Brak opodatkowania dotacji i brak prawa do odliczenia.
Wnioskodawca, państwowa osoba prawna (A.), jest czynnym podatnikiem VAT. Prowadzi działalność statutową (niegospodarczą) oraz w ograniczonym zakresie gospodarczą. Planuje przystąpić jako członek konsorcjum do projektu badawczo-rozwojowego finansowanego przez NCBiR. W skład konsorcjum wchodzą: A., organizacja badawcza B. oraz przedsiębiorca C. Sp. z o.o. Projekt zakłada opracowanie innowacyjnego systemu i obejmuje badania przemysłowe oraz prace rozwojowe. Rola A. polega na testach terenowych, poborze próbek i nadzorze eksperckim. A. nie świadczy usług na rzecz pozostałych konsorcjantów ani NCBiR; wykonuje zadania we własnym imieniu i na własną rzecz. Wyniki prac A. (raporty, karty charakterystyk)…
Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
8 maja 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnili go Państwo pismami 11 maja 2026 r. (wpływ 11 maja 2026 r.) oraz z 12 czerwca 2026 r. (data wpływu 15 czerwca 2026 r.). Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
A. (dalej: Wnioskodawca, A.) jest państwową osobą prawną w rozumieniu (…) ustawy z (…). A. zostało utworzone (…) r. i jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług (VAT).
Do zadań statutowych A. należy w szczególności: (…).
A. prowadzą zarówno działalność niegospodarczą (statutową), obejmującą zadania publicznoprawne wynikające z (…), jak i w ograniczonym zakresie działalność gospodarczą, w tym w szczególności w zakresie opłat za usługi (…).
Opis projektu
Wnioskodawca planuje przystąpić jako członek konsorcjum do realizacji projektu badawczo-rozwojowego pt. (…).
Projekt jest realizowany w ramach IV konkursu programu (…), finansowanego ze środków Narodowego Centrum Badań i Rozwoju (dalej: NCBiR). Celem Projektu jest opracowanie oraz wprowadzenie na rynek innowacyjnego systemu (…), a także zrozumienie uzyskanych wyników.
System (…) będzie składał się z trzech innowacyjnych na skalę światową komponentów:
(…)
Skład konsorcjum i rola Wnioskodawcy
Konsorcjum realizujące Projekt składa się z trzech podmiotów:
A. zaliczają się do kategorii innego podmiotu w rozumieniu regulaminu programu (…), tj. podmiotu niebędącego przedsiębiorcą ani organizacją badawczą, posiadającego zdolność do zastosowania w praktyce rozwiązania będącego wynikiem realizacji projektu. A. planują zastosować wyniki Projektu w praktyce w formie niegospodarczej.
Udział A. w Projekcie będzie polegał na:
Jednocześnie A. uzyskują dostęp do nowych narzędzi rozpoznania środowiskowego, metodyk terenowych oraz procedur wczesnej identyfikacji presji antropogenicznych, co przekłada się na podniesienie jakości realizowanych zadań statutowych.
Zasady finansowania i rozliczania Projektu
Projekt finansowany jest ze środków NCBiR na zasadach określonych w programie (…). Dla podmiotów zakwalifikowanych jako inny podmiot (do których zalicza się A.) dofinansowanie wynosi do 100% kosztów kwalifikowalnych na badania przemysłowe, eksperymentalne prace rozwojowe oraz działania związane z przygotowaniem wyników badań naukowych i prac rozwojowych do zastosowania w praktyce.
Dofinansowanie przekazywane jest na podstawie umowy o dofinansowanie zawartej z NCBiR (dalej: Umowa o dofinansowanie). Środki z dofinansowania przekazywane są za pośrednictwem lidera konsorcjum poszczególnym członkom konsorcjum na pokrycie kosztów kwalifikowalnych poniesionych w ramach realizacji przypisanych im zadań projektowych. A. nie świadczą usług na rzecz pozostałych członków konsorcjum ani na rzecz NCBiR - realizuje przypisane mu zadania badawcze we własnym imieniu i na własną rzecz.
A. nie będą komercjalizować wyników Projektu. Rezultaty wykorzystane zostaną wyłącznie do realizacji zadań statutowych A. (działalność niegospodarcza). W okresie realizacji i 3 lata od zakończenia Projektu zapewniona zostanie rozdzielność w zakresie finansowania działalności gospodarczej i niegospodarczej Wnioskodawcy.
W ramach realizacji Projektu Wnioskodawca będzie nabywał towary i usługi (m.in. materiały laboratoryjne, usługi analityczne, koszty osobowe, koszty podróży, sprzęt do prac terenowych) niezbędne do wykonania przypisanych mu zadań badawczych. Zakupy te będą dokumentowane fakturami wystawianymi na A.
Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu zdarzenia przyszłego
Na pytanie, kto będzie bezpośrednim beneficjentem Projektu?
Odpowiedzieli Państwo: Bezpośrednim beneficjentem Projektu będą Konsorcjanci realizujący projekt zgodnie z umową konsorcjum.
Na pytanie, kto będzie bezpośrednim beneficjentem prac wykonanych przez Państwa w ramach Projektu?
Odpowiedzieli Państwo: Konsorcjanci projektu będą bezpośrednimi beneficjentami wykonanych przez A. prac. Zadaniem A. będzie wykonanie terenowych kampanii pomiarowych, których wyniki będą na bieżąco konsumowane przez pozostałych konsorcjantów. A. będzie również beneficjentem rezultatów projektu poprzez możliwość wykorzystania opracowanych rozwiązań do wsparcia realizacji swoich ustawowych zadań.
Na pytanie, czy będą ponosili Państwo odpowiedzialność za niewykonanie lub nienależyte wykonanie świadczeń, do których wykonania są zobowiązani w związku z udziałem w Projekcie? Jaka to będzie odpowiedzialność i przed kim Państwo będą ją ponosić?
Odpowiedzieli Państwo: Lider Konsorcjum oraz Konsorcjanci będą ponosić odpowiedzialność za należyte wykonanie powierzonych im zadań i obowiązków wynikających z Umowy o dofinansowanie, Umowy Konsorcjum oraz zakresu prac realizowanych w Projekcie. Odpowiedzialność ta będzie ponoszona przede wszystkim wobec Narodowego Centrum Badań i Rozwoju (NCBiR) jako instytucji finansującej Projekt, a także wobec pozostałych członków Konsorcjum w zakresie wzajemnych zobowiązań określonych w Umowie Konsorcjum. Jednocześnie, zgodnie z postanowieniami Umowy o dofinansowanie, Lider Konsorcjum ani Konsorcjanci nie będą uznani za naruszających jej postanowienia w zakresie, w jakim niewykonanie lub nienależyte wykonanie obowiązków będzie wynikało z działania siły wyższej, ryzyka naukowego właściwego dla działalności badawczo- rozwojowej lub znaczącej i niemożliwej do przewidzenia zmiany uwarunkowań społeczno- gospodarczych, pod warunkiem że przeprowadzona analiza wykaże brak nieuprawnionego działania lub zaniechania po ich stronie. Należy podkreślić, że na etapie przygotowania Projektu przeprowadzono szczegółową identyfikację ryzyk projektowych oraz zaplanowano adekwatne działania mitygujące. Ponadto Projekt ma charakter badawczo-rozwojowy, co oznacza, że jego celem jest przeprowadzenie prac badawczych i rozwojowych służących weryfikacji zasadności oraz możliwości wdrożenia opracowywanego rozwiązania. W związku z tym wystąpienie ryzyka naukowego i brak osiągnięcia zakładanych rezultatów badawczych nie mogą być automatycznie utożsamiane z nienależytym wykonaniem zobowiązań, o ile wszystkie prace zostaną przeprowadzone zgodnie z metodyką projektu, aktualną wiedzą i należytą starannością.
Na pytanie, czy prawa do rezultatów Projektu, będą udostępniane/przekazywane NCBiR (lub innym podmiotom, jakim?), prosimy wskazać konkretnie komu będą przysługiwały prawa, w jakim zakresie oraz czy będą przenoszone odpłatnie czy nieodpłatnie. Jeśli będą przekazywane odpłatnie, czy otrzymanie dotacji od NCBiR ma/będzie miało wpływ na kształtowanie się ceny i w jakim zakresie?
Odpowiedzieli Państwo: Prawa do rezultatów Projektu nie będą przenoszone ani udostępniane Narodowemu Centrum Badań i Rozwoju (NCBiR), które jako instytucja finansująca Projekt, nie nabywa praw własności intelektualnej do wyników prac badawczo-rozwojowych powstałych w ramach Projektu. Prawa do rezultatów Projektu będą przysługiwały członkom Konsorcjum zgodnie z zasadami określonymi w Umowie Konsorcjum oraz zakresem ich udziału w tworzeniu poszczególnych wyników Projektu.
W szczególności prawa do wyników badań przemysłowych, prac rozwojowych oraz związanych z nimi praw własności intelektualnej będą przysługiwać podmiotowi lub podmiotom, które je wytworzyły lub nabyły zgodnie z postanowieniami Umowy Konsorcjum.
Na pytanie, czy prawa do wyników Projektu, posiadane przez Państwa będą udostępniane/przekazywane pozostałym konsorcjantom? Jeśli tak - odpłatnie czy nieodpłatnie? Jeśli odpłatnie, czy otrzymanie dotacji od NCBiR będzie miało wpływ na kształtowanie się ceny i w jakim zakresie? Czy w przypadku, gdyby nie otrzymali Państwo dofinansowania od NCBiR, wysokość wynagrodzenia za przeniesienie praw do wyników uległaby zmianie?
Odpowiedzieli Państwo: Tak, wynikiem zadania, realizowanego przez A. będzie raport z wykonanych terenowych kampanii pomiarowych oraz wykonanie kart charakterystyk (…), będą one przekazane Konsorcjantom nieodpłatnie. Prawa do wyników są uregulowane w Umowie Konsorcjum.
Na pytanie, w jaki sposób wyliczone zostanie dofinansowanie od NCBiR i od czego uzależniona będzie jego wysokość?
Odpowiedzieli Państwo: Wysokość dofinansowania będzie wynikać z zaakceptowanego przez NCBiR budżetu projektu oraz poziomów dofinansowania określonych w regulaminie konkursu (…) dla poszczególnych konsorcjantów. Projekt realizowany jest w ramach instrumentu przewidującego finansowanie do 100% kosztów kwalifikowalnych dla A. (w projekcie Wnioskodawca występuje jako podmiot inny - zdefiniowany w regulaminie), co oznacza, że dofinansowanie będzie odpowiadało wartości zaakceptowanych przez NCBiR wydatków kwalifikowalnych ujętych w budżecie Projektu. Ostateczna wysokość dofinansowania będzie uzależniona od zakresu rzeczowego Projektu, poziomu kosztów kwalifikowalnych zatwierdzonych przez NCBiR oraz prawidłowej realizacji i rozliczania poszczególnych zadań zgodnie z Umową o dofinansowanie.
Na pytanie, czy środki otrzymane przez Państwa od NCBiR za pośrednictwem Lidera będą mogły być przeznaczone wyłącznie na realizację zadań określonych w Projekcie, czy też mogą być przeznaczone na inną prowadzoną przez Państwa działalność?
Odpowiedzieli Państwo: Środki otrzymane z Narodowego Centrum Badań i Rozwoju (NCBiR) za pośrednictwem Lidera Konsorcjum będą mogły zostać przeznaczone wyłącznie na realizację zadań określonych w Projekcie oraz na pokrycie kosztów kwalifikowalnych przewidzianych w zatwierdzonym budżecie Projektu.
Środki te nie mogą być wykorzystywane do finansowania innej działalności prowadzonej przez Konsorcjanta ani przeznaczane na cele niezwiązane z realizacją Projektu. Ich wydatkowanie i rozliczanie będzie odbywało się zgodnie z postanowieniami Umowy o dofinansowanie, Umowy Konsorcjum oraz obowiązującymi wytycznymi NCBiR.
Na pytanie, czy w trakcie realizacji Projektu zobowiązani będą Państwo do rozliczania się z otrzymanych środków finansowych? Jeśli tak, to z kim, w jaki sposób będą się Państwo rozliczali?
Odpowiedzieli Państwo: Tak, w trakcie realizacji Projektu każdy z Konsorcjantów będzie zobowiązany do rozliczania otrzymanych środków. Rozliczenie środków będzie odbywało się poprzez dokumentowanie i wykazywanie poniesionych kosztów kwalifikowalnych oraz zgodnie z zapisami Umowy o dofinansowanie i Umowy konsorcjum. Rozliczanie środków A. będzie przekazywane do Lidera, który zgodnie z Umową o Dofinansowanie reprezentuje Konsorcjum przed NCBiR. Regulamin przewiduje rozliczanie każdej zaliczki po wykorzystaniu 70% jej wartości w celu otrzymania kolejnej transzy wnioskowanych środków.
Na koniec projektu przewidziane jest rozliczenie końcowe.
Na pytanie, czy w przypadku nieotrzymania środków finansowych od NCBiR realizowaliby Państwo zadania określone w Projekcie?
Odpowiedzieli Państwo: Nie. Realizacja zadań przewidzianych w Projekcie nie byłaby możliwa w zakładanym zakresie i harmonogramie bez uzyskania dofinansowania z NCBiR, ponadto A. wykonuje tylko część zadań założonych w projekcie, dlatego też w przypadku nieotrzymania dofinansowania A. będzie zmuszone do odstąpienia z uczestnictwa w realizacji Projektu.
Na pytanie, czy w przypadku niezrealizowania celów zobowiązani będą Państwo do zwrotu środków pieniężnych?
Odpowiedzieli Państwo: Co do zasady, niezrealizowanie celów badawczych Projektu nie skutkuje automatycznie obowiązkiem zwrotu otrzymanego dofinansowania, pod warunkiem, że Projekt był realizowany zgodnie z Umową o dofinansowanie, przy zachowaniu należytej staranności oraz zgodnie z zasadami prowadzenia prac badawczo-rozwojowych. Ze względu na charakter działalności B+R osiągnięcie zakładanych rezultatów obarczone jest ryzykiem naukowym, które stanowi immanentny element tego typu przedsięwzięć. Jednocześnie Konsorcjant będzie zobowiązany do zwrotu środków wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem, pobranych nienależnie lub w nadmiernej wysokości, a także środków niewykorzystanych w ramach realizacji Projektu, jeżeli taki obowiązek będzie wynikał z Umowy o dofinansowanie, Umowy Konsorcjum lub wezwania do zwrotu. Zwrot niewykorzystanych środków finansowych (wraz z ewentualnymi odsetkami, w wysokości i za okres wskazany w wezwaniu do zwrotu) nastąpi w terminie określonym w tym wezwaniu, na rachunek bankowy Lidera Konsorcjum. Zasady te reguluje Umowa o Dofinansowanie oraz Regulamin konkursu.
Pytania
1. Czy A. będzie zobowiązane do opodatkowania podatkiem od towarów i usług (tj. do naliczenia podatku VAT należnego) czynności wykonywanych w ramach Projektu, w szczególności czynności polegających na przeprowadzeniu testów urządzeń w terenie, poborze próbek do badań laboratoryjnych oraz nadzorze eksperckim nad aplikacją, realizowanych na podstawie umowy konsorcjum i umowy o dofinansowanie zawartej z NCBiR?
2. Czy w przypadku wykorzystania rezultatów Projektu (w tym nowych narzędzi rozpoznania środowiskowego, metodyk terenowych oraz procedur wczesnej identyfikacji presji antropogenicznych) na potrzeby własnej działalności statutowej (niegospodarczej) Wnioskodawca będzie zobowiązany do opodatkowania tej czynności podatkiem od towarów i usług (naliczenia podatku VAT należnego)? Ponadto, w przypadku uznania stanowiska Wnioskodawcy za prawidłowe w całości lub w części, czy Wnioskodawcy będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków poniesionych w związku z realizacją Projektu?
3. W jaki sposób powinna zostać uregulowana kwestia rozliczenia podatku VAT od towarów i usług nabywanych w ramach realizacji Projektu, w szczególności czy Wnioskodawcy przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków ponoszonych na realizację zadań projektowych, a jeśli tak w jakiej części?
Państwa stanowisko w sprawie
Ad 1.
Brak obowiązku opodatkowania VAT czynności wykonywanych w ramach Projektu (przeprowadzenie testów urządzeń w terenie, pobór próbek do badań laboratoryjnych, nadzór ekspercki nad aplikacją) nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W konsekwencji A. nie będą zobowiązane do naliczenia podatku VAT należnego od tych czynności.
Uzasadnienie:
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tj. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.; dalej: ustawa o VAT), opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Natomiast stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów.
Warunkiem opodatkowania VAT danego świadczenia jest istnienie bezpośredniego związku pomiędzy świadczeniem a wynagrodzeniem, tj. świadczenie to musi być wykonywane w zamian za wynagrodzenie (odpłatność). Kluczowe jest zatem ustalenie, czy w relacjach pomiędzy członkami konsorcjum realizującego Projekt dochodzi do świadczenia usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT.
W ocenie Wnioskodawcy, w opisanym zdarzeniu przyszłym nie dochodzi do świadczenia usług przez A. na rzecz pozostałych członków konsorcjum ani na rzecz NCBiR ponieważ: Konsorcjum nie posiada osobowości prawnej i nie jest odrębnym podatnikiem VAT. Członkowie konsorcjum działają wspólnie w celu realizacji projektu badawczego, przy czym każdy z nich realizuje przypisane mu zadania we własnym imieniu i na własną rzecz. Nie istnieje stosunek zleceniodawca - zleceniobiorca pomiędzy członkami konsorcjum.
Dofinansowanie otrzymywane z NCBiR nie stanowi wynagrodzenia za świadczenie usług. Dofinansowanie to jest przeznaczone wyłącznie na pokrycie kosztów kwalifikowalnych ponoszonych przez poszczególnych członków konsorcjum w związku z realizacją przypisanych im zadań projektowych. Środki te nie mają charakteru ekwiwalentnego, gdyż nie są powiązane z żadnym konkretnym, indywidualnie oznaczonym świadczeniem wzajemnym A. na rzecz NCBiR czy innych członków konsorcjum.
Brak jest beneficjenta (odbiorcy) usługi ze strony A. A. nie zobowiązują się do wykonania na rzecz NCBiR czy pozostałych konsorcjantów żadnej konkretnej usługi, lecz realizują zadania badawcze w ramach wspólnego przedsięwzięcia. Rezultaty prac A. (wyniki testów, dane z poboru próbek, ekspertyzy …) służą celom Projektu jako całości, a nie stanowią indywidualnie oznaczonego świadczenia na rzecz konkretnego odbiorcy.
Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 2 lipca 2020 r., sygn. I FSK 1600/19, wskazał, że kluczowe jest ustalenie, czy dotacje są przekazywane w celu sfinansowania dostawy konkretnych towarów lub świadczenia konkretnych usług tylko wówczas mogą być uznane za element wynagrodzenia. Subwencje, z którymi nie można powiązać konkretnych czynności objętych VAT, nie zwiększają ani nie stanowią obrotu dla celów VAT. Analogiczne stanowisko wynika z interpretacji indywidualnych wydawanych przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: DKIS) w zbliżonych stanach faktycznych dotyczących konsorcjów naukowych finansowanych ze środków NCBiR, w których organ potwierdzał, że dofinansowanie z NCBiR przekazywane członkom konsorcjum na pokrycie kosztów kwalifikowalnych nie stanowi podstawy opodatkowania VAT w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, gdyż nie jest bezpośrednio powiązane z ceną towarów lub usług (por. interpretacja DKIS z 12 maja 2025 r., sygn.0114-KDIP4.4012.583.2019.9.S.DP).
W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) za utrwalony uznaje się pogląd, że dotacja stanowi element wynagrodzenia (podstawy opodatkowania) jedynie wówczas, gdy jest przyznawana po to, aby dostawca mógł dostarczać towary lub świadczyć usługi po cenie niższej niż rynkowa, a beneficjent dotacji świadczy za nią konkretną usługę na rzecz podmiotu trzeciego (por. wyroki TSUE: C-184/00 Office des produits wallons, C-353/00 Keeping Newcastle Warm, C-381/01 Komisja vs. Włochy).
W sytuacji opisanej w niniejszym wniosku żaden z tych warunków nie jest spełniony A. nie świadczy usług na rzecz podmiotów trzecich w zamian za dofinansowanie, lecz realizuje prace badawcze na własne potrzeby statutowe.
Ad 2. Brak obowiązku opodatkowania wykorzystania rezultatów Projektu oraz brak prawa do odliczenia VAT naliczonego.
Zdaniem Wnioskodawcy, wykorzystanie rezultatów Projektu (w tym nowych narzędzi rozpoznania środowiskowego, metodyk terenowych oraz procedur wczesnej identyfikacji presji antropogenicznych) na potrzeby własnej działalności statutowej (niegospodarczej) A., nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Jednocześnie Wodom Polskim nie będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków poniesionych w związku z realizacją Projektu.
Uzasadnienie:
a) Brak opodatkowania wykorzystania rezultatów na potrzeby własne
Wykorzystanie przez A. rezultatów Projektu na potrzeby realizacji zadań statutowych (niegospodarczych) nie stanowi czynności opodatkowanej VAT. Nie dochodzi bowiem do odpłatnej dostawy towarów ani odpłatnego świadczenia usług w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT.
Wykorzystanie nabytych kompetencji, narzędzi i metodyk na potrzeby własnej działalności statutowej jest czynnością wewnętrzną A., niemającą charakteru transakcyjnego.
W szczególności zastosowanie rezultatów Projektu nie stanowi również nieodpłatnego świadczenia usług zrównanego z odpłatnym na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy o VAT, ponieważ A. wykorzystają je do celów prowadzonej przez siebie działalności (statutowej), a nie do celów osobistych ani do celów innych niż działalność podatnika.
b) Brak prawa do odliczenia VAT naliczonego
Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Prawo do odliczenia jest zatem ściśle powiązane z wykorzystaniem nabytych towarów i usług do czynności opodatkowanych.
W opisanym zdarzeniu przyszłym towary i usługi nabywane przez A. w ramach realizacji Projektu będą wykorzystywane wyłącznie do realizacji zadań statutowych (niegospodarczych), tj. do czynności niepodlegających opodatkowaniu VAT. Rezultaty Projektu (narzędzia rozpoznania środowiskowego, metodyki terenowe, procedury identyfikacji presji antropogenicznych) zostaną wdrożone w ramach działalności niegospodarczej A. i nie posłużą do wykonywania czynności opodatkowanych.
W konsekwencji nie zostanie spełniony podstawowy warunek prawa do odliczenia VAT naliczonego, określony w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, tj. związek nabywanych towarów i usług z czynnościami opodatkowanymi. A. nie będzie zatem przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku VAT należnego o kwotę podatku VAT naliczonego od wydatków ponoszonych w związku z realizacją Projektu.
Stanowisko to jest spójne z utrwaloną linią orzeczniczą TSUE, zgodnie z którą prawo do odliczenia przysługuje wyłącznie w odniesieniu do towarów i usług wykorzystywanych do czynności opodatkowanych (por. wyrok TSUE z 13 marca 2008 r. w sprawie C-437/06 Securenta, w którym Trybunał wskazał, że w przypadku podatnika wykonującego zarówno czynności dające prawo do odliczenia, jak i czynności takiego prawa niedające, VAT naliczony od wydatków niezwiązanych z żadną z tych czynności nie podlega odliczeniu).
Ad 3. Sposób rozliczenia VAT od towarów i usług nabywanych w ramach Projektu
Zdaniem Wnioskodawcy, podatek VAT naliczony od towarów i usług nabywanych w ramach realizacji Projektu nie podlega odliczeniu, ponieważ nabywane towary i usługi będą wykorzystywane wyłącznie do działalności statutowej (niegospodarczej) A., tj. do czynności niepodlegających opodatkowaniu VAT.
Uzasadnienie: Jak wskazano w uzasadnieniu stanowiska do pytania nr 2, warunkiem odliczenia podatku VAT naliczonego jest istnienie związku nabywanych towarów i usług z czynnościami opodatkowanymi (art. 86 ust. 1 ustawy o VAT). W sytuacji, gdy nabywane towary i usługi służą wyłącznie działalności niepodlegającej opodatkowaniu, prawo do odliczenia nie przysługuje.
W odniesieniu do sposobu rozliczenia, należy wskazać, że: A. są czynnym podatnikiem VAT, zatem jest obowiązane do prowadzenia ewidencji, o którym mowa w art. 109 ust. 3 ustawy o VAT (JPK_V7) oraz do składania deklaracji podatkowych.
W zakresie, w jakim nabywane towary i usługi są wykorzystywane wyłącznie do działalności niepodlegającej opodatkowaniu VAT (co ma miejsce w niniejszym przypadku), A. nie ujmują podatku VAT naliczonego z tych faktur w deklaracji podatkowej jako podlegającego odliczeniu.
Podatek VAT naliczony, który nie podlega odliczeniu, stanowi element kosztu nabycia towarów i usług i jest kosztem kwalifikowalnym Projektu (o ile regulamin programu (…) i umowa o dofinansowanie przewidują kwalifikowalność VAT w przypadku braku możliwości jego odzyskania przez beneficjenta).
Powyższe stanowisko jest zgodne z generalną zasadą wyrażoną w regulaminach programów finansowanych przez NCBiR, zgodnie z którą podatek VAT może zostać zaliczony do kosztów kwalifikowalnych projektu, jeżeli beneficjent nie ma prawnej możliwości jego odzyskania (odliczenia lub zwrotu). W niniejszym przypadku A. nie będą miały prawnej możliwości odliczenia VAT naliczonego od wydatków związanych z Projektem, gdyż wydatki te nie będą miały związku z czynnościami opodatkowanymi.
Jednocześnie Wnioskodawca wskazuje, że gdyby w przyszłości zmieniło się przeznaczenie rezultatów Projektu i zostałyby one wykorzystane również do czynności opodatkowanych, A. byłyby zobowiązane do dokonania korekty, o której mowa w art. 91 ustawy o VAT (korekta wieloletnia) oraz do odpowiedniego skorygowania rozliczenia z NCBiR w zakresie kwalifikowalności VAT.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775), zwanej dalej ustawą:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy:
Przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Jak stanowi art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).
Na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
1. przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2. zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3. świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Pojęcie „dostawa towarów” w rozumieniu przepisów ustawy o VAT, obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel.
Z kolei każde świadczenie niebędące dostawą towarów polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czyjegoś zachowania stanowi co do zasady usługę w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. Niemniej muszą być przy tym spełnione następujące warunki:
Należy podkreślić, że oba ww. warunki winny być spełnione łącznie, aby świadczenie podlegało, jako usługa, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Zatem przez pojęcie świadczenia usług należy rozumieć przede wszystkim określone zachowanie się podatnika na rzecz innego podmiotu, które wynika z dwustronnego stosunku zobowiązaniowego, zakładającego istnienie podmiotu będącego odbiorcą (nabywcą usługi), jak również podmiotu świadczącego usługę. Przy czym, o ile dane zachowanie podatnika mieści się w ustawowej definicji świadczenia usług, to - co do zasady - niezbędnym elementem do uznania tego zachowania za czynność podlegającą opodatkowaniu jest spełnienie przesłanki odpłatności.
Pod pojęciem odpłatności świadczenia usług rozumieć należy prawo podmiotu sprzedającego towar lub świadczącego usługę do żądania od nabywcy towaru, odbiorcy usługi lub osoby trzeciej zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia wzajemnego).
Należy podkreślić, że przepisy dotyczące funkcjonowania podatku VAT w krajach członkowskich Unii Europejskiej podlegają harmonizacji na zasadach określonych w Dyrektywie 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 str. 1 ze zm.), zwanej dalej Dyrektywą.
Uszczegółowieniem zasad obowiązywania i funkcjonowania podatku VAT określonych w Dyrektywie są wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE).
W wyroku z 27 października 2011 r. w sprawie C-93/10 Finanzamt Essen-NordOst przeciwko GFKL Financial Services AG, TSUE wskazał:
17. (...) w ramach systemu podatku VAT czynnościami podlegającymi opodatkowaniu są transakcje między stronami, przewidujące zapłatę ceny lub inne wynagrodzenie. Zatem jeżeli czynność polega jedynie na świadczeniu jednej ze stron, bez bezpośredniego wynagrodzenia, nie ma podstawy opodatkowania, w związku z czym świadczenie takie nie podlega podatkowi VAT.
18. W tym świetle świadczenie usługi następuje «odpłatnie» w rozumieniu art. 2 pkt 1 szóstej dyrektywy VAT, a zatem podlega opodatkowaniu, tylko jeżeli pomiędzy usługodawcą a usługobiorcą istnieje stosunek prawny, w ramach którego następuje wymiana świadczeń wzajemnych, gdyż świadczenie otrzymywane przez usługodawcę stanowi rzeczywiste odzwierciedlenie wartości usługi świadczonej usługobiorcy (ww. wyrok w sprawie MKG- Kraftfahrzeuge-Factoring, pkt 47).
19. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem (świadczenie usług dokonywane odpłatnie) w rozumieniu art. 2 pkt 1 szóstej dyrektywy wymaga bezpośredniego związku między wyświadczoną usługą a otrzymanym wynagrodzeniem (wyrok z 29 lipca 2010 r. w sprawie C-40/09 Astra Zeneca UK i przytoczone orzecznictwo).
Ponadto, w wyroku z 27 marca 2014 r. w sprawie C-151/13 Le Rayon dOr SARL przeciwko Ministre de l’Économie et des Finances, TSUE wskazał, że:
(... ) aby świadczenie usług mogło być uznane za „odpłatne” w rozumieniu tej dyrektywy, nie wymaga ona, aby świadczenie wzajemne za taką usługę było uzyskane bezpośrednio od jej odbiorcy. Świadczenie wzajemne może pochodzić także od osoby trzeciej. (zob. podobnie wyrok w sprawach połączonych C- 54/09 i C-55/09, Loyalty Management UK i Baxi Group EU:C:2010:590, pkt 56). (pkt 34)
Zatem, aby dana czynność (usługa) podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym, pomiędzy świadczoną usługą a otrzymanym świadczeniem wzajemnym, w ten sposób, że zapłacone kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębnioną usługę świadczoną w ramach stosunku prawnego lub dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia. Wynagrodzenie musi być należne za wykonanie tego świadczenia.
Należy również wskazać, że opodatkowaniu podatkiem VAT zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania podlegają wszelkie transakcje, których przedmiotem jest dostawa towarów lub świadczenie usług, pod warunkiem, że są one realizowane przez podatników w rozumieniu ustawy i są wykonywane w ramach działalności gospodarczej.
Wskazać należy, że konsorcjum jest organizacją zrzeszającą kilka podmiotów gospodarczych na określony czas, w konkretnym celu. Jakkolwiek ani w prawie cywilnym, ani w prawie podatkowym nie występuje legalna definicja konsorcjum, przyjmuje się, że zawarcie umowy konsorcjum możliwe jest na podstawie art. 3531 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795) w ramach tzw. swobody umów.
W konsekwencji, strony zawierające umowę konsorcjum mogą ją ukształtować w sposób dowolny, byleby jej treść lub cel nie sprzeciwiały się ustawie, zasadom współżycia społecznego oraz właściwości takiego stosunku. Konsorcjum nie jest jednak podmiotem gospodarczym, nie posiada osobowości prawnej ani podmiotowości prawnej, nie musi być rejestrowane, ani mieć odrębnej nazwy czy też siedziby. Podmioty tworzące konsorcjum są, co do zasady, niezależne w swoich dotychczasowych działaniach (czyli w działaniach niezwiązanych z konsorcjum), a w działaniach związanych z konsorcjum realizują wspólne przedsięwzięcie objęte porozumieniem. Zawierając umowę konsorcyjną podmioty mogą określić, kto będzie reprezentował konsorcjum na zewnątrz (może to być także osoba trzecia). Co do zasady, konsorcja nie mają też wspólnego majątku (chociaż mogą mieć wspólne konto rozliczeniowe), a wszelkie formy płatności regulowane są przez firmę lub osobę reprezentującą konsorcjum.
Przechodząc na grunt prawa podatkowego, należy zauważyć, że zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług:
Podatnikami są osoby prawne, organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Konsorcjum - w świetle obowiązujących przepisów prawa podatkowego - nie może być zatem uznane za podatnika VAT. Oznacza to, że relacji zachodzących pomiędzy stronami umowy konsorcjum (podatnikami VAT), dla potrzeb podatku od towarów i usług, nie należy oceniać na zasadach wewnętrznych rozliczeń konsorcjum.
A zatem przedsiębiorcy działający w ramach konsorcjum są odrębnymi podatnikami VAT. Powyższe oznacza, że działając w ramach konsorcjum powinni oni do wzajemnych rozliczeń stosować ogólne reguły wynikające z ustawy o podatku od towarów i usług oraz aktów wykonawczych do niej, w tym także w zakresie wystawiania faktur dokumentujących wykonywane przez nich czynności.
Stosownie do art. 29a ust. 1 ustawy:
Podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.
Zgodnie z art. 29a ust. 6 ustawy:
Podstawa opodatkowania obejmuje:
1. podatki, cła, opłaty i inne należności o podobnym charakterze, z wyjątkiem kwoty podatku;
2. koszty dodatkowe, takie jak prowizje, koszty opakowania, transportu i ubezpieczenia, pobierane przez dokonującego dostawy lub usługodawcę od nabywcy lub usługobiorcy.
Z treści ww. przepisów wynika, że podstawę opodatkowania w podatku od towarów i usług stanowi wynagrodzenie, które dostawca lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu dostawy towarów albo świadczenia usług. Wynagrodzenie to oznacza wartość rzeczywiście otrzymaną (lub która ma być otrzymana) w konkretnym przypadku.
Dla określenia, czy dane dotacje (subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze) są czy też nie są opodatkowane, istotne są szczegółowe warunki ich przyznawania, określające cele realizowanego w określonej formie dofinansowania.
Kryterium uznania dotacji za stanowiącą podstawę opodatkowania jest zatem stwierdzenie, że dotacja dokonywana jest w celu sfinansowania konkretnej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Natomiast dotacje niedające się powiązać z konkretnymi czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, nie stanowią podstawy opodatkowania w rozumieniu przepisu art. 29a ust. 1 ustawy.
Włączenie do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze ma miejsce tylko wówczas, gdy jest to dotacja, subwencja i inna dopłata o podobnym charakterze związana bezpośrednio z dostawą towaru lub świadczeniem usługi. Do podstawy opodatkowania zaliczane są tylko takie dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze, które są bezpośrednio przeznaczone na dofinansowanie konkretnego towaru czy też konkretnego rodzaju usługi.
W przypadku natomiast, gdy podatnik otrzyma dofinansowanie, które będzie związane z dostawą lub świadczeniem usług, jako pokrycie części ceny konkretnego świadczenia lub rekompensatę z tytułu wykonania określonego świadczenia po cenach obniżonych, płatność taka będzie zaliczana do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług.
Zatem, podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług zwiększa się tylko o takie dotacje, które w sposób bezwzględny i bezpośredni są związane z daną dostawą towarów lub świadczeniem usług. Jeżeli jednak taki bezpośredni związek nie występuje, dofinansowanie ogólne - na pokrycie kosztów działalności nie zwiększa podstawy opodatkowania, a tym samym nie podlega opodatkowaniu.
Art. 29a ust. 1 ustawy jest odpowiednikiem art. 73 Dyrektywy, z którego wynika, że:
(…) podstawa opodatkowania obejmuje wszystko, co stanowi zapłatę otrzymaną lub którą dostawca lub usługodawca otrzyma w zamian za dostawę towarów lub świadczenie usług, od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z subwencjami związanymi bezpośrednio z ceną takiej dostawy lub świadczenia.
Należy uznać, że opodatkowanie subwencji (dotacji) stanowi wyjątek od zasad ogólnych wspólnego systemu VAT. Nie wszystkie subwencje (dotacje) stanowią element podstawy opodatkowania VAT. Jedynie takie, które są subwencjami (dotacjami) związanymi bezpośrednio z ceną dostawy towarów czy ceną świadczenia usług. Wyjątek ten należy interpretować w sposób ścisły. Wykładnia ścisła prowadzi do wniosku, że tylko subwencje bezpośrednio wpływające na cenę transakcji podlegają opodatkowaniu. Natomiast inne subwencje (dotacje) nie wchodzą tym samym do podstawy opodatkowania, a w konsekwencji nie podlegają opodatkowaniu VAT.
Koniecznym zatem dla wykładni art. 29a ust. 1 ustawy jest wyjaśnienie pojęcia „subwencja bezpośrednio związana z ceną”.
W tym celu istotne znaczenie ma orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w szczególności wyroki w sprawach C-184/00 (Office des produits wallons ASBL v. Belgian State) oraz C-353/00 (Keeping Newcastle Warm Limited v. Commisioners od Customs and Excise, w skrócie KNW).
W wyroku C-184/00 Trybunał stwierdził, że pojęcie subwencji (dotacji) bezpośrednio związanych z ceną należy interpretować jako obejmujące wyłącznie subwencję, które stanowią całość lub część wynagrodzenia za dostawę towarów lub świadczenie usług, a które są wypłacane przez podmiot trzeci w stosunku do sprzedawcy lub świadczącego. Trybunał argumentował, że w celu ustalenia, czy dotacja stanowi wynagrodzenie, cena towarów i usług musi, co do zasady, być ustalana nie później, niż w momencie zdarzenia podlegającego opodatkowaniu. Zobowiązanie do zapłaty dotacji dokonane przez osobę, która jej udziela, rodzi korelat, jakim jest prawo beneficjenta do jej otrzymania, ponieważ dokonał on dostawy podlegającej opodatkowaniu. Ten związek pomiędzy dotacją a ceną musi być jednoznacznie widoczny na podstawie indywidualnej analizy okoliczności stanowiących podstawę wypłaty tego wynagrodzenia. Z drugiej strony nie jest konieczne, aby cena towarów lub usług bądź część tej ceny została ustalona. Wystarczy, by możliwe było jej ustalenie. Cena, jaką płaci nabywca, musi być ustalana w taki sposób, że zmniejsza się ona w proporcji do dotacji przyznanej sprzedawcy towarów lub świadczącemu usługi, co zatem stanowi element ustalenia ceny, jakiej żąda ten ostatni. Trybunał w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania wskazał sądowi odsyłającemu szereg wskazówek, stwierdzając, że sąd krajowy musi zbadać obiektywnie, czy fakt, że dotacja jest wypłacana sprzedawcy lub świadczącemu usługę pozwala mu sprzedawać towary lub świadczyć usługi po cenie niższej, niż musiałby on żądać w braku takiej dotacji. Nie jest konieczne, by dotacja odpowiadała bezpośrednio zmniejszeniu ceny dostarczanych towarów, wystarczy by relacja pomiędzy zmniejszeniem ceny a dotacją, która może być wyrażona ryczałtowo, była istotna.
W wyroku C-353/00 Trybunał wyraził pogląd, że niezależnie od tego, czy dofinansowanie spełnia warunek bezpośredniego związku z ceną, czy też nie spełnia takiego warunku, zwiększać będzie podstawę opodatkowania, jeśli osoba trzecia (także organ władzy publicznej) wpłaca pewną kwotę pieniędzy na poczet usług świadczonych na rzecz osoby fizycznej. Orzeczenie to dotyczyło dopłat wypłacanych firmie zajmującej się usługami związanymi z doradztwem w dziedzinie energetyki.
Związek dotacji z ceną nie został szczegółowo przeanalizowany w tym wyroku. Szersze uwagi na ten temat znalazły się natomiast w opinii rzecznika generalnego oraz pisemnym stanowisku rządu Wielkiej Brytanii, które zaaprobował Trybunał. Jak wskazuje rzecznik, dotacje mogą mieć różną formę i charakter. Zwykle przez dotacje (subwencje) rozumie się sumy wypłacane danemu podmiotowi z funduszy publicznych w interesie ogólnym. W praktyce dotacje mogą mieć postać dopłat ogólnych do działalności przedsiębiorstwa (i wówczas nie podlegają opodatkowaniu) albo też stanowić subsydia do konkretnych dostaw lub usług, umożliwiając nabycie ich ostatecznemu odbiorcy po niższej cenie (lub w ogóle bez odpłatności z jego strony). W tym ostatnim przypadku podlegają podatkowi VAT.
Tego rodzaju dotacje występowały w przypadku KNW. Istniał bezpośredni związek pomiędzy usługami podatnika a otrzymywanymi dotacjami (dotacje były korelatem usług i wypłacano je tylko w razie ich świadczenia; również kwotowo zależały od liczby usług). Wpływ na cenę również był oczywisty: ostateczny odbiorca nie musiał płacić za usługę właśnie z powodu pokrycia jej dotacją. Mimo, że dotacje oczywiście wpływały na działalność przedsiębiorstwa i w sensie ekonomicznym pokrywały część kosztów jego funkcjonowania, przede wszystkim były one związane z ceną. Dlatego też nie można było ich traktować jako pozostających poza podatkiem VAT.
Jeżeli otrzymywana dotacja jest w sposób zindywidualizowany i policzalny związana z ceną danego świadczenia (tj. świadczenie dzięki dotacji ma cenę niższą o konkretną kwotę), taka dotacja podlega VAT. Jeżeli natomiast związek tego rodzaju nie występuje i równocześnie dotacja nie jest elementem wynagrodzenia związanego z danymi dostawami towarów lub usług, wówczas można - i należy - potraktować ją jako płatność niepodlegającą podatkowi VAT.
W sytuacji zatem, gdy podatnik dla konkretnej dostawy towarów lub konkretnego świadczenia usług otrzymuje od innego podmiotu dofinansowanie, np. w postaci dotacji stanowiącej dopłatę do ceny towaru lub usługi - tego rodzaju dofinansowanie stanowi, obok ceny, uzupełniający ją element podstawy opodatkowania z tytułu tej dostawy lub świadczenia. Natomiast dotacje mające na celu dofinansowanie ogólnych kosztów działalności, niedające się powiązać z konkretnymi czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, a więc nieuzależnione od ilości i wartości dostarczanych towarów lub świadczonych usług, nie stanowią podstawy opodatkowania w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy, a zatem nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Jednocześnie z art. 29a ust. 1 ustawy wynika, że nie ma znaczenia od kogo dostawca towaru lub świadczący usługę otrzymuje zapłatę - czy od nabywcy czy od osoby trzeciej, ważne jest aby było to wynagrodzenie za dane konkretne świadczenie lub za daną konkretną dostawę.
Z opisu sprawy wynika, że planują Państwo przystąpić jako członek konsorcjum do realizacji projektu badawczo-rozwojowego pt. (…).
Państwa udział w Projekcie będzie polegał na:
Projekt finansowany jest ze środków NCBiR na zasadach określonych w programie (…).
Państwa wątpliwości w pierwszej kolejności dotyczą tego, czy będą Państwo zobowiązani do opodatkowania podatkiem od towarów i usług (tj. do naliczenia podatku VAT należnego) czynności wykonywanych w ramach Projektu, w szczególności czynności polegających na przeprowadzeniu testów urządzeń w terenie, poborze próbek do badań laboratoryjnych oraz nadzorze eksperckim nad aplikacją, realizowanych na podstawie umowy konsorcjum i umowy o dofinansowanie zawartej z NCBiR.
W odniesieniu do Państwa wątpliwości należy wskazać, że dofinansowanie podlega opodatkowaniu, jeżeli ma bezpośredni związek z ceną towaru/usługi świadczonej przez otrzymującego dotację. W takiej sytuacji przyjmuje się, że dotacja stanowi składnik tej ceny. Innymi słowy dotacja „uzupełnia” podstawę opodatkowania z tytułu dostawy towaru/usługi i jest opodatkowana na takich samych zasadach jak czynność, której dotyczy.
Analizując zatem kwestię, czy otrzymane przez Państwa dofinansowanie podlega opodatkowaniu, należy rozważyć, czy występują konkretne podlegające opodatkowaniu czynności (dostawa towarów lub świadczenie usług) wykonywane przez Państwa, z którymi związane jest to dofinansowanie.
Wskazali Państwo, że nie świadczą Państwo usług na rzecz pozostałych członków konsorcjum ani na rzecz NCBiR - realizują Państwo przypisane zadania badawcze we własnym imieniu i na własną rzecz. Nie będą Państwo komercjalizować wyników Projektu. Rezultaty wykorzystane zostaną wyłącznie do realizacji Państwa zadań statutowych (działalność niegospodarcza). Prawa do rezultatów Projektu nie będą przenoszone ani udostępniane Narodowemu Centrum Badań i Rozwoju (NCBiR), które jako instytucja finansująca Projekt, nie nabywa praw własności intelektualnej do wyników prac badawczo-rozwojowych powstałych w ramach Projektu. Prawa do rezultatów Projektu będą przysługiwały członkom Konsorcjum zgodnie z zasadami określonymi w Umowie Konsorcjum oraz zakresem ich udziału w tworzeniu poszczególnych wyników Projektu. W szczególności prawa do wyników badań przemysłowych, prac rozwojowych oraz związanych z nimi praw własności intelektualnej będą przysługiwać podmiotowi lub podmiotom, które je wytworzyły lub nabyły zgodnie z postanowieniami Umowy Konsorcjum. Wynikiem zadania, realizowanego przez Państwa będzie raport z wykonanych terenowych kampanii pomiarowych oraz wykonanie kart charakterystyk (…), będą one przekazane Konsorcjantom nieodpłatnie. Prawa do wyników są uregulowane w Umowie Konsorcjum. Projekt realizowany jest w ramach instrumentu przewidującego finansowanie do 100% kosztów kwalifikowalnych dla Państwa, co oznacza, że dofinansowanie będzie odpowiadało wartości zaakceptowanych przez NCBiR wydatków kwalifikowalnych ujętych w budżecie Projektu. Ostateczna wysokość dofinansowania będzie uzależniona od zakresu rzeczowego Projektu, poziomu kosztów kwalifikowalnych zatwierdzonych przez NCBiR oraz prawidłowej realizacji i rozliczania poszczególnych zadań zgodnie z Umową o dofinansowanie. Środki otrzymane z NCBiR za pośrednictwem Lidera Konsorcjum będą mogły zostać przeznaczone wyłącznie na realizację zadań określonych w Projekcie oraz na pokrycie kosztów kwalifikowalnych przewidzianych w zatwierdzonym budżecie Projektu. Środki te nie mogą być wykorzystywane do finansowania innej działalności prowadzonej przez Konsorcjanta ani przeznaczane na cele niezwiązane z realizacją Projektu. Ich wydatkowanie i rozliczanie będzie odbywało się zgodnie z postanowieniami Umowy o dofinansowanie, Umowy Konsorcjum oraz obowiązującymi wytycznymi NCBiR. Realizacja zadań przewidzianych w Projekcie nie byłaby możliwa w zakładanym zakresie i harmonogramie bez uzyskania dofinansowania z NCBiR, ponadto Państwo wykonują tylko część zadań założonych w projekcie, dlatego też w przypadku nieotrzymania dofinansowania będą zmuszeni Państwo do odstąpienia z uczestnictwa w realizacji Projektu.
Z uwagi na powyższe, należy wskazać, że w opisanej sytuacji występuje dofinansowanie o charakterze zakupowym, a nie dofinansowanie mające na celu sfinansowanie ceny sprzedaży.
Jak wynika z opisu sprawy, nie będą Państwo komercjalizować wyników Projektu. Rezultaty Projektu wykorzystane zostaną wyłącznie do realizacji Państwa zadań statutowych. Wynik zadania realizowanego przez Państwa w Projekcie będzie nieodpłatnie przekazany Konsorcjantom. Ponadto prawa do rezultatów Projektu nie będą przenoszone ani udostępniane NCBiR.
W konsekwencji należy uznać, że otrzymane dofinansowanie nie będzie stanowić wynagrodzenia za dostawę towarów lub świadczenie usług, gdyż nie zostanie przyznane jako dopłata do ceny sprzedaży, lecz zostanie przeznaczone wyłącznie na pokrycie kosztów związanych z realizacją Projektu.
Zatem kwota otrzymanego dofinansowania nie będzie spełniać przesłanki dofinansowania mającego bezpośredni wpływ na cenę w rozumieniu art. 29a ustawy. Tym samym, otrzymane przez Państwa dofinansowanie nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Wobec powyższego, w związku z tym, że refundacja poniesionych kosztów będąca przedmiotem wniosku będzie stanowić wyłącznie dofinansowanie do realizacji Projektu oraz dofinansowanie to nie będzie miało związku z dostawą towarów bądź ze świadczeniem przez Państwa usług, to nie będzie stanowić ono podstawy opodatkowania w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy, a tym samym nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Zatem czynności wykonywane przez Państwa w ramach Projektu w szczególności czynności polegające na przeprowadzeniu testów urządzeń w terenie, poborze próbek do badań laboratoryjnych oraz nadzorze eksperckim nad aplikacją, realizowanych na podstawie umowy konsorcjum i umowy o dofinansowanie zawartej z NCBiR nie będą stanowiły czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.
Podsumowując, czynności podejmowane przez Państwa w ramach Projektu w szczególności czynności polegające na przeprowadzeniu testów urządzeń w terenie, poborze próbek do badań laboratoryjnych oraz nadzorze eksperckim nad aplikacją, realizowanych na podstawie umowy konsorcjum i umowy o dofinansowanie zawartej z NCBiR nie będą opodatkowane podatkiem od towarów i usług, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, jako odpłatna dostawa towarów lub odpłatne świadczenie usług.
Zatem, Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 jest prawidłowe.
Państwa wątpliwości dotyczą również tego, czy w przypadku wykorzystania rezultatów Projektu (w tym nowych narzędzi rozpoznania środowiskowego, metodyk terenowych oraz procedur wczesnej identyfikacji presji antropogenicznych) na potrzeby własnej działalności statutowej (niegospodarczej) będą Państwo zobowiązani do opodatkowania tej czynności podatkiem od towarów i usług. Ponadto w przypadku uznania Państwa stanowiska za prawidłowe w całości lub w części, mają Państwo wątpliwość czy będzie Państwu przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków poniesionych w związku z realizacją Projektu. Dodatkowo Państwa wątpliwości dotyczą także tego, w jaki sposób powinna zostać uregulowana kwestia rozliczenia podatku VAT od towarów i usług nabywanych w ramach realizacji Projektu, w szczególności czy Wnioskodawcy przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków ponoszonych na realizację zadań projektowych, a jeśli tak w jakiej części.
Odnosząc się do Państwa wątpliwości należy wskazać, że jak Państwo wskazali, zamierzają Państwo wykorzystywać rezultaty Projektu (w tym nowe narzędzia rozpoznania środowiskowego, metodyki terenowe oraz procedury wczesnej identyfikacji presji antropogenicznych) na potrzeby własnej działalności statutowej (niegospodarczej).
Należy zauważyć, że wykorzystanie rezultatów Projektu na potrzeby realizacji Państwa zadań statutowych nie stanowi czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT. Czynność ta ma charakter wewnętrzny i nie będzie wiązała się z jakimkolwiek odpłatnym świadczeniem na rzecz podmiotu trzeciego.
W konsekwencji, wykorzystanie rezultatów Projektu (w tym nowych narzędzi rozpoznania środowiskowego, metodyk terenowych oraz procedur wczesnej identyfikacji presji antropogenicznych) na potrzeby własnej działalności statutowej (niegospodarczej) nie będzie stanowiło czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Przechodząc z kolei do Państwa wątpliwości dotyczących prawa do obniżenia kwoty podatku VAT należnego o kwotę podatku naliczonego od wydatków ponoszonych na realizację zadań projektowych wskazać należy, że podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
W myśl art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
a) nabycia towarów i usług,
b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
Stosownie do cytowanych wyżej przepisów prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje zarejestrowany czynny podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi.
Przedstawiona zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.
Ponadto, prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje podatnikowi pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno tzw. przesłanek pozytywnych, wskazanych w art. 86 ust. 1 ustawy, jak i niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
W myśl art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy:
Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.
Jak stanowi art. 88 ust. 4 ustawy:
Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.
Zauważyć przy tym należy, że formułując w art. 86 ust. 1 ustawy warunek związku ze sprzedażą opodatkowaną, ustawodawca nie uzależnia prawa do odliczenia od związku zakupu z obecnie wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Wystarczającym jest, że z okoliczności towarzyszących nabyciu towarów lub usług przy uwzględnieniu rodzaju prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej wynika, że zakupy te dokonane są w celu ich wykorzystania w ramach jego działalności opodatkowanej.
Podstawowym warunkiem, którego spełnienie należy analizować w aspekcie prawa do odliczenia podatku VAT jest związek dokonywanych nabyć towarów i usług ze sprzedażą uprawniającą do dokonywania takiego odliczenia, czyli sprzedażą generującą podatek należny.
W omawianej sprawie warunki uprawniające do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego nie zostaną spełnione, jak rozstrzygnięto wyżej, czynności podejmowane przez Państwa w ramach Projektu nie będą stanowiły czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.
W związku z powyższym, ze względu na niespełnienie podstawowej pozytywnej przesłanki, warunkującej prawo do odliczenia podatku naliczonego, jaką jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi podatkiem od towarów i usług, nie będą Państwo mieli - na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy - prawa do odliczenia podatku naliczonego zawartego w fakturach dokumentujących wydatki związane z realizacją wskazanego Projektu.
Podsumowując, w związku z ponoszonymi w ramach Projektu wydatkami nie będzie Państwu przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wykazanego na fakturach dokumentujących nabycie towarów i usług.
Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 2 i 3 jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo