Konsorcjum naukowe (A. Sp. z o.o. - Lider, B., C., D. Sp. z o.o.) realizuje projekt badawczo-rozwojowy dofinansowany przez NCBR. B. (wnioskodawca), podmiot publiczny, wykonuje zadania na własną rzecz (prace rozwojowe). Efekty projektu będą wykorzystane przez B. w działalności statutowej (niegospodarczej). Umowa Konsorcjum przewiduje odpłatne przekazywanie praw…
Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe
Szanowni Państwo,
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
29 maja 2025 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy uznania, czy kwota dotacji otrzymanej w związku z projektem pt. „(...)” stanowi podstawę opodatkowania, uznania czynności przekazania praw majątkowych do wyników Projektu za odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT oraz prawa do odliczenia podatku VAT od wydatków związanych z realizacją Projektu. Uzupełnili go Państwo w odpowiedzi na wezwanie pismem z 2 lipca 2025 r.
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego
Konsorcjum w składzie: A. Sp. z o.o. w (...) (dalej jako: Spółka, Beneficjent, Lider), B. (dalej jako: B., Beneficjent, Konsorcjant), C. w (...) (dalej jako: C, Beneficjent, Konsorcjant) oraz D. Sp. z o.o. (dalej jako: Spółka, Beneficjent, Konsorcjant), w 2024 roku przystąpiło do realizacji projektu pn. „(...)” (dalej jako: Projekt), realizowanego w ramach Rządowego Programu Strategicznego (...) „(...)” (dalej jako: Program (...)), dofinansowanego ze środków Narodowego Centrum Badań i Rozwoju rządowego (dalej jako: NCBR).
B. jest podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych (polski rezydent podatkowy) oraz podatku od towarów i usług, a jego głównym przedmiotem działalności jest działalność objęta i opisana w PKD 84.11.Z, tj. kierowanie podstawowymi rodzajami działalności publicznej.
B. prowadzi samodzielną gospodarkę finansową, pokrywając z posiadanych środków i uzyskiwanych przychodów koszty finansowania zadań określonych w przepisach ustawy oraz koszty działalności.
Zgodnie z zapisami zawartymi w art. 255 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne za przychody B uznaje się:
1) wpływy z tytułu opłat za usługi wodne oraz opłaty podwyższone;
1a) wpływy z tytułu administracyjnych kar pieniężnych nakładanych przez B;
2) wpływy z tytułu należności za korzystanie ze śródlądowych dróg wodnych oraz urządzeń wodnych stanowiących własność Skarbu Państwa, usytuowanych na śródlądowych wodach powierzchniowych;
3) wpływy z opłat rocznych z tytułu oddania w użytkowanie gruntów pokrytych wodami, wobec których B wykonują prawa właścicielskie Skarbu Państwa;
4) wpływy z opłat z tytułu umów dotyczących wykonywania rybactwa śródlądowego na śródlądowych wodach płynących stanowiących własność Skarbu Państwa;
5) wpływy z tytułu najmu i dzierżawy oraz z innych umów o podobnym charakterze obejmujących składniki majątkowe Skarbu Państwa oraz inne przychody z tytułu gospodarowania mieniem Skarbu Państwa związanym z gospodarką wodną;
6) wpływy z tytułu partycypacji w kosztach utrzymywania wód lub urządzeń wodnych;
7) dobrowolne wpłaty, zapisy, darowizny, w tym darowizny materialne, i środki pochodzące z fundacji oraz wpływy z przedsięwzięć organizowanych na rzecz gospodarki wodnej;
8) wpływy z tytułu opłaty legalizacyjnej;
9) wpływy z tytułu opłaty za udzielenie zgody wodnoprawnej;
10) przychody:
a) inne niż wymienione w pkt 1-9,
b) z tytułu wykonywania działalności gospodarczej, o której mowa w art. 240 ust. 6.
Ponadto ustawodawca w art. 240 ust. 6 ustawy Prawo wodne, wymienia rodzaje działalności gospodarczej, jaką mogą prowadzić B.
Są to działania w zakresie gospodarki wodnej obejmujące:
1) projektowanie, wykonywanie, utrzymywanie i eksploatację urządzeń wodnych;
2) wytwarzanie energii w elektrowniach wodnych;
3) prowadzenie działalności edukacyjnej i turystycznej związanej z gospodarką wodną;
4) świadczenie usług w zakresie towarowego i pasażerskiego transportu wodnego;
5) inną działalność związaną z gospodarką wodną, z wyłączeniem działalności gospodarczej w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków.
Obecnie w Polsce brak jest systemów, które obiektywnie bazując na danych i ich przetwarzaniu (np. prognozy pogody, radary meteorologiczne) za pomocą rozwiązań opartych na chmurze i czujnikach instalowanych na miejscu, mogłyby proaktywnie, zdalnie i autonomicznie sterować zasobami wodnymi oraz pozytywnie wpływać na jakość wody. Brakuje również zautomatyzowanych systemów, które pozwoliłyby na szybką ocenę ilościową i jakościową zasobów retencji oraz poprawę jakości wody, opartych na działaniach zgodnych z naturą.
Proponowany w zakresie omawianego Projektu uniwersalny, inteligentny, automatyczny system monitoringu oraz sterowania retencją i poprawy jakości wód wychodzi naprzeciw tym wyzwaniom. Budując jego założenia Konsorcjum koncentrowało się na dostępności w wielu wymiarach i efektywności systemu, tak by po wdrożeniu i rozpowszechnieniu mógł on w sposób rzeczywisty wpłynąć na poprawę bilansu wodnego i jakości wody.
Planowane w niniejszym projekcie opracowanie, walidacja i kalibracja systemu (...) na obiektach retencyjnych pozwoli na zatrzymanie wody opadowej, w różnych skalach czasowych, oraz optymalne jej uwalnianie do środowiska, w zależności od aktualnych potrzeb.
Zastosowanie technologii ciągłego monitorowania i kontroli adaptacyjnej pozwoli na przewidywanie zdarzeń i przygotowanie obiektu wodnego przez optymalne obniżenie poziomu wody. Da to możliwość stworzenia dodatkowej pojemności retencyjnej. W ten sposób można spowolnić obieg wody, a w konsekwencji ograniczyć skutki ekstremalnych zjawisk w zasięgu oddziaływania obiektu.
Konsorcjanci opracowali założenia projektu w duchu wypracowania rozwiązania, które w rzeczywisty sposób będzie miało szansę przyczynić się do poprawy zarządzania zasobami wodnymi w Polsce na obiektach małej retencji. Efektami ma być zwiększenie retencjonowania przy jednoczesnym zachowaniu lub poprawie jakości wody. Rezultat projektu ma wprost wpisywać się w cele Rządowego Programu Strategicznego (...).
Wyzwaniem, które postawili przed sobą Konsorcjanci, było takie określenie rezultatów projektu, aby realizowały postawione cele w dwóch wymiarach, technologicznym oraz wdrożeniowym. W wymiarze technologicznym wypracowany rezultat projektu ma umożliwiać, przy osiągnięciu zakładanych kamieni milowych, uzyskanie pozytywnych efektów retencji i jakości wody, a przez to również pośrednio pozytywnie wpływać na aspekt powodziowy i suszowy gospodarki wodnej. Dla osiągnięcia celów wdrożeniowych, konsorcjanci zaplanowali prace, których rezultatem ma być rozwiązanie o rzeczywistym potencjale wdrożeniowym rozumianym jako ilość zrealizowanych instalacji. Oznacza to jego dostępność ekonomiczną (minimalizacja kosztów) oraz techniczną (uniwersalność). Tylko rozwiązanie realizujące postulaty obu wymiarów ma szansę realizować cele retencyjno-jakościowe. Takie właśnie rozwiązanie ma powstać w ramach projektu.
Możliwość realizacji powyższych rozwiązań wynikać będzie z wypracowania w ramach prac B+R technologii i osiągnięcia zaplanowanych parametrów technicznych.
Poniżej opisują Państwo najważniejsze właściwości rezultatu projektu, odróżniające go od rozwiązań konkurencyjnych lub substytucyjnych i decydujące o jego przewadze technologicznej i rynkowej. Właściwości zostały podzielone na dotyczące elementów sprzętowych oraz systemu IT.
Podkreślają Państwo ścisłą integrację obu elementów w ramach jednego rozwiązania:
Koncepcje opracowania poszczególnych elementów oraz planowane do osiągnięcia parametry zostały wypracowane przez Konsorcjantów na podstawie wieloletniego doświadczenia Zespołów Partnerów Konsorcjum. Osiągnięcie wszystkich zakładanych parametrów jest wysoce prawdopodobne w ramach zaplanowanego procesu B+R.
Projekt realizowany jest w oparciu o umowę o dofinansowanie (dalej jako: UoD), zawartą z NCBR w 2024 roku, które dofinansowuje tenże Projekt w ramach pomocy publicznej, która udzielana jest na podstawie Rozdziału 2 rozporządzenia MNiSW i stanowi pomoc publiczną zwolnioną z obowiązku notyfikacji przewidzianego w art. 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, na podstawie rozporządzenia nr 651/2014.
Spółka realizuje Projekt w ramach Umowy Konsorcjum, jako Lider Konsorcjum, otrzymując dofinansowanie na zasadach określonych Umową zawartą z NCBR. B, C oraz Spółka-Beneficjent występują w Projekcie w roli konsorcjantów. Lider Konsorcjum działa na swoją rzecz i w imieniu własnym oraz na rzecz konsorcjantów na podstawie udzielonego w umowie pełnomocnictwa. Konsorcjum nie jest nową jednostką gospodarczą, a jedynie formą współpracy Lidera i konsorcjantów przy realizacji Projektu. UoD definiuje beneficjenta Projektu jako wykonawcę Projektu, o którym mowa w art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o NCBR. Projekt obejmuje działalność skoncentrowaną na działalności badawczorozwojowej, tj. dotyczy badań przemysłowych (należy przez to rozumieć badania, o których mowa w art. 2 pkt 85 rozporządzenia nr 651/2014) oraz prac rozwojowych (należy przez to rozumieć eksperymentalne prace rozwojowe, o których mowa w art. 2 pkt 86 rozporządzenia nr 651/2014).
Zgodnie z UoD zawartą z NCBR data zakończenia realizacji Projektu (data końcowa prac projektowych, przed rozpoczęciem wdrożenia rezultatów) została określona na 31 maja 2027 r. Lider konsorcjum wraz z członkami konsorcjum na podstawie zawartej UoD zobowiązani są do realizacji pełnego zakresu rzeczowego Projektu określonego we wniosku o dofinansowanie Projektu oraz do wdrożenia wyników Projektu w okresie trzech lat od zakończenia realizacji Projektu, zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie (wniosek o dofinansowanie projektu stanowi załącznik do UoD i jest jej integralną częścią).
Lider konsorcjum, zgodnie z UoD, na mocy udzielonego pełnomocnictwa w umowie konsorcjum, zobowiązuje się reprezentować Konsorcjantów we wszystkich sprawach związanych z realizacją UoD, w tym również do przekazywania Konsorcjantom środków finansowych stanowiących dofinansowanie Projektu, otrzymanych z NCBR oraz ich rozliczaniu w trakcie realizacji Projektu.
Zgodnie z postanowieniami UoD po zakończeniu realizacji Projektu nastąpi wdrożenie rezultatów Projektu, rozumiane jako zastosowanie rezultatów projektu w praktyce.
Zgodnie z postanowieniami par. 4 ust. 10 UoD Lider konsorcjum lub Konsorcjant będący jednostką naukową lub innym podmiotem może dokonać wdrożenia w rozumieniu ust. 5 pkt 1, jeśli zostaną spełnione następujące warunki:
1) w okresie realizacji i 3 lat od zakończenia Projektu zapewniona zostanie rozdzielność w zakresie finansowania działalności gospodarczej i niegospodarczej Lidera konsorcjum/konsorcjanta, w szczególności działalność gospodarcza i niegospodarcza oraz ich koszty, finansowanie i przychody będą rozdzielone w celu uniknięcia subsydiowania skrośnego działalności gospodarczej;
2) rozdzielność rachunkowa działalności, o których mowa w pkt 1, polega na prowadzeniu odrębnej ewidencji dla działalności gospodarczej oraz na prawidłowym przypisywaniu przychodów i kosztów na podstawie konsekwentnie stosowanych i mających obiektywne uzasadnienie metod, a także określeniu w dokumentacji, o której mowa w art. 10 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, zasad prowadzenia odrębnej ewidencji oraz metod przypisywania kosztów i przychodów;
3) działalność gospodarcza Lidera konsorcjum/konsorcjanta w zakresie wykorzystania wyników Projektu ma charakter czysto pomocniczy, tj. odpowiada działalności, która jest bezpośrednio związana i konieczna do funkcjonowania Lidera konsorcjum/konsorcjanta będącego jednostką naukową lub innym podmiotem lub nieodłącznie związana z jego główną działalnością niegospodarczą oraz ma ona ograniczony zakres, tj. w ramach działalności gospodarczej wykorzystuje się dokładnie te same nakłady (np. materiały, wyposażenie, siłę roboczą i aktywa trwałe) co w przypadku działalności niegospodarczej i zasoby przeznaczane rocznie na działalność gospodarczą w zakresie wykorzystania wyników Projektu nie przekraczają 20% całkowitych rocznych zasobów Lidera konsorcjum/konsorcjanta będącego jednostką naukową lub innym podmiotem związanych z łącznym wykorzystaniem wyników Projektu („próg dodatkowości”).
Zgodnie z podpisaną Umową konsorcjum strony ustaliły zasady podziału praw do Wyników Projektu wg następujących zasad:
1. Wyniki badań przemysłowych lub prac rozwojowych powstałe w ramach wspólnej realizacji przez Strony obejmować mogą w szczególności następujące przedmioty praw własności intelektualnej: utwory, programy komputerowe, wynalazki, wzory użytkowe, wzory przemysłowe, topografie układów scalonych, oznaczenia geograficzne, znaki towarowe oraz wyhodowane albo odkryte i wyprowadzone odmiany roślin, a także know-how związane z takimi wynikami (zwane dalej Wynikami Projektu).
2. Wszelkie prawa do własności intelektualnej powstałej przed rozpoczęciem realizacji Projektu, w tym w szczególności:
2.1. prawo do uzyskania patentu na wynalazek/wynalazki,
2.2. autorskie prawa majątkowe do utworów, prawa majątkowe do technicznej lub pozatechnicznej wiedzy i doświadczeń o charakterze poufnym, które cechuje możliwość zidentyfikowania i opisu oraz potencjalna bądź rzeczywista możliwość praktycznego wykorzystania w działalności gospodarczej (dalej: „Know-how”), przysługują każdej ze Stron niezależnie. Jeżeli do komercjalizacji Wyników Projektu, o których mowa w ust. 1 konieczne będzie uzyskanie prawa do korzystania z przedmiotów praw, o których mowa w ustępie niniejszym, Strony zobowiązują się prowadzić w dobrej wierze negocjacje mające na celu przeniesienie praw, o których mowa w niniejszym ustępie, lub udzielenie odpowiednich licencji.
3. Prawa majątkowe i prawa dostępu do Wyników Projektu przysługują Stronom w proporcji odpowiadającej faktycznemu ich udziałowi w całkowitej kwocie kosztów kwalifikowalnych Projektu, z zastrzeżeniem postanowień zawartych w ust. 2 (jeżeli Strona stworzyła utwór samodzielnie przysługują jej wyłączne autorskie prawa majątkowe do tego utworu). Umowy zawarte przez Strony z podwykonawcami nie mogą naruszać powyższej zasady.
4. Podział praw majątkowych do Wyników Projektu pomiędzy Stronami nie może stanowić niedozwolonej pomocy publicznej. Przekazywanie posiadanych praw majątkowych do Wyników Projektu pomiędzy Stronami następować będzie za wynagrodzeniem odpowiadającym wartości rynkowej tych praw na podstawie odrębnej pisemnej umowy.
5. W sprawach nieuregulowanych w niniejszej Umowie w zakresie kwestii zasad podziału praw do Wyników Projektu znajdują zastosowanie postanowienia Umowy o dofinansowanie Projektu, zaś w przypadku jej zmiany (zawarcia aneksu) - wersja tej umowy zmieniona. Jeśli zmiana Umowy o (...) – UMOWA KONSORCJUM 9 dofinansowanie Projektu w zakresie wyżej wskazanym będzie wymagać zmiany niniejszej Umowy, Strony dokonają stosownej zmiany Umowy niezwłocznie po zawarciu aneksu do Umowy o dofinansowanie Projektu.
6. Każda ze Stron jest uprawniona do samodzielnego prowadzenia dalszych badań naukowych i prac rozwojowych dotyczących Wyników Projektu, mających na celu ich rozwój. Strony zobowiązują się nawzajem pisemnie informować o powstaniu nowych rozwiązań opartych na Wynikach Projektu, tj. wszelkich ich rozwinięciach (w tym ulepszeniach i uzupełnieniach), w tym nowopowstałych wynalazkach, przedmiotach innych praw własności intelektualnej i know-how. Prawa do przedmiotów własności intelektualnej opartych na Wynikach Projektu, w tym własności przemysłowej, powstałych w ramach samodzielnych prac badawczo-rozwojowych, przysługują Stronie, która je stworzyła.
Ponadto, zgodnie z zawartą umową konsorcjum, Lider i Konsorcjanci ustalili, iż wdrożenie Wyników Projektu nastąpi w okresie do 3 (trzech) lat od zakończenia realizacji Projektu poprzez:
1.1. wprowadzenie wyników do własnej działalności gospodarczej wnioskodawcy (Lidera Konsorcjum lub Konsorcjanta) poprzez rozpoczęcie produkcji lub świadczenia usług na bazie uzyskanych wyników;
1.2. udzielenie licencji (na zasadach rynkowych) na korzystanie z przysługujących wnioskodawcy (Liderowi konsorcjum i Konsorcjantom) praw do wyników projektu w działalności gospodarczej prowadzonej przez inne przedsiębiorstwa (przedsiębiorstwo spoza Konsorcjum);
1.3. sprzedaż (na zasadach rynkowych) praw do wyników projektu w celu wprowadzenia ich do działalności gospodarczej innego przedsiębiorstwa (przedsiębiorstwa spoza Konsorcjum), z zastrzeżeniem, że za wdrożenie wyników nie uznaje się zbycia wyników w celu ich dalszej odsprzedaży; (...) – UMOWA KONSORCJUM 10;
1.4. dla jednostek naukowych i innych podmiotów realizujących projekt w ramach swojej działalności niegospodarczej formą wdrożenia jest zastosowanie wyników projektu w praktyce. Wybór przez Strony formy wdrożenia Wyników Projektu zostanie dokonany przez Strony w odrębnej/ych pisemnej/ych umowie/ach zawartej/ych po powstaniu Wyników Projektu.
2. W przypadku zobowiązania się Stron do wdrożenia Wyników Projektu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, wdrożenie powinno nastąpić w terminie 3 (trzech) lat od zakończenia Projektu.
3. Strony zgodnie ustalają, iż wdrożenie Wyników Projektu w formie udzielenia licencji lub sprzedaży praw do nich następować będzie za wynagrodzeniem odpowiadającym wartości rynkowej tych praw (cena rynkowa). Koszty wdrożenia Wyników Projektu nie stanowią kosztów kwalifikowalnych.
4. Cena może zostać uznana za rynkową, jeśli:
4.1. jej wysokość określono w drodze otwartej, przejrzystej i niedyskryminacyjnej konkurencyjnej procedury sprzedaży, lub
4.2. wycena niezależnego eksperta potwierdza, że cena jest co najmniej równa wartości rynkowej, lub
4.3. sprzedające Strony mogą wykazać, że przeprowadziły negocjacje w sprawie ceny w warunkach pełnej konkurencji, aby uzyskać maksymalną korzyść gospodarczą w momencie zawierania umowy, z uwzględnieniem swoich celów statutowych, lub
4.4. jeśli Partnerowi będącemu przedsiębiorcą przysługuje prawo pierwokupu w odniesieniu do praw do Wyników Projektu, a pozostałe Strony mają wzajemne prawo do zabiegania o korzystniejsze pod względem gospodarczym oferty od stron trzecich, Partner będący przedsiębiorcą musi odpowiednio dostosować swoją ofertę.
5. Umowa udzielenia licencji na korzystanie z Wyników Projektu i umowa sprzedaży praw do nich winna zawierać następujące elementy:
5.1. gwarantować cenę udzielenia licencji na korzystanie z Wyników Projektu lub zbycia praw do nich na poziomie rynkowym,
5.2. zobowiązywać licencjobiorcę/nabywcę do wdrożenia Wyników Projektu we własnej działalności poprzez rozpoczęcie produkcji lub świadczenia usług na bazie uzyskanych Wyników Projektu,
5.3. zakazywać zbywania praw do Wyników Projektu podmiotowi trzeciemu (w przypadku umowy sprzedaży),
5.4. określać termin, w jakim ma nastąpić wprowadzenie Wyników Projektu do działalności gospodarczej licencjobiorcy/nabywcy,
5.5. zobowiązywać licencjobiorcę/nabywcę do złożenia oświadczenia o wprowadzeniu Wyników Projektu do swojej działalności gospodarczej najpóźniej w terminie roku od daty zawarcia umowy licencyjnej/umowy sprzedaży praw do Wyników Projektu, bądź też najpóźniej w terminie roku od zakończenia realizacji Projektu, w sytuacji, gdy umowa licencyjna/umowy sprzedaży praw do Wyników Projektu została zawarta w toku realizacji Projektu.
6. Strony mogą rozpocząć wdrożenie Wyników Projektu przed zakończeniem realizacji Projektu.
Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu stanu faktycznego
Na pytanie: „Jakie konkretnie czynności/zadania Państwo wykonują/będą wykonywali w ramach Projektu jako członek konsorcjum?”
odpowiedzieli Państwo: „Wszystkie wykonywane czynności będą stanowić prace rozwojowe, które zgodnie z podpisaną umową o dofinansowanie (dalej skrót: UoD) są definiowane jako: „eksperymentalne prace rozwojowe, o których mowa w art. 2 pkt 86 rozporządzenia nr 651/2014” (tj. rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu, zwanego dalej „rozporządzeniem nr 651/2014”).
Zakres wykonywanych prac rozwojowych będzie dotyczyć bezpośrednio:
a) Opracowania typologii obiektów docelowych wraz z katalogiem parametrów je opisujących.
b) Budowy modeli hydraulicznych dla obiektów testowych wraz z odwzorowaniem sterowania systemem (...) rozwiązania na obiektach testowych wraz z opracowaniem koncepcji wdrożeń dla różnych typów obiektów.
c) Walidacji rozwiązania na obiektach testowych wraz z opracowaniem koncepcji wdrożeń dla różnych typów obiektów.”
Na pytanie: „Na czyją rzecz (Lidera konsorcjum, NCBiR, innego podmiotu, a jeżeli tak to jakiego) wykonują/będą Państwo wykonywali ww. czynności/zadania?”
odpowiedzieli Państwo: „Zadania wykonywane są na rzecz własną, tj. wytworzenia rezultatów projektu na potrzeby wdrożenia, które zgodnie z UoD (par. 4 ust. 5) „dla jednostek naukowych i innych podmiotów formą wdrożenia jest zastosowanie wyników Projektu w praktyce”.
Zadania nie są wykonywane na rzecz Lidera konsorcjum, czy też innego projektu. NCBiR pełni rolę Instytucji Zarządzającej programem (...), tym samym wykonuje zadania związane m.in. z weryfikacją i akceptacją wniosków o płatność oraz raportów okresowych oraz końcowych, w zakresie zgodności z planowanymi do osiągnięcia rezultatami wskazanymi w wniosku o dofinansowanie (dalej skrót: WoD) stanowiącym załącznik do UoD. NCBiR nie jest odbiorcą czynności/zadań wykonywań w projekcie.”
Na pytanie: „Czy członkowie konsorcjum świadczą/będą świadczyli sobie nawzajem usługi i otrzymają z tego tytułu wynagrodzenie? W jaki sposób zostaną/zostały udokumentowane wzajemne rozliczenia?”
odpowiedzieli Państwo: „Nie, zgodnie z UoD par. 10 ust. 17: „ramach Konsorcjum, Lider konsorcjum oraz konsorcjanci nie mogą zlecać sobie nawzajem w ramach realizacji Umowy, realizacji usług, dostaw lub robót budowlanych.”
Na pytanie: „Czy środki finansowe otrzymane przez Państwa jako uczestnika konsorcjum za pośrednictwem lidera stanowią/będą stanowiły zapłatę za świadczenie konkretnych usług/dostawę towarów przez Państwa jako uczestnika konsorcjum na rzecz NCBiR, Lidera albo innego podmiotu, a jeżeli tak to jakiego?”
odpowiedzieli Państwo: „Nie, zgodnie z podpisaną Umową konsorcjum (dalej skrót: UK) par. 3 ust. 1. pkt 1.9, która stanowi załącznik do UoD, Lider zobowiązany jest do „Pośredniczenia w przekazywaniu członkom konsorcjum środków finansowych otrzymanych z Centrum i ich rozliczaniu”.
Przekazywane środki stanowią kwotę zaliczki i/lub refundacji na pokrycie planowanych do poniesienia/poniesiony przez uczestnika konsorcjum kosztów projektowych, które nie dotyczą świadczenie konkretnych usług/dostawę towarów przez B jako uczestnika konsorcjum na rzecz NCBiR (jw. wskazano, zadania projektowe B wykonuje na rzecz własną).”
Na pytanie: „Czy ponoszą Państwo odpowiedzialność za niewykonanie lub nienależyte wykonanie świadczeń, do których wykonania są zobowiązani w związku z udziałem w Projekcie? Jaka to jest odpowiedzialność i przed kim Państwo ją ponoszą?”
odpowiedzieli Państwo: „Zgodnie z UoD par. 4 ust. 1: „Lider konsorcjum oraz konsorcjant zobowiązują się do realizacji pełnego zakresu rzeczowego Projektu oraz do wdrożenia wyników prac B+R w okresie trzech lat od zakończenia realizacji Projektu, zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie”, jak również zgodnie z UoD par. 16 ust. 1-2: „1. Lider konsorcjum jest odpowiedzialny wobec Centrum za prawidłowe wykonanie Umowy. 2. Z zastrzeżeniem ust. 3, w przypadku bezskuteczności egzekucji wobec Lidera konsorcjum, pozostali konsorcjanci odpowiadają solidarnie za wykonanie Umowy, w tym za działania lub zaniechania Lidera konsorcjum oraz prawidłowe wydatkowanie dofinansowania.”
Zgodnie z powyższym, B jako uczestnik konsorcjum ponosi solidarną odpowiedzialność za niewykonanie projektu, z uwzględnieniem że realizacja projektu nie oznacza wykonania świadczeń na rzecz podmiotów trzecich. W przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania projektu, w pierwszej kolejności uczestnik konsorcjum odpowiada przed Liderem, a za jego pośrednictwem przed NCBiR.”
Na pytanie: „Kto jest/będzie bezpośrednim beneficjentem Projektu?”
odpowiedzieli Państwo: „Beneficjentem bezpośrednim będą członkowie konsorcjum, tj. Lider wraz z konsorcjantami.”
Na pytanie: „Kto jest/będzie bezpośrednim beneficjentem prac wykonanych przez Państwa w ramach Projektu?”
odpowiedzieli Państwo: „Bezpośrednim beneficjentem prac wykonanych przez B w ramach Projektu są:
a. B. jako odbiorca rezultatów projektu, który w ramach wdrożenia wdraża rezultaty w ramach swojej działalności niegospodarczej, gdzie formą wdrożenia jest zastosowanie wyników Projektu w praktyce,
b. Lider oraz uczestnicy konsorcjum, którzy w toku realizacji projektu wykorzystują nowo pozyskaną wiedzę i rezultaty projektu wytworzone przez B na rzecz właściwej realizacji własnych zadań projektowych (zapewnienie transferu wiedzy w toku realizacji projektu pomiędzy uczestnikami konsorcjum).”
Na pytanie: „Czy prawa do rezultatów Projektu, będą udostępniane/przekazywane NCBiR (lub innym podmiotom, jakim?), prosimy wskazać konkretnie komu będą przysługiwały prawa, w jakim zakresie oraz czy będą przenoszone odpłatnie czy nieodpłatnie. Jeśli będą przekazywane odpłatnie, czy otrzymanie dotacji od NCBiR ma/będzie miało wpływ na kształtowanie się ceny i w jakim zakresie?”
odpowiedzieli Państwo: „Prawa do wyników prac B+R nie będą udostępniane/przekazywane NCBiR – właścicielem wyników prac B+R, zgodnie z odpowiedzią wskazaną dla pytania nr 8, są autorzy, tj. członkowie konsorcjum.
Zgodnie z UK par. 7: „3. Prawa majątkowe i prawa dostępu do Wyników Projektu przysługują Stronom w proporcji odpowiadającej faktycznemu ich udziałowi w całkowitej kwocie kosztów kwalifikowalnych Projektu, z zastrzeżeniem postanowień zawartych w ust. 2 (jeżeli Strona stworzyła utwór samodzielnie przysługują jej wyłączne autorskie prawa majątkowe do tego utworu). Umowy zawarte przez Strony z podwykonawcami nie mogą naruszać powyższej zasady.
4. Podział praw majątkowych do Wyników Projektu pomiędzy Stronami nie może stanowić niedozwolonej pomocy publicznej. Przekazywanie posiadanych praw majątkowych do Wyników Projektu pomiędzy Stronami następować będzie za wynagrodzeniem odpowiadającym wartości rynkowej tych praw na podstawie odrębnej pisemnej umowy.”
Powyższe określa odpowiedź na pozostałą część pytania.
Na pytanie: „Czy w odniesieniu do rezultatów Projektu będzie dochodziło do przeniesienia prawa do rozporządzania towarem jak właściciel na rzecz NCBiR (lub innych podmiotów, jakich?) – prosimy wskazać odrębnie w odniesieniu do poszczególnych rezultatów Projektu. Jeśli tak, czy nastąpi to odpłatnie, czy nieodpłatnie, czy otrzymanie dotacji od NCBiR ma/będzie miało wpływ na kształtowanie się ceny i w jakim zakresie?”
odpowiedzieli Państwo: „W wyniku realizacji projektu nie będzie dochodziło do przeniesienia prawa do rozporządzania towarem jak właściciel na rzecz NCBiR w zakresie żadnych z rezultatów. Ponadto w wyniku realizacji projektu nie będzie dochodziło do przeniesienia prawa do rozporządzania towarem jak właściciel na rzecz innych podmiotów, w zakresie żadnych z rezultatów obejmujących wytworzone lub zakupione środki trwałe. Dla towaru jaki stanowić będą wyniki projektu, rozumiane jako wartość niematerialna i prawna, UoD dopuszcza: „udzielenie licencji na korzystanie z przysługujących Liderowi konsorcjum lub konsorcjantowi praw do wyników prac B+R w działalności gospodarczej prowadzonej przez innego przedsiębiorcę lub sprzedaż praw do wyników prac B+R w celu wprowadzenia ich do działalności gospodarczej innego przedsiębiorcy” ale tylko w odniesieniu do Lidera konsorcjum lub konsorcjanta, który występuje w konsorcjum w charakterze przedsiębiorcy. Zgodnie z UoD, B występują w charakterze innego podmiotu, który zgodnie z definicją wskazaną w UoD to: „podmiot niebędący jednostką naukową ani przedsiębiorcą, posiadający zdolność do wdrożenia rozwiązania będącego wynikiem realizacji Projektu rozumianej dla tych podmiotów jako zastosowanie w praktyce rozwiązania będącego wynikiem realizacji Projektu, jak również posiadający zdolność prawną lub zdolność do czynności prawnych, mogący występować w konkursie i działać w ramach konsorcjum, będący: a) jednostką sektora finansów publicznych wskazaną w art. 9 ustawy o finansach publicznych, b) stowarzyszeniem w rozumieniu ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach, (za wyjątkiem stowarzyszeń zwykłych, o których mowa w art. 40 tej ustawy, c) fundacją w rozumieniu ustawy w rozumieniu ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach”. Otrzymanie dotacji od NCBiR będzie miało wpływ na kształtowanie się ceny w następującym zakresie – przekazanie praw za wynagrodzeniem będzie musiało odbywać się po cenie rynkowej, co wyjaśniono w odpowiedzi na pytanie nr 8.”
Na pytanie: „Czy prawa do wyników Projektu, w tym prac B+R posiadane przez Państwa będą udostępniane/przekazywane pozostałym konsorcjantom? Jeśli tak - odpłatnie czy nieodpłatnie? Jeśli odpłatnie, czy otrzymanie dotacji od NCBiR będzie miało wpływ na kształtowanie się ceny i w jakim zakresie? Czy w przypadku, gdyby nie otrzymali Państwo dofinansowania od NCBiR, wysokość wynagrodzenia za przeniesienie praw do wyników uległaby zmianie?”
odpowiedzieli Państwo: „Zgodnie z UK par. 7:
„3. Prawa majątkowe i prawa dostępu do Wyników Projektu przysługują Stronom w proporcji odpowiadającej faktycznemu ich udziałowi w całkowitej kwocie kosztów kwalifikowalnych Projektu, z zastrzeżeniem postanowień zawartych w Ust. 2 (jeżeli Strona stworzyła utwór samodzielnie przysługują jej wyłączne autorskie prawa majątkowe do tego utworu). Umowy zawarte przez Strony z podwykonawcami nie mogą naruszać powyższej zasady.
4. Podział praw majątkowych do Wyników Projektu pomiędzy Stronami nie może stanowić niedozwolonej pomocy publicznej. Przekazywanie posiadanych praw majątkowych do Wyników Projektu pomiędzy Stronami następować będzie za wynagrodzeniem odpowiadającym wartości rynkowej tych praw na podstawie odrębnej pisemnej umowy.”
Na pytanie: „Czy w odniesieniu do rezultatów Projektów będą Państwo przenosili prawa do rozporządzania towarami jak właściciel na rzecz konsorcjantów? Jeśli tak, czy nastąpi to odpłatnie czy nieodpłatnie? Jeśli odpłatnie, czy otrzymanie dotacji od NCBiR będzie miało wpływ na kształtowanie się ceny i w jakim zakresie? Czy w przypadku, gdyby nie otrzymali Państwo dofinansowania od NCBiR, wysokość wynagrodzenia za przeniesienie praw do rozporządzania towarami jak właściciel uległaby zmianie?”
odpowiedzieli Państwo: „W wyniku realizacji projektu nie będzie dochodziło do przeniesienia prawa do rozporządzania towarem jak właściciel na rzecz konsorcjantów w zakresie żadnych z rezultatów obejmujących wytworzone lub zakupione środki trwałe. Dla towaru jaki stanowić będą wyniki projektu, rozumiane jako wartość niematerialna i prawna, wyjaśnienie przedstawiono w odpowiedzi na pytanie 9 oraz 10.”
Na pytanie: „W jaki sposób wyliczone zostało dofinansowanie od NCBiR i od czego uzależniona jest/będzie jego wysokość?”
odpowiedzieli Państwo: „Dofinansowanie obliczono zgodnie z Ustawą z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Narodowym Centrum Badań i Rozwoju oraz Rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu, w zakresie finansowanie prac badawczo-rozwojowych, w oparciu o przedłożony przez konsorcjum wniosek o dofinansowanie w którym wykazano koszty poszczególnych zadań projektowych z przypisaniem ich do kategorii badań przemysłowych/prac rozwojowych.”
Na pytanie: „Czy całość Projektu finansowana jest/będzie ze środków NCBiR, czy też częściowo z Państwa wkładu własnego, bądź innych środków (jakich?)?”
odpowiedzieli Państwo: „Zgodnie z UoD, dla podmiotów występujących w projekcie jako „inny podmiot”, dofinansowanie wynosi 100% kosztów projektu w przypadku B.”
Na pytanie: „Czy środki otrzymane przez Państwa od NCBiR za pośrednictwem Lidera mogą/będą mogły być przeznaczone wyłącznie na realizację zadań określonych w Projekcie, czy też mogą być przeznaczone na inną prowadzoną przez Państwa działalność?”
odpowiedzieli Państwo: „Środki otrzymane od Lidera mogą być przeznaczone na realizację zadań określonych w Projekcie i otrzymywane są na wydzielony, odrębny rachunek bankowy B, dedykowany do obsługi kosztów projektowych.”
Na pytanie: „Czy w trakcie realizacji Projektu zobowiązani są/będą Państwo do rozliczania się z otrzymanych środków finansowych? Jeśli tak, to z kim, w jaki sposób się Państwo rozliczali?”
odpowiedzieli Państwo: „W trakcie realizacji projektu, B rozlicza się z otrzymanych środków finansowych bezpośrednio z Liderem projektu oraz pośrednio z NCBiR, co normują poniższe zapisy umów:
Na pytanie: „Czy w przypadku nieotrzymania środków finansowych od NCBiR realizowaliby Państwo zadania określone w Projekcie?”
odpowiedzieli Państwo: „B w przypadku nieotrzymania środków finansowych od NCBiR nie realizowałoby zadań określonych w Projekcie.
Na pytanie: „Czy w przypadku niezrealizowania celów zobowiązani są/będą Państwo do zwrotu środków pieniężnych?”
odpowiedzieli Państwo: „Tak, zgodnie z UoD par. 15 „Zwrot dofinansowania i odzyskiwanie środków”, z zastrzeżeniem iż „w przypadku, gdy niepowodzenie realizacji Projektu związane było z wystąpieniem siły wyższej, ryzykiem naukowym wynikającym z realizacji badań lub znacznej i niemożliwej do przewidzenia zmiany stosunków społeczno-gospodarczych i przeprowadzona analiza wykaże, że niepowodzenie realizacji Projektu nie nastąpiło na skutek nieuprawnionego działania lub zaniechania Lidera konsorcjum lub konsorcjanta, Lider konsorcjum, w zakresie wskazanym przez Centrum, nie będzie zobowiązany do zwrotu dofinansowania.”
Na pytanie: „Czy faktury dokumentujące nabycie towarów i usług związanych z realizacją umowy z NCiBR, w części realizowanej przez Państwa będą wystawione na Państwa?”
odpowiedzieli Państwo: „Tak, faktury dokumentujące nabycie towarów i usług związanych z realizacją umowy z NCiBR będą wystawiane na nabywającego, tj. B.”
Na pytanie: „Jakich konkretnie wydatków w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego dotyczy pytanie nr 2?”
odpowiedzieli Państwo: „W przypadku B wydatek dotyczy zlecenia usługi na montaż urządzeń testowych na badanych obiektach.”
Na pytanie: „Do jakich czynności będą wykorzystywane przez Państwa rezultaty Projektu:
a) opodatkowanych podatkiem od towarów i usług według właściwych stawek;
b) zwolnionych od podatku od towarów i usług;
c) niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?
- prosimy wskazać uwzględniając fakt, czy ich wykorzystanie przekłada/przełoży się na obszar działalności opodatkowanej podatkiem VAT, działalności zwolnionej od podatku VAT oraz działalności niepodlegającej opodatkowaniu.”
odpowiedzieli Państwo: „Zgodnie z ww. wyjaśnieniami, rezultaty projektu wykorzystywane będą do działalności niegospodarczej, gdzie formą wdrożenia jest zastosowanie wyników Projektu w praktyce w działalności statutowej.”
Na pytanie: „Jeżeli rezultaty Projektu służą/będą służyły różnym rodzajom działalności, to czy są/będą Państwo w stanie bezpośrednio przyporządkować ponoszone wydatki do poszczególnych rodzajów czynności?”
odpowiedzieli Państwo: „Zgodnie z ww. wyjaśnieniami, rezultaty projektu wykorzystywane będą wyłącznie do działalności niegospodarczej, nie wymagane jest tym samym przyporządkowanie ponoszonych wydatków do poszczególnych rodzajów czynności.
Niemniej UoD, par. 4 ust. 10 wskazuje iż: „Lider konsorcjum lub konsorcjant będący jednostką naukową lub innym podmiotem realizującym Projekt w ramach swojej działalności niegospodarczej może dokonać wdrożenia w rozumieniu ust. 5 pkt 1, jeśli zostaną spełnione następujące warunki: 1) w okresie realizacji i 3 lat od zakończenia Projektu zapewniona zostanie rozdzielność w zakresie finansowania działalności gospodarczej i niegospodarczej Lidera konsorcjum/konsorcjanta, w szczególności działalność gospodarcza i niegospodarcza oraz ich koszty, finansowanie i przychody będą rozdzielone w celu uniknięcia subsydiowania skrośnego działalności gospodarczej”.
Pytania
1. Czy w przypadku otrzymania przez B. dofinansowania od NCBR, wynikającego z UoD dla Projektu, za pośrednictwem Spółki, B będzie zobowiązana opodatkować tę czynność podatkiem od towarów i usług (naliczyć podatek VAT należny)?
2. Czy w przypadku wykorzystania rezultatów Projektu na potrzeby własnej działalności statutowej lub gospodarczej, dla których przekazanie lub podział praw majątkowych do wyników Projektu i stronom konsorcjum odbędzie się za wynagrodzeniem po cenie rynkowej, Wnioskodawca (rozumiany B) będzie zobowiązany opodatkować tę czynność podatkiem od towarów i usług (naliczyć podatek VAT należny) oraz w przypadku uznania stanowiska Spółki za prawidłowe w całości lub w części, czy Wnioskodawcy przysługiwać będzie prawo odliczenia podatku VAT od przedmiotowej czynności?
Państwa stanowisko w sprawie
Ad 1.
Stosownie do art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 ustawy o VAT, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art.120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Za działalność gospodarczą, w rozumieniu ust. 2, uważa się wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości materialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Działalność naukowo-badawcza jest wykonywana częściowo w sposób niekomercyjny, czyli - co do zasady - nie jest nastawiona na osiąganie zysku, co jest częściową domeną przedmiotu tejże działalności, mającej na celu rozwój produktów i usług, bez gwarancji wdrożenia ich do działalności gospodarczej. Nie dyskwalifikuje to jednak uznania, że dla potrzeb rozliczania podatku od towarów i usług, także działalność niedochodowa mieści się w definicji „działalności gospodarczej” w art. 15 ust. 1-2 ustawy o VAT. Jak wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie ETS, pojęcie działalności gospodarczej dla potrzeb rozliczania podatku VAT jest rozumiane w możliwie szerokim znaczeniu.
Kryterium uznania dofinansowania za stanowiące podstawę opodatkowania jest zatem stwierdzenie, że dofinansowanie dokonywane jest w celu sfinansowania konkretnej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Natomiast dofinansowanie niedające się powiązać z konkretnymi czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, nie stanowią podstawy opodatkowania w rozumieniu przepisu art. 29a ust. 1 ustawy.
Nie ma przy tym znaczenia, od kogo dostawca towaru lub świadczący usługę otrzymuje zapłatę - czy od nabywcy czy od osoby trzeciej, ważne jest, aby było to wynagrodzenie za daną konkretną usługę lub za daną konkretną dostawę.
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawie, dofinansowanie dokonywane jest w celu sfinansowania konkretnej czynności, tj. wykonaniu prac badawczo-rozwojowych nie związanych z generowaniem dochodu w trakcie realizacji projektu, co stanowi o niepodleganiu opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Należy zauważyć, że otrzymanie dofinansowania (dotacji) nie stanowi samo w sobie żadnej czynności, ani też zdarzenia opodatkowanego. Dotacje podlegają bowiem opodatkowaniu jako składnik ceny czynności, z którą są związane. Dotacje, które stanowią dopłatę do ceny sprzedawanych towarów, czy świadczonych usług, są ściśle związane z daną usługą, czy towarem i podlegają opodatkowaniu.
Odnosząc się do powyższego należy stwierdzić, że jak już zaznaczono powyżej, aby dana czynność (dostawa lub usługa) podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym, pomiędzy dokonywaną dostawą towarów lub świadczoną usługą a otrzymanym świadczeniem wzajemnym, w ten sposób, że zapłacone kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za dokonaną dostawę towarów lub wyodrębnioną usługę świadczoną w ramach stosunku prawnego lub dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia. Wynagrodzenie musi być należne za wykonanie tego świadczenia.
Przedstawiony opis sprawy, treści cytowanych przepisów prawa podatkowego oraz orzecznictwa TSUE prowadzi do wniosku, że w analizowanym przypadku nie występuje sytuacja, w której występuje skonkretyzowane świadczenie w zamian za określone wynagrodzenie.
Środki finansowe, które otrzymał Wnioskodawca nie są dotacją przeznaczoną na ogólną działalność Wnioskodawcy.
Dofinansowanie związane jest z konkretnym zadaniem - realizacja projektu, jaką ma wykonać Wnioskodawca, środki te są przeznaczone na wykonanie prac badawczo-rozwojowych, z których powstanie konkretny produkt, który będzie podlegać komercjalizacji.
Komercjalizacja polegać będzie na odpłatnej dostawie towarów i odpłatnym świadczeniem usług na terytorium kraju (rozumianym jako wprowadzenie wyników projektu do własnej działalności gospodarczej poprzez rozpoczęcie produkcji lub świadczenia usług na bazie uzyskanych wyników) oraz nieodpłatnym zastosowaniu wyników w praktyce w ramach działalności statutowej (przez B).
Wskazane dofinansowanie nie jest zatem zapłatą (dotacją, subwencją lub inną dopłatą o podobnym charakterze) otrzymaną z tytułu świadczonej przez Wnioskodawcę usługi lub odpłatnej dostawie towarów.
Podsumowując, celem czynności realizowanych w ramach Projektu, w tym nabywanych w jego toku towarów i usług od podatników podatku VAT, jest ostatecznie czynność kwalifikowana na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług jako odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, ale przyznana dotacja nie ma znamion bezpośredniego wpływu na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika, to Wnioskodawca (rozumiany jako B), spełnia wymogi pozwalające odliczyć kwoty podatku naliczonego od zakupów towarów i usług związanych z realizowanym Projektem, a kwota dotacji nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Ad 2.
Uwzględniając wyjaśnienia przedstawione w pkt 1, należy stwierdzić iż skoro opodatkowaniu podlega wyłącznie odpłatne świadczenie usług (obejmujące m.in. przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej), to czynność odpłatna będzie objęta katalogiem czynności opodatkowanej podatkiem VAT.
Czynność taka, w świetle okoliczności faktycznych, nie będzie także mieściła się w pojęciu odpłatnego świadczenia usług, gdyż stanowi użycia towarów i stanowi czynności dokonane na cele osobiste podatnika lub jego pracowników.
Jest także odpłatnym świadczeniem usług wykonanym do celów innych niż działalność gospodarczą Wnioskodawcy, co w przypadku B stanowi wykorzystanie wyników Projektu do celów statutowych.
Kontynuując, podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1570 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą.
Zgodnie z tym przepisem: „W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124
Z cytowanych wyżej przepisów wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego.
Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.
Ponadto podkreślić należy, że ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy.
Ten ostatni przepis określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Na zakres prawa do odliczeń w sposób bezpośredni wpływa również pojmowanie statusu danego podmiotu jako podatnika podatku od towarów i usług, wykonującego czynności opodatkowane.
Tylko podatnik, w rozumieniu art. 15 ustawy, ma prawo do odliczenia podatku naliczonego.
Co do zasady status podatnika związany jest z prowadzeniem przez dany podmiot działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług: „Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.”
Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy: „Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.”
Ponadto, zgodnie z art. 90 ust. 1 ustawy: „W stosunku do towarów i usług, które są wykorzystywane przez podatnika do wykonywania czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, jak i czynności, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje, podatnik jest obowiązany do odrębnego określenia kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego.”
Z uregulowań zawartych w art. 90 ust. 1 ustawy wynika, że podatnik w momencie nabycia towarów lub usług powinien dokonać ich przyporządkowania do określonych rodzajów czynności, uprawniających do odliczenia podatku naliczonego oraz nieuprawniających do odliczenia.
Przenosząc powyższe na grunt przedstawionej sprawy, Wnioskodawca - jak już wskazano - w momencie przekazanie lub podział praw majątkowych do wyników Projektu i stronom konsorcjum, które odbędzie się za wynagrodzeniem po cenie rynkowej, jest w stanie ich zakwalifikować do określonych rodzajów sprzedaży, co wpisuje się w katalog czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.
Tym samym Wnioskodawcy przysługiwać będzie prawo odliczenia podatku VAT od przedmiotowej czynności.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest:
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 361 ze zm., Dz. U. z 2025 r. poz. 775), zwanej dalej ustawą:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy:
Przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Jak stanowi art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).
Na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
1. przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2. zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3. świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Pojęcie „dostawa towarów” w rozumieniu przepisów ustawy o VAT, obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel.
Z kolei każde świadczenie niebędące dostawą towarów polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czyjegoś zachowania stanowi co do zasady usługę w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. Niemniej muszą być przy tym spełnione następujące warunki:
Należy podkreślić, że oba ww. warunki winny być spełnione łącznie, aby świadczenie podlegało, jako usługa, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Zatem przez pojęcie świadczenia usług należy rozumieć przede wszystkim określone zachowanie się podatnika na rzecz innego podmiotu, które wynika z dwustronnego stosunku zobowiązaniowego, zakładającego istnienie podmiotu będącego odbiorcą (nabywcą usługi), jak również podmiotu świadczącego usługę. Przy czym, o ile dane zachowanie podatnika mieści się w ustawowej definicji świadczenia usług, to – co do zasady – niezbędnym elementem do uznania tego zachowania za czynność podlegającą opodatkowaniu jest spełnienie przesłanki odpłatności.
Pod pojęciem odpłatności świadczenia usług rozumieć należy prawo podmiotu sprzedającego towar lub świadczącego usługę do żądania od nabywcy towaru, odbiorcy usługi lub osoby trzeciej zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia wzajemnego).
Należy podkreślić, że przepisy dotyczące funkcjonowania podatku VAT w krajach członkowskich Unii Europejskiej podlegają harmonizacji na zasadach określonych w Dyrektywie 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 str. 1 ze zm.), zwanej dalej Dyrektywą.
Uszczegółowieniem zasad obowiązywania i funkcjonowania podatku VAT określonych w Dyrektywie są wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE).
W wyroku z 27 października 2011 r. w sprawie C-93/10 Finanzamt Essen-NordOst przeciwko GFKL Financial Services AG, TSUE wskazał:
17. (...) w ramach systemu podatku VAT czynnościami podlegającymi opodatkowaniu są transakcje między stronami, przewidujące zapłatę ceny lub inne wynagrodzenie. Zatem jeżeli czynność polega jedynie na świadczeniu jednej ze stron, bez bezpośredniego wynagrodzenia, nie ma podstawy opodatkowania, w związku z czym świadczenie takie nie podlega podatkowi VAT.
18. W tym świetle świadczenie usługi następuje «odpłatnie» w rozumieniu art. 2 pkt 1 szóstej dyrektywy VAT, a zatem podlega opodatkowaniu, tylko jeżeli pomiędzy usługodawcą a usługobiorcą istnieje stosunek prawny, w ramach którego następuje wymiana świadczeń wzajemnych, gdyż świadczenie otrzymywane przez usługodawcę stanowi rzeczywiste odzwierciedlenie wartości usługi świadczonej usługobiorcy (ww. wyrok w sprawie MKG- Kraftfahrzeuge-Factoring, pkt 47).
19. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem (świadczenie usług dokonywane odpłatnie) w rozumieniu art. 2 pkt 1 szóstej dyrektywy wymaga bezpośredniego związku między wyświadczoną usługą a otrzymanym wynagrodzeniem (wyrok z 29 lipca 2010 r. w sprawie C-40/09 Astra Zeneca UK i przytoczone orzecznictwo).
Ponadto, w wyroku z 27 marca 2014 r. w sprawie C-151/13 Le Rayon dOr SARL przeciwko Ministre de l’Économie et des Finances, TSUE wskazał, że:
(... ) aby świadczenie usług mogło być uznane za „odpłatne” w rozumieniu tej dyrektywy, nie wymaga ona, aby świadczenie wzajemne za taką usługę było uzyskane bezpośrednio od jej odbiorcy. Świadczenie wzajemne może pochodzić także od osoby trzeciej. (zob. podobnie wyrok w sprawach połączonych C-54/09 i C-55/09, Loyalty Management UK i Baxi Group EU:C:2010:590, pkt 56). (pkt 34)
Zatem, aby dana czynność (usługa) podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym, pomiędzy świadczoną usługą a otrzymanym świadczeniem wzajemnym, w ten sposób, że zapłacone kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębnioną usługę świadczoną w ramach stosunku prawnego lub dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia. Wynagrodzenie musi być należne za wykonanie tego świadczenia.
Należy również wskazać, że opodatkowaniu podatkiem VAT zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania podlegają wszelkie transakcje, których przedmiotem jest dostawa towarów lub świadczenie usług, pod warunkiem, że są one realizowane przez podatników w rozumieniu ustawy i są wykonywane w ramach działalności gospodarczej.
Wskazać należy, że konsorcjum jest organizacją zrzeszającą kilka podmiotów gospodarczych na określony czas, w konkretnym celu. Jakkolwiek ani w prawie cywilnym, ani w prawie podatkowym nie występuje legalna definicja konsorcjum, przyjmuje się, że zawarcie umowy konsorcjum możliwe jest na podstawie art. 3531 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1610 ze zm.) w ramach tzw. swobody umów.
W konsekwencji, strony zawierające umowę konsorcjum mogą ją ukształtować w sposób dowolny, byleby jej treść lub cel nie sprzeciwiały się ustawie, zasadom współżycia społecznego oraz właściwości takiego stosunku. Konsorcjum nie jest jednak podmiotem gospodarczym, nie posiada osobowości prawnej ani podmiotowości prawnej, nie musi być rejestrowane, ani mieć odrębnej nazwy czy też siedziby. Podmioty tworzące konsorcjum są, co do zasady, niezależne w swoich dotychczasowych działaniach (czyli w działaniach niezwiązanych z konsorcjum), a w działaniach związanych z konsorcjum realizują wspólne przedsięwzięcie objęte porozumieniem. Zawierając umowę konsorcyjną podmioty mogą określić, kto będzie reprezentował konsorcjum na zewnątrz (może to być także osoba trzecia). Co do zasady, konsorcja nie mają też wspólnego majątku (chociaż mogą mieć wspólne konto rozliczeniowe), a wszelkie formy płatności regulowane są przez firmę lub osobę reprezentującą konsorcjum.
Przechodząc zatem na grunt prawa podatkowego, należy zauważyć, że zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Konsorcjum – w świetle obowiązujących przepisów prawa podatkowego – nie może być zatem uznane za podatnika VAT. Oznacza to, że relacji zachodzących pomiędzy stronami umowy konsorcjum (podatnikami VAT), dla potrzeb podatku od towarów i usług, nie należy oceniać na zasadach wewnętrznych rozliczeń konsorcjum.
A zatem przedsiębiorcy działający w ramach konsorcjum są odrębnymi podatnikami VAT. Powyższe oznacza, że działając w ramach konsorcjum powinni oni do wzajemnych rozliczeń stosować ogólne reguły wynikające z ustawy o podatku od towarów i usług oraz aktów wykonawczych do niej, w tym także w zakresie wystawiania faktur dokumentujących wykonywane przez nich czynności.
Stosownie do art. 29a ust. 1 ustawy:
Podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.
Zgodnie z art. 29a ust. 6 ustawy:
Podstawa opodatkowania obejmuje:
1. podatki, cła, opłaty i inne należności o podobnym charakterze, z wyjątkiem kwoty podatku;
2. koszty dodatkowe, takie jak prowizje, koszty opakowania, transportu i ubezpieczenia, pobierane przez dokonującego dostawy lub usługodawcę od nabywcy lub usługobiorcy.
Z treści ww. przepisów wynika, że podstawę opodatkowania w podatku od towarów i usług stanowi wynagrodzenie, które dostawca lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu dostawy towarów albo świadczenia usług. Wynagrodzenie to oznacza wartość rzeczywiście otrzymaną (lub która ma być otrzymana) w konkretnym przypadku.
Dla określenia, czy dane dotacje (subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze) są czy też nie są opodatkowane, istotne są szczegółowe warunki ich przyznawania, określające cele realizowanego w określonej formie dofinansowania.
Kryterium uznania dotacji za stanowiącą podstawę opodatkowania jest zatem stwierdzenie, że dotacja dokonywana jest w celu sfinansowania konkretnej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Natomiast dotacje niedające się powiązać z konkretnymi czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, nie stanowią podstawy opodatkowania w rozumieniu przepisu art. 29a ust. 1 ustawy.
Włączenie do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze ma miejsce tylko wówczas, gdy jest to dotacja, subwencja i inna dopłata o podobnym charakterze związana bezpośrednio z dostawą towaru lub świadczeniem usługi. Do podstawy opodatkowania zaliczane są tylko takie dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze, które są bezpośrednio przeznaczone na dofinansowanie konkretnego towaru czy też konkretnego rodzaju usługi.
W przypadku natomiast, gdy podatnik otrzyma dofinansowanie, które będzie związane z dostawą lub świadczeniem usług, jako pokrycie części ceny konkretnego świadczenia lub rekompensatę z tytułu wykonania określonego świadczenia po cenach obniżonych, płatność taka będzie zaliczana do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług.
Zatem, podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług zwiększa się tylko o takie dotacje, które w sposób bezwzględny i bezpośredni są związane z daną dostawą towarów lub świadczeniem usług. Jeżeli jednak taki bezpośredni związek nie występuje, dofinansowanie ogólne – na pokrycie kosztów działalności nie zwiększa podstawy opodatkowania, a tym samym nie podlega opodatkowaniu.
Art. 29a ust. 1 ustawy jest odpowiednikiem art. 73 Dyrektywy, z którego wynika, że:
(…) podstawa opodatkowania obejmuje wszystko, co stanowi zapłatę otrzymaną lub którą dostawca lub usługodawca otrzyma w zamian za dostawę towarów lub świadczenie usług, od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z subwencjami związanymi bezpośrednio z ceną takiej dostawy lub świadczenia.
Należy uznać, że opodatkowanie subwencji (dotacji) stanowi wyjątek od zasad ogólnych wspólnego systemu VAT. Nie wszystkie subwencje (dotacje) stanowią element podstawy opodatkowania VAT. Jedynie takie, które są subwencjami (dotacjami) związanymi bezpośrednio z ceną dostawy towarów czy ceną świadczenia usług. Wyjątek ten należy interpretować w sposób ścisły. Wykładnia ścisła prowadzi do wniosku, że tylko subwencje bezpośrednio wpływające na cenę transakcji podlegają opodatkowaniu. Natomiast inne subwencje (dotacje) nie wchodzą tym samym do podstawy opodatkowania, a w konsekwencji nie podlegają opodatkowaniu VAT.
Koniecznym zatem dla wykładni art. 29a ust. 1 ustawy jest wyjaśnienie pojęcia „subwencja bezpośrednio związana z ceną”.
W tym celu istotne znaczenie ma orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w szczególności wyroki w sprawach C-184/00 (Office des produits wallons ASBL v. Belgian State) oraz C-353/00 (Keeping Newcastle Warm Limited v. Commisioners od Customs and Excise, w skrócie KNW).
W wyroku C-184/00 Trybunał stwierdził, że pojęcie subwencji (dotacji) bezpośrednio związanych z ceną należy interpretować jako obejmujące wyłącznie subwencję, które stanowią całość lub część wynagrodzenia za dostawę towarów lub świadczenie usług, a które są wypłacane przez podmiot trzeci w stosunku do sprzedawcy lub świadczącego. Trybunał argumentował, że w celu ustalenia, czy dotacja stanowi wynagrodzenie, cena towarów i usług musi, co do zasady, być ustalana nie później, niż w momencie zdarzenia podlegającego opodatkowaniu. Zobowiązanie do zapłaty dotacji dokonane przez osobę, która jej udziela, rodzi korelat, jakim jest prawo beneficjenta do jej otrzymania, ponieważ dokonał on dostawy podlegającej opodatkowaniu. Ten związek pomiędzy dotacją a ceną musi być jednoznacznie widoczny na podstawie indywidualnej analizy okoliczności stanowiących podstawę wypłaty tego wynagrodzenia. Z drugiej strony nie jest konieczne, aby cena towarów lub usług bądź część tej ceny została ustalona. Wystarczy, by możliwe było jej ustalenie. Cena, jaką płaci nabywca, musi być ustalana w taki sposób, że zmniejsza się ona w proporcji do dotacji przyznanej sprzedawcy towarów lub świadczącemu usługi, co zatem stanowi element ustalenia ceny, jakiej żąda ten ostatni. Trybunał w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania wskazał sądowi odsyłającemu szereg wskazówek, stwierdzając, że sąd krajowy musi zbadać obiektywnie, czy fakt, że dotacja jest wypłacana sprzedawcy lub świadczącemu usługę pozwala mu sprzedawać towary lub świadczyć usługi po cenie niższej, niż musiałby on żądać w braku takiej dotacji. Nie jest konieczne, by dotacja odpowiadała bezpośrednio zmniejszeniu ceny dostarczanych towarów, wystarczy by relacja pomiędzy zmniejszeniem ceny a dotacją, która może być wyrażona ryczałtowo, była istotna.
W wyroku C-353/00 Trybunał wyraził pogląd, że niezależnie od tego, czy dofinansowanie spełnia warunek bezpośredniego związku z ceną, czy też nie spełnia takiego warunku, zwiększać będzie podstawę opodatkowania, jeśli osoba trzecia (także organ władzy publicznej) wpłaca pewną kwotę pieniędzy na poczet usług świadczonych na rzecz osoby fizycznej. Orzeczenie to dotyczyło dopłat wypłacanych firmie zajmującej się usługami związanymi z doradztwem w dziedzinie energetyki.
Związek dotacji z ceną nie został szczegółowo przeanalizowany w tym wyroku. Szersze uwagi na ten temat znalazły się natomiast w opinii rzecznika generalnego oraz pisemnym stanowisku rządu Wielkiej Brytanii, które zaaprobował Trybunał. Jak wskazuje rzecznik, dotacje mogą mieć różną formę i charakter. Zwykle przez dotacje (subwencje) rozumie się sumy wypłacane danemu podmiotowi z funduszy publicznych w interesie ogólnym. W praktyce dotacje mogą mieć postać dopłat ogólnych do działalności przedsiębiorstwa (i wówczas nie podlegają opodatkowaniu) albo też stanowić subsydia do konkretnych dostaw lub usług, umożliwiając nabycie ich ostatecznemu odbiorcy po niższej cenie (lub w ogóle bez odpłatności z jego strony). W tym ostatnim przypadku podlegają podatkowi VAT.
Tego rodzaju dotacje występowały w przypadku KNW. Istniał bezpośredni związek pomiędzy usługami podatnika a otrzymywanymi dotacjami (dotacje były korelatem usług i wypłacano je tylko w razie ich świadczenia; również kwotowo zależały od liczby usług). Wpływ na cenę również był oczywisty: ostateczny odbiorca nie musiał płacić za usługę właśnie z powodu pokrycia jej dotacją. Mimo, że dotacje oczywiście wpływały na działalność przedsiębiorstwa i w sensie ekonomicznym pokrywały część kosztów jego funkcjonowania, przede wszystkim były one związane z ceną. Dlatego też nie można było ich traktować jako pozostających poza podatkiem VAT.
Jeżeli otrzymywana dotacja jest w sposób zindywidualizowany i policzalny związana z ceną danego świadczenia (tj. świadczenie dzięki dotacji ma cenę niższą o konkretną kwotę), taka dotacja podlega VAT. Jeżeli natomiast związek tego rodzaju nie występuje i równocześnie dotacja nie jest elementem wynagrodzenia związanego z danymi dostawami towarów lub usług, wówczas można – i należy – potraktować ją jako płatność niepodlegającą podatkowi VAT.
W sytuacji zatem, gdy podatnik dla konkretnej dostawy towarów lub konkretnego świadczenia usług otrzymuje od innego podmiotu dofinansowanie, np. w postaci dotacji stanowiącej dopłatę do ceny towaru lub usługi – tego rodzaju dofinansowanie stanowi, obok ceny, uzupełniający ją element podstawy opodatkowania z tytułu tej dostawy lub świadczenia. Natomiast dotacje mające na celu dofinansowanie ogólnych kosztów działalności, nie dające się powiązać z konkretnymi czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, a więc nieuzależnione od ilości i wartości dostarczanych towarów lub świadczonych usług, nie stanowią podstawy opodatkowania w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy, a zatem nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Jednocześnie z art. 29a ust. 1 ustawy wynika, że nie ma znaczenia od kogo dostawca towaru lub świadczący usługę otrzymuje zapłatę – czy od nabywcy czy od osoby trzeciej, ważne jest aby było to wynagrodzenie za dane konkretne świadczenie lub za daną konkretną dostawę.
Państwa wątpliwości dotyczą braku opodatkowania dofinansowania otrzymanego od NCBiR, za pośrednictwem Spółki, w związku z realizacją zadań określonych w Projekcie.
W odniesieniu do przedstawionych wątpliwości należy wskazać, że dofinansowanie podlega opodatkowaniu, jeżeli ma bezpośredni związek z ceną towaru/usługi świadczonej przez otrzymującego dotację. W takiej sytuacji przyjmuje się, że dotacja stanowi składnik tej ceny. Innymi słowy dotacja „uzupełnia” podstawę opodatkowania z tytułu dostawy towaru/usługi i jest opodatkowana na takich samych zasadach jak czynność, której dotyczy.
Jak wyżej wykazano, bezpośredni związek dotacji z ceną (a więc cenotwórczy charakter) występuje w przypadku, gdy w sposób precyzyjny można określić jej wpływ na poziom ceny konkretnego towaru/usługi. Jest to możliwe w przypadku, gdy dotację można uznać za „korelat” świadczonej usługi lub dostarczanego towaru, tzn. gdy wypłacana jest tylko w razie świadczenia konkretnych usług lub dostawy konkretnego towaru, kwotowo również zależy od ilości świadczonych usług lub dostarczonych towarów. Także wtedy gdy dopłata ustalana jest jako określony procent poniesionych wydatków (określonej kategorii poniesionych wydatków), ma ona proste przełożenie na cenę świadczenia, gdy powoduje redukcję kwoty należnej od świadczeniobiorcy. W przypadku bowiem nieotrzymania dopłaty, odbiorca usług/towarów musiałby zapłacić cenę wyższą od oferowanej przez świadczeniodawcę, którego koszty (część kosztów) finansowana jest z zewnętrznego źródła.
Otrzymanie dofinansowania (dotacji, dopłaty) nie stanowi samo w sobie żadnej czynności, ani też zdarzenia opodatkowanego. Dotacje (dopłaty) podlegają opodatkowaniu jako składnik ceny czynności, z którą są związane. Dotacje, które stanowią dopłatę do ceny sprzedawanych towarów, czy świadczonych usług, są ściśle związane z daną usługą, czy towarem i podlegają opodatkowaniu.
Z przedstawionych okoliczności sprawy wynika:
Z uwagi na przedstawione okoliczności sprawy, nie można uznać, że dofinansowanie otrzymywane z NCBiR stanowi wynagrodzenie z tytułu dostawy towarów bądź świadczenia usług podlegających opodatkowaniu.
Jak Państwo wskazali, beneficjentami Projektu są uczestnicy konsorcjum. W ramach Projektu będą Państwo wykonywali zadania na własną rzecz, w ramach wdrożenia w działalności niegospodarczej, z tytułu której nie są Państwo podatnikiem VAT.
Wszelkie prawa do wyników Projektu przysługują uczestnikom konsorcjum w proporcji odpowiadającej faktycznemu ich udziałowi w całkowitej kwocie kosztów kwalifikowalnych Projektu. Prawa te nie będą udostępniane nieodpłatnie, w tym nie otrzyma ich NCBiR. Przekazywanie praw do wyników Projektu między Stronami będzie następowało za wynagrodzeniem odpowiadającym wartości rynkowej tych praw na podstawie odrębnej umowy.
Z powyższego wynika, że otrzymane przez Państwa dofinansowanie z NCBiR na realizację badań przemysłowych i prac rozwojowych w ramach realizacji Projektu nie będzie miało wpływu na wysokość i kształtowanie ceny z tytułu ewentualnej sprzedaży praw do wyników Projektu, ponieważ wynagrodzenie za przekazanie praw zostanie ustalone na poziomie cen rynkowych.
W konsekwencji należy uznać, że otrzymywane z Narodowego Centrum Badań i Rozwoju dofinansowanie nie jest dokonywane w celu sfinansowania konkretnej czynności opodatkowanej (np. dopłaty do ceny sprzedaży praw do wyników Projektu). Dofinansowanie od NCBiR nie stanowi wynagrodzenia za świadczone przez Państwa usługi w rozumieniu przepisów ustawy, a jedynie zwrot poniesionych kosztów związanych z realizacją Projektu.
Tym samym dofinansowanie z Narodowego Centrum Badań i Rozwoju jako środki niestanowiące refundacji całości lub części ceny, nie powinny być uwzględniane w podstawie opodatkowania podatkiem od towarów i usług.
Zatem Państwa stanowisko w zakresie braku opodatkowania podatkiem od towarów i usług dofinansowania od NCBiR jest prawidłowe.
W odniesieniu do Państwa wątpliwości, dotyczącej uznania czy przekazanie lub podział praw majątkowych do wyników Projektu za wynagrodzeniem po cenie rynkowej członkom konsorcjum, stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu należy wskazać, że podmioty działające w ramach konsorcjum są odrębnymi podatnikami VAT. Oznacza to, że działając w ramach konsorcjum powinni oni do wzajemnych rozliczeń stosować ogólne reguły wynikające z ustawy o podatku od towarów i usług oraz aktów wykonawczych do niej.
W sytuacji przekazania praw do wyników Stronom konsorcjum w zamian za wynagrodzenie odpowiadające wartości rynkowej tych praw, występują wszystkie elementy czynności opodatkowanej. W tym przypadku występują skonkretyzowane świadczenia na rzecz beneficjenta w zamian za określone wynagrodzenie. Zatem odpłatne przekazanie praw do wyników stanowi świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy.
Ponadto sprzedaż praw do wyników uzyskanych w wyniku realizacji Projektu jest wykorzystywaniem wartości niematerialnych i prawnych do celów zarobkowych. Zatem wypełnia definicję działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy.
W konsekwencji, przekazanie praw majątkowych do rezultatów Projektu Stronom konsorcjum w zamian za wynagrodzenie odpowiadające wartości rynkowej tych praw, stanowi odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy, podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, dla których ustawodawca nie przewidział możliwości zastosowania zwolnienia.
Tym samym Państwa stanowisko w tym zakresie jest prawidłowe.
Przechodząc z kolei do Państwa wątpliwości dotyczących prawa do obniżenia kwoty podatku VAT należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia towarów i/lub usług w związku z realizacją Projektu wskazać należy, że podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
W myśl art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
a) nabycia towarów i usług,
b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
Stosownie do cytowanych wyżej przepisów prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje zarejestrowany czynny podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi.
Przedstawiona zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.
Wyrażoną w cytowanym powyżej art. 86 ust. 1 ustawy generalną zasadę uprawniającą do odliczenia podatku naliczonego, uzupełniają regulacje zawarte w art. 86 ust. 2a-2h ustawy.
Na podstawie art. 86 ust. 2a ustawy:
W przypadku nabycia towarów i usług wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 – w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej podatnika nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego, o której mowa w ust. 2, oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej, zwanym dalej „sposobem określenia proporcji”. Sposób określenia proporcji powinien najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć.
Ponadto, prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje podatnikowi pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno tzw. przesłanek pozytywnych, wskazanych w art. 86 ust. 1 ustawy, jak i niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
W myśl art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy:
Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.
Jak stanowi art. 88 ust. 4 ustawy:
Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.
Zauważyć przy tym należy, że formułując w art. 86 ust. 1 ustawy warunek związku ze sprzedażą opodatkowaną, ustawodawca nie uzależnia prawa do odliczenia od związku zakupu z obecnie wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Wystarczającym jest, że z okoliczności towarzyszących nabyciu towarów lub usług przy uwzględnieniu rodzaju prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej wynika, że zakupy te dokonane są w celu ich wykorzystania w ramach jego działalności opodatkowanej.
W każdym przypadku należy dokonać oceny, czy intencją podatnika wykonującego określone czynności, z którymi łączą się skutki podatkowo-prawne, było wykonywanie czynności opodatkowanych.
Z powołanych powyżej przepisów wynika, że w celu odliczenia podatku naliczonego, w pierwszej kolejności podatnik winien przyporządkować ponoszone wydatki do poszczególnych rodzajów działalności (opodatkowanej, zwolnionej i niepodlegającej opodatkowaniu).
W przypadku zakupów bezpośrednio związanych z działalnością opodatkowaną, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy, przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości. Natomiast w sytuacji, gdy takie przyporządkowanie nie jest możliwe, a wydatki służą zarówno do celów działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, należy ustalić proporcję, o której mowa w art. 86 ust. 2a ustawy.
Z okoliczności sprawy wynika, że będą Państwo ponosili wydatki przy zakupie towarów w związku z realizacją Projektu. W Państwa przypadku wydatek dotyczy zlecenia usługi na montaż urządzeń testowych na badanych obiektach. Faktury dokumentujące nabycie towarów i usług związanych z realizacją umowy z NCBiR będą wystawiane na Państwa.
Wskazali Państwo, że rezultaty projektu wykorzystywane będą do działalności niegospodarczej, gdzie formą wdrożenia jest zastosowanie wyników Projektu w praktyce w działalności statutowej.
Jednak, jak ustalono powyżej, przekazanie posiadanych praw majątkowych do wyników prac B+R będących rezultatem Projektu Stronom konsorcjum za wynagrodzeniem odpowiadającym wartości rynkowej tych praw, stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy wykonywaną w ramach działalności gospodarczej.
Wobec tego, okoliczności przedstawione we wniosku oraz jego uzupełnieniu wskazują, że nabywane towary i usługi w ramach realizacji Projektu będą związane z prowadzoną przez Państwa działalnością niegospodarczą (czynnościami niepodlegającymi VAT) oraz działalnością gospodarczą (czynnościami podlegającymi opodatkowaniu VAT - odpłatnym przekazaniem praw majątkowych do wyników Projektu).
Zatem, w celu odliczenia podatku naliczonego, zobowiązani będą Państwo przyporządkować ponoszone wydatki związane z Projektem do poszczególnych rodzajów działalności (opodatkowanej i niepodlegającej opodatkowaniu). W przypadku zakupów bezpośrednio związanych z czynnościami opodatkowanymi, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy, będzie przysługiwało Państwu prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości.
Jeśli natomiast nie będą Państwo mieli możliwości przyporządkowania kwoty podatku naliczonego z tytułu nabyć związanych z Projektem do czynności podlegających opodatkowaniu oraz niepodlegających opodatkowaniu, będzie Państwu przysługiwało prawo do częściowego odliczenia podatku naliczonego związanego z tymi zakupami. Wysokość kwoty podatku naliczonego do odliczenia należy ustalić w oparciu o sposób określenia proporcji, o którym mowa w art. 86 ust. 2a i następne ustawy o podatku od towarów i usług.
Zatem Państwa stanowisko w zakresie prawa do odliczenia podatku VAT od wydatków związanych z realizacją Projektu jest nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia oraz zdarzenia przyszłego i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Stosownie do art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Zatem należy zaznaczyć, że niniejsza interpretacja nie wywiera skutków prawnych dla pozostałych członków konsorcjum, o których mowa we wniosku.
Zaznacza się także, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swą aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo