Opodatkowanie rocznej opłaty wnoszonej w ramach uczestnictwa w konsorcjum.
Wnioskodawca, uczelnia publiczna będąca czynnym podatnikiem VAT, zawarł umowę z brytyjskim podmiotem B. w ramach inicjatywy badawczej (Konsorcjum) mającej na celu rozwój systemu modelowania atmosfery. Wnioskodawca uczestniczy jako członek stowarzyszony, wnosząc roczną opłatę (składkę) na rzecz Konsorcjum. W zamian uzyskuje dostęp do oprogramowania rozwijanego w ramach Konsorcjum oraz możliwość uczestniczenia w strukturach…
Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
30 kwietnia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 23 kwietnia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnili go Państwo pismem z 11 czerwca 2026 r. – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
A. (dalej: Wnioskodawca), jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Wnioskodawca na podstawie ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1668 ze zm.), realizuje zadania w zakresie nauki i nauczania.
Wnioskodawca jest stroną umowy „(...)” zawartej z B. (Wielka Brytania), działającym w ramach inicjatywy badawczej „(...)”. Umowa została zawarta na okres 4 lat. Celem Konsorcjum jest rozwój naukowy i techniczny systemu modelowania atmosfery oraz infrastruktury obliczeniowej poprzez współpracę podmiotów publicznych i naukowych. Wnioskodawca przystępuje do Konsorcjum jako tzw. „(...)”, przy czym:
Charakter opłaty.
Zgodnie z informacjami uzyskanymi od B., B. nie świadczy w ramach Konsorcjum usług podlegających opodatkowaniu, a ramy (...) nie stanowią umowy o świadczenie usług.
Opłata członkowska ma charakter wkładu współpracy przeznaczonego na dalszy rozwój frameworku (...) oraz pokrycie kosztów operacyjnych Konsorcjum (np. kosztów szkoleń, warsztatów i spotkań roboczych). Wkłady do Konsorcjum przyjmują formę finansowania oraz zaangażowania pracy, koncentrując się na rozwoju naukowym i technicznym prowadzącym do ulepszeń systemu modelowania oraz powiązanej infrastruktury.
Dostęp do oprogramowania.
W ramach uczestnictwa Wnioskodawca uzyskuje dostęp do oprogramowania rozwijanego w ramach Konsorcjum. Jednocześnie oprogramowanie nie jest oferowane komercyjnie podmiotom trzecim, nie istnieje możliwość nabycia licencji na zasadach rynkowych, a dostęp do oprogramowania jest ograniczony do uczestników współpracy.
Sposób wykorzystania oprogramowania.
Oprogramowanie jest wykorzystywane przez Wnioskodawcę głównie do:
Ewentualna działalność komercyjna:
Doprecyzowanie opisu stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
B. nie posiada siedziby działalności gospodarczej na terytorium Polski.
B. nie posiada stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium Polski.
B. jest zarejestrowanym podatnikiem VAT w Wielkiej Brytanii (…).
Kwestia praw i obowiązków stron została uregulowana w (...) zawartej pomiędzy B. a A. („Umowa”). Z Umowy nie wynika katalog indywidualnych usług świadczonych przez B. na rzecz A. w zamian za wniesienie opłaty rocznej. Opłata roczna zasila wspólny fundusz konsorcjum przeznaczony na finansowanie współpracy, wspólnych działań naukowych oraz infrastruktury wspierającej rozwój (...). Korzyści wynikające z uczestnictwa w (...) mają w znacznej mierze charakter zbiorowy i są związane z funkcjonowaniem oraz rozwojem całego środowiska współpracy, a nie wyłącznie z realizacją indywidualnych działań na rzecz A. O wykorzystaniu środków decyduje Rada Konsorcjum. Jednocześnie Umowa przewiduje udzielenie Wnioskodawcy licencji do korzystania z oprogramowania (...) oraz udział w strukturach współpracy przewidzianych Umową. Należy jednocześnie zauważyć, że Umowa przewiduje model współpracy, w ramach którego A. nie jest wyłącznie odbiorcą rezultatów prac B., lecz uczestniczy również w rozwoju i doskonaleniu (...) poprzez wkład naukowy, techniczny i organizacyjny oraz realizację obowiązków określonych w Umowie.
Umowa nie zawiera postanowień dotyczących odpłatnych usług szkoleniowych świadczonych na rzecz A. Dokument wskazuje jedynie, że B. przewiduje organizację warsztatów użytkowników (...) ((...)) dla członków konsorcjum, członków stowarzyszonych oraz organizacji badawczych. Warsztaty i spotkania robocze mają charakter działań wspólnych realizowanych na rzecz społeczności użytkowników (...), a nie indywidualnych świadczeń wykonywanych na rzecz konkretnego uczestnika. Warsztaty i spotkania robocze są związane z użytkowaniem, rozwojem i oceną (...) oraz współpracą uczestników inicjatywy (...).
Umowa określa wysokość rocznej opłaty członka stowarzyszonego na poziomie (...) GBP rocznie i nie zawiera metodologii kalkulacji tej kwoty ani nie wskazuje parametrów, na podstawie których została ona ustalona. Umowa przewiduje jedynie możliwość corocznej waloryzacji (indeksacji) opłaty zgodnie z brytyjskim (…). Jednocześnie B. nie udostępnia publicznie informacji dotyczących sposobu kalkulacji wysokości rocznej opłaty ani kosztów stanowiących podstawę jej ustalenia. W konsekwencji A. nie dysponuje informacjami pozwalającymi na określenie, jakie elementy zostały uwzględnione przy ustalaniu wysokości tej opłaty.
Umowa nie przewiduje również powiązania wysokości opłaty z wartością lub zakresem konkretnych świadczeń realizowanych przez B. na rzecz A.
Na podstawie postanowień Umowy nie przewidziano mechanizmu pozwalającego przypisać określoną część opłaty rocznej do konkretnego działania realizowanego przez B. Zgodnie z Umową, całość opłaty jest wpłacana do wspólnego funduszu konsorcjum, z którego finansowane są różne działania związane z funkcjonowaniem i rozwojem (...). Umowa nie przewiduje podziału opłaty na poszczególne świadczenia ani odrębnej wyceny konkretnych działań.
Zgodnie z Umową wysokość rocznej opłaty, została określona na poziomie (...) GBP rocznie, z możliwością waloryzacji. Umowa nie przewiduje uzależnienia wysokości opłaty od zakresu wykorzystania (...), liczby użytkowników, udziału w warsztatach, liczby otrzymanych aktualizacji, poziomu korzyści osiąganych przez A., lub korzystania z konkretnych aktywności realizowanych w ramach współpracy.
Opłata roczna zasila fundusz konsorcjum - środki te są przeznaczane na finansowanie współpracy pomiędzy uczestnikami (...), wspólnych stanowisk w strategicznych obszarach naukowych oraz infrastruktury wspierającej rozwój i funkcjonowanie (...). Fundusz może być wykorzystywany m.in. na działania związane z zarządzaniem współpracą, rozwojem infrastruktury, projektami naukowymi i technicznymi, zespołami wspierającymi współpracę oraz częścią kosztów infrastruktury IT. O sposobie wykorzystania środków decyduje Rada Konsorcjum (…). Opłata nie służy finansowaniu świadczeń realizowanych wyłącznie na rzecz A., lecz wspiera działania związane z rozwojem i utrzymaniem (...), w których A. również uczestniczy jako podmiot współtworzący i rozwijający to środowisko. Zgodnie z Umową A. zobowiązany jest m.in. do wnoszenia wkładu naukowego i technicznego w rozwój (...), uczestnictwa w pracach struktur współpracy oraz przekazywania wyników prac i propozycji usprawnień związanych z oprogramowaniem.
Roczna składka członkowska jest opłatą związaną z uczestnictwem w modelu współpracy (...) określonym w Umowie. Model ten nie polega wyłącznie na korzystaniu z rezultatów prac B., lecz zakłada również aktywny udział A. w rozwoju i doskonaleniu (...) poprzez wkład naukowy, techniczny i organizacyjny oraz uczestnictwo w pracach struktur współpracy przewidzianych Umową.
Środki pochodzące ze składek rocznych są przekazywane do wspólnego funduszu konsorcjum i przeznaczane na finansowanie wspólnych działań związanych z rozwojem, utrzymaniem i funkcjonowaniem (...). Umowa nie przewiduje odrębnych opłat za poszczególne aktywności, wydarzenia, warsztaty czy inne działania realizowane w ramach współpracy ani nie pozwala na przypisanie określonej części opłaty do konkretnych świadczeń realizowanych przez B. Umowa nie przewiduje również zamawiania przez A. określonych usług, dla których ustalana byłaby odrębna cena lub wynagrodzenie.
Jednocześnie A. uzyskuje prawa przewidziane w Umowie, w tym licencję do korzystania z oprogramowania (...) oraz możliwość uczestniczenia w strukturach współpracy związanych z jego dalszym rozwojem. Korzyści wynikające z uczestnictwa w (...) mają w znacznej mierze charakter zbiorowy i są związane z rozwojem oraz funkcjonowaniem całego środowiska współpracy.
Środki z opłaty rocznej są wydatkowane przez B. w ramach funduszu konsorcjum zgodnie z decyzjami Rady Konsorcjum. A. nie posiada uprawnienia do samodzielnego decydowania o przeznaczeniu środków, jednak może uczestniczyć w pracach Technicznej Grupy Doradczej, która przedstawia rekomendacje dotyczące działań realizowanych w ramach (...). Wpływ Wnioskodawcy ma zatem charakter pośredni i odbywa się poprzez uczestnictwo w strukturach współpracy przewidzianych Umową.
Wysokość rocznej opłaty członkowskiej nie jest uzależniona od liczby lub zakresu konkretnych aktywności realizowanych przez B. Opłata została określona jako zryczałtowana opłata roczna. Umowa nie przewiduje mechanizmu uzależniającego wysokość opłaty członkowskiej od udziału w warsztatach, szkoleniach, spotkaniach roboczych, liczby aktualizacji oprogramowania, zakresu wykorzystania oprogramowania ani stopnia wykorzystania uprawnień wynikających z Umowy. Wysokość opłaty nie jest powiązana z zakresem faktycznego korzystania przez A. z poszczególnych aktywności realizowanych w ramach współpracy.
Pytanie
Czy roczna opłata („(...)”) wnoszona przez Wnioskodawcę na rzecz B. w ramach uczestnictwa w (...) stanowi wynagrodzenie za świadczenie usług podlegające opodatkowaniu VAT, czy też ma charakter składki/wkładu współpracy pozostającego poza zakresem VAT?
Państwa stanowisko w sprawie
Zdaniem Wnioskodawcy, przedstawiona płatność powinna być oceniana przez pryzmat całokształtu relacji pomiędzy stronami, w szczególności charakteru współpracy badawczo-rozwojowej oraz sposobu funkcjonowania Konsorcjum.
W ocenie Wnioskodawcy możliwe są dwa podejścia interpretacyjne:
1. uznanie płatności za element partycypacji w kosztach wspólnego przedsięwzięcia (pozostający poza zakresem VAT), albo
2. uznanie, ze w ramach współpracy występują pewne świadczenia wzajemne, które jednak nie mają charakteru klasycznej, ekwiwalentnej usługi rynkowej.
Wnioskodawca stoi na stanowisku, że właściwe jest pierwsze z powyższych podejść, niemniej przedstawia poniżej argumentację uwzględniającą specyfikę relacji, która może wpływać na ocenę prawnopodatkową.
Uzasadnienie stanowiska.
Relacja pomiędzy stronami nie ma typowego charakteru komercyjnego a jej istotą jest:
Element finansowy stanowi jeden z komponentów uczestnictwa obok wkładu organizacyjnego i badawczego.
Charakter płatności.
Opłata roczna:
W praktyce wykazuje cechy zbliżone do mechanizmów typu cost-sharing, czyli mechanizmu, w którym kilka podmiotów wspólnie pokrywa koszty określonego przedsięwzięcia, zamiast kupować od siebie nawzajem usługi - w tym przypadku kilka instytucji bierze udział we wspólnym rozwijaniu systemu ((...)), w którym każdy wnosi zarówno środki finansowe jak i know-how.
Dostęp do oprogramowania.
W ramach uczestnictwa Wnioskodawca uzyskuje dostęp do oprogramowania, przy czym:
Może to wskazywać, że dostęp ten stanowi element współpracy a samodzielnie nie funkcjonuje jako świadczenie rynkowe.
Ekwiwalentność świadczeń.
Dla uznania czynności za podlegającą VAT istotne jest istnienie bezpośredniego związku pomiędzy świadczeniem a wynagrodzeniem. W tym konkretnym przypadku korzyści mają charakter wieloaspektowy i rozproszony. Brak jest także jednoznacznego przypisania płatności do konkretnego świadczenia a sama opłata finansuje funkcjonowanie całości Konsorcjum - te okoliczności mogą wskazywać na brak klasycznej ekwiwalentności.
Cel publiczny i sposób wykorzystania.
Wnioskodawca wykorzystuje oprogramowanie przede wszystkim do realizacji zadań o charakterze publicznym (...) Działalność komercyjna natomiast ma charakter wtórny i ograniczony, dotyczy produktów opartych na danych i ich interpretacji, a nie samego oprogramowania oraz odbywa się zgodnie z zasadami ponownego wykorzystania informacji sektora publicznego.
Podsumowanie.
Biorąc pod uwagę powyższe, Wnioskodawca stoi na stanowisku, że:
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.) – zwanej dalej ustawą:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają:
1) odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2) eksport towarów;
3) import towarów na terytorium kraju;
4) wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5) wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.
Stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy:
Przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Natomiast w myśl art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Z powołanych regulacji wynika, że usługą jest każde świadczenie wykonane przez podatnika w ramach działalności gospodarczej, które nie jest dostawą towarów, w tym m.in. zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji. Zatem na zachowanie to składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie, bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy). W przypadku uznania danego świadczenia za usługę w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy, winien istnieć bezpośredni konsument, beneficjent świadczenia, odnoszący wymierną korzyść.
Dana czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można stwierdzić, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.
Wskazać należy, że kwestia odpłatności była wielokrotnie przedmiotem rozstrzygnięć Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. I tak, przykładowo w wyroku z dnia 8 marca 1988 r. w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council przeciwko Commissioners of Customs and Excise, TSUE uznał, że określoną czynność można uznać za wykonaną odpłatnie, jeśli istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi, a ponadto gdy odpłatność za otrzymane świadczenie pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miała być opodatkowana VAT.
Na uwagę zasługuje także orzeczenie z dnia 3 marca 1994 r. w sprawie C-16/93 R. J. Tolsma przeciwko Inspecteur der Omzetbelasting Leeuwarden, gdzie podkreślono, że usługi świadczone są za wynagrodzeniem, wyłącznie jeżeli istnieje stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę, a jej odbiorcą, na mocy którego występuje świadczenie wzajemne, przy czym wynagrodzenie otrzymane przez świadczącego usługę stanowi wartość przekazywaną w istocie w zamian za usługę wyświadczoną jej odbiorcy.
Uwzględniając powyższe, jak również stanowisko Trybunału zaprezentowane w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development, zgodnie z którym korzyści wynikające z wykonywanych przez usługodawcę zadań muszą mieć bezpośredni związek z usługobiorcą, zaś w sytuacji, gdy taki związek nie istnieje (np. związek ma wyłącznie charakter pośredni, bo usługobiorcą jest cała branża, a nie konkretny plantator), nie można uznać takich czynności za usługi opodatkowane VAT, stwierdzić należy, że co do zasady nie jest wynagrodzeniem w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług płatność (składka członkowska), która dokonywana jest jedynie w związku z przynależnością do określonej organizacji. Szczególnie gdy, jak w ostatnim z powołanych wyroków, organizacja ma dowolność co do przeznaczenia otrzymanych środków, zaś jej członkowie nie mają bezpośredniego wpływu na ich spożytkowanie. W tym bowiem przypadku nie można uznać, że składka członkowska ma charakter zapłaty za usługę, bowiem brak było bezpośredniego związku pomiędzy płatnością, a korzyściami jakie osiągają poszczególni jej członkowie. Powyższe rozważania nie mogą być jednak, co do zasady, stosowane wobec wszystkiego rodzaju składek członkowskich. Jeżeli bowiem określona organizacja została utworzona także w celu wykonywania na rzecz swoich członków jednego, czy kilku konkretnych świadczeń, to w tym przypadku składkę na jej rzecz można potraktować jako zapłatę za określone świadczenie (usługę).
W przypadku świadczenia usług, istotnym dla prawidłowego rozliczenia podatku od towarów i usług jest określenie miejsca świadczenia danej usługi. Od poprawności określenia miejsca świadczenia zależy, czy dana usługa podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w Polsce, czy też nie.
Kwestia określenia miejsca świadczenia przy świadczeniu usług została uregulowana w Rozdziale 3 Dział V ustawy o podatku od towarów i usług.
Zgodnie z art. 28a ustawy:
Na potrzeby stosowania niniejszego rozdziału:
1) ilekroć jest mowa o podatniku - rozumie się przez to:
a) podmioty, które wykonują samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2, lub działalność gospodarczą odpowiadającą tej działalności, bez względu na cel czy rezultat takiej działalności, z uwzględnieniem art. 15 ust. 6,
b) osobę prawną niebędącą podatnikiem na podstawie lit. a, która jest zidentyfikowana lub obowiązana do identyfikacji do celów podatku lub podatku od wartości dodanej;
2) podatnika, który prowadzi również działalność lub dokonuje transakcji nieuznawanych za podlegające opodatkowaniu dostawy towarów lub świadczenia usług zgodnie z art. 5 ust. 1, uznaje się za podatnika w odniesieniu do wszystkich świadczonych na jego rzecz usług.
Powołany art. 28a ustawy wprowadza drugą definicję podatnika do ustawy, która ma zastosowanie tylko w przypadku ustalania miejsca świadczenia usług. Użyta w przedmiotowym przepisie nazwa „podatnik” odnosi się w zasadzie do „przedsiębiorcy” prowadzącego działalność gospodarczą. Podatnikiem według tej regulacji jest podmiot wykonujący samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel i rezultat takiej działalności. Ustawodawca wskazując na działalność gospodarczą odnosi się do jej definicji zawartej w art. 15 ust. 2 ustawy z jednoczesnym uwzględnieniem art. 15 ust. 6 ustawy. Za podatników, w świetle art. 28a pkt 1 ustawy, uznawane są również podmioty wykonujące działalność gospodarczą zgodnie z regulacjami innych państw członkowskich oraz państw trzecich. Natomiast przepis art. 28a pkt 2 ustawy uszczegóławia normę zawartą w pkt 1 lit. a, przez wskazanie, że pojęcie podatnika, na potrzeby ustalania miejsca świadczenia usług, obejmuje również sytuację, gdy podatnik, który wykonuje samodzielnie działalność gospodarczą, nabywa usługi dla czynności niepodlegających opodatkowaniu zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy.
Generalna zasada dotycząca miejsca świadczenia usług (na rzecz podatników w rozumieniu art. 28a ustawy) została określona w art. 28b ust. 1 ustawy. W oparciu o ten przepis:
Miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2-4 oraz art. 28e, art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, art. 28j ust. 1 i 2 oraz art. 28n.
Przy czym w myśl art. 28b ust. 2 ustawy:
W przypadku gdy usługi są świadczone dla stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej podatnika, które znajduje się w innym miejscu niż jego siedziba działalności gospodarczej, miejscem świadczenia tych usług jest to stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej.
Na podstawie art. 2 pkt 9 ustawy:
Przez import usług rozumie się świadczenie usług, z tytułu wykonania których podatnikiem jest usługobiorca, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy:
Podatnikami są również osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne nabywające usługi, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:
a) usługodawcą jest podatnik nieposiadający siedziby działalności gospodarczej oraz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, a w przypadku usług, do których stosuje się art. 28e, podatnik ten nie jest zarejestrowany zgodnie z art. 96 ust. 4,
b) usługobiorcą jest:
‒ w przypadku usług, do których stosuje się art. 28b - podatnik, o którym mowa w art. 15, lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w art. 15, zarejestrowana lub obowiązana do zarejestrowania zgodnie z art. 97 ust. 4,
‒ w przypadku transferu bonów jednego przeznaczenia, w przypadku których miejscem świadczenia usług, których te bony dotyczą, jest terytorium kraju - podatnik, o którym mowa w art. 15, lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w art. 15,
‒ w pozostałych przypadkach - podatnik, o którym mowa w art. 15, posiadający siedzibę działalności gospodarczej lub stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w art. 15, posiadająca siedzibę na terytorium kraju i zarejestrowana lub obowiązana do zarejestrowania zgodnie z art. 97 ust. 4;
Stosownie do art. 17 ust. 2 ustawy:
W przypadkach wymienionych w ust. 1 pkt 4 i 5, usługodawca lub dokonujący dostawy towarów nie rozlicza podatku należnego.
Powołany art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy wskazuje na sytuację, w której podatnikiem staje się nabywca usługi, jeśli dokonał on nabycia usługi od dostawcy spoza terytorium Polski. Przepis wprowadza mechanizm tzw. odwrotnego obciążenia, który polega na opodatkowaniu usług przez usługobiorcę. Warunkiem zastosowania odwrotnego obciążenia na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy względem usług jest spełnienie warunków dotyczących usługodawcy jak i usługobiorcy.
W opisie sprawy podali Państwo informacje, z których wynika, że:
Państwa wątpliwości dotyczą ustalenia, czy roczna opłata wnoszona przez Państwa na rzecz B. w ramach uczestnictwa w (...) stanowi wynagrodzenie za świadczenie usług podlegające opodatkowaniu VAT, czy też ma charakter składki/wkładu współpracy pozostającego poza zakresem VAT.
W odniesieniu do powyższych wątpliwości należy wskazać, że przy określeniu, czy ma miejsce czynność podlegająca opodatkowaniu istotne jest wskazanie, czy wykonywano świadczenie i czy wynagrodzenie z tytułu wykonywania tego świadczenia miało być wypłacone. Dana czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością, a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można stwierdzić, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.
W przedstawionej sytuacji roczna opłata wnoszona przez Państwa na rzecz B. w ramach uczestnictwa w (...) stanowi wynagrodzenie z tytułu świadczenia usługi, o której mowa w art. 8 ust. 1 ustawy. Jest to usługa udostępnienia licencji oprogramowania. Należy zauważyć, że występuje bezpośredni związek pomiędzy zapłatą składki członkowskiej a świadczeniem ww. usług przez B. W przypadku udziału Państwa w Konsorcjum, w związku z którym wnoszą Państwo roczną opłatę, mamy do czynienia z transakcją ekwiwalentną – świadczenie w zamian za wynagrodzenie. Roczną opłatę należy traktować jako zapłatę za wykonywane świadczenie na Państwa rzecz, co wypełnia wskazaną przesłankę uznania za usługę w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy. Należy zwrócić uwagę, że w przypadku opisanym we wniosku są Państwo beneficjentem tej usługi. W opisie sprawy wskazali Państwo, że w ramach uczestnictwa uzyskują Państwo dostęp do oprogramowania rozwijanego w ramach Konsorcjum. Jednocześnie oprogramowanie nie jest oferowane komercyjnie podmiotom trzecim, nie istnieje możliwość nabycia licencji na zasadach rynkowych, a dostęp do oprogramowania jest ograniczony do uczestników współpracy.
Pomimo że, jak wskazali Państwo w opisie sprawy, z Umowy nie wynika katalog indywidualnych usług świadczonych przez B. na Państwa w zamian za wniesienie opłaty rocznej, to z okoliczności sprawy wynika, że istnieje wyraźny związek między wniesieniem przez Państwa rocznej opłaty, a uzyskaniem licencji oprogramowania. Wskazali Państwo, że zawarta Umowa przewiduje udzielenie Państwu licencji do korzystania z oprogramowania (...) oraz udział w strukturach współpracy przewidzianych Umową. Oprogramowanie nie jest oferowane komercyjnie. Umowa przewiduje model współpracy, w ramach którego nie są Państwo wyłącznie odbiorcą rezultatów prac B., lecz uczestniczą również w rozwoju i doskonaleniu (...) poprzez wkład naukowy, techniczny i organizacyjny oraz realizację obowiązków określonych w Umowie. Jednocześnie z opisu sprawy wynika, że poza współtworzeniem oprogramowania, wykorzystują je Państwo do realizacji zadań o charakterze publicznym, generowania i nieodpłatnego udostępniania prognoz meteorologicznych, wsparcia krajowych instytucji publicznych oraz ewentualnej działalności komercyjnej niestanowiącej podstawowego celu uczestnictwa w Konsorcjum. Dodatkowo B. przewiduje organizację warsztatów użytkowników (...) dla członków konsorcjum, członków stowarzyszonych oraz organizacji badawczych. Umowa nie przewiduje odrębnych opłat za poszczególne aktywności, wydarzenia, warsztaty czy inne działania realizowane w ramach współpracy, ani nie pozwala na przypisanie określonej części opłaty do konkretnych świadczeń realizowanych przez B. Umowa nie przewiduje również zamawiania przez Państwa określonych usług, dla których ustalana byłaby odrębna cena lub wynagrodzenie. W związku z wnoszoną opłatą roczną uzyskują Państwo prawa przewidziane w Umowie, w tym licencję do korzystania z oprogramowania (...) oraz możliwość uczestniczenia w strukturach współpracy związanych z jego dalszym rozwojem.
Odnośnie obowiązku rozpoznania importu usług, jak wskazano wcześniej, zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 28b ustawy, w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika w rozumieniu art. 28a ustawy miejscem świadczenia usług jest, co do zasady, miejsce, w którym usługobiorca posiada siedzibę działalności gospodarczej. Analizując przedstawione okoliczności sprawy w kontekście powołanych przepisów prawa podatkowego uznać należy, że w niniejszej sprawie odnośnie usługi udostępnienia licencji oprogramowania nie znajdują zastosowania szczególne zasady ustalania miejsca świadczenia usług wynikające z art. 28e, art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, art. 28j ust. 1 i 2 oraz art. 28n ustawy. W konsekwencji, do świadczonej na Państwa rzecz usługi mają zastosowanie zasady ogólne ustalania miejsca świadczenia wynikające z art. 28b ustawy. Jak Państwo wskazali, B. ma siedzibę w Wielkiej Brytanii i jest zarejestrowany jako podatnik VAT. B. nie posiada siedziby działalności gospodarczej na terytorium Polski i nie posiada stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium Polski.
Skoro B. świadczy przedmiotową usługę na rzecz Państwa – zarejestrowanego, czynnego podatnika VAT z siedzibą w Polsce, to miejscem świadczenia, a tym samym opodatkowania świadczonej usługi, stosownie do art. 28b ust. 1 ustawy, jest miejsce w którym posiadają Państwo siedzibę działalności gospodarczej, tj. Polska. Przy tym, jako zarejestrowany w Polsce czynny podatnik VAT, spełniają Państwo warunki określone w art. 17 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy. Co więcej, skoro B. posiada siedzibę w innym kraju niż Polska (Wielka Brytania) oraz nie posiada na terytorium Polski stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, spełniony jest również warunek określony w art. 17 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy. Wobec powyższego, nabywając usługę od zagranicznego podmiotu, powinni Państwo rozpoznać w tym zakresie import usług, który będzie opodatkowany zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa na terytorium Polski w myśl art. 28b ustawy w związku z art. 17 ust. 1 pkt 4 oraz art. 2 pkt 9 ustawy.
Reasumując, roczna opłata wnoszona przez Państwa na rzecz B. w ramach uczestnictwa w (...) stanowi wynagrodzenie za świadczenie usług podlegające opodatkowaniu VAT, które powinny być rozliczone w Polsce jako import usług, tym samym powinni Państwo zadeklarować i rozliczyć VAT od tej transakcji.
W konsekwencji stanowisko Państwa należy uznać za nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Zgodnie z art. 14f § 2b pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa:
Opłata za wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej podlega zwrotowi wyłącznie w przypadku uiszczenia jej w kwocie wyższej od należnej - w odpowiedniej części.
W związku z powyższym, nienależną opłatę w kwocie 80 zł, uiszczoną 24 kwietnia 2026 r., zwrócę – stosownie do art. 14f § 2a Ordynacji podatkowej – na rachunek, z którego dokonano opłaty za wniosek, zgodnie z dyspozycją zawartą we wniosku.
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia oraz zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji/stanu prawnego, który obowiązywał w dniu wniesienia wniosku.
Ponadto, interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo