie
Zdaniem Wnioskodawcy, Gminie przysługuje częściowe prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabyć towarów i usług związanych z realizacją każdego z Projektów, dokonywane w oparciu o wskazaną metodę ustalania prewspółczynnika, nawet jeśli część środków przeznaczonych na realizację inwestycji pochodzi z Rządowego Funduszu Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych.
Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 ustawy, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Z treści powyższego przepisu wynika, że prawo do obniżenia kwot podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy:
1. odliczenia tego dokonuje podatnik VAT oraz
2. towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.
Wnioskodawca w analizowanej sytuacji spełnia obie te przesłanki.
Ad. 1
W świetle art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Jednocześnie, stosownie do art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Oznacza to, że jednostka samorządu terytorialnego działa jako podatnik VAT w takim zakresie, w jakim wykonuje czynności na podstawie umów cywilnoprawnych, natomiast w pozostałym zakresie – realizując zadania publiczne – nie występuje jako podatnik VAT.
Gmina będzie wykorzystywać infrastrukturę powstałą w ramach Projektów w sposób mieszany, tj. zarówno do wykonywania czynności stanowiących działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o VAT, jak i do realizacji zadań własnych pozostających poza zakresem opodatkowania VAT. W szczególności, infrastruktura ta będzie służyć do świadczenia odpłatnych usług dostarczania wody oraz odbioru (odprowadzania) ścieków komunalnych na rzecz odbiorców zewnętrznych (mieszkańców), wykonywanych na podstawie indywidualnych umów cywilnoprawnych zawieranych pomiędzy Gminą a mieszkańcami, co stanowi czynności opodatkowane VAT.
Jednocześnie ta sama infrastruktura będzie wykorzystywana także na potrzeby jednostek organizacyjnych Gminy oraz w ramach realizacji zadań własnych o charakterze użyteczności publicznej (w tym incydentalnie na cele przeciwpożarowe), co nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o VAT i pozostaje poza zakresem opodatkowania VAT.
W konsekwencji Wnioskodawca stoi na stanowisku, że w zakresie odpłatnego dostarczania wody oraz odbioru ścieków na rzecz odbiorców zewnętrznych działa jako podatnik VAT, natomiast w zakresie wykorzystania infrastruktury na potrzeby realizacji zadań własnych oraz potrzeb jednostek organizacyjnych – działa jako organ władzy publicznej nie będący podatnikiem VAT w rozumieniu art. 15 ustawy o VAT. Tym samym, infrastruktura będzie wykorzystywana zarówno do czynności opodatkowanych VAT, jak i do czynności pozostających poza zakresem VAT (działalność mieszana).
Ad. 2
Sprzedaż wody i odbiór ścieków na rzecz odbiorców zewnętrznych przez Gminę stanowią czynności opodatkowane VAT. Wydatki ponoszone przez Wnioskodawcę na realizację Projektów pozostają w związku z wykonywaniem tych czynności, gdyż dotyczą infrastruktury wykorzystywanej do świadczenia odpłatnych usług dostawy wody oraz odprowadzania ścieków. Tym samym, Gmina spełnia przesłankę z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT w zakresie, w jakim nabywane towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, przy czym z uwagi na mieszany sposób wykorzystania infrastruktury odliczenie podatku naliczonego powinno zostać dokonane z zastosowaniem sposobu określenia proporcji (prewspółczynnika), o którym mowa w art. 86 ust. 2a–2h ustawy o VAT.
Źródło finansowania Projektów a prawo do odliczenia VAT
Gmina otrzymuje środki z RFPŁ na dofinansowanie Projektów. Prawo do odliczenia VAT naliczonego przysługuje pod warunkiem niewystąpienia negatywnych przesłanek wymienionych w art. 88 ustawy o VAT. Ze wskazanego zapisu, jak i z pozostałych zapisów ustawy o VAT, nie wynika ograniczenie prawa do odliczenia podatku naliczonego z uwagi na sposób finansowania przez podatnika inwestycji. W związku z tym, zdaniem Wnioskodawcy należy uznać, że źródło pochodzenia środków finansowych przeznaczanych na dokonywanie przez podatnika zakupów pozostaje bez znaczenia w kontekście odliczenia VAT.
Prawidłowość takiego stanowiska znajduje potwierdzenie między innymi w interpretacjach indywidualnych z dnia:
Zdaniem Wnioskodawcy, można zatem mówić o utrwalonej praktyce interpretacyjnej w tym zakresie. Przykładowo, Dyrektor KIS w interpretacji indywidualnej z dnia 28 marca 2024 r. o nr 0114-KDIP4-3.4012.58.2024.1.IG wskazał w uzasadnieniu: „Należy zauważyć, że przepisy ustawy o VAT nie wiążą prawa do odliczenia podatku naliczonego ze źródłem pochodzenia środków finansowych przeznaczonych na zakup towarów i usług, przy nabyciu których podatek został naliczony. Przepisy ustawy nie wyłączają prawa do odliczenia podatku naliczonego w przypadku dokonywania zakupów ze środków finansowych pochodzących od podmiotów trzecich. Zatem, dla ustalenia prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego podstawowe znaczenie ma związek dokonanych zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi, natomiast bez znaczenia pozostaje źródło pochodzenia środków finansowych na pokrycie ww. zakupów. Jednak przy ustalaniu tego prawa należy mieć na uwadze ograniczenie wynikające z art. 88 ustawy”.
Natomiast w interpretacji indywidualnej z dnia 13 sierpnia 2025 r. o nr 0112-KDIL1-1.4012.434.2025.1.EK Dyrektor KIS odniósł się bezpośrednio do środków pochodzących z RFPŁ w sposób następujący: „(…) przysługuje Państwu prawo do odliczenia podatku w tej części, w jakiej nabyte towary/usługi są związane z czynnościami opodatkowanymi, z zastosowaniem prewspółczynnika, o którym mowa w art. 86 ust. 2a-2 h ustawy. Prawo to przysługuje Państwu pod warunkiem niezaistnienia przesłanek negatywnych wynikających z art. 88 ustawy. Przy czym z treści art. 88 ustawy nie wynika ograniczenie prawa do odliczenia podatku naliczonego z uwagi na sposób finansowania dokonywanych przez podatnika zakupów, tj. kto finansuje wydatki. Odliczenie przysługuje więc niezależnie od tego, z jakich źródeł pochodzą środki finansowe. Zatem mogą Państwo odliczyć kwotę podatku naliczonego od wydatków związanych z realizacją ww. inwestycji w przypadku, gdy środki pochodzą z Rządowego Programu Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych”.
Konsekwentnie, zdaniem Wnioskodawcy należy uznać, że finansowanie Projektów środkami pochodzącymi z Rządowego Funduszu Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych nie uniemożliwia odliczenia VAT naliczonego. Przepisy ustawy o VAT nie zabraniają bowiem odliczenia VAT w przypadku finansowania inwestycji za pomocą środków pochodzących od innych podmiotów.
Warunki odliczenia VAT a realizacja Projektów
Realizacja każdego z Projektów spełnia ogólne warunki odliczenia VAT (por. Ad. 1 i 2), jednak infrastruktura wytworzona w ramach Projektów będzie wykorzystywana zarówno do czynności opodatkowanych VAT, jak i do czynności pozostających poza zakresem VAT.
Zgodnie z art. 86 ust. 2a ustawy o VAT, w przypadku nabycia towarów i usług wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 - w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej podatnika nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego, o której mowa w ust. 2, oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej, zwanym dalej „sposobem określenia proporcji”. Sposób określenia proporcji powinien najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć.
W myśl art. 86 ust. 2b ustawy, sposób określenia proporcji najbardziej odpowiada specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć, jeżeli:
1. zapewnia dokonanie obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wyłącznie w odniesieniu do części kwoty podatku naliczonego proporcjonalnie przypadającej na wykonywane w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowane oraz
2. obiektywnie odzwierciedla część wydatków przypadającą odpowiednio na działalność gospodarczą oraz na cele inne niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 - w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych wydatków w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe.
Gmina otrzymała od Dyrektora KIS Interpretację prewspółczynnikową, w której potwierdzono, że przyjęty przez Wnioskodawcę sposób ustalania prewspółczynnika – oparty na rocznym udziale ilości wyrażonej w m³ usług świadczonych w ramach czynności opodatkowanych VAT (tj. odpowiednio dostarczonej wody / odebranych ścieków na rzecz odbiorców zewnętrznych) w łącznej ilości wyrażonej w m³ usług świadczonych ogółem (tj. zarówno na rzecz odbiorców zewnętrznych, jak i na potrzeby własne/jednostek organizacyjnych, pozostające poza zakresem VAT) – jest najbardziej odpowiedni dla działalności wodno-kanalizacyjnej.
Gmina zamierza wykorzystywać infrastrukturę powstałą w ramach Projektów zarówno do czynności opodatkowanych, jak i poza zakresem VAT. Uwzględniając fakt, że metoda obliczania prewspółczynnika przedstawiona w Interpretacji prewspółczynnikowej jest najbardziej odpowiednią w zakresie działalności wodno-kanalizacyjnej, zdaniem Gminy, będzie miała ona możliwość częściowego odliczenia VAT w przypadku realizacji każdego z Projektów, w oparciu o wskazaną metodę liczenia prewspółczynnika.
Wnioskodawca jednocześnie wskazuje, że hydranty wymieniane w ramach realizacji Projektu 1 i 2 będą wykorzystywane do celów technologicznych, tj. płukania wodociągów w celu usunięcia osadów lub do odpowietrzania sieci wodociągowej, a zatem na cele działalności gospodarczej.
Z przepisów Rozporządzenia MSWiA wynika jednak obowiązek montażu hydrantów do celów przeciwpożarowych. W związku z tym, Gmina jest zobowiązana zapewnić również możliwość wykorzystania hydrantów do ww. celów. Wykorzystanie wody do celów przeciwpożarowych będzie miało jedynie charakter incydentalny i należy zaznaczyć, że zużycie wody do celów przeciwpożarowych może w ogóle nie wystąpić.
Zużycie wody do celów przeciwpożarowych stanowi zadanie własne Gminy, natomiast Gmina nie zamierza obciążać mieszkańców kosztami takiej wody. Gmina jednocześnie zaznacza, że dysponuje danymi dotyczącymi ilości wody pobieranej z hydrantów i zużywanej na cele przeciwpożarowe w latach 2019-2025. Dane te pozyskuje od Ochotniczych Straży Pożarnych i znajdują one odzwierciedlenie w danych zamieszczanych na stronie internetowej (...) Straży Pożarnej. Wskazane dane ujmowane są przez Gminę dla celów kalkulacji liczby metrów sześciennych wody przeznaczanej do celów przeciwpożarowych.
Zdaniem Wnioskodawcy, fakt użycia hydrantów do celów przeciwpożarowych może wpłynąć na prawo do odliczenia VAT. Użycie hydrantów do ww. celów stanowi czynność niepodlegającą opodatkowaniu. Jeśli woda zostanie wykorzystana do celów przeciwpożarowych, Gmina uwzględni ilość metrów sześciennych zużytej wody przy obliczaniu prewspółczynnika, zgodnie z metodą wskazaną w interpretacji prewspółczynnikowej. Ilość ta powiększy wówczas mianownik.
Powyższe oznacza, że mimo spełnienia przesłanek z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, zakres prawa do odliczenia powinien zostać ustalony z uwzględnieniem art. 86 ust. 2a–2h (wykorzystanie mieszane).
Podsumowując, zdaniem Wnioskodawcy, Gminie przysługuje częściowe prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabyć towarów i usług związanych z realizacją każdego z Projektów, nawet jeśli projekty dofinansowywane są za pomocą środków pochodzących z Rządowego Funduszu Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.) – zwanej dalej „ustawą” lub „ustawą o VAT”:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Art. 86 ust. 2 pkt 1 lit a) ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje, gdy:
Odliczyć można w całości podatek naliczony, który jest związany z transakcjami opodatkowanymi podatnika. Ta zasada wyłącza jednocześnie możliwość odliczania podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku lub niepodlegających opodatkowaniu VAT. Jednocześnie z zasady tej wynika, że odliczenie podatku naliczonego może być częściowe, tzn. w tej części, w jakiej dane towary lub usługi, z którymi związany jest podatek naliczony, są wykorzystywane do realizacji czynności opodatkowanych. Przy odliczeniu częściowym pomija się tę część podatku, w jakiej zakupione towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności nieopodatkowanych podatkiem VAT.
W każdym przypadku należy ocenić, czy intencją podatnika wykonującego określone czynności, z którymi łączą się skutki podatkowoprawne, było wykonywanie czynności opodatkowanych.
Art. 88 ustawy zawiera listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Tylko podatnik podatku od towarów i usług, w ramach prowadzonej działalności gospodarczej ma prawo do odliczenia podatku.
Art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Art. 15 ust. 6 ustawy:
Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Organy władzy publicznej nie są podatnikami podatku od towarów i usług w związku z realizacją zadań, które podejmują jako podmioty prawa publicznego, nawet jeśli pobierają należności, opłaty lub składki. Organy te są podatnikami VAT w przypadku wykonywanych czynności na podstawie umów cywilnoprawnych.
Rolę gminy szczegółowo określa ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1153 ze zm.).
Art. 2 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:
Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.
Art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:
Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.
Art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym:
Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz.
Obowiązkiem podatnika jest przypisanie konkretnych wydatków do określonego rodzaju sprzedaży, z którymi wydatki te są związane. Wnioskodawca ma obowiązek odrębnego określenia, z jakim rodzajem działalności będzie związany podatek wynikający z otrzymanych faktur zakupu, czyli dokonania tzw. alokacji podatku.
Wyrażoną w art. 86 ust. 1 ustawy generalną zasadę uprawniającą do odliczenia podatku naliczonego, uzupełniają regulacje zawarte m.in. w art. 86 ust. 2a ustawy, zgodnie z którym:
W przypadku nabycia towarów i usług wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 – w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej podatnika nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego, o której mowa w ust. 2, oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej, zwanym dalej „sposobem określenia proporcji”. Sposób określenia proporcji powinien najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć.
Art. 86 ust. 2b ustawy:
Sposób określenia proporcji najbardziej odpowiada specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć, jeżeli:
1) zapewnia dokonanie obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wyłącznie w odniesieniu do części kwoty podatku naliczonego proporcjonalnie przypadającej na wykonywane w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowane oraz
2) obiektywnie odzwierciedla część wydatków przypadającą odpowiednio na działalność gospodarczą oraz na cele inne niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 – w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych wydatków w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe.
Art. 86 ust. 2d ustawy:
W celu obliczenia kwoty podatku naliczonego w przypadku, o którym mowa w ust. 2a, przyjmuje się dane za poprzedni rok podatkowy.
Art. 86 ust. 2g ustawy:
Proporcję określa się procentowo w stosunku rocznym. Proporcję tę zaokrągla się w górę do najbliższej liczby całkowitej. Przepisy art. 90 ust. 5, 6, 9a, 10 i 10c-10g stosuje się odpowiednio.
Art. 86 ust. 2h ustawy:
W przypadku gdy podatnik, dla którego sposób określenia proporcji wskazują przepisy wydane na podstawie ust. 22, uzna, że wskazany zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie ust. 22 sposób określenia proporcji nie będzie najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez niego działalności i dokonywanych przez niego nabyć, może zastosować inny bardziej reprezentatywny sposób określenia proporcji.
Art. 86 ust. 22 ustawy:
Minister właściwy do spraw finansów publicznych może, w drodze rozporządzenia, określić w przypadku niektórych podatników sposób określenia proporcji uznany za najbardziej odpowiadający specyfice wykonywanej przez tych podatników działalności i dokonywanych przez nich nabyć oraz wskazać dane, na podstawie których jest obliczana kwota podatku naliczonego z wykorzystaniem tego sposobu określenia proporcji, uwzględniając specyfikę prowadzenia działalności przez niektórych podatników i uwarunkowania obrotu gospodarczego.
Z opisu sprawy wynika, że są Państwo podatnikiem VAT zarejestrowanym jako podatnik VAT czynny. Wykonują Państwo zadania własne o charakterze użyteczności publicznej polegające m.in. na zaspokajaniu zbiorowych potrzeb wspólnoty w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków.
Otrzymali Państwo Interpretację indywidualną nr 0114-KDIP4-1.4012.361.2021.2.DP, w której potwierdziłem możliwość odliczenia podatku naliczonego od wydatków inwestycyjnych i wydatków bieżących ponoszonych przez Państwa w zakresie działalności wodno-kanalizacyjnej za pomocą indywidualnego prewspółczynnika, opartego na kryterium rocznego udziału sumy określonej w m3 ilości wody dostarczanej w ramach transakcji opodatkowanych, w sumie określonej w m3 ilości wody dostarczonej w ramach ogółu transakcji (tj. zarówno opodatkowanych, jak i niepodlegających VAT).
Realizują / realizowali Państwo następujące inwestycje związane z siecią wodno-kanalizacyjną:
Projekty były / są dofinansowywane ze środków pochodzących z Rządowego Funduszu Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych. W pozostałej części sfinansowane zostaną z Państwa środków własnych. Towary i usługi, objęte zakresem pytań, stanowią bezpośrednio i wyłącznie wydatki związane z Projektami. Nie mają Państwo możliwości wydzielenia wydatków związanych z każdym z Projektów. Realizując Projekty otrzymują Państwo faktury VAT, zawierające Państwa NIP.
Infrastruktura powstała w związku z realizacją każdego z Projektów będzie wykorzystywana przez Państwa zarówno do czynności opodatkowanych VAT, jak i do czynności pozostających poza zakresem VAT. Przy wykorzystaniu infrastruktury powstałej w wyniku realizacji Projektów zamierzają Państwo jednocześnie świadczyć odpłatne usługi dostarczania wody na rzecz mieszkańców, jak i dostarczać wodę do Państwa jednostek organizacyjnych oraz będą prowadzić działalność w zakresie odprowadzania ścieków od mieszkańców oraz Państwa jednostek organizacyjnych. W związku z tym, nie jest możliwe przyporządkowanie wydatków na realizację każdego z Projektów wyłącznie do jednego rodzaju działalności (tzn. wyłącznie opodatkowanej lub poza zakresem VAT).
Hydranty wymieniane w ramach realizacji Projektu 1 i 2 będą wykorzystywane do celów technologicznych, tj. płukania wodociągów w celu usunięcia osadów lub do odpowietrzania sieci wodociągowej, tj. na cele działalności gospodarczej.
Wskazują Państwo, że z przepisów Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych wynika obowiązek montażu hydrantów do celów przeciwpożarowych. W związku z tym, są Państwo zobowiązani zapewnić możliwość wykorzystania hydrantów do ww. celów. Wykorzystanie wody do celów przeciwpożarowych ma i będzie miało jedynie charakter incydentalny i należy zaznaczyć, że zużycie wody do tych celów może w ogóle nie wystąpić.
Zużycie wody do celów przeciwpożarowych stanowi Państwa zadanie własne, natomiast nie zamierzają Państwo obciążać mieszkańców kosztami takiej wody. Dysponują Państwo danymi dotyczącymi ilości wody pobieranej z hydrantów i zużywanej na cele przeciwpożarowe w latach 2019-2025. Dane te pozyskują Państwo od Ochotniczych Straży Pożarnych i znajdują one odzwierciedlenie w danych zamieszczanych na stronie internetowej (...) Straży Pożarnej. Wskazane dane ujmowane są przez Państwa dla celów kalkulacji liczby metrów sześciennych wody przeznaczanej do celów przeciwpożarowych.
Oświadczają Państwo, że ilość wody wykorzystywanej na cele technologiczne jest ustalana na podstawie dokonywanych pomiarów (o charakterze szacunkowym) oraz ewidencjonowana.
Woda wykorzystywana do celów przeciwpożarowych jest związana wyłącznie z realizacją zadań publicznych (ochrona przeciwpożarowa), tj. z działalnością niepodlegającą opodatkowaniu VAT. W konsekwencji ilości tej wody są ujmowane wyłącznie w mianowniku prewspółczynnika (jako element zużycia wody „ogółem”), natomiast nie są ujmowane w liczniku, gdyż nie dotyczą czynności opodatkowanych VAT.
Państwa wątpliwości dotyczą prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktur dokumentujących poniesione wydatki w ramach realizacji Projektów z zastosowaniem wskazanego prewspółczynnika, jeśli część środków przeznaczonych na realizację inwestycji pochodzi z Rządowego Funduszu Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych.
W celu odliczenia podatku naliczonego podatnik powinien w pierwszej kolejności przyporządkować ponoszone wydatki do poszczególnych rodzajów działalności (opodatkowanej podatkiem VAT, zwolnionej i niepodlegającej opodatkowaniu tym podatkiem). W przypadku zakupów bezpośrednio związanych z działalnością opodatkowaną, podatnik na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy odlicza podatek naliczony w całości. Brak jest natomiast takiego prawa w stosunku do podatku naliczonego związanego z towarami i usługami wykorzystywanymi do wykonywania czynności niepodlegających temu podatkowi oraz zwolnionych z opodatkowania.
Natomiast w sytuacji, gdy takie przyporządkowanie nie jest możliwe, a wydatki służą zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, podatnik winien ustalić „sposób określenia proporcji” (prewspółczynnik), o którym mowa w art. 86 ust. 2a ustawy. Jednocześnie Minister Finansów w ww. rozporządzeniu określił dla jednostek samorządu terytorialnego sposób określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej uznany za najbardziej odpowiadający specyfice wykonywanych przez te jednostki działalności i dokonywanych przez nie nabyć.
Jak Państwo wskazali, Infrastruktura powstała w związku z realizacją Projektów będzie wykorzystywana przez Państwa zarówno do czynności opodatkowanych VAT, jak i do czynności pozostających poza zakresem VAT. Przy wykorzystaniu infrastruktury powstałej w wyniku realizacji Projektów zamierzają Państwo jednocześnie świadczyć odpłatne usługi dostarczania wody na rzecz mieszkańców, jak i dostarczać wodę do Państwa jednostek organizacyjnych oraz będą prowadzić działalność w zakresie odprowadzania ścieków od mieszkańców oraz Państwa jednostek organizacyjnych.
Nie będą Państwo w stanie dokonać odrębnego przyporządkowania kwot podatku naliczonego związanego z czynnościami opodatkowanymi oraz czynnościami niepodlegającymi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Tym samym zachodzi sytuacja, o której mowa powyżej - wydatki będą służyć zarówno do celów wykonywanej działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza oraz nie będą Państwo mieli możliwości przyporządkowania tych wydatków do jednego rodzaju czynności.
W opisie sprawy wskazują Państwo, że wydatki związane z działalnością wodno-kanalizacyjną rozliczają Państwo stosując prewspółczynnik oparty na kryterium rocznego udziału sumy określonej w m3 ilości wody dostarczanej w ramach transakcji opodatkowanych, w sumie określonej w m3 ilości wody dostarczonej w ramach ogółu transakcji (tj. zarówno opodatkowanych, jak i niepodlegających VAT), zgodnie z wydaną dla Państwa interpretacją indywidualną nr 0114-KDIP4-1.4012.361.2021.2.DP dotyczącą wyliczenia prewspółczynnika.
Informują Państwo, że zasady ustalania prewspółczynnika uległy obecnie zmianie w zakresie wykorzystywania wody na cele pożarnicze za pośrednictwem hydrantów. Wskazują Państwo, że woda wykorzystywana do celów przeciwpożarowych jest związana wyłącznie z realizacją zadań publicznych (ochrona przeciwpożarowa), tj. z działalnością niepodlegającą opodatkowaniu VAT. W konsekwencji ilości tej wody są ujmowane wyłącznie w mianowniku prewspółczynnika (jako element zużycia wody „ogółem”), natomiast nie są ujmowane w liczniku, gdyż nie dotyczą czynności opodatkowanych VAT.
Dysponują Państwo danymi dotyczącymi ilości wody pobieranej z hydrantów i zużywanej na cele przeciwpożarowe w latach 2019-2025. Dane te pozyskują Państwo od Ochotniczych Straży Pożarnych i znajdują one odzwierciedlenie w danych zamieszczanych na stronie internetowej (...) Straży Pożarnej. Wskazane dane ujmowane są przez Państwa dla celów kalkulacji liczby metrów sześciennych wody przeznaczanej do celów przeciwpożarowych.
Tym samym, ujmując ilości wody zużytej na cele przeciwpożarowe w mianowniku prewspółczynnika spełniają Państwo zasady ustalenia prewspółczynnika wskazane w interpretacji nr 0114-KDIP4-1.4012.361.2021.2.DP
Należy zauważyć, że przepisy ustawy o VAT nie wiążą prawa do odliczenia podatku naliczonego ze źródłem pochodzenia środków finansowych przeznaczonych na zakup towarów i usług, przy nabyciu których podatek został naliczony. Przepisy ustawy nie wyłączają prawa do odliczenia podatku naliczonego w przypadku dokonywania zakupów ze środków finansowych pochodzących od podmiotów trzecich. Zatem, dla ustalenia prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego podstawowe znaczenie ma związek dokonanych zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi, natomiast bez znaczenia pozostaje źródło pochodzenia środków finansowych na pokrycie ww. zakupów. Jednak przy ustalaniu tego prawa należy mieć na uwadze ograniczenie wynikające z art. 88 ustawy.
Zatem, w celu odliczenia podatku naliczonego z tytułu nabyć towarów i usług związanych z realizacją każdego z Projektów mają Państwo prawo do zastosowania indywidualnego prewspółczynnika metrażowego, który był przedmiotem oceny w wydanej dla Państwa interpretacji indywidualnej znak: 0114-KDIP4-1.4012.361.2021.2.DP, z uwzględnieniem ilości wody zużytej na cele przeciwpożarowe w mianowniku prewspółczynnika - przy czym stosowanie tej metody jest możliwe, o ile warunki wskazane w ww. interpretacji będą spełnione, nawet gdy część środków przeznaczonych na realizację Projektów pochodzi z Rządowego Funduszu Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych. Prawo to przysługuje Państwu pod warunkiem niezaistnienia przesłanek negatywnych wynikających z art. 88 ustawy. Przy czym otrzymane przez Państwa środki z programu „Polski Ład” w kwocie brutto nie stanowią negatywnej przesłanki określonej w art. 88 ustawy.
Państwa stanowisko jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Wydając niniejszą interpretację, przyjęto jako element stanu faktycznego wskazaną przez Państwa okoliczność, że na Państwa rzecz została wydana interpretacja indywidualna znak 0114-KDIP4-1.4012.361.2021.2.DP, z której wynika, że do wydatków związanych z działalnością wodno-kanalizacyjną mogą Państwo stosować tzw. prewspółczynnik metrażowy. W niniejszej interpretacji nie dokonano zatem analizy w tym zakresie.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo