Brak prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z zakupem samochodu ratowniczo-gaśniczego w ramach projektu.
Gmina będąca czynnym podatnikiem VAT przystąpiła do projektu realizowanego w ramach programu wojewódzkiego, którego celem jest doposażenie ochotniczych straży pożarnych w średnie samochody ratowniczo-gaśnicze. Projekt jest współfinansowany ze środków programu (65%) oraz wkładu własnego gminy (35%). Samochód został zakupiony przez gminę i przekazany jednostce OSP na podstawie umowy użyczenia do bezpłatnego…
Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
21 lipca 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 18 lipca 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy braku prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z zakupem samochodu ratowniczo-gaśniczego w ramach projektu pn. (…). Uzupełnili go Państwo - w odpowiedzi na wezwanie - pismem z 21 sierpnia 2025 r. Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Gmina (…) (dalej: „Wnioskodawca”) jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług (dalej: „VAT”). Na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1090 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2020 r. poz. 713 ze zm., dalej: Ustawa o samorządzie gminnym), Gmina jest wyposażona w osobowość prawną i posiada zdolność do czynności cywilnoprawnych.
Gmina wykonuje zadania własne (określone w art. 7 ustawy o samorządzie gminnym) samodzielnie lub poprzez powołane gminne jednostki organizacyjne. W strukturze organizacyjnej Gminy znajdują się jednostki organizacyjne mające status jednostek budżetowych, zajmujące się oświatą i opieką społeczną. Wszystkie jednostki budżetowe Gminy będą dalej zwane łącznie jako: Jednostki organizacyjne.
Mając na uwadze wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE, Trybunał) z dnia 29 września 2015 r. w sprawie C-276/14 (dalej: wyrok TSUE), począwszy od stycznia 2017 r. Gmina dokonała centralizacji rozliczeń VAT, tj. prowadzi wspólne rozliczanie VAT wraz ze wszystkimi Jednostkami organizacyjnym.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 13 ustawy o samorządzie gminnym, zadania własne o charakterze użyteczności publicznej polegające na zapewnieniu porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli oraz ochrony przeciwpożarowej i przeciwpowodziowej, w tym wyposażenia i utrzymania gminnego magazynu przeciwpowodziowego, w tym w szczególności do realizacji zadań wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej, oraz ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych.
Mając powyższe na uwadze Gmina (…) przystąpiła w 2024 r. do naboru ogłoszonego przez (…) w ramach konkursu na Partnerów do udziału w Projekcie pn. (…) realizowanego w ramach Programu (…). zabezpieczenie potrzeb służb ratowniczych.
Celem naboru było wyłonienie gmin z terenu Województwa (…), którym przyznana zostanie kwota pieniężna (tj. tytułowy Bon na ratowanie) na zakup średniego samochodu ratowniczo-gaśniczego dla jednostki OSP z terenu danej gminy.
Założenia realizacji i finansowania projektu
1) Przedmiotem projektu pn. (…) (dalej: Projekt) jest doposażenie jednostek ochotniczych straży pożarnych (OSP) z obszaru województwa (…) w samochody ratowniczo-gaśnicze średniego typu. Realizacja Projektu ma na celu spełnienie wymogów kwalifikujących jednostkę OSP do włączenia do Krajowego Systemu Ratowniczo - Gaśniczego (KSRG) zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 15 września 2014 r. w sprawie zakresu, szczegółowych warunków i trybu włączania jednostek ochrony przeciwpożarowej do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego (Dz.U. 2014 poz. 1317). Włączenie jednostek do KSRG ma na celu ochronę życia, zdrowia, mienia lub środowiska poprzez: walkę z pożarami i innymi klęskami żywiołowymi, ratownictwo techniczne, chemiczne i od 1997 roku również poprzez ratownictwo ekologiczne i medyczne. Realizacja Projektu ma na celu również wsparcie jednostek OSP należących do KSRG. Wpłynie to bezpośrednio na zwiększenie bezpieczeństwa mieszkańców (…).
2) Projekt planowany jest do realizacji w ramach Programu (…). Zabezpieczenie potrzeb służb ratowniczych. Organizator konkursu zastrzega sobie prawo do zmiany Regulaminu konkursu w sytuacji zmiany dokumentów programowych, mających wpływ na warunki aplikowania i/lub realizacji projektu.
3) Planowany okres realizacji Projektu to lata 2024-2025.
4) Projekt przygotowywany będzie w oparciu o Regulamin wyboru projektów w sposób niekonkurencyjny przyjęty Uchwałą Nr (…) Zarządu Województwa (…) z 10 października 2023 roku ze zm.
5) Z wyłonionymi w konkursie gminami Województwo (…) zawrze umowę o partnerstwie na rzecz wspólnej realizacji Projektu: Województwo (…) - Lider, realizujący Projekt poprzez Biuro Inwestycji Strategicznych Urzędu Marszałkowskiego Województwa (…) oraz Partnerzy - wyłonione w konkursie gminy z obszaru Województwa (…).
6) Postępowanie o udzielenie zamówienia na dostawę średnich samochodów ratowniczo- gaśniczych w imieniu wybranych Gmin prowadził będzie Lider Projektu, natomiast stroną umowy z przyszłym wykonawcą będzie odrębnie każda wybrana gmina.
7) Ustala się następujący budżet Partnera związany z zakupem średniego samochodu ratowniczo-gaśniczego:
a) Planowana kwota kosztów kwalifikowalnych samochodu: (…) zł, na którą składa się:
b) Kwota kosztów kwalifikowalnych podana w lit. a) stanowi górny limit wydatków Partnera podlegający współfinansowaniu. Oznacza to, że w sytuacji, pojawienia się kosztów niekwalifikowalnych np. gdy cena oferty najkorzystniejszej zakupu samochodu, przekroczy ustalony w lit. a) poziom kosztów kwalifikowalnych, Partner zobowiązany będzie do uzupełniania brakujących środków własnych ponad ustalony limit kosztów kwalifikowalnych.
c) W sytuacji, gdy cena oferty najkorzystniejszej, będzie niższa niż ustalony w lit. a) koszt kwalifikowalny, koszty kwalifikowalne zostaną zmniejszone do ceny zakupu, przy jednoczesnym zachowaniu procentowego udziału współfinansowania z programu.
8) Płatności na rzecz wykonawcy (dostawcy przedmiotu zamówienia) realizowane będą bezpośrednio przez Partnerów.
9) Planuje się, iż dofinansowanie będzie przekazywane Partnerom na zasadach refundacji poniesionych wydatków. Istnieje także możliwość zaliczkowania projektu.
10) Zakupione samochody będą stanowiły majątek gmin - Partnerów Projektu.
11) Partner, z którym zostanie podpisana umowa o partnerstwie, zobowiązuje się do zachowania trwałości projektu w okresie 5 lat od dnia zakończenia realizacji Projektu.
12) Partner przystępując do Projektu zobowiązuje się zapewnić pozostałe wyposażenie ratowniczo-gaśnicze do nowo zakupionego samochodu ratownictwa, celem zapewnienia jego zdolności do prowadzenia działań operacyjnych.
Na podstawie Uchwały Nr (…) Zarządu Województwa (…) z 26 marca 2024 r. w sprawie wyboru Partnerów do udziału w projekcie pn. (…), realizowanego w ramach Programu (…), Priorytet (…), Działanie (…), typ projektów (…), Gmina (…) znalazła się na liście Partnerów Województwa (…) do realizacji Projektu.
W związku z projektem pn. (…) realizowanym w ramach (…) gmina (…) odbierze fabrycznie nowy samochód ratowniczo-gaśniczy na podwoziu (…) z przeznaczeniem dla jednostki OSP (…).
Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu zdarzenia przyszłego
Faktura dokumentująca wydatki związane z realizacją Projektu wystawiana jest na Gminę (…).
Samochód ratowniczo- gaśniczy został przekazany jednostce OSP (…) na podstawie umowy użyczenia. Jednostka będzie go użytkować bezpłatnie.
Samochód ratowniczo-gaśniczy będzie wykorzystywany do czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Pytanie
Czy Gminie przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego zawartego w fakturach dokumentujących poniesione wydatki na realizację ww. zadania?
Państwa stanowisko w sprawie
Prawo do odliczenia w świetle ustawy VAT. Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie, jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).
W niniejszej sprawie zakupiony w ramach projektu samochód ratowniczo gaśniczy przeznaczony dla Ochotniczej Straży Pożarnej służy tylko i wyłącznie do statutowej działalności OSP jaką jest m.in. podejmowanie działań w celu ochrony życia, zdrowia, mienia lub środowiska określone w art. 3 ustawy o ochotniczych strażach pożarnych, a także:
1) udzielanie pomocy członkom ochotniczych straży pożarnych i ich rodzinom,
2) informowanie ludności o istniejących zagrożeniach pożarowych i ekologicznych oraz sposobach ochrony przed nimi,
3) rozwijanie i upowszechnianie kultury, sztuki, ochrony dóbr kultury oraz tradycji,
4) rozwijanie i krzewienie kultury fizycznej i sportu,
5) wychowanie dzieci i młodzieży, ze szczególnym uwzględnieniem wychowania dla bezpieczeństwa,
6) przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu oraz dyskryminacji osób i grup społecznych,
7) podtrzymywanie tradycji narodowej, pielęgnowanie polskości oraz rozwoju świadomości narodowej, obywatelskiej i kulturowej.
Tym samym w żaden sposób nie będzie wykorzystywany w do czynności opodatkowanych VAT, w zakresie działalności gospodarczej Gminy o której mowa w art.15 ust. 2 ustawy VAT. Tym samym Gminie nie będzie przysługiwać prawo do odliczenia VAT naliczonego.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z przepisem art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Zgodnie z art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
a) nabycia towarów i usług,
b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
Z powołanych przepisów wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi.
Zasada ta wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.
Ustawodawca przyznał podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy, oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Jedno z takich ograniczeń zostało wskazane w art. 88 ust. 4 ustawy:
Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.
Zgodnie z ww. regulacją, z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni.
Ponadto, aby podmiot mógł skorzystać z prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z dokonanym nabyciem towarów i usług, w pierwszej kolejności powinien spełnić przesłanki umożliwiające uznanie go - dla tej czynności - za podatnika podatku od towarów i usług, działającego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
Na mocy art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Jak stanowi art. 15 ust. 6 ustawy:
Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Z powołanych regulacji wynika, że organy władzy publicznej nie są podatnikami podatku od towarów i usług w związku z realizacją zadań, które podejmują jako podmioty prawa publicznego, nawet jeśli pobierają należności, opłaty lub składki. Organy te są natomiast podatnikami podatku od towarów i usług w przypadku wykonywanych przez nie czynności na podstawie umów cywilnoprawnych.
Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
W świetle art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1153):
Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.
Na podstawie art. 6 ust. 1 ww. ustawy o samorządzie gminnym:
Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 14 ww. ustawy o samorządzie gminnym:
Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli oraz ochrony przeciwpożarowej i przeciwpowodziowej, w tym wyposażenia i utrzymania gminnego magazynu przeciwpowodziowego.
Z opisu sprawy wynika, że:
Państwa wątpliwości dotyczą prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w związku z realizacją Projektu.
Rozliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 ustawy jest uwarunkowane tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane przez zarejestrowanego, czynnego podatnika podatku VAT, w ramach działalności gospodarczej, do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.
W omawianej sprawie podstawowy warunek uprawniający do odliczenia podatku VAT naliczonego, jakim jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi, nie jest spełniony. Jak Państwo wskazali w opisie sprawy, samochód ratowniczo-gaśniczy będzie wykorzystywany do czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Samochód ratowniczo- gaśniczy został przekazany jednostce OSP (…) na podstawie umowy użyczenia, jednostka będzie go użytkować bezpłatnie.
Tym samym, nie przysługuje Państwu - na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy - prawo do odliczenia podatku naliczonego od samochodu ratowniczo-gaśniczego zakupionego w ramach Projektu.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo