Interpretacja 0114-KDIP4-2.4012.378.2026.4.KS

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

6 maja 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 6 maja 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy opodatkowania podatkiem od towarów i usług kaucji zwrotnej w momencie jej otrzymania.

Uzupełnił go Pan – w odpowiedzi na wezwanie pismem z 5 czerwca 2026 r. (wpływ 5 czerwca 2026 r.). Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawca prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą polegającą na świadczeniu usług pośrednictwa w zakupie oraz organizacji sprowadzenia pojazdów z zagranicy (w szczególności z USA) na zlecenie klientów. W ramach prowadzonej działalności Wnioskodawca działa jako pośrednik, wykonując czynności związane z wyszukaniem pojazdu, udziałem w aukcji, organizacją transportu oraz formalnościami logistycznymi. Wnioskodawca nie nabywa pojazdu na własny rachunek i nie staje się jego właścicielem. Zakup pojazdu dokonywany jest bezpośrednio przez klienta, który sam ponosi koszty zakupu pojazdu, opłaty aukcyjne, transport, cło oraz podatki importowe. Warunkiem przystąpienia do procesu poszukiwania i udziału w licytacji jest podpisanie umowy i wpłata przez klienta kwoty 2.000 zł stanowiącej kaucję zwrotną gwarancyjną. Kaucja:

·      ma charakter zabezpieczający wykonanie zobowiązań klienta,

·      nie stanowi w momencie wpłaty zapłaty za usługę ani wynagrodzenia,

·      nie jest przypisana do konkretnego pojazdu ani jego ceny,

·      podlega zwrotowi na żądanie klienta w przypadku braku zakupu pojazdu,

·      może zostać wykorzystana wyłącznie zgodnie z warunkami umowy.

W przypadku nieudanej próby zakupu pojazdu, kaucja pozostaje do wykorzystania przy kolejnych licytacjach albo podlega zwrotowi na żądanie klienta. W przypadku wygranej licytacji i zawarcia dalszej transakcji, po wykonaniu usługi pośrednictwa, klient może zdecydować o:

·      zwrocie kaucji,

·      albo zaliczeniu jej na poczet wynagrodzenia Wnioskodawcy wynikającego z wystawionej faktury za usługę pośrednictwa.

Wynagrodzenie Wnioskodawcy (prowizja) jest ustalane odrębnie od kaucji i dokumentowane fakturą po wykonaniu usługi pośrednictwa.

Pytanie

Czy otrzymana kaucja zwrotna podlega VAT w momencie jej otrzymania?

Pana stanowisko w sprawie

Zdaniem Wnioskodawcy, otrzymana kaucja nie stanowi w momencie jej wpłaty zapłaty za usługę, zaliczki, przedpłaty ani wynagrodzenia za świadczenie usług. Nie istnieje bowiem bezpośredni i skonkretyzowany związek pomiędzy wpłatą kaucji a konkretnym świadczeniem, ponieważ:

·      Wnioskodawca nie dokonuje sprzedaży pojazdu,

·      Wnioskodawca nie nabywa pojazdu we własnym imieniu ani na własny rachunek,

·      zakup pojazdu realizowany jest bezpośrednio przez klienta,

·      klient sam ponosi koszty zakupu pojazdu, opłaty aukcyjne, transportowe, celne i podatkowe,

·      w momencie wpłaty kaucji nie jest znany konkretny pojazd, jego ostateczna cena ani finalne warunki zakupu.

Kaucja pełni wyłącznie funkcję zabezpieczenia wykonania zobowiązań klienta i ma charakter warunkowy. Sama możliwość późniejszego zaliczenia kaucji — po wykonaniu usługi, wystawieniu faktury oraz decyzji klienta — na poczet wynagrodzenia za usługę pośrednictwa, nie zmienia jej charakteru prawnego w momencie otrzymania. W konsekwencji, do chwili wykonania usługi pośrednictwa oraz wystawienia faktury dokumentującej wynagrodzenie Wnioskodawcy, po stronie Wnioskodawcy nie powstaje obowiązek podatkowy w podatku VAT z tytułu otrzymania kaucji.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy:

Wobec powyższego należy stwierdzić, że każde świadczenie niebędące dostawą towarów polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czyjegoś zachowania stanowi, co do zasady, usługę w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. Niemniej muszą być przy tym spełnione następujące warunki:

·      w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, druga strona (wierzyciel/nabywca) jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia,

·      świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).

Należy podkreślić, że oba ww. warunki powinny być spełnione łącznie, aby świadczenie podlegało, jako usługa, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Zatem, aby dana czynność (dostawa towarów czy też usługa) podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym, pomiędzy świadczoną usługą, a otrzymanym świadczeniem wzajemnym, w ten sposób, że zapłacone kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębnioną usługę świadczoną w ramach stosunku prawnego lub dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia. Wynagrodzenie musi być należne za wykonanie tego świadczenia.

Stosownie do art. 29a ust. 1 ustawy:

Zgodnie z zasadą ogólną wyrażoną w art. 19a ust. 1 ustawy:

Z konstrukcji podatku od towarów i usług wynika, że podatnik, który wykonuje czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT, zobowiązany jest opodatkować daną czynność w momencie powstania obowiązku podatkowego.

W myśl art. 19a ust. 8 ustawy:

Z konstrukcji podatku od towarów i usług wynika, że podatnik, który wykonuje czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT, zobowiązany jest opodatkować daną czynność w momencie powstania obowiązku podatkowego. Powołany wyżej przepis art. 19a ust. 1 ustawy formułuje zasadę ogólną, zgodnie z którą obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towaru bądź wykonania usługi co oznacza, że podatek staje się wymagalny w rozliczeniu za okres, w którym dokonana została dostawa towarów bądź świadczenie usług i powinien być rozliczony za ten okres.

Ustawodawca w ustawie o VAT nie sprecyzował co należy rozumieć przez moment wykonania usługi. Jednakże należy przyjąć, że momentem wykonania usługi jest moment faktycznego wykonania wszystkich działań i czynności składających się na daną usługę. Moment powstania obowiązku podatkowego wymaga od wykonawcy danej usługi prawidłowego określenia momentu jej wykonania. Przy określaniu chwili wykonania usługi należy mieć na uwadze specyfikę danej usługi i obowiązki ciążące na stronach umowy, w szczególności rodzaj i charakter składających się na daną usługę czynności. Wyżej wymienione kwestie – zgodnie z zasadą swobody zawierania umów regulowane są w zawieranych przez strony umowach cywilnoprawnych, chyba, że zasady wykonywania danego rodzaju usług są regulowane przepisami prawa.

Z wniosku wynika, że prowadzi Pan działalność gospodarczą w zakresie świadczenia usług pośrednictwa w zakupie oraz organizacji sprowadzenia pojazdów z zagranicy na zlecenie klientów. Działa Pan jako pośrednik, wykonując czynności związane z wyszukaniem pojazdu, udziałem w aukcji, organizacją transportu oraz formalnościami logistycznymi. Nie nabywa Pan pojazdu na własny rachunek i nie staje się jego właścicielem. Zakup pojazdu dokonywany jest bezpośrednio przez klienta, który sam ponosi koszty zakupu pojazdu, opłaty aukcyjne, transport, cło oraz podatki importowe. Warunkiem przystąpienia do procesu poszukiwania i udziału w licytacji jest podpisanie umowy i wpłata przez klienta określonej kwoty stanowiącej kaucję zwrotną gwarancyjną.

Pana wątpliwości dotyczą tego, czy otrzymana kaucja zwrotna podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w momencie jej otrzymania.

Należy wskazać, że opodatkowaniu podatkiem VAT podlega czynność, (tj. dostawa towarów lub świadczenie usług), a nie sama płatność. Ustawa o podatku od towarów i usług nie precyzuje pojęcia kaucji. Zgodnie z definicją zawartą w Słowniku Języka Polskiego PWN „kaucją” jest suma pieniężna złożona jako gwarancja dotrzymania zobowiązania i stanowiąca odszkodowanie w razie niedopełnienia zobowiązania.

W aspekcie analizowanej sprawy wskazać jednocześnie należy, że zgodnie z definicjami zawartymi w Słowniku Języka Polskiego PWN:

·      „zaliczką” – jest część należności wypłacana z góry na poczet należności;

·      „zadatkiem” – jest suma pieniędzy dawana przy zawieraniu umowy w celu zapewnienia jej wykonania;

·      „przedpłatą” – jest określona suma pieniędzy wpłacana regularnie, w ustalonych terminach, w celu zapewnienia sobie otrzymania jakiegoś towaru;

·      „ratą” – jest część należności pieniężnej, płatną w oznaczonym terminie.

Z przytoczonych wyżej definicji: zaliczki, zadatku, przedpłaty i raty wynika, że wiążą się one z przekazaniem kontrahentowi środków pieniężnych do jego dyspozycji. Natomiast cechą charakterystyczną kaucji jest to, że może ona zostać wykorzystana tylko w ściśle określonym przypadku, tj. w razie niedopełnienia zobowiązania. Zabezpieczenie wykonania umowy, poprzez ustanowienie kaucji ma charakter gwarancyjny, zabezpieczający, co oznacza, że jest ona ustanowiona na wypadek, gdyby strona umowy, która złożyła kaucję nie wywiązała się z niej - wówczas druga strona umowy może zaspokoić się ze złożonej kaucji. Co do zasady, kaucja nie jest zaliczana na poczet ceny i podlega zwrotowi po zrealizowaniu warunków umowy, zatem nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Nie jest to bowiem otrzymanie części należności, nie można uznać jej ani za zaliczkę, ani za zadatek, ani tym bardziej za przedpłatę lub ratę. Z tych względów pobrana kaucja, będąca zabezpieczeniem wykonania umowy, która jest zwracana klientowi, nie jest obrotem w rozumieniu art. 29a ust. 1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług i nie rodzi obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług.

Natomiast w sytuacji, gdy wpłacona kaucja zostaje zaliczona, zgodnie z postanowieniami stron, na poczet przyszłej należności za dostawę towarów lub świadczenie usługi, bądź na poczet już wykonanej czynności, stanowi ona obrót, o którym mowa w art. 29a ust. 1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług. A zatem w momencie, w którym kaucja przestaje spełniać swoją funkcję, będzie rodzić obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług, w terminach przewidzianych w ustawie, stanowiąc odpowiednio część ceny, zaliczki, zadatku raty lub przedpłaty.

Przechodząc na grunt prawa podatkowego należy stwierdzić, że aby daną wpłatę pieniężną móc uznać za przedpłatę, zaliczkę, zadatek lub ratę, musi ona zostać dokonana na poczet przyszłej konkretnej transakcji. Zatem w momencie wpłaty musi być znany towar, czy usługa, na który/którą zostanie ona przeznaczona.

Z okolicznosci sprawy wynika, że kaucja ma charakter zabezpieczający wykonanie zobowiązań klienta, nie stanowi w momencie wpłaty zapłaty za usługę ani wynagrodzenia, nie jest przypisana do konkretnego pojazdu ani jego ceny. Kaucja podlega zwrotowi na żądanie klienta w przypadku braku zakupu pojazdu, może zostać wykorzystana wyłącznie zgodnie z warunkami umowy. W przypadku nieudanej próby zakupu pojazdu, kaucja pozostaje do wykorzystania przy kolejnych licytacjach albo podlega zwrotowi na żądanie klienta. W przypadku wygranej licytacji i zawarcia dalszej transakcji, po wykonaniu usługi pośrednictwa, klient może zdecydować o zwrocie kaucji.

W świetle powołanych przepisów, odnosząc się do sytuacji przedstawionej we wniosku wskazać należy, że otrzymana przez Pana kaucja, będzie w istocie rzeczy stanowić zabezpieczenie wykonania umowy pośrednictwa w zakupie oraz organizacji sprowadzenia pojazdów z zagranicy.

Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że w ww. przypadkach otrzymana przez Pana kaucja, będąca zabezpieczeniem wykonania umowy, w momencie jej otrzymania nie skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług, gdyż nie jest zapłatą z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług w rozumieniu art. 29a ustawy.

W konsekwencji otrzymana kaucja w sytuacjach opisanych powyżej, będąca zabezpieczeniem wykonania umowy, nie jest zapłatą z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług i nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, gdyż ma charakter gwarancyjny oraz zabezpieczający na wypadek, gdyby któraś ze stron nie wywiązała się z zawartej umowy.

Tak więc w dacie otrzymania przez Pana kaucji, opłata ta nie stanowi wynagrodzenia za świadczenie usług lub dostawy towarów, a jedynie będzie gwarantować zobowiązania wynikające z umowy pośrednictwa w zakupie oraz organizacji sprowadzania pojazdów z zagranicy.

W takich sytuacjach kaucja w dacie jej otrzymania nie wiąże się zatem z wykonaniem przez Pana jakiegokolwiek świadczenia i tym samym - w dacie jej otrzymania - nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Wskazał Pan również, że w przypadku wygranej licytacji i zawarcia dalszej transakcji, po wykonaniu usługi pośrednictwa, klient może zdecydować m.in. o zaliczeniu jej na poczet Pana wynagrodzenia wynikającego z wystawionej faktury za usługę pośrednictwa. Wynagrodzenie (prowizja) jest ustalane odrębnie od kaucji i dokumentowane fakturą po wykonaniu usługi pośrednictwa.

A zatem, w sytuacji, gdy wpłacona przez klienta kaucja zostaje zaliczona, na poczet już wykonanej czynności – usługi pośrednictwa w zakupie oraz organizacji sprowadzenia pojazdów z zagranicy, stanowi ona obrót, o którym mowa w art. 29a ust. 1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług. W rezultacie w momencie, w którym wpłacona przez klienta kaucja przestaje spełniać swoją funkcję, będzie rodzić obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług, w terminach przewidzianych w ustawie, stanowiąc odpowiednio część ceny usługi posrednictwa. W takim przypadku obowiązek podatkowy powstanie z chwilą wykonania usługi pośrednictwa - zgodnie z art. 19a ust. 1 ustawy.

Tym samym, Pana stanowisko należy uznać za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Wydana interpretacja dotyczy podatku od towarów i usług. W zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.