Prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z dokonywanych zakupów.
Spółka z o.o. jest czynnym podatnikiem VAT planującym rozpoczęcie działalności gospodarczej o charakterze not for profit. Działalność koncentruje się na łączeniu innowacyjnych podmiotów ze źródłami finansowania z UE oraz wspieraniu rozwoju technologii B+R. Spółka planuje udział w programach ramowych UE w celu budowania wiedzy, kompetencji i know-how. W przyszłości zamierza generować przychody z działalności komercyjnej, świadcząc usługi akceleracji biznesowej, certyfikacji startupów, dostępu do platform technologicznych w modelu SaaS oraz usług matchmakingu. Wydatki obejmują koszty wynajmu biura,…
Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
4 lipca 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 3 lipca 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy prawa do obniżenia podatku VAT należnego o podatek VAT naliczony wynikający z dokonywanych zakupów.
Uzupełnili go Państwo w odpowiedzi na wezwanie pismem z 7 października 2025 r.
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
„(...)” Spółka z o.o. [dalej: „Spółka” lub „Wnioskodawca”] jest czynnym podatnikiem VAT w Polsce. Spółka planuje rozpoczęcie działalności gospodarczej o charakterze not for profit (to jest taka organizacja, która może generować zyski ale nie dystrybuuje ich do udziałowców i przeznacza je na działalność statutową).
Działalność biznesowa Spółki będzie koncentrować się na łączeniu innowacyjnych podmiotów z dostępnymi źródłami finansowania ze środków Komisji Europejskiej oraz na wspieraniu rozwoju nowoczesnych technologii, w szczególności w obszarze innowacji B+R i projektów badawczo-rozwojowych.
Spółka będzie działała w celu osiągania zysku oraz dalszego rozwoju oferowanych produktów i usług. Kluczowym elementem strategii rozwoju Spółki na początkowym etapie jej działalności będzie budowanie wiedzy, kompetencji oraz know-how poprzez uczestnictwo w projektach europejskich.
Spółka planuje udział w programach ramowych Unii Europejskiej, takich jak (...), (...), (...) oraz innych programach, które mogą zostać uruchomione w przyszłości. Spółka zamierza specjalizować się w projektach B+R+I z komponentem finansowania kaskadowego, wykorzystując udział w ww. inicjatywach do wspomnianego rozwijania kompetencji jak i tworzenia innowacyjnych rozwiązań - zarówno w zakresie know-how, jak również produktów informatycznych.
Wnioskodawca zaznacza, że projekty badawczo-rozwojowo-innowacyjne (B+R+I) finansowane przez Komisję Europejską obejmują wyłącznie przedsięwzięcia o wysokim poziomie innowacyjności oraz znacznym ryzyku niepowodzenia. Jednocześnie w przyszłości Spółka przewiduje możliwość generowania przychodów oraz zysku z działalności komercyjnej, przy czym wypracowane środki będą przeznaczane na rozwój jej działalności, tj. realizację jej działalności statutowej (działalność not for profit).
Spółka planuje działać jako biznesowy akcelerator dla małych i średnich przedsiębiorstw w Europie, w szczególności w Europie Środkowej i Wschodniej. Spółka planuje rozwijać się w dziedzinie akceleracji biznesowej oraz wsparcia rozwoju innowacji w sektorze MŚP, opierając się na własnym know-how oraz doświadczeniu zdobytym w ramach projektów badawczo-rozwojowych, w których weźmie udział.
W ramach działalności Spółka planuje uzyskać korzyści biznesowe w dwóch obszarach:
1. Rozwój w dziedzinie wsparcia i akceleracji biznesu oraz funduszy kaskadowych.
W ramach projektów wsparcia Spółka zamierza zdobywać praktyczne doświadczenie w zakresie ubiegania się o finansowanie z programów ramowych UE oraz współpracy przy takich projektach z instytucjami publicznymi. W kolejnej fazie Spółka będzie świadczyć usługi mentoringu biznesowego (akceleracja biznesowa) oraz dystrybucji do startupów i MŚP wcześniej pozyskanego finansowania kaskadowego.
Po zidentyfikowaniu przez Spółkę potrzeb przedsiębiorców z branż innowacyjnych (m.in. trudności w pozyskiwaniu finansowania i inwestorów), Spółka zamierza opracowywać praktyczne rozwiązania komercjalizowane w ramach usług akceleratora biznesowego, mentoringu oraz udostępniania rozwiązań technologicznych.
Dodatkowo, Spółka opracuje kryteria współpracy ze start-upami, umożliwiające weryfikację jakości ich działalności, poziomu innowacyjności oraz wprowadzenie mechanizmu certyfikacji (dalej: „Certyfikat”).
W pierwszej fazie Certyfikaty będą wydawane nieodpłatnie, a po przetestowaniu procesu certyfikacji, Spółka wprowadzi odpłatny model wydawania Certyfikatów w ramach swojej działalności gospodarczej, opodatkowanej VAT.
Usługi opodatkowane VAT, które Spółka zamierza następnie świadczyć to m.in. usługi w ramach tzw. akceleratora biznesu, zarządzanie funduszami kaskadowymi z różnych źródeł (w tym prywatnych korporacji) oraz usługi certyfikacji.
Spółka przewiduje, że powyższe usługi będą świadczone odpłatnie w ramach działalności gospodarczej Spółki, opodatkowanej VAT zgodnie z zasadami dla nich właściwymi.
2. Rozwój technologii - budowa ekosystemów wspierających działalność MŚP.
W ramach niektórych projektów a także wykorzystując środki własne, spółka planuje budowę systemów informatycznych (platform) umożliwiających przedsiębiorcom:
Celem podejmowanych działań w ramach prowadzonych projektów dofinansowanych jest budowa bazy klientów, generowanie przychodów, rozwój marki oraz skalowanie oferowanych usług.
W przyszłości Spółka planuje odpłatne świadczenie usług w modelu SaaS (dla startupów i MŚP), na podstawie licencji bądź sublicencji (dla dużych firm i instytucji publicznych).
Ponadto Spółka zamierza świadczyć usługi matchmakingu dla dużych przedsiębiorstw międzynarodowych, polegające na koordynacji i łączeniu ich z innowacyjnymi małymi firmami technologicznymi.
Spółka będzie:
Wykorzystanie zdobytej wiedzy i doświadczenia.
Uzyskiwane przez Wnioskodawcę doświadczenie w zakresie uzyskiwania dotacji/finansowań i odpowiedniej współpracy z instytucjami w tym zakresie stanowić będzie unikatową wiedzę rynkową, której przedsiębiorcy często poszukują na rynku.
W związku z tym, Spółka planuje agregować zdobywaną wiedzę i doświadczenie oraz wykorzystywać opracowane rozwiązania technologiczne w celu dalszej ich komercjalizacji.
Wnioskodawca wskazuje, że zdobywane doświadczenie w zakresie pozyskiwania finansowania i współpracy z instytucjami finansującymi stanowi unikalne know-how, które będzie w przyszłości komercjalizowane poprzez:
Zakupy dokonywane przez Spółkę.
W związku z realizacją projektów, Spółka będzie dokonywać zakupów towarów i usług, obejmujących:
Planowana działalność opodatkowana Spółki.
Spółka planuje prowadzić działalność opartą na odpłatnym udostępnianiu narzędzi informatycznych oraz produktów typu know-how - głównie w formie licencji, sublicencji w modelu SaaS - związanych z realizacją projektów wsparcia oraz pozyskiwaniem finansowania ze środków Komisji Europejskiej.
Celem Spółki jest osiągnięcie pozycji wiodącego akceleratora biznesowego w Europie Środkowo - Wschodniej, wspierającego rozwój innowacyjnych małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) działających na terenie całej Unii Europejskiej. Spółka planuje rozwijać ten segment jako samodzielny, komercyjny obszar działalności, obejmujący m.in.:
Dodatkowo Spółka zamierza świadczyć usługi matchmakingu i transferu technologii na rzecz dużych międzynarodowych przedsiębiorstw, polegające na koordynacji współpracy oraz łączeniu ich z wyselekcjonowanymi, innowacyjnymi podmiotami z sektora MŚP.
Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu zdarzenia przyszłego
Pytanie nr 1:
Jakie konkretnie wydatki są przedmiotem wniosku (pytania)?
Odpowiedź:
Wydatki będące przedmiotem wniosku/pytania to:
Pytanie nr 2:
Z jakimi czynnościami wykonywanymi przez Państwa ww. wydatki są/będą związane w momencie ich poniesienia:
a) czynnościami opodatkowanymi podatkiem od towarów i usług właściwą stawką podatku,
b) zwolnionymi od podatku od towarów i usług,
c) niepodlegającymi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, w tym czynnościami statutowymi?
Odpowiedź:
Wydatki w momencie ich poniesienia będą wyłącznie związane z przyszłymi czynnościami opodatkowanymi podatkiem od towarów i usług właściwą stawką podatku takimi jak:
Pytanie nr 3:
Jeżeli nabywane towary i usługi będą służyły różnym rodzajom działalności, to czy mają/będą mieli Państwo możliwość bezpośredniego przyporządkowania kwot podatku naliczonego do poszczególnych rodzajów czynności?
Odpowiedź:
Spółka potwierdza, że towary i usługi będą służyły wyłącznie działalności opodatkowanej VAT przyszłej, stąd po stronie Spółki nie wystąpi konieczność bezpośredniego przyporządkowania kwot podatku naliczonego do poszczególnych rodzajów czynności.
Pytanie nr 4:
Czy wydatki ponoszone są/będą wyłącznie w związku z przyszłą działalnością gospodarczą opodatkowaną podatkiem VAT i niekorzystającą ze zwolnienia od podatku?
Odpowiedź:
Spółka potwierdza, że wydatki ponoszone będą wyłącznie w związku z przyszłą działalnością gospodarczą opodatkowaną podatkiem VAT i niekorzystającą ze zwolnienia od podatku. Spółka zaznacza, że przyszła działalność gospodarcza podlegającą opodatkowaniu VAT będzie polegać na:
Spółka zaznacza, że przyszła działalność opodatkowana VAT będzie polegała na odpłatnym udostępnianiu narzędzi informatycznych/produktów (wykorzystujących know-how Spółki) - głównie w formie licencji w modelu SaaS - związanych z realizacją projektów wsparcia oraz pozyskiwaniem finansowania ze środków Komisji Europejskiej do platformy umożliwiającej zainteresowanym podmiotom, np. startupom:
Ponadto w przyszłości w oparciu o swoją wiedzę i doświadczenie Spółka zamierza świadczyć ww. usługi matchmakingu, tj. pośrednictwa w nawiązywaniu kontaktów biznesowych przez duże przedsiębiorstwa międzynarodowe z innowacyjnymi małymi firmami technologicznymi, które to małe firmy mogłyby pozyskać wsparcie od dużych przedsiębiorstw w zakresie komercjalizacji swoich innowacyjnych usług/produktów a z kolei duże przedsiębiorstwa w ten sposób zapewniać sobie będą dostęp do innowacji.
Dodatkowo w przyszłości, Spółka opracuje kryteria współpracy ze startupami, umożliwiające weryfikację jakości ich działalności, poziomu innowacyjności oraz wprowadzenie mechanizmu certyfikacji tak by jak najlepiej pomóc startupom w uzyskiwaniu dotacji/finansowania (dalej: „Certyfikat”).
W pierwszej fazie Certyfikaty będą wydawane nieodpłatnie, a po przetestowaniu procesu certyfikacji, Spółka wprowadzi odpłatny model wydawania Certyfikatów w ramach swojej działalności gospodarczej, opodatkowanej VAT.
Pytanie nr 5:
Czy wydatki są/będą ponoszone również w związku z bieżącą działalnością gospodarczą Spółki? Jaka to jest działalność?
Odpowiedź:
Wydatki nie będą ponoszone w związku z bieżącą działalnością gospodarczą Spółki.
Pytanie nr 6:
Jaka jest/będzie początkowa działalność gospodarcza Spółki o charakterze not for profit?
Odpowiedź:
Początkowa działalność gospodarcza Spółki o charakterze not for profit, będzie polegała na udziale w programach ramowych Unii Europejskiej, takich jak (...), (...), (...) głównie w celu zdobycia doświadczenia i wiedzy w zakresie zarządzania dotacjami/finansowaniami oraz współpracy przy takich projektach z instytucjami publicznymi. Uzyskane doświadczenie i wiedzą Spółka planuje wykorzystać w przyszłości na potrzeby realizacji działalności opodatkowanej VAT wskazanej w pkt 4.
W związku realizowaną działalnością not for profit Spółka nie będzie wykonywała czynności podlegających opodatkowaniu VAT, zwolnieniu z VAT czy też niepodlegających opodatkowaniu VAT.
Pytanie nr 7:
Czy w momencie poniesienia wydatków Spółka nie będzie wykonywać żadnych czynności opodatkowanych, zwolnionych i niepodlegających opodatkowaniu (w tym czynności statutowych)?
Odpowiedź:
W momencie poniesienia wydatków Spółka nie będzie wykonywać czynności opodatkowanych VAT, zwolnionych z VAT i niepodlegających opodatkowaniu VAT.
Pytanie nr 8:
Kiedy zamierzają Państwo rozpocząć wykonywanie usług komercyjnych, o których mowa we wniosku?
Odpowiedź:
Spółka planuje rozpocząć wykonywanie usług komercyjnych po zebraniu odpowiedniego doświadczenia w zakresie uzyskiwania dotacji/finansowań i odpowiedniej współpracy z instytucjami. Przewiduje się, że rozpocznie tego rodzaju działalność w 2028 roku.
Pytanie nr 9:
Jeśli przedmiotem wniosku są wydatki ponoszone z udziałem w programach Unii Europejskiej, proszę wskazać odrębnie do każdego z projektów:
Spółka zaznacza, że w chwili obecnej nie otrzymała jeszcze finansowania, jednak ubiega się o dofinasowanie projektu w ramach Horizon Europa, finansowanego bezpośrednio przez Komisję Europejską. Spółka będzie członkiem międzynarodowego konsorcjum powołanego do realizacji innowacyjnego projektu.
Zakładając, że Spółka uzyska dofinansowanie:
a) W jakich konkretnie projektach będą Państwo brali udział?
Horizon Europa
b) Jakie konkretnie wydatki będą Państwo ponosić w związku z projektem?
Wymienione w pkt 1
c) Jakie czynności/usługi/dostawę towaru w ramach realizowanego projektu będą Państwo świadczyli na rzecz odbiorców?
Program akceleracji innowacyjnych technologii na obszarze UE.
d) Na czyją rzecz będą Państwo świadczyli ww. czynności/usługi/dostawę towarów?
Jako członek międzynarodowego konsorcjum projekt realizowany będzie na rzecz rozwoju innowacyjnej technologii w Europie. Nie będzie pojedynczego odbiorcy ww. czynności. Odbiorcami realizowanych przez Spółkę czynności będą dopiero podmioty, które zakupią rozwiązania/usługi oferowane przez Spółkę w ramach przyszłych dokonywanych przez Spółkę czynności podlegający opodatkowaniu VAT.
e) Do jakich czynności będą Państwo wykorzystywali towary i usługi nabywane w związku z realizacją konkretnego projektu, tj. czy do czynności:
- opodatkowanych podatkiem od towarów i usług,
Towary i usługi nabywane w związku z realizacją projektu będą służyły zdobyciu wiedzy i doświadczenia w obszarze innowacji, co w przyszłości pozwoli Spółce na świadczenie usług wymienionych w pkt 2 dla sektora objętego projektem (sektor energetyczny).
- zwolnionych od podatku od towarów i usług,
Nie dotyczy.
- niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (w tym czynności statutowych)?
Nie dotyczy.
Odpowiedzi proszę udzielić uwzględniając fakt, czy ich wykorzystanie przekłada się na obszar działalności opodatkowanej podatkiem VAT, oraz/lub działalności zwolnionej od podatku VAT, oraz/lub działalności niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT;
f) Jeżeli towary i usługi nabywane w związku z realizacją projektu będą służyły różnym rodzajom działalności, to czy będą mieli Państwo możliwość przyporządkowania całości kwot podatku naliczonego do poszczególnych rodzajów czynności?
Nie dotyczy.
Dodatkowo Spółka zaznacza, że wydatki ponoszone w związku z realizacją projektów innowacyjnych, które przekładają się na przyszłą sprzedaż opodatkowaną VAT, powinny co do zasady uprawniać Spółkę do odliczenia podatku VAT naliczonego.
Ponadto Spółka zaznacza, że niniejsze zdarzenie nie ma charakteru hipotetycznego, ponieważ na etapie składania wniosku o projekt konieczne jest wskazanie planowanego budżetu. W związku z tym powstaje pytanie, czy we wniosku należy wykazywać koszty w kwotach netto, czy brutto - w zależności od tego, czy Spółce przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT.
Pytanie
Czy w związku z planowaną działalnością Spółki, Wnioskodawcy będzie przysługiwać prawo do obniżenia podatku VAT należnego o podatek VAT naliczony wynikający z dokonywanych zakupów?
Państwa stanowisko w sprawie
W związku z planowaną działalnością Spółki, Wnioskodawcy będzie przysługiwać prawo do obniżenia podatku VAT należnego o podatek VAT naliczony wynikający z dokonywanych zakupów.
Uzasadnienie.
Uwagi ogólne.
Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 361 ze zm.; dalej: „ustawa o VAT”) w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Z kolei w świetle art. 15 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Zgodnie więc z generalną zasadą, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje więc, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje zarejestrowany, czynny podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.
Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest więc związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi, a także niezaistnienie przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy o VAT.
Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które są wykorzystywane do wykonywania czynności zwolnionych od podatku oraz niepodlegających opodatkowaniu.
Powołane wyżej przepisy ustawy o VAT dotyczące prawa do odliczenia podatku naliczonego, stanowią implementację przepisów wspólnotowych odnoszących się do tego zagadnienia.
Podstawowym aktem określającym ramy prawne opodatkowania podatkiem od wartości dodanej jest Dyrektywa Rady 2006/112/WE z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 str. 1 ze zm.; dalej jako: „Dyrektywa VAT”).
Dyrektywa VAT jako fundamentalną cechę podatku od wartości dodanej wskazuje zasadę neutralności podatku. Cechą podatku od wartości dodanej, wynikającą z art. 1 ust. 2 Dyrektywy VAT, jest faktyczne obciążenie ciężarem podatku od wartości dodanej jedynie konsumpcji towarów i usług.
Z treści tego przepisu należy wnioskować, że podatek ten nie powinien obciążać podmiotów biorących udział w obrocie towarami i usługami, niebędących ich ostatecznymi odbiorcami.
Należy jednak zwrócić uwagę, że zgodnie z postanowieniami art. 1 ust. 2 Dyrektywy VAT, podatek powinien być naliczany na wszystkich stadiach obrotu, z etapem sprzedaży detalicznej włącznie.
Mechanizmem zapewniającym obciążenie podatkiem wyłącznie ostatecznych odbiorców towarów i usług, przy jednoczesnym naliczaniu podatku na każdym etapie obrotu, jest prawo do odliczenia od podatku należnego podatku zapłaconego przy nabyciu towarów i usług. Ograniczenie prawa do odliczenia podatku przez podatnika, podobnie jak wszelkie odstępstwa od zasady powszechności opodatkowania, powinny mieć charakter wyjątkowy i mogą być wprowadzane jedynie na podstawie wyraźnych przepisów prawa.
Podatnik musi mieć zapewnioną możliwość odzyskania podatku naliczonego związanego ze swoją działalnością opodatkowaną. Wszelkie korzystne dla podatnika konsekwencje wynikające z koncepcji neutralności podatku, są traktowane w doktrynie wspólnego systemu VAT, jako fundamentalne prawo podatnika, nie zaś jako jego przywilej.
Zgodnie z art. 168 Dyrektywy VAT, jeżeli towary i usługi wykorzystywane są na potrzeby opodatkowanych transakcji podatnika, podatnik jest uprawniony, w państwie członkowskim, w którym dokonuje tych transakcji, do odliczenia następujących kwot od kwoty VAT, którą jest zobowiązany zapłacić:
a) VAT należnego lub zapłaconego w tym państwie członkowskim od towarów i usług, które zostały mu dostarczone lub które mają być mu dostarczone przez innego podatnika;
b) VAT należnego od transakcji uznanych za dostawy towarów i świadczenie usług zgodnie z art. 18 lit. a) i art. 27;
c) VAT należnego od wewnątrzwspólnotowych nabyć towarów zgodnie z art. 2 ust. 1 lit. b) pkt (i);
d) VAT należnego od transakcji uznanych za wewnątrzwspólnotowe nabycia towarów zgodnie z art. 21 i 22;
e) VAT należnego lub zapłaconego z tytułu importu towarów na terytorium tego państwa członkowskiego.
Mając na uwadze treść przedstawionego zdarzenia przyszłego, a także regulacje wynikające z ustawy o VAT oraz Dyrektywy VAT, w pierwszej kolejności należy stwierdzić, że nie ulega wątpliwości status Spółki jako podatnika, w rozumieniu art. 15 ustawy o VAT.
Spółka jest bowiem osobą prawną wykonującą samodzielnie działalność gospodarczą.
Ponadto, w ramach niniejszego zdarzenia przyszłego nie zostaną spełnione negatywne przesłanki, ograniczające prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego, o których mowa w art. 88 ustawy o VAT.
W związku z tym, szerszego omówienia będzie wymagać wyłącznie kwestia związku towarów i usług, które Spółka planuje nabywać (zakupów Spółki), z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi.
Związek dokonywanych zakupów z działalnością podatnika.
W świetle omówionych przepisów ustawy o VAT oraz Dyrektywy VAT, odliczenie podatku VAT z tytułu nabycia towarów i usług możliwe jest w przypadku, gdy pomiędzy tymi zakupami a działalnością opodatkowaną istnieje powiązanie.
Związek dokonywanych zakupów z działalnością podatnika może mieć charakter bezpośredni lub pośredni.
O bezpośrednim związku dokonywanych zakupów z działalnością gospodarczą można mówić wówczas, gdy nabywane towary służą, np. dalszej odsprzedaży - towary handlowe lub też nabywane towary i usługi są niezbędne do wytworzenia towarów lub usług, będących przedmiotem dostawy; bezpośrednio więc wiążą się z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez podatnika.
O pośrednim związku dokonanych zakupów z działalnością podatnika można mówić wówczas, gdy zakup towarów i usług nie przyczynia się bezpośrednio do uzyskania przychodu przez podatnika, np. poprzez ich odsprzedaż, lecz poprzez wpływ na ogólne funkcjonowanie przedsiębiorstwa jako całości, przyczynia się do generowania przez dany podmiot obrotów.
Aby jednak można było wskazać, że określone zakupy mają chociażby pośredni związek z działalnością, istnieć musi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy dokonanymi zakupami towarów i usług, a powstaniem obrotu.
Wymóg zachowania związku zakupów z działalnością opodatkowaną, akcentowany jest w orzecznictwie Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej („TSUE”). W orzeczeniu z 6 kwietnia 1995 r. (w sprawie C-4/94, BLP Group plc v. Commissioners of Customs & Excise) TSUE stwierdził, że powstanie prawa do odliczenia podatku jest uzależnione od bezpośredniego i niezwłocznego związku z transakcjami opodatkowanymi.
Co jednak istotne, prawo do odliczenia przysługuje podatnikom również w przypadku braku bezpośredniego i ścisłego związku pomiędzy określonym zakupem, a transakcją objętą podatnikiem należnym. Przykładowo, jak zauważył TSUE w wyroku z 14 września 2017 r. w sprawie C‑132/16, „Prawo do odliczenia zostaje jednak również przyznane podatnikowi nawet w przypadku braku bezpośredniego i ścisłego związku pomiędzy konkretną transakcją powodującą naliczenie podatku a jedną transakcją objętą podatkiem należnym lub większą liczbą takich transakcji, które dają prawo do odliczenia, gdy koszty omawianych usług należą do kosztów ogólnych podatnika i jako takie stanowią elementy składowe ceny dostarczanych przez niego towarów lub świadczonych przez niego usług. Koszty te zachowują bowiem bezpośredni i ścisły związek z całą działalnością gospodarczą podatnika”.
Warty odnotowania jest również wyrok TSUE z 22 października 2015 r. w sprawie C-126/14. W wyroku tym TSUE stwierdził, że „Artykuł 168 dyrektywy Rady 2006/112/WE z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej należy interpretować w ten sposób, że w okolicznościach takich jak w postępowaniu głównym przepis ten przyznaje podatnikowi prawo 4994 w celu prowadzenia przewidzianej działalności gospodarczej związanej z turystyką na obszarach wiejskich i turystyką rekreacyjną, które to dobra, po pierwsze, są bezpośrednio przeznaczone do nieodpłatnego użytku publicznego, i po drugie, mogą umożliwić przeprowadzanie transakcji opodatkowanych, o ile istnieje bezpośredni i ścisły związek pomiędzy wydatkami związanymi z transakcjami powodującymi naliczenie podatku a transakcją lub kilkoma transakcjami objętymi podatkiem należnym, które rodzą prawo do odliczenia, bądź z całością działalności gospodarczej podatnika, co powinien zbadać sąd odsyłający na podstawie obiektywnych dowodów.”.
Zamiar wykorzystania nabytych towarów i usług, a prawo do odliczenia - orzecznictwo TSUE.
TSUE wielokrotnie stwierdzał, iż prawo do odliczenia zostało wprowadzone, aby całkowicie uwolnić przedsiębiorcę od kosztów podatku VAT zapłaconego lub podlegającego zapłacie w toku jego działalności gospodarczej. Wspólny system podatku od wartości dodanej konsekwentnie zapewnia, że każda działalność gospodarcza, niezależnie od jej celu i efektu, pod warunkiem, że sama podlega VAT, jest opodatkowana w sposób całkowicie neutralny.
Potwierdzeniem powyżej przedstawionej linii orzecznictwa jest m.in. wyrok TSUE z 14 lutego 1985 r. w sprawie C-268/83 D. A. Rompelman i E. A. Rompelman-Van Deelen, z którego wynika, że regulacja dotycząca odliczenia, ma za cel całkowicie odciążyć podmiot podlegający opodatkowaniu VAT od podatku od wartości dodanej, który jest winien zapłacić w związku ze swoją działalnością gospodarczą. Wspólny system wartości dodanej zapewnia, że obciążenie podatkiem VAT jest całkowicie neutralne wobec każdego przedsiębiorstwa, niezależnie od celów i wyników przedsiębiorstwa, pod warunkiem, że takie przedsiębiorstwo samo w sobie podlega opodatkowaniu VAT.
W tym miejscu warto wspomnieć również o wyroku TSUE z 15 stycznia 1998 r. w sprawie C-37/95 pomiędzy Państwem Belgijskim a Ghent Coal Terminal NV, w którym Trybunał stwierdził (odwołując się do zasady neutralności podatku VAT), że w sytuacji kiedy nabycie towarów i usług zostało poczynione z zamiarem wykorzystania ich do działalności opodatkowanej, ale z powodów pozostających poza kontrolą podatnika, nie wykorzystał on nabytych towarów i usług w prowadzeniu tej działalności, prawo podatnika do odliczenia podatku VAT zostaje zachowane. W świetle powołanego wyroku należy stwierdzić, że w przypadku, gdy zakup danego towaru przez wnioskodawcę jest dokonany z zamiarem wykorzystania tego towaru do działalności opodatkowanej podatkiem od towarów i usług, to pomimo utraty danego towaru z przyczyn niezależnych, tj. w sposób niezawiniony, czy jak to ujął Trybunał - „z powodów pozostających poza kontrolą podatnika”, jego prawo do odliczenia w związku z nabyciem tego towaru zostaje zachowane.
Co więcej, zgodnie z orzecznictwem TSUE zasada neutralności VAT w odniesieniu do obciążenia finansowego przedsiębiorstwa wymaga, by ponoszenie pierwszych kosztów inwestycyjnych na potrzeby i na cele przedsiębiorstwa było uznawane za działalność gospodarczą, a z zasadą tą byłoby sprzeczne, gdyby działania te rozpoczynały się dopiero w chwili, gdy powstaje dochód podlegający opodatkowaniu. Do takich wniosków TSUE doszedł w wyroku z 21 marca 2000 r. w sprawach połączonych C-110/98 do C-147/98 Gabalfrisa SL i in. przeciwko Agencia Estatal de Administración Tributaria (AEAT). W wyroku tym trybunał zauważył również, że inna interpretacja zagrażałaby obciążeniem przedsiębiorcy kosztem VAT w ramach jego działalności gospodarczej, uniemożliwiając mu odliczenie tego podatku, i dokonywałaby arbitralnego rozróżnienia między wydatkami inwestycyjnymi dokonanymi na potrzeby przedsiębiorstwa w zależności od tego, czy są one dokonywane przed faktycznym jej rozpoczęciem czy w trakcie jej prowadzenia.
Powyższa argumentacja została uzupełniona w licznych orzeczeniach TSUE, m.in. w wyroku z 29 lutego 1996 r. w sprawie C-110/94 Intercommunale voor zeewaterontzilting (INZO), w którym TSUE stwierdził, że powstałe już prawo do odliczenia trwa, nawet jeżeli planowana działalność gospodarcza nie została później zrealizowana, a co za tym idzie, nie zaowocowała transakcjami podlegającymi opodatkowaniu.
W tym kontekście warty odnotowania jest również wyrok TSUE z 17 października 2018 r. w sprawie C-249/17 (Ryanair Ltd), w którym trybunał rozstrzygał o prawie do pełnego odliczenia VAT naliczonego w związku z wydatkami dotyczącymi usług doradczych, poniesionymi w ramach formalnej oferty nabycia, mimo iż ta transakcja nie została zrealizowana. TSUE uznał, że zasada neutralności VAT wymaga, aby ponoszenie kosztów inwestycyjnych było traktowane jako działalność gospodarcza.
Co istotne w kontekście analizowanego stanu faktycznego - na zakres prawa do odliczenia nie ma wpływu sposób finansowania określonych zakupów. Jak zauważył TSUE w wyroku z 16 września 2021 r. w sprawie C-21/20: „sposób finansowania takich zakupów - czy to z dochodów pochodzących z działalności gospodarczej, czy z subwencji otrzymywanych z budżetu państwa - nie ma znaczenia dla ustalenia prawa do odliczenia.” Wskazane orzeczenie TSUE znajduje pełne zastosowanie w odniesieniu do sytuacji Spółki. Fakt, że część wydatków została sfinansowana ze środków publicznych, nie może prowadzić do ograniczenia prawa do odliczenia podatku naliczonego, o ile spełnione są pozostałe przesłanki wynikające z przepisów ustawy o VAT, w szczególności istnienie związku danego zakupu z wykonywaniem czynności opodatkowanych. Powyższe stanowisko TSUE potwierdza, że w świetle prawa unijnego sposób finansowania nie może sam w sobie stanowić podstawy do kwestionowania prawa do odliczenia podatku VAT lub odroczenia odliczenia VAT.
Prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego przez Spółkę.
Jak wynika z treści opisanego zdarzenia przyszłego, wszystkie dokonywane przez Spółkę zakupy będą związane z prowadzoną przez Spółkę działalnością gospodarczą.
Z jednej bowiem strony, ponoszone wydatki mają na dalszym etapie rozwoju Spółki służyć bezpośrednio działalności opodatkowanej w postaci m.in.:
Spółka przewiduje, że powyższe usługi będą świadczone odpłatnie w ramach działalności gospodarczej Spółki, opodatkowanej VAT zgodnie z zasadami dla nich właściwymi.
Z drugiej strony, już na początkowym etapie działalności Spółki ponoszone przez Spółkę wydatki będą niezbędne do podjęcia działań, które w przyszłości mają skutkować dokonywaniem czynności opodatkowanych.
Spółka bowiem na początkowym etapie swojej działalności będzie budować wiedzę, kompetencję oraz know-how poprzez dokonywania zakupów finansowanych w ramach uczestnictwa w projektach europejskich, które będą niezbędne do dokonywania w przyszłości czynności opodatkowanych. Co więcej, zdobyta w ten sposób wiarygodność i rozpoznawalność będzie warunkiem koniecznym do prowadzenia działalności w warunkach komercyjnych. Stąd wydatki ponoszone na początkowym etapie działalności należy uznać za pozostające w związku z planowaną działalnością opodatkowaną.
Podsumowując, w ramach opracowanej przez Spółkę strategii, na początkowym etapie rozwoju Spółki konieczne będzie:
Spółka przewiduje, że na początkowym etapie działalności również będzie dokonywana incydentalna sprzedaż opodatkowana, np. rozwijanych narzędzi i technologii (w mniejszej skali). Spółka zaznacza, że od pierwszego zakupu wszystkie wydatki dokonywane będą na cele działalności opodatkowanej w przyszłości. Od początku działalności Spółki, wyłączną intencją nabycia wszystkich towarów i usług będzie wykonywanie czynności opodatkowanych.
Z uwagi na opisaną relację pomiędzy opisanymi w ramach zdarzenia przyszłego zakupami, a przedstawioną strategią rozwoju, w ocenie Spółki dokonywane zakupy związane będą z czynnościami opodatkowanymi od początku działalności Spółki.
Spółka od początku swojego funkcjonowania będzie więc działała w celu osiągania zysku (komercyjnie), a podejmowane działania realizowane będą w związku z dokonywanymi w przyszłości czynnościami opodatkowanymi.
Co więcej, w ocenie Wnioskodawcy sprzeczne z zasadą neutralności byłoby zawieszenie prawa Spółki do odliczania podatku VAT naliczonego do momentu powstania dochodu podlegającego opodatkowaniu, co jednoznacznie potwierdza dotychczasowe orzecznictwo TSUE (np. w sprawach połączonych C-110/98 do C-147/98).
W konsekwencji, Spółce będzie przysługiwać prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego od początku działalności Spółki.
W niniejszej sprawie nie ma znaczenia wykorzystanie wygenerowanego przez Spółkę zysku na działalność statutową. Przepisy ustawy o VAT oraz Dyrektywy VAT nie uzależniają bowiem przysługującego podatnikowi prawa do odliczenia od sposobu spożytkowania wygenerowanych zysków.
Spółka pragnie również podkreślić, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i TSUE nie budzi wątpliwości, że budowa wizerunku, w sferze działalności typowego przedsiębiorcy jest zaliczana do kosztów ogólnych prowadzonej działalności gospodarczej, które to koszty, choć niezwiązane bezpośrednio z konkretnymi czynnościami opodatkowanymi, generują prawo do odliczenia VAT (vide wyroki NSA z 28 czerwca 2016 r. sygn. akt I FSK 59/15; z 13 czerwca 2018 r. sygn. akt I FSK 1420/16, z 10 września 2019 r. sygn. I FSK 1024/17; wyrok Trybunału w sprawie C- 126/14, C-132/16).
Koszty te mogą być bowiem kwalifikowane jako koszty o charakterze marketingowym.
Co istotne - Spółka pragnie podkreślić, że jej działalność na początkowym etapie nie będzie się ograniczać jedynie do budowania wizerunku, czy bazy klientów, a w przeważającym stopniu skupiać się będzie na opracowaniu technologii w postaci narzędzi informatycznych oraz projektowaniu narzędzi informatycznych, które w przyszłości będą podlegały odsprzedaży (głównie w formie licencji, sublicencji w modelu SaaS).
Działalność Spółki na początkowym etapie będzie miała również charakter operacyjny, budowania know-how i wykraczać będzie poza działania związane wyłącznie z budowaniem wizerunku.
Nie będzie w tym zakresie znaczenia miało to w jakim stopniu wydatki te przełożą się na działalność opodatkowaną (czego Spółka jako rozpoczynający działalność podmiot nie jest w stanie przewidzieć) tylko istotny w tym zakresie jest fakt, że od samego początku działalności Spółki wydatki te będą ponoszone w bezpośrednim zamiarze wykorzystania ich w działalności opodatkowanej VAT.
Wyłącznym zamiarem Spółki jest i będzie wykorzystanie nabytych towarów i usług do działalności opodatkowanej podatkiem od towarów i usług. Ewentualne ryzyko niepowodzenia, jak wynika z orzecznictwa TSUE, nie ogranicza prawa Spółki do odliczenia podatku VAT naliczonego.
Mając powyższe na uwadze, Wnioskodawca stoi na stanowisku, że Spółce będzie przysługiwać prawo do obniżenia podatku VAT należnego o podatek VAT naliczony wynikający z dokonywanych zakupów bez względu na źródło ich finansowania, od pierwszego dnia działalności Spółki.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej ustawą, zgodnie z którym:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Stosownie do art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
a) nabycia towarów i usług,
b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
Z treści art. 86 ustawy, wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Przedstawiona zasada wyklucza możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z usługami i towarami, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.
Podkreślić należy, że ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Jedno z takich ograniczeń zostało wskazane w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy, zgodnie z którym:
Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku, gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.
Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wskazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.
Jak stanowi art. 88 ust. 4 ustawy:
Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.
Zgodnie z powyższą regulacją, z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni.
Podkreślić należy, że aby podmiot mógł skorzystać z prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony związany z dokonanym nabyciem towarów i usług, w pierwszej kolejności powinien spełnić przesłanki umożliwiające uznanie go - dla tej czynności - za podatnika podatku od towarów i usług, działającego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Jak wynika z przepisu art. 86 ust. 1 ustawy, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi.
Podatnik posiada prawo do odliczenia podatku naliczonego pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno tzw. przesłanek pozytywnych, to jest m.in. tego, że zakupy są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy.
Z opisu sprawy wynika, że Spółka jest czynnym podatnikiem VAT w Polsce. Spółka planuje rozpoczęcie działalności gospodarczej o charakterze not for profit (to jest taka organizacja, która może generować zyski ale nie dystrybuuje ich do udziałowców i przeznacza je na działalność statutową). Działalność biznesowa Spółki będzie koncentrować się na łączeniu innowacyjnych podmiotów z dostępnymi źródłami finansowania ze środków Komisji Europejskiej oraz na wspieraniu rozwoju nowoczesnych technologii, w szczególności w obszarze innowacji B+R i projektów badawczo-rozwojowych. Spółka będzie działała w celu osiągania zysku oraz dalszego rozwoju oferowanych produktów i usług. Kluczowym elementem strategii rozwoju Spółki na początkowym etapie jej działalności będzie budowanie wiedzy, kompetencji oraz know-how poprzez uczestnictwo w projektach europejskich. Spółka planuje udział w programach ramowych Unii Europejskiej, takich jak (...), (...), (...) oraz innych programach, które mogą zostać uruchomione w przyszłości.
Spółka zamierza specjalizować się w projektach B+R+I z komponentem finansowania kaskadowego, wykorzystując udział w ww. inicjatywach do wspomnianego rozwijania kompetencji, jak i tworzenia innowacyjnych rozwiązań - zarówno w zakresie know-how, jak również produktów informatycznych. W przyszłości Spółka przewiduje możliwość generowania przychodów oraz zysku z działalności komercyjnej, przy czym wypracowane środki będą przeznaczane na rozwój jej działalności, tj. realizację jej działalności statutowej (działalność not for profit). Spółka planuje działać jako biznesowy akcelerator dla małych i średnich przedsiębiorstw w Europie, w szczególności w Europie Środkowej i Wschodniej. Spółka planuje rozwijać się w dziedzinie akceleracji biznesowej oraz wsparcia rozwoju innowacji w sektorze MŚP, opierając się na własnym know-how oraz doświadczeniu zdobytym w ramach projektów badawczo-rozwojowych, w których weźmie udział.
W ramach projektów wsparcia Spółka zamierza zdobywać praktyczne doświadczenie w zakresie ubiegania się o finansowanie z programów ramowych UE oraz współpracy przy takich projektach z instytucjami publicznymi. W kolejnej fazie Spółka będzie świadczyć usługi mentoringu biznesowego (akceleracja biznesowa) oraz dystrybucji do startupów i MŚP wcześniej pozyskanego finansowania kaskadowego. Po zidentyfikowaniu przez Spółkę potrzeb przedsiębiorców z branż innowacyjnych (m.in. trudności w pozyskiwaniu finansowania i inwestorów), Spółka zamierza opracowywać praktyczne rozwiązania komercjalizowane w ramach usług akceleratora biznesowego, mentoringu oraz udostępniania rozwiązań technologicznych. Dodatkowo, Spółka opracuje kryteria współpracy ze start-upami, umożliwiające weryfikację jakości ich działalności, poziomu innowacyjności oraz wprowadzenie mechanizmu certyfikacji. W pierwszej fazie Certyfikaty będą wydawane nieodpłatnie, a po przetestowaniu procesu certyfikacji, Spółka wprowadzi odpłatny model wydawania Certyfikatów w ramach swojej działalności gospodarczej, opodatkowanej VAT. Usługi opodatkowane VAT, które Spółka zamierza następnie świadczyć to m.in. usługi w ramach tzw. akceleratora biznesu, zarządzanie funduszami kaskadowymi z różnych źródeł (w tym prywatnych korporacji) oraz usługi certyfikacji. Spółka przewiduje, że powyższe usługi będą świadczone odpłatnie w ramach działalności gospodarczej Spółki, opodatkowanej VAT zgodnie z zasadami dla nich właściwymi.
W przyszłości Spółka planuje odpłatne świadczenie usług w modelu SaaS (dla startupów i MŚP), na podstawie licencji bądź sublicencji (dla dużych firm i instytucji publicznych). Ponadto Spółka zamierza świadczyć usługi matchmakingu dla dużych przedsiębiorstw międzynarodowych, polegające na koordynacji i łączeniu ich z innowacyjnymi małymi firmami technologicznymi.
Uzyskiwane przez Spółkę doświadczenie w zakresie uzyskiwania dotacji/finansowań i odpowiedniej współpracy z instytucjami w tym zakresie stanowić będzie unikatową wiedzę rynkową, której przedsiębiorcy często poszukują na rynku. W związku z tym, Spółka planuje agregować zdobywaną wiedzę i doświadczenie oraz wykorzystywać opracowane rozwiązania technologiczne w celu dalszej ich komercjalizacji.
Spółka planuje prowadzić działalność opartą na odpłatnym udostępnianiu narzędzi informatycznych oraz produktów typu know-how - głównie w formie licencji, sublicencji w modelu SaaS - związanych z realizacją projektów wsparcia oraz pozyskiwaniem finansowania ze środków Komisji Europejskiej.
Dodatkowo Spółka zamierza świadczyć usługi matchmakingu i transferu technologii na rzecz dużych międzynarodowych przedsiębiorstw, polegające na koordynacji współpracy oraz łączeniu ich z wyselekcjonowanymi, innowacyjnymi podmiotami z sektora MŚP.
Państwa wątpliwości dotyczą, kwestii czy w związku z planowaną opodatkowaną działalnością Spółki, będzie przysługiwać Państwu prawo do obniżenia podatku VAT należnego o podatek VAT naliczony wynikający z dokonywanych zakupów.
Jak wskazano powyżej, najistotniejszym warunkiem umożliwiającym czynnemu podatnikowi VAT realizację prawa do odliczenia, jest związek dokonanych zakupów z wykonywaniem czynności opodatkowanych. Jednocześnie oceny, czy związek ten istnieje lub będzie istniał w przyszłości, należy dokonać w momencie realizowania zakupów, zgodnie z zasadą niezwłocznego odliczenia podatku naliczonego. Zasada ta wyraża się tym, że podatnik - aby skorzystać z prawa do odliczenia podatku naliczonego - nie musi czekać aż nabyty towar lub usługa zostaną odsprzedane lub efektywnie wykorzystane na potrzeby działalności opodatkowanej.
W każdym przypadku należy dokonać oceny, czy intencją podatnika wykonującego określone czynności, z którymi łączą się skutki podatkowo-prawne, było wykonywanie czynności opodatkowanych. Zatem niezwykle istotny jest charakter związku występującego między zakupami, a prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą. Związek ten może mieć charakter bezpośredni lub pośredni.
O związku bezpośrednim dokonywanych zakupów z działalnością gospodarczą można mówić wówczas, gdy nabywane towary lub usługi służą np. dalszej odsprzedaży lub też są niezbędne do wytworzenia towarów lub wykonania usług będących przedmiotem sprzedaży. Bezpośrednio więc wiążą się z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez podatnika.
Natomiast o związku pośrednim można mówić wówczas, gdy ponoszone wydatki wiążą się z całokształtem funkcjonowania firmy (przedsiębiorstwa) - mają pośredni związek z działalnością gospodarczą, a tym samym z osiąganymi przez podatnika przychodami. Aby jednak można było wskazać, iż określone zakupy mają chociażby pośredni związek z działalnością, istnieć musi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy dokonanymi zakupami towarów i usług a powstaniem obrotu. O pośrednim związku dokonanych zakupów z działalnością podatnika można mówić wówczas, gdy zakup towarów i usług nie przyczynia się bezpośrednio do obrotu osiąganego przez podatnika, np. poprzez odsprzedaż, lecz poprzez wpływ na ogólne funkcjonowanie przedsiębiorstwa jako całości.
Aby jednak można było wskazać, że określone zakupy mają chociażby pośredni związek z działalnością podmiotu, istnieć musi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy dokonanymi zakupami towarów i usług, a powstaniem obrotu. O pośrednim związku dokonanych zakupów z działalnością podatnika można mówić wówczas, gdy zakup towarów i usług nie przyczynia się bezpośrednio do uzyskania obrotu przez podatnika, np. poprzez ich odsprzedaż, lecz poprzez wpływ na ogólne funkcjonowanie przedsiębiorstwa jako całości, przyczynia się do generowania przez podmiot obrotu.
Powyższe regulacje oznaczają, że aby stwierdzić, czy podatnikowi podatku od towarów i usług przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony, należy zbadać wyłącznie związek ponoszonych wydatków z wykonywanymi przez podatnika czynnościami opodatkowanymi, przy czym związek ten musi mieć charakter niewątpliwy, lecz niekoniecznie bezpośredni. Podatnik musi jednak wykazać związek zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi, tzn. których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).
Istnienie związku między nabywanymi towarami i usługami a transakcjami opodatkowanymi podatnika jest traktowane jako niezbędny wymóg powstania prawa do odliczenia podatku również w Dyrektywie 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 z 11 grudnia 2006 r. str. 1 ze zm.). Powyższe stanowisko znajduje również potwierdzenie w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Zasada neutralności podatku VAT, a także kwestia pośredniego związku pomiędzy podatkiem naliczonym VAT a czynnościami opodatkowanymi jako warunku wystarczającego do zachowania prawa do odliczenia VAT były przedmiotem licznych orzeczeń TSUE m.in. wyrok z 15 stycznia 1998 r. w sprawie C-37/95 (Państwo Belgijskie v. Ghent Coal Terminal NV), wyrok z 22 lutego 2001 r. w sprawie C-408/96 (Abbey National plc v. Commissioners of Customs & Excisie), wyrok z 26 maja 2005 r. w sprawie C-465/03 (Kretztechnik AG v. Finanzamt Linz), wyrok z 27 września 2001 r. w sprawie C-16/00 (CIBO Participations SA v. Directeur region al des impots du Nord-Pas-de-Calats). TSUE podkreślał, że co do zasady, prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego przysługuje podatnikom wówczas, gdy istnieje bezpośredni związek poniesionych wydatków ze sprzedażą opodatkowaną. Jednakże, brak bezpośredniego związku z konkretną czynnością podlegającą opodatkowaniu nie wyklucza prawa odliczenia podatku VAT w przypadku tzw. kosztów ogólnych działania podatnika, o ile koszty te mogą być przypisane do działalności podatnika podlegającej opodatkowaniu VAT.
Podobny pogląd wyraził Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku z 8 czerwca 2000 r. w sprawie C- 98/98, Commissioners of Customs and Excise a Midland Bank. Trybunał nie miał w tej sprawie wątpliwości, że art. 2 Pierwszej Dyrektywy i art. 17 ust. 2, 3 i 5 Szóstej Dyrektywy w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych, należy interpretować w taki sposób, aby warunkiem odliczenia przez podatnika podatku VAT oraz podstawą do ustalenia zakresu tego prawa, było zasadniczo istnienie bezpośredniego związku pomiędzy daną transakcją nabycia a daną transakcją (lub transakcjami) sprzedaży, uprawniającymi do dokonania odliczenia. W uzasadnieniu tego wyroku Trybunał wyjaśnił, że w przypadku gdy podatnik dokonuje transakcji w odniesieniu do których podatek VAT podlega odliczeniu oraz transakcji nie dających podstaw do odliczenia podatku naliczonego, podatnik może dokonać odliczenia podatku VAT naliczonego od towarów i usług przez niego nabytych w przypadku, gdy towary te pozostają w bezpośrednim związku z transakcjami sprzedaży podlegającymi opodatkowaniu podatkiem VAT.
W tym miejscu warto przywołać orzeczenie TSUE z 8 lutego 2007 r. C‑435/05 w sprawie Investrand BV przeciwko Staatssecretaris van Financiën, jako wyraz ugruntowanej linii orzeczniczej w TSUE w zakresie przyznawania prawa do odliczenia podatnikowi nawet w przypadku braku bezpośredniego i ścisłego związku pomiędzy konkretną transakcją powodującą naliczenie podatku.
Należy jednak zauważyć, że w wyroku tym (pkt 23) w pierwszej kolejności TSUE wskazał, że zgodnie z ustalonym orzecznictwem, aby można było przyznać podatnikowi prawo do odliczenia naliczonego podatku VAT i określić zakres tego prawa, zasadniczo konieczne jest istnienie bezpośredniego i ścisłego związku pomiędzy konkretną transakcją powodującą naliczenie podatku, a jedną lub kilkoma transakcjami objętymi podatkiem należnym, które rodzą prawo do odliczenia (zob. ww. wyroki: w sprawie Midland Bank, pkt 24; w sprawie Abbey National, pkt 26; oraz wyrok z 3 marca 2005 r. w sprawie C‑32/03 Fini H, Zb.Orz. str. I‑1599, pkt 26). Prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego przy nabyciu towarów lub usług zakłada, iż wydatki poczynione celem ich nabycia stanowiły element cenotwórczy transakcji obciążonych podatkiem należnym, rodzących prawo do jego odliczenia (zob. ww. wyroki: w sprawie Midland Bank, pkt 30, w sprawie Abbey National, pkt 28, jak i wyrok z 27 września 2001 r. w sprawie C‑16/00 Cibo Participations, Rec. str. I‑6663, pkt 31).
Następnie w pkt 24 wyroku TSUE wskazał, że prawo do odliczenia zostaje zatem również przyznane podatnikowi nawet w przypadku braku bezpośredniego i ścisłego związku pomiędzy konkretną transakcją powodującą naliczenie podatku a jedną lub kilkoma transakcjami objętymi podatkiem należnym, które rodzą prawo do odliczenia, gdy koszty omawianych usług stanowią część jego kosztów ogólnych i jako takie stanowią element cenotwórczy dla dostarczanych towarów lub świadczonych usług. Koszty te w rzeczywistości zachowują bezpośredni i ścisły związek z całą działalnością gospodarczą podatnika (zob. w szczególności ww. wyroki w sprawach Midland Bank, pkt 23 i 31 oraz Kretztechnik, pkt 36).
Ostatecznie jednak TSUE doszedł w tej sprawie do konkluzji, że artykuł 17 ust. 2 szóstej dyrektywy Rady 77/388/EWG z 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku należy interpretować w ten sposób, że koszty usług doradczych, z których podatnik skorzystał w celu ustalenia kwoty wierzytelności stanowiącej część majątku jego przedsiębiorstwa i związanej ze sprzedażą akcji dokonaną w okresie, w którym nie był on jeszcze podatnikiem podatku VAT, z braku dowodów na to, że wyłączną przyczyną tych usług jest działalność gospodarcza w rozumieniu tej dyrektywy wykonywana przez podatnika, nie wykazują bezpośredniego i ścisłego związku z tą działalnością, a w konsekwencji nie uprawniają do odliczenia podatku VAT, który je obciąża.
W konsekwencji z wyroku tego wynika, że aby można było przyznać podatnikowi prawo do odliczenia naliczonego podatku VAT związek pomiędzy zakupami, a działalnością gospodarczą co do zasady powinien być bezpośredni, może być również pośredni jednak tylko gdy zakupy związane są z działalnością gospodarczą („wyłączną przyczyną tych usług jest działalność gospodarcza w rozumieniu tej dyrektywy wykonywana przez podatnika”). W przeciwnym wypadku koszty pośrednie nie wykazują bezpośredniego i ścisłego związku z tą działalnością, a w konsekwencji nie uprawniają do odliczenia podatku VAT, który je obciąża.
Jednocześnie, należy zauważyć, że ciężar wykazania związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy dokonanymi zakupami towarów i usług a powstaniem obrotu spoczywa na podatniku, który wywodzi z tego określone skutki prawne.
Również w orzecznictwie TSUE (m.in. wyrok z 14 lutego 1985 r. w sprawie 268/83 Rompelman) podkreślono, że prawo do odliczenia podatku może przysługiwać także w fazie przygotowawczej działalności gospodarczej, jeśli istnieje zamiar prowadzenia działalności opodatkowanej w przyszłości i ponoszone wydatki mają bezpośredni związek z tą działalnością. Jednakże zamiar ten musi być obiektywnie potwierdzony, np. poprzez faktyczne przygotowanie do rozpoczęcia sprzedaży towarów lub usług podlegających opodatkowaniu.
Odnosząc się do kwestii budzącej Państwa wątpliwości, jeszcze raz należy podkreślić, że warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest niewątpliwy i bezsporny związek zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi. Przy czym istotna jest intencja nabycia, tzn. jeśli dany towar ma służyć wykonywaniu czynności opodatkowanych, wówczas po spełnieniu wymienionych w art. 86 ustawy wymogów formalnych, odliczenie jest prawnie dozwolone, pod warunkiem że nie wyłączają go inne przepisy ustawy lub aktów wykonawczych.
Wobec powyższego, w każdym przypadku należy dokonać oceny, czy intencją określonej czynności, z którą łączą się skutki podatkowo-prawne było wykonywanie czynności opodatkowanych. Z ogólnie przyjętej definicji „zamiaru” wynika, że jest to projekt, plan czy intencja zrealizowania czegoś. Istotą zamiaru są intencje, jakie przyświecają dokonywanym czynnościom, jak i cel, który dana osoba ma osiągnąć, dokonując tych czynności.
W uzupełnieniu wniosku, wskazali Państwo, że wydatki nie będą ponoszone w związku z bieżącą działalnością gospodarczą Spółki.
Ponadto, co istotne, wskazali Państwo również, że wydatki w momencie ich poniesienia będą wyłącznie związane z przyszłymi czynnościami opodatkowanymi podatkiem od towarów i usług właściwą stawką podatku takimi jak:
W związku z powyższym, skoro wskazali Państwo, że wydatki w momencie ich poniesienia będą związane wyłącznie z przyszłymi czynnościami opodatkowanymi właściwą stawką podatku, to będzie Państwu przysługiwało, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy, prawo do obniżenia podatku VAT należnego o podatek VAT naliczony wynikający z dokonywanych zakupów. Prawo to będzie przysługiwało Państwu pod warunkiem niezaistnienia ograniczeń wskazanych w art. 88 ustawy.
A zatem, Państwa stanowisko należało uznać za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Należy zauważyć, że zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem sprawy podanym przez Państwa w złożonym wniosku.
W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.
W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.
Jednocześnie należy podkreślić, że niniejsza interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy, w szczególności na podstawie informacji, że wydatki w momencie ich poniesienia będą wyłącznie związane z przyszłymi czynnościami opodatkowanymi podatkiem od towarów i usług właściwą stawką podatku.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo