Opodatkowanie sprzedaży składników majątkowych nabytych przez gminę w drodze spadkobrania.
Gmina jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem VAT i prowadzi scentralizowane rozliczenia. W 2023 roku przyjęła spadek z dobrodziejstwem inwentarza po zmarłym mieszkańcu. W skład spadku wchodzą nieruchomości (prawo użytkowania wieczystego zabudowanej działki, hala produkcyjna, ogrodzenie, teren utwardzony, udziały w innych działkach i budynkach) oraz ciągnik samochodowy. Składniki te są ujęte w ewidencji…
Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
14 maja 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 12 maja 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej.
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Gmina jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem od towarów i usług. Wraz ze swoimi jednostkami organizacyjnymi prowadzi scentralizowane rozliczenia z tytułu podatku VAT. Postanowieniem z (…) 2023 r., Gmina nabyła na podstawie ustawy z dobrodziejstwem inwentarza spadek po zmarłym w 2020 r. mieszkańcu Gminy.
W skład nabytego spadku wchodzą nieruchomości (prawo użytkowania wieczystego działki zabudowanej budynkiem niemieszkalnym, budynek hali produkcyjnej wraz z przyłączami, ogrodzenie na działce, teren utwardzony na działce, udział w prawie użytkowania wieczystego dwóch działek, udział w nieruchomości gruntowej, udział w budynku mieszkalnym, udział w dwóch budynkach niemieszkalnych, udział w ogrodzeniu działki, udział w utwardzonych ciągach pieszych na działce) oraz ruchomość w postaci ciągnika samochodowego. Wymienione składniki majątku są ujęte w ewidencji środków trwałych Gminy.
Pojazd został wycofany z ruchu. Nie jest wykorzystywany przez Gminę w żaden sposób, tym bardziej do działalności gospodarczej. Oprócz stanu czynnego w postaci wyżej wymienionych składników, Gmina odziedziczyła również stan bierny - zadłużenie, które jest sukcesywnie spłacane.
Pytanie
Czy Gmina sprzedając składniki nabytego spadku działa jako podatnik i ma obowiązek wystawiania faktur VAT ze stawką 23%, czy jednak działa jako organ władzy publicznej i ma tu zastosowanie art. 15 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług?
Państwa stanowisko w sprawie
Według Gminy, sprzedaż odziedziczonych składników majątku nie ma znamion działalności gospodarczej, biorąc pod uwagę, iż Gmina nie ma prawnej możliwości odrzucenia spadku (art. 1023 Kodeksu Cywilnego), jest to jedynie sposób na spłatę długów po zmarłym.
Zdaniem Gminy, sprzedaż składników majątku w tym przypadku nie powinna być udokumentowana fakturą.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej ustawą:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
W myśl art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach – rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Na mocy art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
W myśl art. 2 pkt 22 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży - rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
W sytuacji, gdy przedmiotem dostawy są towary w rozumieniu powołanego wyżej przepisu i gdy czynność ta prowadzi do przeniesienia prawa do rozporządzania tymi towarami jak właściciel, mamy do czynienia z dostawą w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy, podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Zatem, w oparciu o definicję zawartą w art. 2 pkt 6 ustawy, zbycie ruchomości (pojazdu), dokonywane przez podatnika, traktowane jest jako czynność odpłatnej dostawy towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Nie każda jednak czynność stanowiąca dostawę w rozumieniu art. 7 ustawy, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bowiem aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.
Na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu
na cel lub rezultat takiej działalności.
Stosownie do treści art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Na mocy art. 15 ust. 6 ustawy:
Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Oznacza to, że organ będzie uznany za podatnika podatku od towarów i usług w dwóch przypadkach, tj. gdy wykonuje czynności inne niż te, które mieszczą się w ramach jego zadań oraz, gdy wykonuje czynności mieszczące się w ramach jego zadań, ale czyni to na podstawie umów cywilnoprawnych.
Powyższy zapis jest odzwierciedleniem art. 13 obowiązującej od 1 stycznia 2007 r. Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (t. j. Dz. Urz. UE L 347 z dnia 11 grudnia 2006, str. 1, ze zm.), zwanej dalej Dyrektywą 2006/112/WE Rady, zgodnie z którym:
Krajowe, regionalne i lokalne organy władzy oraz inne podmioty prawa publicznego nie są uważane za podatników w związku z działalnością, którą podejmują lub transakcjami, których dokonują jako organy władzy publicznej, nawet jeśli pobierają należności, opłaty, składki lub płatności w związku z takimi działaniami lub transakcjami.
Jednakże w przypadku gdy podejmują one takie działania lub dokonują takich transakcji, są uważane za podatników w odniesieniu do tych działań lub transakcji, gdyby wykluczenie ich z kategorii podatników prowadziło do znaczących zakłóceń konkurencji.
W każdych okolicznościach podmioty prawa publicznego są uważane za podatników w związku z czynnościami określonymi w załączniku I, chyba że niewielka skala tych działań sprawia, że mogą być one pominięte.
Jak wynika z powyższego, wyłączenie organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy z kategorii podatników ma charakter wyłączenia podmiotowo-przedmiotowego.
Aby to wyłączenie miało miejsce, muszą zostać spełnione dwa warunki:
Wyłączenie z grona podatników VAT organów władzy publicznej jest możliwe tylko wtedy, gdy wykonują one czynności w ramach przypisanych im specyficznych zadań i funkcji państwowych, np. w zakresie administracji, sądownictwa, obrony narodowej. Wówczas wyłączenie z opodatkowania nie prowadzi do naruszenia zasad konkurencji. Organy władzy publicznej są natomiast podatnikami VAT w zakresie czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych.
Tym samym, Gmina, wykonując we własnym imieniu i na własny rachunek czynności spełniające definicję działalności gospodarczej określonej w art. 15 ust. 2 ustawy, działa w charakterze podatnika podatku VAT.
Z opisu sprawy wynika, że Gmina jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Postanowieniem z (…) 2023 r. Gmina nabyła z dobrodziejstwem inwentarza spadek po zmarłym w 2020 r. mieszkańcu Gminy. W skład nabytego spadku wchodzą nieruchomości (prawo użytkowania wieczystego działki zabudowanej budynkiem niemieszkalnym, budynek hali produkcyjnej wraz z przyłączami, ogrodzenie na działce, teren utwardzony na działce, udział w prawie użytkowania wieczystego dwóch działek, udział w nieruchomości gruntowej, udział w budynku mieszkalnym, udział w dwóch budynkach niemieszkalnych, udział w ogrodzeniu działki, udział w utwardzonych ciągach pieszych na działce) oraz ruchomość w postaci ciągnika samochodowego. Wszystkie składniki majątku są ujęte w ewidencji środków trwałych Gminy.
Państwa wątpliwości dotyczą ustalenia, czy przy sprzedaży składników nabytych w drodze spadku Gmina będzie działała w charakterze podatnika podatku VAT.
Odnosząc się do Państwa wątpliwości należy wskazać, że w świetle wskazanych unormowań jednostki samorządu terytorialnego na gruncie podatku od towarów i usług występować mogą w dwoistym charakterze:
- podmiotów niebędących podatnikami, gdy realizują zadania nałożone na nich odrębnymi przepisami prawa, oraz
- podatników podatku od towarów i usług, gdy wykonują czynności na podstawie umów cywilnoprawnych.
Jak wskazano wyżej, kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Jako, że jednostki samorządu terytorialnego są wyposażone w osobowość prawną oraz w określonym zakresie wykonują samodzielnie działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, należy uznać, że spełniają zawartą w tym przepisie definicję podatnika VAT. Oznacza to, że w zakresie czynności cywilnoprawnych dokonywanych przez jednostki samorządu terytorialnego, nawet, gdy dotyczą one zadań własnych tych jednostek, podmioty te powinny być uznawane za podatników VAT. Zatem w przypadku, gdy jednostka samorządu terytorialnego wykonuje czynności na podstawie umów cywilnoprawnych, tj. na warunkach i w okolicznościach właściwych również dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą – powinna być traktowana jako podatnik VAT, gdyż w przedmiotowym zakresie działa de facto w sposób analogiczny do tych podmiotów.
Aby zatem określić możliwość zastosowania art. 15 ust. 6 ustawy, który wyłącza organy władzy publicznej z definicji podatnika VAT, konieczne jest określenie, czy zadania realizowane przez Gminę są zadaniami, dla których Gmina została powołana w ramach reżimu publicznoprawnego, czy też są to czynności wykonywane na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Powyższe oznacza, że decydującą przesłanką przesądzającą o uznaniu bądź nieuznaniu organu władzy publicznej za podatnika VAT będzie zachowanie się tego organu jako organu władzy publicznej, bądź jako przedsiębiorcy w stosunku do określonych świadczeń.
Wyłączenie z grona podatników VAT organów władzy publicznej jest możliwe tylko wtedy, gdy wykonują one czynności w ramach przypisanych im specyficznych zadań i funkcji państwowych, np. w zakresie administracji, sądownictwa, obrony narodowej. Wówczas wyłączenie z opodatkowania nie prowadzi do naruszenia zasad konkurencji. Organy władzy publicznej są podatnikami VAT jedynie w zakresie czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych.
Wymieniona norma nakazuje uznać, że w przypadku czynności wykonywanych na podstawie umów cywilnoprawnych, dany podmiot nie działa w charakterze organu, lecz występuje jako zwykły uczestnik obrotu gospodarczego. Wykonywanie bowiem czynności na podstawie umów cywilnoprawnych mogłoby prowadzić do nierówności konkurencyjnej podmiotów działających na rynku oraz „organu władzy”, który korzystałby z wyłączenia z opodatkowania na podstawie ww. przepisu.
Tym samym, jednostka samorządu terytorialnego, wykonując we własnym imieniu i na własny rachunek czynności spełniające definicję działalności gospodarczej, określonej w art. 15 ust. 2 ustawy, działa w charakterze podatnika podatku VAT.
W analizowanej sprawie należy zatem stwierdzić, że sprzedaż przez Państwa składników majątku nabytych uprzednio w drodze spadku będzie mieć charakter cywilnoprawny. Zatem, dokonując ww. czynności nie będą Państwo działać w charakterze organu władzy publicznej. W konsekwencji, dostawa składników majątku nabytego w drodze spadku nie będzie korzystać z wyłączenia, o którym mowa w art. 15 ust. 6 ustawy. Tym samym – zgodnie z art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy – Gmina będzie z tego tytułu podatnikiem podatku od towarów i usług.
W tym kontekście podkreślić należy, że sposób, w jaki – jako jednostka samorządu terytorialnego – weszli Państwo w posiadanie majątku będącego przedmiotem zbycia, nie wyłącza możliwości zakwalifikowania późniejszej dostawy tego majątku jako działalności gospodarczej.
Wskazać również należy, że dla uzyskania statusu podatnika VAT nie ma znaczenia rezultat prowadzonej działalności. Podatnikiem będzie podmiot prowadzący działalność gospodarczą bez względu na to, czy ta działalność gospodarcza przynosi zyski. Podatnikami VAT są również podmioty, których cel działalności nie jest związany z prowadzeniem działalności komercyjnej nastawionej na osiąganie zysków lub też przeznaczające uzyskane zyski na cele społecznie użyteczne (charytatywne, kulturalne, naukowe itd.). Gdyby nawet podatnik nie osiągnął z tytułu prowadzonej działalności dochodu, to nie zmienia faktu, że wykonując czynności będące przedmiotem działalności gospodarczej wystąpi w charakterze podatnika podatku VAT – bowiem będzie dokonywał czynności, które podlegają VAT.
W świetle powyższego należy stwierdzić, że planowana przez Gminę transakcja zbycia składników majątku nabytego wcześniej w drodze spadkobrania jest niewątpliwie czynnością cywilnoprawną, nie zaś publicznoprawną.
A zatem, sprzedaż składników majątku nabytego w drodze spadku, tj. prawa użytkowania wieczystego działki zabudowanej budynkiem niemieszkalnym, budynku hali produkcyjnej wraz z przyłączami, ogrodzenia na działce, terenu utwardzonego na działce, udziału w prawie użytkowania wieczystego dwóch działek, udziału w nieruchomości gruntowej, udziału w budynku mieszkalnym, udziału w dwóch budynkach niemieszkalnych, udziału w ogrodzeniu działki, udziału w utwardzonych ciągach pieszych na działce oraz ciągnika samochodowego, nie będzie podlegać wyłączeniu spod opodatkowania na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy. Podmioty publiczne nie są uznawane za podatników jedynie w zakresie czynności, które mieszczą się w ramach zadań, dla realizacji których zostały one powołane – dodatkowo pod warunkiem, że czynności te nie są wykonywane na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. W przypadku sprzedaży przez Gminę składników majątku nabytego w drodze spadku, nie będą realizowane zadania, dla realizacji których – jako organ władzy publicznej – Gmina została powołana. Działania Gminy będą w tym przypadku tożsame z działaniami każdego innego podmiotu dokonującego dostawy towarów.
Pomimo, że Gmina nabyła zbywane składniki majątku w drodze spadkobrania, to jednak dokonując sprzedaży tego majątku, będzie działać w charakterze podatnika VAT, gdyż zbycie nieruchomości oraz ruchomości w drodze sprzedaży należy traktować jak czynność mieszczącą się w kategorii działalności gospodarczej.
Odmienne rozstrzygnięcie rozpatrywanej kwestii prowadziłoby do nierównego traktowania podmiotów dokonujących sprzedaży składników majątku, co stałoby nie tylko w sprzeczności
z powszechnym obowiązkiem przepisów prawa, ale również z jedną z naczelnych zasad Unii Europejskiej, zasadą konkurencyjności.
Mając zatem na uwadze przedstawiony opis sprawy oraz powołane wyżej przepisy prawa podatkowego stwierdzić należy, że będąc czynnym podatnikiem podatku VAT, Gmina będzie podatnikiem tegoż podatku w zakresie sprzedaży opisanych w zdarzeniu przyszłym składników majątku. Przedmiot zbycia dotyczy niewątpliwie składników majątku podatnika podatku od towarów i usług – jak wskazali Państwo w opisie sprawy – wszystkie wymienione składniki majątku są ujęte w ewidencji środków trwałych Gminy. W takim przypadku bez znaczenia pozostaje fakt, że nabycie opisanych składników majątku nastąpiło nieodpłatnie na podstawie spadkobrania. Istotne jest, że w rozpatrywanej sprawie wypełnione zostaną przesłanki określone w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy.
Podsumowując stwierdzam, że dokonując sprzedaży prawa użytkowania wieczystego działki zabudowanej budynkiem niemieszkalnym, budynku hali produkcyjnej wraz z przyłączami, ogrodzenia na działce, terenu utwardzonego na działce, udziału w prawie użytkowania wieczystego dwóch działek, udziału w nieruchomości gruntowej, udziału w budynku mieszkalnym, udziału w dwóch budynkach niemieszkalnych, udziału w ogrodzeniu działki, udziału w utwardzonych ciągach pieszych na działce oraz ciągnika samochodowego nabytych w drodze spadku, Gmina będzie działała jako podatnik w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy, prowadzący działalność gospodarczą w myśl art. 15 ust. 2 ustawy, a czynność dostawy wymienionych składników majątku będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT, jako odpłatna dostawa towarów na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 7 ust. 1 ustawy.
Tym samym, Państwa stanowisko jest nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
W zakresie zwolnienia od podatku od towarów i usług dla transakcji sprzedaży składników nabytego spadku zostanie wydane postanowienie o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo