Interpretacja 0114-KDIP4-2.4012.379.2026.1.SKJ

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

8 maja 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 8 maja 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej.

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Gmina A. jest podatnikiem podatku od towarów i usług (dalej VAT), zarejestrowanym jako podatnik czynny. Gmina wykonuje zadania nałożone na samorządy terytorialne odrębnymi ustawami.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, zadania własne Gminy obejmują m.in. sprawy wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych.

W ramach realizacji zadania własnego Gmina sukcesywnie rozbudowuje infrastrukturę kanalizacyjną na jej terenie. Część mieszkańców Gminy zamieszkuje na terenach, na których nie ma możliwości włączenia się do sieci kanalizacji sanitarnej. Dla terenów bez dostępu do istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej rozwiązaniem jest realizacja inwestycji w zakresie gospodarki wodno-ściekowej, polegających na budowie przydomowych oczyszczalni ścieków.

Gmina zamierza realizować projekt: (…) w zakresie systemów indywidualnego oczyszczania ścieków - przydomowe oczyszczalnie ścieków (dalej POŚ). Inwestycja polegać będzie na budowie POŚ na rzecz mieszkańców oraz właścicieli nieruchomości położonych na terenie Gminy. Gmina będzie zawierała umowy użyczenia gruntów z ich właścicielami.

Celem głównym projektu jest polepszenie warunków życia ludności wiejskiej na terenie Gminy poprzez budowę POŚ. Gmina zamierza świadczyć usługi związane z zakupem i montażem przydomowych oczyszczalni ścieków, poprzez wykonawcę zadania wyłonionego w postępowaniu przetargowym tylko w przypadku projektu „(…)” i nie zamierza zatrudniać do projektu innych pracowników.

W ramach projektu Gmina uzyska dofinansowanie do ww. zadania ze środków (…) na lata 2014-2020 w wysokości nie mniej niż 30% i nie więcej niż 75% kosztów kwalifikowanych. Ww. dofinansowanie nie będzie mogło być przeznaczone na inny cel, a realizacja zadania budowy POŚ jest uzależniona od otrzymania dofinansowania.

Mieszkańcy na podstawie złożonych deklaracji będą wyrażali chęć uczestnictwa w projekcie i na podstawie zawartej umowy będą zobowiązani do partycypacji w kosztach realizacji projektu. Na dzień sporządzenia niniejszego wniosku nie jest znany koszt wykonania POŚ, dlatego też koszt wkładu własnego będzie uzależniony od kosztu wykonania instalacji. Przewidywana wartość procentowa udziału wkładu własnego wnoszonego przez mieszkańca, w kosztach inwestycji związanej z budową POŚ to 25%. Wkład własny mieszkańca nie będzie pokrywał całości bądź znacznej części kosztów budowy przydomowych oczyszczalni ścieków. Pozostałe koszty Budowy przydomowych oczyszczalni ścieków pokryte będą dofinansowaniem z UE – (…) (75%). Gmina w koszty projektu nie będzie angażować środków własnych (0%).

Gmina po wybudowaniu POŚ nie będzie ponosić żadnych kosztów bieżących związanych z ich obsługą, jak również nie będzie otrzymywać dochodów z tego tytułu. Koszty związane z eksploatacją POŚ ponosić będą mieszkańcy. Realizacja projektu nie będzie miała na celu osiągnięcia przez Gminę stałego dochodu. Celem Gminy w realizacji projektu nie będzie stałe i zorganizowane wykonywanie działalności w celach zarobkowych.

W celu zrealizowania projektu Gmina zamierza wyłonić wykonawcę budowy POŚ w postępowaniu przetargowym oraz zawrzeć z wykonawcą umowę w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Inwestycja jest planowana do wykonania w ciągu 24 miesięcy od podpisania umowy z wykonawcą. Gmina w przypadku nie uzyskania dofinansowania z UE nie będzie realizowała wymienionej inwestycji. Koszty związane z eksploatacją POŚ ponoszone przez mieszkańców to: opłata za usługi w zakresie opróżniania osadników w instalacjach przydomowych oczyszczalni ścieków - zgodnie z zapisami regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy - osadniki muszą być opróżniane minimum raz na pół roku. Wielkość opłaty uzależniona jest od ilości zużytej wody (wytworzonych ścieków) przez mieszkańców i nie jest to wielkość stała, opłaty związane z zużyciem energii elektrycznej niezbędnej do utrzymania systemu napowietrzania przydomowych oczyszczalni ścieków także nie mają charakteru stałego, bo wynikają z intensywności eksploatacji urządzenia.

Po zakończonej budowie przez okres trwałości projektu oczyszczalnie ścieków będą własnością Gminy, a po upływie okresu trwałości projektu, tj. po 5 latach zostaną przekazane na rzecz mieszkańca biorącego udział w projekcie.

Pytania

1. Czy wpłaty mieszkańców będą objęte podatkiem od towarów i usług (VAT)?

2. Czy Gmina w związku z realizacją inwestycji będzie miała możliwość prawną do odliczenia podatku od towarów i usług (VAT) naliczonego na fakturach za roboty budowlane/usługi związane z budową POŚ?

3. Czy otrzymane przez Gminę dofinansowanie ze środków PROW do budowy POŚ będzie objęta podatkiem od towarów i usług (VAT)?

Państwa stanowisko w sprawie

Zgodnie z art. 2 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu i na własną odpowiedzialność.

Stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.

Na podstawie art. 7 ust. 1 i 3 ustawy o samorządzie gminnym, zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy.

Zadania własne obejmują w szczególności sprawy: - ładu przestrzennego, gospodarki nieruchomościami, ochrony środowiska i przyrody oraz gospodarki wodnej, wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz.

W myśl art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2024 r. o podatku od towarów i usług, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Na mocy art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Stosownie do treści art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy, w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Zgodnie z art. 29a ust.1 ustawy o VAT, podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 5, art. 30a - 30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze, mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.

Stosownie do art. 29a ust. 6 ustawy o VAT, podstawa opodatkowania obejmuje:

1)  Podatki, cła, opłaty i inne należności o podobnym charakterze, z wyjątkiem kwoty podatku,

2)  Koszty dodatkowe, takie jak prowizje, koszty opakowania, transportu i ubezpieczenia, pobierane przez dokonującego dostawy lub usługodawcę od nabywcy lub usługobiorcy.

Przede wszystkim należy ocenić, czy realizacja projektu, budowy POŚ na nieruchomościach mieszkańców, jest prowadzona w ramach działalności gospodarczej, zgodnie z definicją zawartą w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT.

Wskazówki dotyczące charakteru działań można znaleźć w orzeczeniu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z 30 marca 2023 r. w sprawie C-612/21, który stanowi: „Tymczasem Trybunał miał już okazję orzec, że jeżeli gmina odzyskuje - w drodze otrzymywanych przez nią wkładów - jedynie niewielką część poniesionych przez siebie kosztów, a pozostała część jest finansowana ze środków publicznych, taka różnica między tymi kosztami a kwotami otrzymanymi w zamian za oferowane usługi, może sugerować, że wkłady te należy raczej uznać za opłatę aniżeli wynagrodzenie (zob. podobnie wyrok z 12 maja 2016 r. Geemente Borsele i Staatssecretaris van Financien, C-520/14. EU:C;2016:334, pkt 33 i przytoczone tam orzecznictwo).

W konsekwencji nawet biorąc pod uwagę płatności przyznane gminie przez dane województwo, które wynoszą 75% kosztów podlegających dofinansowaniu, suma kwot otrzymanych od zainteresowanych właścicieli z jednej strony i od owego województwa z drugiej strony pozostaje strukturalnie niższa od łącznych kosztów faktycznie poniesionych przez tę gminę, jak wskazano w pkt 31 niniejszego wyroku, co nie odpowiada podejściu, jakie przyjąłby w danym wypadku instalator systemów OZE, który przy ustalaniu swoich cen starałby się zawrzeć w nich swoje koszty i osiągnąć marżę zysku. Natomiast gmina ponosi jedynie ryzyko strat, nie mając perspektywy zysku. Po trzecie, nie wydaje się ekonomicznie opłacalne, aby taki instalator systemów OZE obciążał odbiorców swoich dostaw towarów i świadczenia usług jedynie najwyżej jedną czwartą poniesionych przez siebie kosztów, oczekując jednocześnie rekompensaty w postaci dofinansowania za zasadniczą część pozostałych trzech czwartych tych kosztów. Taki mechanizm nie tylko stawiałby jego przepływy pieniężne w sytuacji strukturalnie deficytowej, ale ponadto stwarzałby nietypowy stopień niepewności dla podatnika, ponieważ kwestia czy i w jakim zakresie osoba trzecia tak istotną część poniesionych kosztów, pozostaje faktycznie otwarta do czasu podjęcia przez tę osobę trzecią decyzji, co następuje po tym, jak sporne transakcje zostaną dokonane”. Ostatecznie Trybunał orzekł, że: „art. 2 ust. 1, art. 9 ust. 1 i art. 13 ust. 1 dyrektywy 2006/112 należy interpretować w ten sposób, że dostawy towarów i świadczenia usług podlegających opodatkowaniu VAT nie stanowi dostarczenie i zainstalowanie przez gminę, za pośrednictwem przedsiębiorstwa, systemów OZE na rzecz jej mieszkańców będących właścicielami nieruchomości, którzy wyrazili wolę wyposażenia tych nieruchomości w takie systemy, jeżeli taka działalność nie ma na celu osiągania stałego dochodu i skutkuje jedynie zapłatą przez tych mieszkańców kwot pokrywających najwyżej jedną czwartą poniesionych kosztów, a pozostała część jest finansowana ze środków publicznych”.

Biorąc pod uwagę powyższe, należy zwrócić uwagę na poniższe aspekty przy analizowaniu kwestii działania w ramach działalności gospodarczej:

-     brak zarobkowego charakteru podejmowanych czynności,

-     czynność nie ma na celu osiągnięcia stałego dochodu,

-     brak równorzędnego ekwiwalentu ekonomicznego ze strony ostatecznego beneficjenta inwestycji (mieszkańca Gminy),

-     zgoda mieszkańca na wykonanie usługi na jego nieruchomości,

-     uzyskanie dofinansowania,

-     zlecenie zrealizowania inwestycji wyspecjalizowanemu podmiotowi trzeciemu.

W związku z planowaną realizacją przez gminę projektu o nazwie „(…)”, obejmującego swym zakresem m.in. wykonanie dokumentacji projektowej POŚ oraz ich budowy, Gminie nie będzie przysługiwało prawo do obniżenia kwot podatku należnego o kwoty podatku naliczonego wynikające z faktur dokumentujących nabycie towarów i usług związanych z realizacją ww. inwestycji, zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2024 r. o podatku od towarów i usług (zwana dalej ustawą o VAT).

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Dla oceny możliwości skorzystania z prawa do odliczenia, w każdym przypadku istotne jest więc ustalenie, czy towary i usługi przy zakupie których naliczono VAT: - zostały nabyte przez podatnika tego podatku oraz pozostają w bezspornym związku z wykonywanymi przez niego czynnościami opodatkowanymi.

Z powyższego wynika, iż prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje tylko wówczas, gdy powyższe warunki są spełnione łącznie, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do czynności opodatkowanych VAT.

Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi, tj. z czynnościami, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego). Przedstawiona zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z usługami i towarami, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.

Gmina zatem realizując projekt w zakresie POŚ dla mieszkańców nie działa jako podatnik VAT. Mieszkańcy wpłacają jedynie niewielką część poniesionych kosztów (25%), pozostały koszt to dofinansowanie z UE – (…) (75%), a Gmina realizując wymieniony projekt „(…)” nie czyni tego w celach zarobkowych i nie pokrywa żadnego udziału procentowego w projekcie.

Powyższe stanowisko potwierdził również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 3 października 2023 r. sygn. I FSK 1408/19. Przyjmując zaprezentowane stanowisko w wyrokach (TSUE o sygn. C-612/21 oraz NSA o sygn. akt I FSK 1454/18). Sąd uznaje, że w niniejszej sprawie Gmina realizując projekt „(…)”, nie wykonuje działalności gospodarczej.

Zatem Gmina nie będzie miała - na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy - prawa do odliczenia podatku naliczonego zawartego w fakturach dokumentujących nabycie towarów i usług związanych z realizacją przedmiotowego zadania, gdyż realizowane przedsięwzięcie nie będzie wykorzystywane do wykonania czynności opodatkowanych podatkiem VAT.

Odnosząc się do kwestii braku opodatkowania podatkiem VAT otrzymanego dofinansowania na realizację Budowy POŚ należy wskazać, że z przepisu art. 29a ust. 1 i ust. 6 ustawy o VAT wynika, że podstawę opodatkowania w podatku od towarów i usług stanowi wynagrodzenie, które dostawca lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu dostawy towarów albo świadczenia usług. Wynagrodzenie to oznacza wartość rzeczywiście otrzymaną (lub która ma być otrzymana) w konkretnym przypadku.

Dla określenia, czy dane dotacje (subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze) są, czy też nie są opodatkowane, istotne są szczegółowe warunki ich przyznania, określające cele ich realizowanego w określonej formie dofinansowania.

Kryterium uznania dofinansowania za stanowiącego podstawę opodatkowania jest zatem stwierdzenie, że dofinansowanie dokonywane jest w celu sfinansowania konkretnej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Natomiast dofinansowanie nie dające się powiązać z konkretnymi czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, nie stanowi podstawy opodatkowania w rozumieniu przepisu art. 29a ust. 1 ustawy.

Włączenie do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług dofinansowania, subwencji i innych opłat o podobnym charakterze ma miejsce tylko wówczas, gdy jest to dofinansowanie, subwencja i inna dopłata o podobnym charakterze, związane bezpośrednio z dostawą towaru lub świadczeniem usługi. Gdy więc podatnik otrzyma dofinansowanie, które będzie związane z dostawą lub świadczeniem usług, jako pokrycie części ceny konkretnego świadczenia lub rekompensatę z tytułu wykonania określonego świadczenia po cenach obniżonych, płatność taka będzie zaliczana do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Jak wskazano powyżej, budowa POŚ w ramach realizacji opisanego zadania nie będzie stanowiła dostawy towarów ani świadczenia usług podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT.

Zdaniem Gminy otrzymanie dofinansowania na realizację zadania nie należy wiązać jego z konkretnymi czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Zauważyć należy, że dofinansowanie nie funkcjonuje samodzielnie, nie podlega opodatkowaniu jako odrębna kwota, lecz wyłącznie w odniesieniu do czynności, do której jest wypłacane. Jeżeli czynność, do której dopłata jest przyznawana nie jest czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT, to dopłata do tej czynności nie stanowi elementu ceny oraz nie może być włączona do podstawy opodatkowania. 

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zasady opodatkowania podatkiem od towarów i usług określa ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwana dalej „ustawą”.

Art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy:

Art. 2 pkt 6 i 22 ustawy:

Art. 7 ust. 1 ustawy:

Art. 8 ust. 1 ustawy:

Art. 8 ust. 2a ustawy:

Definicja „świadczenia usług” ma charakter dopełniający definicję „dostawy towarów” i odzwierciedla zasadę powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji, które są wykonywane przez podatników w ramach ich działalności gospodarczej.

Usługą jest tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym. Przez świadczenie usług należy więc rozumieć każde zachowanie się na rzecz innej osoby, które nie jest dostawą. Na zachowanie to składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy).

Aby czynność podlegała opodatkowaniu, musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym pomiędzy jej wykonaniem a otrzymanym świadczeniem wzajemnym. W ten sposób zapłacone kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębnioną czynność w ramach stosunku prawnego lub dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia. Wynagrodzenie musi być należne za wykonanie tego świadczenia.

Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny. Zatem pod pojęciem odpłatności rozumieć należy prawo, aby podmiot sprzedający towar lub świadczący usługę żądał zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia wzajemnego) od nabywcy towaru, odbiorcy usługi lub osoby trzeciej.

Przepisy dotyczące funkcjonowania podatku VAT w krajach członkowskich Unii Europejskiej podlegają harmonizacji na zasadach określonych w dyrektywie 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 z 11 grudnia 2006 r. str. 1 ze zm.), zwanej dalej „Dyrektywą 2006/112/WE”. Uszczegółowieniem zasad obowiązywania i funkcjonowania podatku VAT określonych w Dyrektywie 2006/112/WE są wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Kwestia odpłatności była wielokrotnie przedmiotem rozstrzygnięć TSUE. W dorobku orzecznictwa Trybunału przyjmuje się, że odpłatność ma miejsce wtedy, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług a otrzymanym wynagrodzeniem, przy czym wynagrodzenie – jakkolwiek musi być wyrażone w pieniądzu – to jednak nie musi być w tej formie dokonane.

Na gruncie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług nie ma znaczenia, czy kwota uzyskanego wynagrodzenia (cena) została skalkulowana tak, że stanowi tylko koszt wytworzenia towaru lub wykonania usługi, czy została powiększona także o zysk sprzedającego. Odpłatność określana jest przez strony umowy i jeśli strony ustalą zapłatę, wówczas wykonane świadczenie staje się odpłatne. Przepisy nie określają formy zapłaty, zatem wynagrodzenie (zapłata) może mieć postać zarówno świadczenia pieniężnego, jak i rzeczowego (określonego w naturze), np. w przypadku dostawy towaru w zamian za świadczenie usługi, czy też w sytuacji zamiany towarów bądź usług.

Zatem, aby dana czynność (świadczenie) podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT, musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym pomiędzy świadczoną usługą a świadczeniem wzajemnym. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia. Wynagrodzenie musi być należne za wykonanie tego świadczenia. W przypadku istnienia świadczenia wzajemnego otrzymanego przez świadczącego usługę, należy uznać czynności wykonywane w ramach zawartej umowy za odpłatne świadczenie usług określone w art. 8 ust. 1 ustawy, podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych.

Jednocześnie, aby czynność była opodatkowana podatkiem od towarów i usług, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku VAT.

Art. 15 ust. 1 ustawy:

Art. 15 ust. 2 ustawy:

Art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE:

Z przepisu tego wynika, że wykorzystywanie własności dóbr materialnych lub niematerialnych do celów zarobkowych w sposób ciągły, należy w szczególności uznać za działalność gospodarczą.

Rolę gminy szczegółowo określa ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 662).

Art. 2 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:

Art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:

Art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym:

Art. 29a ust. 1 ustawy:

Art. 29a ust. 6 ustawy:

Przepis art. 29a ust. 1 ustawy jest odpowiednikiem art. 73 ww. Dyrektywy 2006/112/WE, zgodnie z którym:

Aby ustalić, czy dane dotacje (subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze) są, czy też nie są opodatkowane, należy przeanalizować szczegółowe warunki ich przyznawania, określające cele dofinansowania.

Dotacja, dofinansowanie, subwencja stanowi podstawę opodatkowania, gdy jest dokonywana w celu sfinansowania konkretnej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Natomiast dotacje, których nie można powiązać z konkretnymi czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem VAT, nie stanowią podstawy opodatkowania w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy.

Samo otrzymanie jakiejkolwiek zapłaty lub dofinansowania (dotacji, dopłaty, subwencji) nie stanowi żadnej czynności ani zdarzenia opodatkowanego. Jeżeli czynność, za którą wnoszona jest opłata lub do której jest przyznawana dopłata, nie jest czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT, to zapłata/dopłata do tej czynności nie stanowi elementu ceny oraz nie może być włączona do podstawy opodatkowania.

Wskazali Państwo, że są zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Zamierzają Państwo realizować projekt: (…) (dalej POŚ). Inwestycja polegać będzie na budowie POŚ na rzecz mieszkańców oraz właścicieli nieruchomości położonych na terenie Gminy. Zawierać będą Państwo umowy użyczenia gruntów z ich właścicielami.

Celem głównym projektu jest polepszenie warunków życia ludności wiejskiej na terenie Gminy poprzez budowę POŚ. Zamierzają Państwo świadczyć usługi związane z zakupem i montażem przydomowych oczyszczalni ścieków, poprzez wykonawcę zadania wyłonionego w postepowaniu przetargowym tylko w przypadku projektu „(…)” i nie zamierzają Państwo zatrudniać do projektu innych pracowników.

W ramach projektu uzyskają Państwo dofinansowanie do ww. zadania ze środków Europejskiego Funduszu na rzecz (…) w wysokości nie mniej niż 30% i nie więcej niż 75% kosztów kwalifikowanych. Ww. dofinansowanie nie będzie mogło być przeznaczone na inny cel, a realizacja zadania budowy POŚ jest uzależniona od otrzymania dofinansowania.

Mieszkańcy na podstawie złożonych deklaracji będą wyrażali chęć uczestnictwa w projekcie i na podstawie zawartej umowy będą zobowiązani do partycypacji w kosztach realizacji projektu. Przewidywana wartość procentowa udziału wkładu własnego wnoszonego przez mieszkańca, w kosztach inwestycji związanej z budową POŚ to 25%. Wkład własny mieszkańca nie będzie pokrywał całości bądź znacznej części kosztów budowy przydomowych oczyszczalni ścieków. Pozostałe koszty budowy przydomowych oczyszczalni ścieków pokryte będą dofinansowaniem z UE – (…) (75%). Nie będą Państwo w koszty projektu angażować środków własnych (0%).

Po wybudowaniu POŚ nie będą Państwo ponosić żadnych kosztów bieżących związanych z ich obsługą, jak również otrzymywać dochodów z tego tytułu. Koszty związane z eksploatacją POŚ ponosić będą mieszkańcy. Realizacja projektu nie będzie miała na celu osiągnięcia przez Państwa stałego dochodu. Państwa celem w realizacji projektu nie będzie stałe i zorganizowane wykonywanie działalności w celach zarobkowych.

Inwestycja jest planowana do wykonania w ciągu 24 miesięcy od podpisania umowy z wykonawcą. W przypadku nie uzyskania dofinansowania z UE nie będą Państwo realizować wymienionej inwestycji. Koszty związane z eksploatacją POŚ ponoszone przez mieszkańców to: opłata za usługi w zakresie opróżniania osadników w instalacjach przydomowych oczyszczalni ścieków - zgodnie z zapisami regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy - osadniki muszą być opróżniane minimum raz na pół roku. Wielkość opłaty uzależniona jest od ilości zużytej wody (wytworzonych ścieków) przez mieszkańców i nie jest to wielkość stała, opłaty związane ze zużyciem energii elektrycznej niezbędnej do utrzymania systemu napowietrzania przydomowych oczyszczalni ścieków także nie mają charakteru stałego, bo wynikają z intensywności eksploatacji urządzenia.

Po zakończonej budowie przez okres trwałości projektu oczyszczalnie ścieków będą Państwa własnością, a po upływie okresu trwałości projektu, tj. po 5 latach zostaną przekazane na rzecz mieszkańca biorącego udział w projekcie.

Mają Państwo wątpliwości, czy wpłaty mieszkańców oraz otrzymane przez Państwa dofinansowanie na budowę przydomowych oczyszczalni ścieków podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (pytania nr 1 i 3).

Ocenić zatem należy, czy budowa przydomowych oczyszczalni ścieków będzie przez Państwa realizowana w ramach działalności gospodarczej zdefiniowanej w art. 15 ust. 2 ustawy oraz będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Wytyczne do oceny charakteru podjętych przez Państwa działań znajdują się w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z 30 marca 2023 r. w sprawie C-612/21 – Gmina O. przeciwko Dyrektorowi Krajowej Informacji Skarbowej.

W wyroku tym TSUE wskazał, że:

Trybunał zwrócił uwagę na istotne elementy stanu faktycznego, które zaistniały w sprawie będącej przedmiotem ww. postępowania:

Na podstawie powyższej analizy TSUE doszedł do wniosku, że:

Ostatecznie Trybunał orzekł, że:

Aby określić, czy budowa przydomowych oczyszczalni ścieków będzie przez Państwa realizowana w ramach działalności gospodarczej zdefiniowanej w art. 15 ust. 2 ustawy, kluczowa jest analiza przesłanek wskazanych w wyroku TSUE, tj.:

• brak zarobkowego charakteru podejmowanych czynności – czynność nie ma na celu osiągnięcia stałego dochodu,
• brak równorzędnego ekwiwalentu ekonomicznego ze strony ostatecznego beneficjenta inwestycji (mieszkańca gminy),
• zgoda mieszkańca na wykonanie usługi na jego nieruchomości,
• finansowanie ze środków publicznych,
• zlecenie zrealizowania inwestycji wyspecjalizowanemu podmiotowi trzeciemu.

W Państwa sprawie przesłanki te są spełnione.

Wskazali Państwo bowiem, że:

• głównym celem projektu jest polepszenie warunków życia ludności wiejskiej na terenie Gminy poprzez budowę POŚ,
• realizacja projektu nie będzie miała na celu osiągnięcia przez Państwa stałego dochodu, a po wybudowaniu POŚ nie będą Państwo ponosić żadnych kosztów bieżących związanych z ich obsługą, jak również nie będą Państwo otrzymywać dochodów z tego tytułu,
• mieszkańcy na podstawie złożonych deklaracji będą wyrażali chęć uczestnictwa w projekcie i na podstawie zawartej umowy będą zobowiązani do partycypacji w kosztach realizacji projektu, a przewidywana wartość procentowa udziału wkładu własnego wnoszonego przez mieszkańca, w kosztach inwestycji związanej z budową POŚ to 25%,
• pozostałe koszty budowy przydomowych oczyszczalni ścieków pokryte będą dofinansowaniem z UE - PROW (75%).
• w celu zrealizowania projektu zamierzają Państwo wyłonić wykonawcę budowy POŚ w postępowaniu przetargowym.

A zatem okoliczności sprawy, które przedstawili Państwo we wniosku, są podobne do okoliczności sprawy C-612/21, w której TSUE wydał wyrok 30 marca 2023 r.

Państwa działania w związku z budową przydomowych oczyszczalni ścieków nie będą stanowić odpłatnej dostawy towarów ani odpłatnego świadczenia usług w rozumieniu ustawy. Czynności, wykonywane przez Państwa na rzecz mieszkańców, polegające na budowie przydomowych oczyszczalni ścieków, nie będą stanowić działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy oraz nie będą podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Wpłaty, które otrzymają Państwo od mieszkańców, będą stanowić ich wkład własny w realizację inwestycji – budowę przydomowej oczyszczalni ścieków na nieruchomości. Zatem wpłaty mieszkańców nie będą stanowiły zapłaty za czynności podlegające opodatkowaniu, w konsekwencji nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług jako element ceny.

Skoro wykonywane przez Państwa czynności w ramach projektu, nie będą stanowić dostawy towarów ani świadczenia usług podlegających opodatkowaniu, to również środki z dofinansowania na budowę przydomowych oczyszczalni ścieków, nie mogą podlegać opodatkowaniu jako element ceny.

Zatem, wpłaty mieszkańców oraz otrzymane dofinansowanie na budowę przydomowych oczyszczalni ścieków nie będą podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 i 3 jest prawidłowe.

Państwa wątpliwości dotyczą również prawo do odliczenia podatku naliczonego na fakturach za roboty budowlane/usługi związane z budową przydomowych oczyszczalni ścieków.

Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy:

Art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje, gdy:

·      odliczenia dokonuje zarejestrowany czynny podatnik podatku od towarów i usług,

·      towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.

Odliczyć można w całości podatek naliczony, który jest związany z transakcjami opodatkowanymi podatnika. Ta zasada wyłącza jednocześnie możliwość odliczania podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających opodatkowaniu.

Prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje pod warunkiem, że:

·      spełnione zostały przesłanki pozytywne, wynikające z art. 86 ust. 1 ustawy oraz

·      nie zaistniały przesłanki negatywne, określone w art. 88 ustawy.

Treść art. 88 ustawy określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Aby skorzystać z prawa do odliczenia podatku naliczonego od towarów i usług zakupionych na potrzeby wykonania określonej czynności, podmiot musi wykonywać tę czynność jako podatnik podatku od towarów i usług, który działa w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Podstawowym warunkiem odliczenia podatku VAT jest związek nabytych towarów i usług ze sprzedażą generującą podatek należny. W omawianej sprawie związek taki nie występuje.

Nie będą Państwo realizować inwestycji w ramach swojej działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy – nie będą Państwo świadczyć odpłatnych usług ani odpłatnie dostarczać towarów. Budowa przydomowych oczyszczalni ścieków na nieruchomościach zainteresowanych mieszkańców zrealizowana zostanie w ramach czynności niepodlegających opodatkowaniu.

W konsekwencji nie będzie spełniona podstawowa pozytywna przesłanka, która pozwala na odliczenie podatku naliczonego, czyli związek nabywanych towarów i usług z czynnościami opodatkowanymi.

Zatem nie będzie Państwu przysługiwało prawo do odliczenia VAT naliczonego na fakturach dokumentujących wydatki za roboty budowlane/usługi związane z budową przydomowych oczyszczalni ścieków.

Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 2 jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.