Brak prawa do odliczenia podatku VAT w związku z realizacją projektu.
Gmina, jako czynny podatnik VAT, uczestniczy w projekcie współfinansowanym ze środków unijnych, polegającym na zakupie średniego samochodu ratowniczo-gaśniczego dla lokalnej ochotniczej straży pożarnej. Samochód jest nabywany przez gminę, przy czym część kosztów pokrywa dofinansowanie, a część stanowi wkład własny gminy. Faktura za zakup wystawiona jest na gminę. Samochód następnie zostanie nieodpłatnie przekazany OSP na podstawie umowy użyczenia i będzie…
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
29 lipca 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 24 lipca 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy braku prawa do odliczenia podatku naliczonego w związku z realizacją projektu pn. (…). Uzupełnili Państwo wniosek pismem z 19 sierpnia 2025 r. (wpływ 19 sierpnia 2025 r.). Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Gmina (…) jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem od towarów i usług VAT. Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. Wnioskodawca posiada osobowość prawną, a tym samym ma zdolność do czynności cywilnoprawnych. Według art. 7 ust. 1 ww. ustawy „zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy”. Jednym z elementów realizacji tego obowiązku jest zapewnienie „porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli oraz ochrony przeciwpożarowej i przeciwpowodziowej”(art. 7 ust. 1 pkt 14 ww. ustawy).
Ponadto w myśl art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych „w ramach realizacji zadania własnego w zakresie ochrony przeciwpożarowej gmina zapewnia, stosownie do posiadanych sił i środków, ochotniczym strażom pożarnym obiekty, tereny, pojazdy i sprzęt specjalistyczny, środki ochrony indywidualnej, umundurowanie, w tym umundurowanie wyjściowe, i środki łączności oraz ich utrzymanie”.
Mając powyższe na uwadze, Gmina (…) przystąpiła do naboru ogłoszonego przez Zarząd Województwa (…) w ramach konkursu na Partnerów do udziału w Projekcie pn. (…) realizowanego w ramach Programu (…).
Za cel Projektu obrano doposażenie jednostek ochotniczych straży pożarnych z obszaru województwa małopolskiego w średnie samochody ratowniczo-gaśnicze. W Regulaminie Projektu zawarto, że (…).
Ustalono następujący podział budżetu związanego z zakupem średniego samochodu ratowniczo-gaśniczego: (…)% kosztów kwalifikowalnych to kwota dofinansowania ze środków Programu (…), a (…)% kosztów kwalifikowalnych to kwota wkładu własnego Partnera. Zapisano, że płatności na rzecz wykonawcy (dostawcy przedmiotu zamówienia) realizowane będą bezpośrednio przez Partnerów. Zaplanowano przekazanie dofinansowania Partnerom na zasadach refundacji poniesionych wydatków. Dodano, iż zakupione samochody będą stanowiły majątek gmin - Partnerów Projektu.
W (…) r. Gmina (…) złożyła wniosek do udziału w Projekcie, który został rozpatrzony pozytywnie. Tym samym (…) r. zawarto umowę o partnerstwie nr (…) między Województwem (…) (Liderem Projektu) a Gminą (…) (Partnerem Projektu).
Przystąpiono zatem do realizacji ww. umowy, której efektem ma być wyposażenie jednostki OSP (…) w nowy średni samochód ratowniczo-gaśniczy.
Zgodnie z aneksem nr (…) do przywołanej umowy planuje się, że łączna wartość kosztów kwalifikowalnych wyniesie (…) zł, z czego (…) zł (…) % to kwota dofinansowania ze środków (…), a (…) % to kwota wkładu własnego Gminy (…).
Na podstawie harmonogramu odbiorów samochodów informuje się, że Gmina (…) ma dokonać odbioru średniego samochodu ratowniczo-gaśniczego dla Ochotniczej Straży Pożarnej w (…) w dniach (…) roku. Jednostka OSP otrzyma pojazdu na podwoziu (…) od firmy (…).
Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu stanu faktycznego
Na zadane pytanie, na kogo wystawiane są faktury dokumentujące wydatki związane z realizacją projektu pt. (…)?
Odpowiedź: Faktura nr (…), która dotyczy zakupu nowego średniego samochodu ratowniczo-gaśniczego, została wystawiona na Gminę (…).
Na zadane pytanie, na podstawie jakiej umowy przekażą Państwo jednostce OSP w (…) średni samochód ratowniczo-gaśniczy w ramach realizacji ww. projektu (czy przekażą Państwo średni samochód ratowniczo-gaśniczy odpłatnie, czy nieodpłatnie)?
Odpowiedź: Średni samochód ratowniczo-gaśniczy zostanie przekazany Ochotniczej Straży Pożarnej w (…) nieodpłatnie na podstawie umowy użyczenia.
Na zadane pytanie, do jakich czynności będzie wykorzystywany średni samochód ratowniczo-gaśniczy nabyty przez Państwa w związku z realizacją projektu pt. (…), tj. czy do czynności:
a. opodatkowanych podatkiem od towarów i usług,
b. zwolnionych z opodatkowania podatkiem od towarów i usług,
c. niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?
Odpowiedź: Średni samochód ratowniczo-gaśniczy będzie wykorzystywany przez Ochotniczą Straż Pożarną w (…) do czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Obszar działalności OSP, który polega na podejmowaniu działań w celu ochrony życia, zdrowia, mienia lub środowiska w szczególności poprzez: prowadzenie działań ratowniczych, udział w działaniach ratowniczych oraz akcjach ratowniczych, udział w działaniach prowadzonych przez inne służby, inspekcje i straże, a także zapobieganie powstawaniu i rozprzestrzenianiu się pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia to obszar działalności niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT.
Na zadanie pytanie, jeżeli średni samochód ratowniczo-gaśniczy nabyty w związku z realizacją ww. projektu służy różnym rodzajom działalności, to czy są Państwo w stanie bezpośrednio przyporządkować ponoszone wydatki do poszczególnych rodzajów czynności?
Odpowiedź: Średni samochód ratowniczo-gaśniczy będzie służył Ochotniczej Straży Pożarnej w (…) do wykonywania zadań wyszczególnionych w pkt 3. Zadania te wynikają z ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych. Ich realizacja nie przełoży się jednak na zróżnicowanie ponoszonych wydatków.
Pytanie
Czy w związku z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług Gmina (…) będzie mogła odliczyć poniesiony koszt podatku VAT?
Państwa stanowisko w sprawie
Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług „w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo od obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego”. Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku VAT oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).
W przedmiotowej sprawie kupowany w ramach Projektu średni samochód ratowniczo-gaśniczy przeznaczony dla Ochotniczej Straży Pożarnej w (…) będzie służył tylko i wyłącznie prowadzeniu działalności statutowej wskazanej jednostki OSP.
Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych, do zadań OSP należy w szczególności podejmowanie działań w celu ochrony życia, zdrowia, mienia lub środowiska przez min.:
- prowadzenie działań ratowniczych, udział w działaniach ratowniczych oraz akcjach ratowniczych, a także udział w działaniach prowadzonych przez inne służby, inspekcje i straże;
- zapobieganie powstawaniu i rozprzestrzenianiu się pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia;
- organizowanie ćwiczeń oraz udział w szkoleniach, ćwiczeniach i zawodach sportowo-pożarniczych organizowanych przez Państwową Straż Pożarną, gminę lub inne uprawnione podmioty;
- zabezpieczanie obszaru chronionego właściwej jednostki ratowniczo-gaśniczej Państwowej Straży Pożarnej, określonego w powiatowym (miejskim) planie ratowniczym.
Nowy pojazd nie będzie zatem wykorzystywany do czynności opodatkowanych VAT w zakresie działalności gospodarczej gminy, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT.
Tym samym Gminie (…) nie będzie przysługiwać prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z przepisem art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775), zwanej dalej „ustawą”:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Zgodnie z art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
a) nabycia towarów i usług,
b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
Z powołanych przepisów wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi.
Zasada ta wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.
Ustawodawca przyznał podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy, oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Jedno z takich ograniczeń zostało wskazane w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy, zgodnie z którym:
Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.
Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wykazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.
Na mocy art. 88 ust. 4 ustawy:
Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.
Zgodnie z ww. regulacją, z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni.
Ponadto, aby podmiot mógł skorzystać z prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z dokonanym nabyciem towarów i usług, w pierwszej kolejności powinien spełnić przesłanki umożliwiające uznanie go – dla tej czynności – za podatnika podatku od towarów i usług, działającego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
Na mocy art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Jak stanowi art. 15 ust. 6 ustawy:
Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Z powołanych regulacji wynika, że organy władzy publicznej nie są podatnikami podatku od towarów i usług w związku z realizacją zadań, które podejmują jako podmioty prawa publicznego, nawet jeśli pobierają należności, opłaty lub składki. Organy te są natomiast podatnikami podatku od towarów i usług w przypadku wykonywanych przez nie czynności na podstawie umów cywilnoprawnych.
Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
W świetle art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1465 ze zm.):
Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.
Na podstawie art. 6 ust. 1 ww. ustawy o samorządzie gminnym:
Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 14 ww. ustawy o samorządzie gminnym:
Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli oraz ochrony przeciwpożarowej i przeciwpowodziowej, w tym wyposażenia i utrzymania gminnego magazynu przeciwpowodziowego.
W tym miejscu należy wskazać, że stosownie do treści art. 710 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.):
Przez umowę użyczenia użyczający zobowiązuje się zezwolić biorącemu, przez czas oznaczony lub nieoznaczony, na bezpłatne używanie oddanej mu w tym celu rzeczy.
Zatem umowa użyczenia jest z natury umową nieodpłatną. Umowa użyczenia nie przenosi własności rzeczy. Powyższe oznacza, że oddanie do bezpłatnego używania na podstawie umowy użyczenia jest nieodpłatnym świadczeniem usług.
Z opisu sprawy wynika, że są Państwo zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku VAT. W ramach wykonania zadań własnych przystąpili Państwo do naboru ogłoszonego przez Zarząd Województwa (…) w ramach konkursu na Partnerów do udziału w Projekcie pn. (...), którego efektem ma być wyposażenie jednostki OSP (…) w nowy średni samochód ratowniczo-gaśniczy. Średni samochód ratowniczo-gaśniczy zostanie przekazany Ochotniczej Straży Pożarnej w (…) nieodpłatnie na podstawie umowy użyczenia. Średni samochód ratowniczo-gaśniczy będzie wykorzystywany przez Ochotniczą Straż Pożarną w (…) do czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Obszar działalności OSP, który polega na podejmowaniu działań w celu ochrony życia, zdrowia, mienia lub środowiska w szczególności poprzez: prowadzenie działań ratowniczych, udział w działaniach ratowniczych oraz akcjach ratowniczych, udział w działaniach prowadzonych przez inne służby, inspekcje i straże, a także zapobieganie powstawaniu i rozprzestrzenianiu się pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia to obszar działalności niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT. Faktura, która dotyczy zakupu nowego średniego samochodu ratowniczo-gaśniczego, została wystawiona na Gminę (…).
Państwa wątpliwości dotyczą prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w związku z realizacją projektu pn. (…).
Rozliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 ustawy jest uwarunkowane tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane przez zarejestrowanego, czynnego podatnika podatku VAT, w ramach działalności gospodarczej, do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.
W omawianej sprawie podstawowy warunek uprawniający do odliczenia podatku VAT naliczonego, jakim jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi, nie jest spełniony. Jak Państwo wskazali, zakupiony pojazd nie będzie wykorzystywany przez Państwa do wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zostanie przekazany nieodpłatnie, do akcji ratowniczo-gaśniczych.
Tym samym, nie mają Państwo – na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy – prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków związanych z realizacją projektu pn. (…).
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosują się Państwo do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo