Interpretacja 0114-KDIP4-2.4012.209.2026.2.MC

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

11 marca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 11 marca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej.

Uzupełnili go Państwo pismem z 10 kwietnia 2026 r. (data wpływu 10 kwietnia 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie.

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

W związku z realizacją inwestycji drogowej polegającej na budowie drogi ekspresowej (...), Gmina otrzymała odszkodowanie za nieruchomości przejęte przez Skarb Państwa w trybie administracyjnym na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 311).

1. Decyzją Wojewody (...) z 19 stycznia 2026 r., znak (...), zostało ustalone odszkodowanie za nieruchomości stanowiące własność Gminy, oznaczone jako:

·      działka niezabudowana nr 1 o pow. 0,0047 ha, obręb (...),

·      działka niezabudowana nr 2 o pow. 0,0507 ha, obręb (...).

Wartość nieruchomości oszacowano na kwotę 42 400,00 zł, zwiększoną o 5% zgodnie z art. 18 ust. 1e ustawy szczególnej, tj. o kwotę 2 120,00 zł. Łączna kwota odszkodowania wyniosła 44 520,00 zł (słownie: czterdzieści cztery tysiące pięćset dwadzieścia złotych).

Biegły ustalił, że na dzień wydania decyzji Wojewody (...) Nr (…) z 9 lipca 2025 roku o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, działki nr 1, nr 2, znajdowały się na terenie nie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z Uchwałą nr (...) Rady Gminy z dnia 31 października 2019 r. w sprawie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy, działki: nr 1, nr 2, położone były na obszarze oznaczonym symbolem - R (tereny rolne).

Na dzień 9 lipca 2025 r., tj. dzień wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, działka nr 1 stanowiła fragment rowu melioracyjnego (bez części składowych). Działka graniczyła z drogą krajową nr (…), posiadała dostęp do drogi asfaltowej. Działka nr 2 stanowiła fragment rowu melioracyjnego wraz z zadrzewieniem oraz zakrzewieniem w rowie. Działka posiadała dostęp do drogi gruntowej. Obie działki nie posiadały aktualnych warunków zabudowy.

2. Decyzją Wojewody (...) z 21 listopada 2025 r., (…), zostało ustalone odszkodowanie za nieruchomość stanowiącą własność Gminy, oznaczoną jako:

•      działka niezabudowana nr 3 o pow. 0,0010 ha, obręb (...).

Biegły ustalił, że na dzień wydania decyzji Wojewody (...) Nr (...) z 9 lipca 2025 roku o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, działka nr 3 była objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla wsi (...), przyjętym Uchwałą nr (...) Rady Gminy z dnia 28 kwietnia 2016 r. Zgodnie z powyższym planem, działka nr 3 położona była na obszarze oznaczonym symbolem - 4RM (tereny zabudowy zagrodowej).

Na dzień 9 lipca 2025 r., tj. dzień wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, przedmiotowa nieruchomość stanowiła część drogi polnej.

Wartość nieruchomości oszacowano na kwotę 800,00 zł, zwiększoną o 5% zgodnie z art. 18 ust. 1e ustawy szczególnej, tj. o kwotę 40,00 zł. Łączna kwota odszkodowania wyniosła 840,00 zł (słownie: osiemset czterdzieści złotych).

3. Decyzją Wojewody (...) z 28 listopada 2025 r., znak (...), zostało ustalone odszkodowanie za nieruchomości stanowiące własność Gminy, oznaczone jako:

•      działka niezabudowana nr 4 o pow. 0,0279 ha, obręb (...),

•      działka niezabudowana nr 5 o pow. 0,0167 ha, obręb (...),

•      działka zabudowana utwardzoną drogą nr 6 o pow. 0,0548 ha, obręb (...),

•      działka zabudowana utwardzoną drogą nr 7 o pow. 0,0124 ha, obręb (...),

•      działka niezabudowana nr 8 o pow. 0,0005 ha, obręb (...),

•      działka niezabudowana nr 9 o pow. 0,0085 ha, obręb (...),

•      działka niezabudowana nr 10 o pow. 0,0311 ha, obręb (...).

Wartość nieruchomości oszacowano na kwotę 283 267,00 zł, zwiększoną o 5% zgodnie z art. 18 ust. 1e ustawy szczególnej, tj. o kwotę 14 163,35 zł. Łączna kwota odszkodowania wyniosła 297 430,35 zł (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt siedem tysięcy czterysta trzydzieści złotych 35/100).

Biegły ustalił, że na dzień wydania decyzji Wojewody (...) Nr (...) z 9 lipca 2025 roku o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, dla terenu objętego wyceną nie został opracowany miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. W studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego przyjętym Uchwałą Rady Gminy nr (...) z dnia 31 października 2019 r. Zgodnie z tym dokumentem działki nr 4, 5, nr 6, nr 7, nr 8, nr 9 znajdowały się na terenie oznaczonym symbolem: R- tereny rolne, natomiast działka nr 10 znajdowała się na terenie oznaczonym symbolem: AG - strefa rozwoju dominującej funkcji aktywności gospodarczej (produkcyjnej i usługowej).

Na dzień 9 lipca 2025 r., tj. dzień wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, działki nr 4, nr 5, nr 8, nr 9, nr 10 stanowiły drogę gruntową. Natomiast działki nr 6, nr 7 stanowiły drogę utwardzoną o nawierzchni asfaltowej - stanowiącą budowlę (droga nie przechodziła modernizacji w ciągu dwóch lat przed wydaniem decyzji wojewody).

4. Decyzją Wojewody (...) z 19 stycznia 2026 r., znak (…), zostało ustalone odszkodowanie za nieruchomości stanowiące własność Gminy, oznaczone jako:

•      działka niezabudowana nr 11 o pow. 0,0046 ha, obręb (...),

•      działka niezabudowana nr 12 o pow. 0,0274 ha, obręb (...).

Wartość nieruchomości oszacowano na kwotę 24 381,00 zł, zwiększoną o 5% zgodnie z art. 18 ust. 1e ustawy szczególnej, tj. o kwotę 1 219,05 zł. Łączna kwota odszkodowania wyniosła 25 600,05 zł (słownie: dwadzieścia pięć tysięcy sześćset złotych 05/100).

Biegła ustaliła, że na dzień wydania decyzji Wojewody (...) Nr (...) z 9 lipca 2025 roku o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, działki nr 11 i nr 12, były objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla wsi (...), przyjętym Uchwałą nr (...) Rady Gminy z dnia 29 kwietnia 2002 r. z późniejszymi zmianami. Zgodnie z powyższym planem, działki nr 11 i nr 12 położone były na obszarze oznaczonym symbolem - RP (użytki rolne - grunty orne).

5. Decyzją Wojewody (...) z dnia 28 listopada 2025 r., znak (…), zostało ustalone odszkodowanie za nieruchomości stanowiące własność Gminy, oznaczone jako:

•      działka niezabudowana nr 13 o pow. 0,0698 ha, obręb (...),

•      działka niezabudowana nr 14 o pow. 0,0130 ha, obręb (...),

•      działka niezabudowana nr 15 o pow. 0,0016 ha, obręb (...).

Wartość nieruchomości oszacowano na kwotę 64 310,00 zł (w tym: wartość gruntu 64 304,00 zł i wartość zasiewów - odszkodowanie za plony pszenicy - 6,00 zł), zwiększoną o 5% zgodnie z art. 18 ust. 1e ustawy szczególnej, tj. o kwotę 3 215,50 zł. Łączna kwota odszkodowania wyniosła 67 525,50 zł (słownie: sześćdziesiąt siedem tysięcy pięćset dwadzieścia pięć złotych 50/100).

Biegły ustalił, że na dzień wydania decyzji Wojewody (...) Nr (...) z 9 lipca 2025 roku o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, przedmiotowa nieruchomość była położona na obszarze nie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z Uchwałą nr (...) Rady Gminy z dnia 31 października 2019 r. w sprawie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy, przedmiotowa nieruchomość była położona na obszarze oznaczonym symbolem - R (tereny rolne).

Na dzień 9 lipca 2025 r., tj. dzień wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, działki nr 13 oraz nr 14 stanowiły rów, natomiast działka nr 15 stanowiła pole uprawne obsiane pszenicą. Na działce nr 13 znajdował się głóg jednoszyjkowy, bez sortymentów użytkowych i nie podlegający wycenie.

6. Decyzją Wojewody (...) z 19 grudnia 2025 r., znak: (…), zostało ustalone odszkodowanie za nieruchomości stanowiące własność Gminy, oznaczone jako:

•      działka niezabudowana nr 16 o pow. 0,0381 ha, obręb (...),

•      działka niezabudowana nr 17 o pow. 0,0167 ha, obręb (...).

Wartość nieruchomości oszacowano na kwotę 41 752,00 zł, zwiększoną o 5% zgodnie z art. 18 ust. 1e ustawy szczególnej, tj. o kwotę 2 087,60 zł. Łączna kwota odszkodowania wyniosła 43 839,60 zł.

Biegły ustalił, że na dzień wydania decyzji Wojewody (...) Nr (...) z 9 lipca 2025 roku o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, przedmiotowa nieruchomość była położona na obszarze nie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z Uchwałą nr (...) Rady Gminy z 31 października 2019 r. w sprawie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy, przedmiotowa nieruchomość była położona na obszarze oznaczonym symbolem - R (tereny rolne).

7. Decyzją Wojewody (...) z dnia 2 stycznia 2026 r., znak: (…) zostało ustalone odszkodowanie za nieruchomości stanowiące własność Gminy, oznaczone jako:

•      działka niezabudowana nr 18 o pow. 0,1087 ha, obręb (...),

•      działka niezabudowana nr 19 o pow. 0,0897 ha, obręb (...),

•      działka niezabudowana nr 20 o pow. 0,0504 ha, obręb (...).

Wartość nieruchomości oszacowano na kwotę 205 062,00 zł, zwiększoną o 5% zgodnie z art. 18 ust. 1e ustawy szczególnej, tj. o kwotę 10 253,10 zł. Łączna kwota odszkodowania wyniosła 215 315,10 zł.

Biegła ustaliła, że dla terenów na których położona jest wyceniana nieruchomość na dzień wydania decyzji Wojewody (...) nr (...) z 9 lipca 2025 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, istniał obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wsi (…) wraz z częścią gruntów wsi (...) (uchwała nr (...) Rady Gminy z dnia 29 kwietnia 2002 r. z późniejszymi zmianami).

Zgodnie z MPZP przedmiotowa nieruchomość położna jest na terenie oznaczonym symbolami:

‒    dz. 19-RP (94,6% pow.) o przeznaczeniu: użytki rolne - grunty orne, - W (5,4% pow.) o przeznaczeniu: tereny wód otwartych (płynących i stojących cieki, stawy, urządzenia melioracji podstawowych);

‒    dz. 20, 18-W o przeznaczeniu: tereny wód otwartych (płynących i stojących cieki, stawy, urządzenia melioracji podstawowych).

8. Decyzją Wojewody (...) z 19 stycznia 2026 r., znak: (…) zostało ustalone odszkodowanie za nieruchomości stanowiące własność Gminy, oznaczone jako:

•      działka niezabudowana nr 21 o pow. 0,1711 ha, obręb (...),

•      działka niezabudowana nr 22 o pow. 0,1442 ha, obręb (...),

•      działka niezabudowana nr 23 o pow. 0,0038 ha, obręb (...),

•      działka niezabudowana nr 24 o pow. 0,0929 ha, obręb (...),

•      działka niezabudowana nr 25 o pow. 0,0398 ha, obręb (...),

•      działka niezabudowana nr 26 o pow. 0,0266 ha, obręb (...).

Wartość nieruchomości oszacowano na kwotę 366 400,00 zł, zwiększoną o 5% zgodnie z art. 18 ust. 1e ustawy szczególnej, tj. o kwotę 18 320,00 zł. Łączna kwota odszkodowania wyniosła 384 720,00 zł.

Biegły ustalił, że na dzień wydania decyzji Wojewody (...) Nr (...) z dnia 9 lipca 2025 roku o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, działki nr 21, nr 22, nr 23, nr 24, nr 25 i nr 26, znajdowały się na terenie nie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z Uchwałą nr (...) Rady Gminy z dnia 31 października 2019 r. w sprawie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy, działki: nr 21, nr 22, nr 23, nr 24, nr 25 i nr 26, położone były na obszarze oznaczonym symbolem - R (tereny rolne).

Na dzień 9 lipca 2025 r. tj. dzień wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, działka nr 21 stanowiła fragment drogi gruntowej, z zakrzaczeniami przydrożnymi i podrostami (bez czarny, klon zwyczajny, głóg, śliwa tarnina, dzika róża) o pow. 150 m² (bez wartości ekonomicznej). Działka nr 22 stanowiła pole uprawne, z uprawą kukurydzy na pow. 0,1442 ha. Działka nr 26 stanowiła pole uprawne, z uprawą kukurydzy na pow. 0,0048 ha oraz uprawą pszenicy na pow. 0,0218 ha.

Działki nr 23, nr 24 i nr 25 stanowiły fragment drogi gruntowej.

9. Decyzją Wojewody (...) z 2 stycznia 2026 r., znak: (…) zostało ustalone odszkodowanie za nieruchomości stanowiące własność Gminy, oznaczone jako:

•      działka niezabudowana nr 27 o pow. 0,0147 ha, obręb (...),

•      działka niezabudowana nr 28 o pow. 0,0122 ha, obręb (...),

•      działka niezabudowana nr 29 o pow. 0,0284 ha, obręb (...),

•      działka niezabudowana nr 30 o pow. 0,0096 ha, obręb (...),

•      działka niezabudowana nr 31 o pow. 0,0026 ha, obręb (...),

•      działka niezabudowana nr 32 o pow. 0,0045 ha, obręb (...),

•      działka niezabudowana nr 33 o pow. 0,1079 ha, obręb (...),

•      działka niezabudowana nr 34 o pow. 0,0555 ha, obręb (...),

•      działka niezabudowana nr 35 o pow. 0,0200 ha, obręb (...),

•      działka niezabudowana nr 36 o pow. 0,0306 ha, obręb (...),

•      działka niezabudowana nr 37 o pow. 0,0199 ha, obręb (...).

Wartość nieruchomości oszacowano na kwotę 253.248,00 zł, zwiększoną o 5% zgodnie z art. 18 ust. 1e ustawy szczególnej, tj. o kwotę 12.662,40,00 zł. Łączna kwota odszkodowania wyniosła 265.910,40,00 zł.

Biegła ustaliła, że dla terenów na których położona jest wyceniana nieruchomość na dzień wydania decyzji Wojewody (...) nr (...) z 9 lipca 2025 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, istniał obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wsi (…) wraz z częścią gruntów wsi (...) (uchwała nr (...) Rady Gminy 29 kwietnia 2002 r. z późniejszymi zmianami). Zgodnie z MPZP przedmiotowa nieruchomość położna jest na terenie oznaczonym symbolem RP o przeznaczeniu: użytki rolne - grunty orne.

Na dzień 9 lipca 2025 r. tj. dzień wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, przedmiotowe działki stanowiły grunty niezabudowane, nie użytkowane rolniczo drogi polne. Działki nr 31 i nr 32 w części w części były utwardzone szutrem (pow. 20 m²). Na działkach nr 36 i nr 37 w części była uprawa wieloletnia wierzby energetycznej (pow. 263 m²).

Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu zdarzenia przyszłego

W odpowiedzi na pytanie nr 1: czy działki nr 1, nr 2, nr 3, nr 4, nr 5, nr 6, nr 7, nr 8, nr 9, nr 10, nr 11, nr 12, nr 13, nr 14, nr 15, nr 16, nr 17, nr 18, nr 19, nr 20, nr 21, nr 22, nr 23, nr 24, nr 25, nr 26, nr 27, nr 28, nr 29, nr 30, nr 31, nr 32, nr 33, nr 34, nr 35, nr 36, nr 37 były wykorzystywane przez Państwa w całym okresie posiadania wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku od towarów i usług, wskazali Państwo:

„Działki nr 1, nr 2, nr 3, nr 4, nr 5, nr 6, nr 7, nr 8, nr 9, nr 10, nr 11, nr 12, nr 13, nr 14, nr 15, nr 16, nr 17, nr 18, nr 19, nr 20, nr 21, nr 22, nr 23, nr 24, nr 25, nr 26, nr 27, nr 28, nr 29, nr 30, nr 31, nr 32, nr 33, nr 34, nr 35, nr 36, nr 37 nie były przez Gminę (…) wykorzystywane do żadnych czynności - ani opodatkowanych podatkiem od towarów i usług, ani zwolnionych od tego podatku - w całym okresie ich posiadania. Przedmiotowe grunty stanowiły składnik zasobu nieruchomości Gminy i nie były przedmiotem żadnej działalności ani użytkowania w rozumieniu ustawy o VAT”.

W odpowiedzi na pytanie nr 2: czy z tytułu nabycia działek nr 1, nr 2, nr 3, nr 4, nr 5, nr 6, nr 7, nr 8, nr 9, nr 10, nr 11, nr 12, nr 13, nr 14, nr 15, nr 16, nr 17, nr 18, nr 19, nr 20, nr 21, nr 22, nr 23, nr 24, nr 25, nr 26, nr 27, nr 28, nr 29, nr 30, nr 31, nr 32, nr 33, nr 34, nr 35, nr 36, nr 37 przysługiwało Państwu prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, wskazali Państwo:

„Z tytułu nabycia działek nr 1, nr 2, nr 3, nr 4, nr 5, nr 6, nr 7, nr 8, nr 9, nr 10, nr 11, nr 12, nr 13, nr 14, nr 15, nr 16, nr 17, nr 18, nr 19, nr 20, nr 21, nr 22, nr 23, nr 24, nr 25, nr 26, nr 27, nr 28, nr 29, nr 30, nr 31, nr 32, nr 33, nr 34, nr 35, nr 36, nr 37 Gminie nie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Nabycie nieruchomości nastąpiło w ramach czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (w szczególności na podstawie przepisów o gospodarce nieruchomościami lub z mocy prawa), w związku z czym transakcje te nie były udokumentowane fakturami VAT i nie wystąpił podatek naliczony, który mógłby podlegać odliczeniu”.

W odpowiedzi na pytanie nr 3: czy dla działek nr 1, nr 2, nr 4, nr 5, nr 8, nr 9, nr 10, nr 13, nr 14, nr 15, nr 16, nr 17, nr 21, nr 22, nr 23, nr 24, nr 25, nr 26 na dzień wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej była wydana decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i czy z decyzji tej wynikało, że przedmiotowe działki stanowiły grunty przeznaczone pod zabudowę, wskazali Państwo:

„Na dzień wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (dalej: „decyzja ZRID”) dla działek nr 1, nr 2, nr 4, nr 5, nr 8, nr 9, nr 10, nr 13, nr 14, nr 15, nr 16, nr 17, nr 21, nr 22, nr 23, nr 24, nr 25, nr 26 nie była wydana decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, z której wynikałoby, że przedmiotowe działki stanowią grunty przeznaczone pod zabudowę. Dla ww. działek nie obowiązywał również miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przeznaczający te grunty pod zabudowę. Tym samym na dzień wydania decyzji ZRID działki te nie spełniały definicji terenów budowlanych w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy o VAT”.

W odpowiedzi na pytanie nr 4: czy droga utwardzona o nawierzchni asfaltowej znajdująca się na działkach nr 6 oraz nr 7 w momencie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej spełniała definicję budowli w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 418), wskazali Państwo:

„Droga utwardzona o nawierzchni asfaltowej znajdująca się na działkach nr 6 oraz nr 7 spełniała w momencie wydania decyzji ZRID definicję budowli w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 418). Stanowi ona obiekt budowlany niebędący budynkiem ani obiektem małej architektury, trwale związany z gruntem, zaliczany do kategorii budowli, o których mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego.”

W odpowiedzi na pytanie nr 5: kiedy droga utwardzona o nawierzchni asfaltowej stanowiąca działki nr 6 oraz nr 7 została oddana do użytkowania po jej wybudowaniu, wskazali Państwo:

„Droga utwardzona o nawierzchni asfaltowej stanowiąca działki nr 6 oraz nr 7 została oddana do użytkowania ponad 2 lata przed dniem wydania decyzji ZRID. W konsekwencji na dzień nabycia prawa do tych działek przez Skarb Państwa w trybie przepisów o realizacji inwestycji drogowych upłynął okres dłuższy niż 2 lata od pierwszego zasiedlenia budowli w rozumieniu art. 2 pkt 14 ustawy o VAT.”

W odpowiedzi na pytanie nr 6: czy do momentu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej były ponoszone wydatki na ulepszenie drogi utwardzonej o nawierzchni asfaltowej w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym - jeżeli tak, proszę wskazać:

a)  kiedy i kto je ponosił,

b)  czy stanowiły one co najmniej 30% wartości początkowej tej budowli,

c)  czy w stosunku do tych wydatków przysługiwało Państwu prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,

d)  czy po dokonaniu tych ulepszeń budowla ta była oddana do użytkowania oraz czy w momencie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej minął okres dłuższy niż 2 lata licząc od momentu oddania drogi do używania po dokonanych ulepszeniach,

wskazali Państwo:

„Do momentu wydania decyzji ZRID nie były ponoszone wydatki na ulepszenie drogi utwardzonej o nawierzchni asfaltowej stanowiącej działki nr 6 oraz nr 7 w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, które osiągałyby wartość co najmniej 30% wartości początkowej tej budowli. W związku z powyższym nie wystąpiły przesłanki do ponownego „pierwszego zasiedlenia” wynikające z dokonania kwalifikowanych ulepszeń, o których mowa w art. 2 pkt 14 lit. b ustawy o VAT, a tym samym warunek upływu ponad 2 lat od pierwszego zasiedlenia, o którym mowa powyżej (ad 5), pozostaje niezakłócony”.

Pytania

1)  Czy w przedstawionym stanie faktycznym odszkodowanie otrzymane za działkę nr 3 (obręb (...)) podlega zwolnieniu od podatku VAT mając na uwadze, że działka ta stanowi teren budowlany objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przeznaczającym ją pod zabudowę zagrodową (symbol 4RM)?

2)  Czy w przedstawionym stanie faktycznym odszkodowanie otrzymane za działki nr 6 i nr 7 (obręb (...)), stanowiące drogi utwardzone o nawierzchni asfaltowej (budowle), korzysta ze zwolnienia z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT?

3)  Czy w przedstawionym stanie faktycznym odszkodowanie otrzymane za pozostałe 34 działki niezabudowane, niebędące terenami budowlanymi, korzysta ze zwolnienia z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT?

Państwa stanowisko w sprawie

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Przez dostawę towarów, w myśl art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.

Wywłaszczenie nieruchomości w trybie administracyjnym za odszkodowaniem spełnia przesłanki odpłatnej dostawy towarów w rozumieniu ustawy o VAT.

Zgodnie z treścią art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT - zwalnia się od podatku dostawę terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane.

Przez tereny budowlane rozumie się grunty przeznaczone pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku takiego planu - zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy (art. 2 pkt 33 ustawy o VAT).

Zgodnie natomiast z treścią art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyłączeniem gdy:

a)  dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,

b)  pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą upłynął okres krótszy niż 2 lata.

Ad 1)

Zdaniem Wnioskodawcy, odszkodowanie otrzymane za działkę nr 3 - obręb (...) nie podlega zwolnieniu od podatku VAT z uwagi na fakt, że działka ta stanowi teren budowlany objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przeznaczającym ją pod zabudowę zagrodową (symbol 4RM).

Zgodnie z art. 2 pkt 33 ustawy o VAT, przez tereny budowlane rozumie się grunty przeznaczone pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku takiego planu - zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, o których mowa w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Działka nr 3 jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla wsi (...) i przeznaczona pod zabudowę zagrodową (symbol 4RM). W związku z tym stanowi teren budowlany, co wyklucza możliwość zastosowania zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT.

W konsekwencji, odszkodowanie otrzymane za działkę nr 3 - obręb (...) nie podlega zwolnieniu od podatku VAT.

Ad 2)

Zdaniem Wnioskodawcy, odszkodowanie otrzymane za działki nr 6 i nr 7 korzysta ze zwolnienia z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyłączeniem gdy:

a)  dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,

b)  pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.

Działki nr 6 i nr 7 stanowią drogi utwardzone o nawierzchni asfaltowej, będące budowlami w rozumieniu prawa budowlanego. Drogi te były oddane do użytkowania przed więcej niż 2 laty przed otrzymaniem odszkodowania. Gmina nie dokonywała nakładów przekraczających 30% wartości początkowej tych obiektów, co oznacza, że nie doszło do pierwszego zasiedlenia w rozumieniu art. 2 pkt 14 ustawy o VAT.

W konsekwencji, dostawa tych budowli korzysta ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.

Ad 3)

Zdaniem Wnioskodawcy, odszkodowanie otrzymane za pozostałe 34 działki niezabudowane korzysta ze zwolnienia z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT, zwalnia się od podatku dostawę terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane.

Przez tereny budowlane, w myśl art. 2 pkt 33 ustawy o VAT, rozumie się grunty przeznaczone pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku takiego planu - zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Działka nr 1 ((...), pow. 47 m²) - teren niezabudowany, brak MPZP, w studium: R (tereny rolne), nie stanowi terenu budowlanego.

Działka nr 2 ((...), pow. 507 m²) - teren niezabudowany, brak MPZP, w studium: R (tereny rolne), nie stanowi terenu budowlanego .

Działka nr 4 ((...), pow. 279 m²) - teren niezabudowany, brak MPZP, w studium: R (tereny rolne), nie stanowi terenu budowlanego.

Działka nr 5 ((...), pow. 167 m²) - teren niezabudowany, brak MPZP, w studium: R (tereny rolne), nie stanowi terenu budowlanego.

Działka nr 8 ((...), pow. 5 m²) - teren niezabudowany, brak MPZP, w studium: R (tereny rolne), nie stanowi terenu budowlanego.

Działka nr 9 ((...), pow. 85 m²) - teren niezabudowany, brak MPZP, w studium: R (tereny rolne), nie stanowi terenu budowlanego

Działka nr 13 ((...), pow. 698 m²) - teren niezabudowany, brak MPZP, w studium: R (tereny rolne), nie stanowi terenu budowlanego.

Działka nr 14 ((...), pow. 130 m²) - teren niezabudowany, brak MPZP, w studium: R (tereny rolne), nie stanowi terenu budowlanego.

Działka nr 15 ((...), pow. 16 m²) - teren niezabudowany, brak MPZP, w studium: R (tereny rolne), nie stanowi terenu budowlanego.

Działka nr 16 ((...), pow. 381 m²) - teren niezabudowany, brak MPZP, w studium: R (tereny rolne), nie stanowi terenu budowlanego.

Działka nr 17 ((...), pow. 167 m²) - teren niezabudowany, brak MPZP, w studium: R (tereny rolne), nie stanowi terenu budowlanego.

Działka nr 21 ((...), pow. 1711 m²) - teren niezabudowany, brak MPZP, w studium: R (tereny rolne), nie stanowi terenu budowlanego.

Działka nr 22 ((...), pow. 1442 m²) - teren niezabudowany, brak MPZP, w studium: R (tereny rolne), nie stanowi terenu budowlanego.

Działka nr 23 ((...), pow. 38 m²) - teren niezabudowany, brak MPZP, w studium: R (tereny rolne), nie stanowi terenu budowlanego.

Działka nr 24 ((...), pow. 929 m²) - teren niezabudowany, brak MPZP, w studium: R (tereny rolne), nie stanowi terenu budowlanego.

Działka nr 25 ((...), pow. 398 m²) - teren niezabudowany, brak MPZP, w studium: R (tereny rolne), nie stanowi terenu budowlanego.

Działka nr 26 ((...), pow. 266 m²) - teren niezabudowany, brak MPZP, w studium: R (tereny rolne), nie stanowi terenu budowlanego.

Działka nr 10 ((...), pow. 311 m²) - teren niezabudowany, brak MPZP, w studium: AG (aktywność gospodarcza), nie stanowi terenu budowlanego.

Działka nr 11 ((...), pow. 46 m²) - teren niezabudowany, MPZP przewiduje przeznaczenie rolnicze (RP), nie stanowi terenu budowlanego.

Działka nr 12 ((...), pow. 274 m²) - teren niezabudowany, MPZP przewiduje przeznaczenie rolnicze (RP), nie stanowi terenu budowlanego.

Działka nr 27 ((...), pow. 147 m²) - teren niezabudowany, MPZP przewiduje przeznaczenie rolnicze (RP), nie stanowi terenu budowlanego.

Działka nr 28 ((...), pow. 122 m²) - teren niezabudowany, MPZP przewiduje przeznaczenie rolnicze (RP), nie stanowi terenu budowlanego.

Działka nr 29 ((...), pow. 284 m²) - teren niezabudowany, MPZP przewiduje przeznaczenie rolnicze (RP), nie stanowi terenu budowlanego.

Działka nr 30 ((...), pow. 96 m²) - teren niezabudowany, MPZP przewiduje przeznaczenie rolnicze (RP), nie stanowi terenu budowlanego.

Działka nr 31 ((...), pow. 26 m²) - teren niezabudowany, MPZP przewiduje przeznaczenie rolnicze (RP), nie stanowi terenu budowlanego.

Działka nr 32 ((...), pow. 45 m²) - teren niezabudowany, MPZP przewiduje przeznaczenie rolnicze (RP), nie stanowi terenu budowlanego.

Działka nr 33 ((...), pow. 1079 m²) - teren niezabudowany, MPZP przewiduje przeznaczenie rolnicze (RP), nie stanowi terenu budowlanego.

Działka nr 34 ((...), pow. 555 m²) - teren niezabudowany, MPZP przewiduje przeznaczenie rolnicze (RP), nie stanowi terenu budowlanego.

Działka nr 35 ((...), pow. 200 m²) - teren niezabudowany, MPZP przewiduje przeznaczenie rolnicze (RP), nie stanowi terenu budowlanego.

Działka nr 36 ((...), pow. 306 m²) - teren niezabudowany, MPZP przewiduje przeznaczenie rolnicze (RP), nie stanowi terenu budowlanego.

Działka nr 37 ((...), pow. 199 m²) - teren niezabudowany, MPZP przewiduje przeznaczenie rolnicze (RP), nie stanowi terenu budowlanego.

Działka nr 18 ((...), pow. 1087 m²) - teren niezabudowany, MPZP przewiduje przeznaczenie: tereny wód otwartych (W), nie stanowi terenu budowlanego.

Działka nr 20 ((...), pow. 504 m²) - teren niezabudowany, MPZP przewiduje przeznaczenie: tereny wód otwartych (W), nie stanowi terenu budowlanego.

Działka nr 19 ((...), pow. 897 m²) - teren niezabudowany, MPZP przewiduje przeznaczenie: RP (94,6%) i W (5,4%), nie stanowi terenu budowlanego.

Wszystkie wymienione powyżej 34 działki są niezabudowane i nie stanowią terenów budowlanych w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy o VAT. Działki te:

•      nie są objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przeznaczającym je pod zabudowę, bądź

•      są objęte planem wskazującym przeznaczenie inne niż pod zabudowę (rolnicze RP, wodne W).

W konsekwencji, dostawa tych działek (odszkodowanie) korzysta ze zwolnienia z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

Według art. 2 pkt 6 ustawy:

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Z przywołanego powyżej przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy wynika, że przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa własności towarów (nieruchomości) w zamian za odszkodowanie jest objęte podatkiem od towarów i usług (a więc także wówczas, gdy nie jest ono następstwem decyzji właściciela, lecz wynika z nakazu organu władzy publicznej lub z mocy samego prawa).

W takiej sytuacji uznać należy, że ma miejsce dostawa towarów w zamian za odszkodowanie, natomiast odszkodowanie pełni funkcję wynagrodzenia za przeniesienie własności towarów, czyniąc tego rodzaju dostawę faktycznie odpłatną – objętą opodatkowaniem podatkiem od towarów i usług.

Nie każda czynność stanowiąca dostawę w rozumieniu art. 7 ustawy, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bowiem aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

Z art. 15 ust. 1 ustawy wynika, że:

Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy:

Zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy:

Oznacza to, że organ będzie uznany za podatnika podatku od towarów i usług w dwóch przypadkach, tj. gdy wykonuje czynności inne niż te, które mieszczą się w ramach jego zadań oraz, gdy wykonuje czynności mieszczące się w ramach jego zadań, ale czyni to na podstawie umów cywilnoprawnych.

Powyższy zapis jest odzwierciedleniem art. 13 obowiązującej od 1 stycznia 2007 r. Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 z dnia 11 grudnia 2006, str. 1, ze zm.), zwanej dalej Dyrektywą 2006/112/WE Rady, zgodnie z którym:

Państwa wątpliwości dotyczą ustalenia, czy odszkodowanie otrzymane za działkę nr 3 podlega zwolnieniu od podatku VAT mając na uwadze, że działka ta stanowi teren budowlany objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przeznaczającym ją pod zabudowę zagrodową (pytanie nr 1), ustalenia czy odszkodowanie otrzymane za działki nr 6 i nr 7, stanowiące drogi utwardzone o nawierzchni asfaltowej (budowle), korzysta ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy (pytanie nr 2) oraz ustalenia czy odszkodowanie otrzymane za pozostałe 34 działki niezabudowane, niebędące terenami budowlanymi, korzysta ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy (pytanie nr 3).

W odniesieniu do Państwa wątpliwości w pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że ani organ władzy publicznej ani urząd obsługujący ten organ wydając nieruchomość za odszkodowaniem nie może podlegać z wyłączeniu z opodatkowania na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy. W przypadku wywłaszczenia nieruchomości za odszkodowaniem nie są realizowane zadania, dla realizacji których organy te zostały powołane. Zatem w przedmiotowym zakresie nie występują Państwo jako podmiot prawa publicznego, lecz jako właściciel. Państwa sytuacja w odniesieniu do kwestii własności nieruchomości jest taka sama jak innych podmiotów, dokonujących dostawy gruntów.

Tym samym dokonując zbycia opisanych nieruchomości gruntowych, działają Państwo jako podatnik w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy, prowadzący działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy.

Tak więc przeniesienie przez Państwa własności opisanych we wniosku działek nr 1, nr 2, nr 3, nr 4, nr 5, nr 6, nr 7 nr 8, nr 9, nr 10, nr 11, nr 12, nr 13, nr 14, nr 15, nr 16, nr 17, nr 18, nr 19, nr 20, nr 21, nr 22, nr 23, nr 24, nr 25, nr 26, nr 27, nr 28, nr 29, nr 30, nr 31, nr 32, nr 33, nr 34, nr 35, nr 36, nr 37 na rzecz Skarbu Państwa w zamian za odszkodowanie, stanowi odpłatną dostawę towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy, podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W tym przypadku odszkodowanie pełni funkcję wynagrodzenia za przeniesienie własności towarów, czyniąc tego rodzaju dostawę faktycznie odpłatną. Wyjaśnić należy, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług nie podlega samo odszkodowanie, lecz stanowiące dostawę towarów – przeniesienie własności nieruchomości w zamian za wynagrodzenie przyjmujące formę odszkodowania.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 538), zwanej dalej ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym:

Stosownie do art. 4 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym:

Z zapisów wyżej cytowanego przepisu wynika, że przez decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu należy rozumieć zarówno decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego, jak i decyzję o warunkach zabudowy.

W świetle art. 2 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym:

Stosownie do art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2026 r. poz. 399), zwanej dalej ustawą o gospodarce nieruchomościami:

Na podstawie art. 11a ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 311), zwanej dalej o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:

Artykuł 11f ust. 1 pkt 6 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych wskazuje, że:

Według art. 11i ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:

W myśl art. 11i ust. 2 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:

Fakt, że w przypadku wydawania decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej zostały w całości wyłączone przepisy określone w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oznacza w szczególności, że ustalenie lokalizacji drogi w ramach zezwolenia na realizację inwestycji drogowej może nastąpić niezależnie od tego, czy dla terenu, przez który ma przebiegać ta inwestycja, obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego oraz niezależnie od treści postanowień takiego planu.

Stosownie do art. 12 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:

Na podstawie art. 12 ust. 3 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:

Według regulacji art. 12 ust. 4 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:

Na podstawie art. 112 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami:

W myśl art. 128 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami:

Istotą wywłaszczenia jest pozbawienie lub ograniczenie m.in. prawa własności nieruchomości. Dokonuje się tego za odszkodowaniem wypłaconym na rzecz osoby (podmiotu) wywłaszczanego, co poprzedza wydanie aktu prawnego w randze decyzji. Nieruchomość objęta taką procedurą staje się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. Decyzję ustalającą wysokość odszkodowania wydaje organ administracji publicznej, który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji. Z tak określonych zapisów ustawowych wynika jasno, że podmiotem podejmującym cały katalog czynności prawnych jest organ administracji. Nie wymaga się tu współdziałania, czy jakiejkolwiek innej inicjatywy ze strony podmiotu wywłaszczanego.

Zgodnie z powołanymi wyżej przepisami zmiana przeznaczenia wywłaszczonej nieruchomości z terenu niebędącego terenem przeznaczonym pod zabudowę na teren przeznaczony pod zabudowę odbywa się w tym samym momencie, w którym nieruchomość ta staje się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego. Zmiana ta nie wystąpiłaby, gdyby nie doszło do czynności wywłaszczenia.

W treści ustawy, jak i w przepisach wykonawczych do niej, ustawodawca przewidział dla niektórych czynności zwolnienie od podatku.

Zwolnienie od podatku, jako odstępstwo od zasady powszechności i równości opodatkowania, możliwe jest jedynie w przypadku wykonywania czynności ściśle określonych w ustawie oraz w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie jej upoważnienia.

Zakres i zasady zwolnienia od podatku dostaw towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.

Stosownie do art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy:

Powyższe oznacza, że zwolnienie przysługuje względem takiej dostawy, której przedmiotem jest grunt niezabudowany i jednocześnie o przeznaczeniu innym niż tereny budowlane.

Na podstawie art. 2 pkt 33 ustawy:

W tym miejscu warto wyjaśnić, że stosownie do treści wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 28 marca 1996 r. w sprawie C-468/93 Gemeente Emmen – „teren budowlany” oznacza każdy nieuzbrojony lub uzbrojony teren uznany przez państwa członkowskie za teren z przeznaczeniem pod zabudowę.

Zatem także w świetle orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości za teren budowlany uznać można jedynie taki, który regulacjami prawa krajowego został przeznaczony pod zabudowę.

Z powyższych przepisów wynika, że przeznaczenie określonego gruntu należy oceniać wyłącznie w oparciu o istniejący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego oraz – w przypadku braku takiego planu – wydane decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Opodatkowaniu podlegają te dostawy, których przedmiotem są nieruchomości gruntowe zabudowane i niezabudowane, przy czym w przypadku gruntów niezabudowanych, tylko te, które stanowią tereny budowlane w myśl art. 2 pkt 33 ustawy. Natomiast dostawa gruntów niezabudowanych, które nie są terenami budowlanymi, jest zwolniona od podatku od towarów i usług.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy:

Jak wynika z powyższych uregulowań, zwolnienie wynikające z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy stosuje się w odniesieniu do dostawy całości lub części budynków i budowli, jeżeli w stosunku do nich powstało pierwsze zasiedlenie, przy czym okres pomiędzy pierwszym zasiedleniem, a dostawą nie jest krótszy niż 2 lata.

W myśl art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy:

Zgodnie z art. 2 pkt 14 ustawy:

Z powyższego przepisu wynika, że pierwszym zasiedleniem jest pierwsze zajęcie nieruchomości do używania. „Pierwsze zasiedlenie” budynku, budowli lub ich części ma więc miejsce zarówno w sytuacji, w której po wybudowaniu budynku budowli lub ich części oddano go w najem, jak i w przypadku wykorzystywania budynku, budowli lub ich części na potrzeby własnej działalności gospodarczej podatnika – bowiem w obydwu przypadkach doszło do korzystania z budynku, budowli lub ich części.

Stosowanie zwolnień od podatku ma charakter wyjątkowy i nie podlega ani wykładni rozszerzającej, ani zawężającej, natomiast możliwość wychodzenia poza wykładnię literalną jest niedopuszczalna. W efekcie, podatnik uprawniony jest do zastosowania ww. preferencji, gdy charakter dokonywanych przez niego czynności, w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, wyczerpuje znamiona ujęte w treści przepisu statuującego jego prawo do zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług.

Kwestię opodatkowania dostawy gruntu, na którym posadowione zostały budynki lub budowle rozstrzyga art. 29a ust. 8 ustawy, w myśl którego:

Co do zasady zatem, grunt będący przedmiotem sprzedaży podlega opodatkowaniu według takiej stawki podatku od towarów i usług, jaką opodatkowane są budynki/budowle na nim posadowione. Oznacza to, że w sytuacji, gdy budynki, budowle lub ich części korzystają ze zwolnienia od podatku od towarów i usług, również sprzedaż gruntu korzysta ze zwolnienia od podatku.

Dodatkowo należy wskazać, że przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie definiują pojęcia „budowli”. W tym zakresie należy odnieść się do przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 524), zwanej dalej ustawą Prawo budowlane.

W myśl art. 3 pkt 1 i pkt 3 ustawy Prawo budowlane:

W tym miejscu należy wskazać, że jeżeli przy zbyciu nieruchomości wystąpią przesłanki uniemożliwiające zastosowanie zwolnienia od podatku VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 9, pkt 10 i pkt 10a ustawy, to należy przeanalizować zastosowanie zwolnienia dostawy w oparciu o przepis art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy:

Wskazać należy, że dla zastosowania zwolnienia od podatku VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dla dostawy towarów (w tym nieruchomości), spełnione muszą być łącznie dwa warunki wskazane w tym przepisie, tj.:

·      towary od momentu ich nabycia do momentu ich zbycia muszą służyć wyłącznie działalności zwolnionej, w żadnym momencie ich posiadania nie można zmienić ich przeznaczenia oraz sposobu wykorzystywania,

·      brak prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego przy nabyciu (imporcie, wytworzeniu) tych towarów.

Niespełnienie choćby jednego z powyższych warunków daje podstawę do wyłączenia dostawy towarów ze zwolnienia od podatku VAT przewidzianego w ww. art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Powyższe oznacza, że zwolnienie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy nie ma zastosowania do zbycia towaru przez podatnika, jeżeli transakcja sprzedaży, w wyniku której nabył on wcześniej ten towar nie była opodatkowana podatkiem od towarów i usług.

Jak już wcześniej wskazano, przeniesienie z mocy prawa własności gruntu w opisanym przypadku w zamian za odszkodowanie stanowi odpłatną dostawę towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy, natomiast opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług nie podlega samo odszkodowanie, lecz stanowiące dostawę towarów przeniesienie własności w zamian za wynagrodzenie pełniące funkcję odszkodowania.

Z wniosku wynika, że w związku z realizacją inwestycji drogowej polegającej na budowie drogi ekspresowej (...), otrzymali Państwo odszkodowanie za nieruchomości przejęte przez Skarb Państwa w trybie administracyjnym na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych działki nr 1, nr 2, nr 3, nr 4, nr 5, nr 6, nr 7, nr 8, nr 9, nr 10, nr 11, nr 12, nr 13, nr 14, nr 15, nr 16, nr 17, nr 18, nr 19, nr 20, nr 21, nr 22, nr 23, nr 24, nr 25, nr 26, nr 27, nr 28, nr 29, nr 30, nr 31, nr 32, nr 33, nr 34, nr 35, nr 36, nr 37.

Wskazali Państwo, że działki nr 1, nr 2, nr 3, nr 4, nr 5, nr 8, nr 9, nr 10, nr 11, nr 12, nr 13, nr 14, nr 15, nr 16, nr 17, nr 18, nr 19, nr 20, nr 21, nr 22, nr 23, nr 24, nr 25, nr 26, nr 27, nr 28, nr 29, nr 30, nr 31, nr 32, nr 33, nr 34, nr 35, nr 36, nr 37 stanowią działki niezabudowane, natomiast działki nr 6, nr 7 są działkami zabudowanymi.

Z wniosku wynika, że na dzień wydania decyzji Wojewody (...) z 9 lipca 2025 roku o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, działka nr 3 była objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla wsi (...), przyjętym Uchwałą nr (...) Rady Gminy z dnia 28 kwietnia 2016 r. Zgodnie z powyższym planem, działka nr 3 położona była na obszarze oznaczonym symbolem - 4RM (tereny zabudowy zagrodowej).

Zatem, w momencie wywłaszczenia niezabudowana działka nr 3, spełniła definicję terenu budowlanego w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy, gdyż stanowiła grunty przeznaczone pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W konsekwencji, przeniesienie prawa własności nieruchomości (działki nr 3) w zamian za odszkodowanie, stanowiło czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, która nie korzystała ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy.

Jednocześnie przeniesienie prawa własności nieruchomości (działki nr 3) w zamian za odszkodowanie nie korzystało ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, gdyż nie został spełniony jeden z warunków określonych w tym przepisie. Wskazali Państwo, że działka nr 3 nie była wykorzystywana do czynności zwolnionych od podatku VAT.

W konsekwencji stwierdzić należy, że przeniesienie prawa własności nieruchomości (działki nr 3) w zamian za odszkodowanie, stanowiło czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 w powiązaniu z art. 7 ust. 1 ustawy, która nie korzystała ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ani pkt 2 ustawy, a zatem podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług z zastosowaniem właściwej dla tej czynności stawki podatku.

Zatem Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 należało uznać za prawidłowe.

Ponadto z wniosku wynika, że na dzień wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej działki nr 6 oraz nr 7 stanowiły drogę utwardzoną o nawierzchni asfaltowej.

Wskazali Państwo, że droga utwardzona o nawierzchni asfaltowej znajdująca się na działkach nr 6 oraz nr 7 spełniała w momencie wydania decyzji ZRID definicję budowli w rozumieniu przepisów ustawy Prawo budowlane. Stanowi ona obiekt budowlany niebędący budynkiem ani obiektem małej architektury, trwale związany z gruntem, zaliczany do kategorii budowli, o których mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Droga ta została oddana do użytkowania ponad 2 lata przed dniem wydania decyzji ZRID. W konsekwencji na dzień nabycia prawa do tych działek przez Skarb Państwa w trybie przepisów o realizacji inwestycji drogowych upłynął okres dłuższy niż 2 lata od pierwszego zasiedlenia budowli w rozumieniu art. 2 pkt 14 ustawy. Ponadto do momentu wydania decyzji ZRID nie były ponoszone wydatki na ulepszenie drogi utwardzonej o nawierzchni asfaltowej stanowiącej działki nr 6 oraz nr 7 w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, które osiągałyby wartość co najmniej 30% wartości początkowej tej budowli.

Z opisu sprawy wynika zatem, że w stosunku do budowli (drogi utwardzonej o nawierzchni asfaltowej) posadowionej na działkach nr 6 oraz nr 7 nastąpiło pierwsze zasiedlenie, a od pierwszego zasiedlenia do momentu ich dostawy w drodze wywłaszczenia upłynął okres dłuższy niż 2 lata. Ponadto, do momentu wydania decyzji ZRID nie były ponoszone wydatki na ulepszenie drogi utwardzonej o nawierzchni asfaltowej stanowiącej działki nr 6 oraz nr 7 w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, które osiągałyby wartość co najmniej 30% wartości początkowej tej budowli. Tym samym w odniesieniu do transakcji dostawy ww. budowli spełnione zostały przesłanki do zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług, określone w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy.

Jednocześnie dostawa gruntu (działek nr 6 oraz nr 7), na którym znajdują się budowla (droga utwardzona o nawierzchni asfaltowej) – stosownie do art. 29a ust. 8 ustawy – również korzysta ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy.

W konsekwencji powyższego, dostawa na rzecz Skarbu Państwa w zamian za odszkodowanie ww. działek zabudowanych drogą utwardzoną o nawierzchni asfaltowej podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jednakże na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 w zw. z art. 29a ust. 8 ustawy korzystała ze zwolnienia od podatku.

Zatem Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 2 należało uznać za prawidłowe.

Jednocześnie z wniosku wynika, że dla działek nr 11, nr 12, nr 18, nr 19, nr 20, nr 27, nr 28, nr 29, nr 30, nr 31, nr 32, nr 33, nr 34, nr 35, nr 36, nr 37 na dzień wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, jednakże zgodnie z tym planem przedmiotowe działki nie stanowiły gruntów przeznaczonych pod zabudowę.

Z opisu sprawy wynika zatem, że przed dniem wywłaszczenia działek nr 11, nr 12, nr 18, nr 19, nr 20, nr 27, nr 28, nr 29, nr 30, nr 31, nr 32, nr 33, nr 34, nr 35, nr 36, nr 37, działki te nie miały charakteru terenu budowlanego w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy.

Tym samym mając na uwadze przedstawione okoliczności sprawy oraz obowiązujące przepisy prawa należy stwierdzić, że zmiana przeznaczenia wywłaszczonych nieruchomości gruntowych (działek nr 11, nr 12, nr 18, nr 19, nr 20, nr 27, nr 28, nr 29, nr 30, nr 31, nr 32, nr 33, nr 34, nr 35, nr 36, nr 37) z terenu niebędącego terenem przeznaczonym pod zabudowę na teren przeznaczony pod zabudowę odbyła się w tym samym momencie, w którym nieruchomości te stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa. Zmiana ta nie wystąpiłaby gdyby nie doszło do czynności wywłaszczenia.

Zatem zmiana przeznaczenia ww. wywłaszczonych nieruchomości nastąpiła w tym samym momencie, w którym nieruchomości te stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa. W konsekwencji, właściwym jest stwierdzenie, że najpierw doszło do czynności wywłaszczenia, a następnie do dokonania zmiany przeznaczenia nieruchomości. Tym samym, wywłaszczone nieruchomości powinny zostać opodatkowane zgodnie z obowiązującą kwalifikacją nieruchomości w momencie wywłaszczenia.

Zatem stwierdzić należy, że czynność przeniesienia niezabudowanych działki gruntu nr 11, nr 12, nr 18, nr 19, nr 20, nr 27, nr 28, nr 29, nr 30, nr 31, nr 32, nr 33, nr 34, nr 35, nr 36, nr 37) w zamian za odszkodowanie w trybie wywłaszczenia, w związku z ich przeznaczeniem pod inwestycję dotyczącą budowy drogi publicznej, podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy stanowiąc odpłatną dostawę towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Jednakże z uwagi na okoliczność, że przedmiotowe działki nie stanowiły terenu budowlanego, a zmiana przeznaczenia wywłaszczonych nieruchomości odbyła się w tym samym momencie, w którym te nieruchomości stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa – przeniesienie własności działek gruntu nr 11, nr 12, nr 18, nr 19, nr 20, nr 27, nr 28, nr 29, nr 30, nr 31, nr 32, nr 33, nr 34, nr 35, nr 36, nr 37) podlegało zwolnieniu od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy.

Tym samym przeniesienie prawa własności nieruchomości (działek nr 11, nr 12, nr 18, nr 19, nr 20, nr 27, nr 28, nr 29, nr 30, nr 31, nr 32, nr 33, nr 34, nr 35, nr 36, nr 37) w zamian za odszkodowanie, stanowiło czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 7 ust. 1 ustawy, która korzystała ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy.

Tym samym Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 3 w odniesieniu do działek nr 11, nr 12, nr 18, nr 19, nr 20, nr 27, nr 28, nr 29, nr 30, nr 31, nr 32, nr 33, nr 34, nr 35, nr 36, nr 37 należało uznać za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Niniejsza interpretacja dotyczy wyłącznie pytań nr 1 i nr 2 oraz pytania nr 3 w części dotyczącej ustalenia, czy przeniesienie prawa własności nieruchomości (działek nr 11, nr 12, nr 18, nr 19, nr 20, nr 27, nr 28, nr 29, nr 30, nr 31, nr 32, nr 33, nr 34, nr 35, nr 36, nr 37) w zamian za odszkodowanie korzystało ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku od towarów i usług.

W pozostałej części pytania nr 3, tj. ustalenia, czy przeniesienie prawa własności nieruchomości (działek nr 1, nr 2, nr 4, nr 5, nr 8, nr 9, nr 10, nr 13, nr 14, nr 15, nr 16, nr 17, nr 21, nr 22, nr 23, nr 24, nr 25, nr 26) w zamian za odszkodowanie korzystało ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku od towarów i usług zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.