Interpretacja 0114-KDIP4-3.4012.10.2026.1.APR

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

13 stycznia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 18 grudnia 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez kancelarię prawną z tytułu usług prawnych obejmujących w szczególności reprezentację Państwa w postępowaniu cywilnym oraz w postępowaniu karnym, które są związane z Inwestycją. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

„A” spółka z ograniczona odpowiedzialnością (dalej jako: „Wnioskodawca”) jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Przedmiotem działalności Wnioskodawcy jest realizacja projektów budowlanych związanych ze wznoszeniem budynków mieszkalnych.

Wnioskodawca prowadzi inwestycje w postaci budynków mieszkalnych (dalej jako: „Inwestycja”). W dacie złożenia niniejszego Wniosku Inwestycja jest ukończona.

Wnioskodawca zbył, w ramach czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług, lokale mieszkalne i niemieszkalne w wybudowanym budynku.

Wnioskodawca, jako zarejestrowany czynny podatnik podatku od towarów i usług prowadzi działalność, która w całości opodatkowana jest tym podatkiem. Wnioskodawca nie prowadzi działalności zwolnionej z opodatkowania podatkiem od towarów i usług ani działalności nieobjętej przepisami Ustawy VAT.

W związku z realizacją Inwestycji Wnioskodawca zamówił towar, od kontrahenta będącego zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług (dalej jako: „Sprzedający”). Zgodnie z umową zawartą przez Wnioskodawcę ze Sprzedającym, Wnioskodawca przelał na rachunek bankowy Sprzedającego wymaganą przedpłatę. Sprzedający, na podstawie art. 106b ust. 1 pkt 4 w związku z art. 19a ust. 8 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (dalej jako: „Ustawa VAT”), terminowo wystawił Wnioskodawcy fakturę zaliczkową.

Sprzedający nie dostarczył jednak Wnioskodawcy towaru, którego dotyczyła wspomniana przedpłata i faktura zaliczkowa.

Wobec niewywiązania się Sprzedającego z ciążącego na Sprzedającym obowiązku dostarczenia towaru, za który Sprzedający otrzymał od Wnioskodawcy przedpłatę, w związku z którą Sprzedający wystawił Wnioskodawcy wspominaną fakturę, działając w celu interesu majątkowego Wnioskodawcy związanego z prowadzoną przez Wnioskodawcę działalnością, w całości opodatkowaną podatkiem od towarów i usług, Wnioskodawca:

1)  wniósł pozew do sądu cywilnego o zwrot zapłaconej Sprzedającemu przez Wnioskodawcę przedpłaty potwierdzonej wspominaną fakturą wystawioną przez Sprzedającego do Wnioskodawcy,

2)  złożył zawiadomienie do Prokuratury o możliwości popełnienia przestępstwa przez Sprzedającego.

Prokuratura wydała postanowienie o odmowie wszczęcia postepowania karnego wobec Sprzedającego, wobec czego Wnioskodawca złożył zażalenie na to postanowienie.

Podejmując powyższe działania Wnioskodawca skorzystał z pomocy prawnej udzielonej przez kancelarię prawną będącą zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Kancelaria prawna, z tytułu wykonanych na rzecz Wnioskodawcy usług prawnych obejmujących w szczególności reprezentację Wnioskodawcy w postępowaniu cywilnym i karnym, w tym w postępowaniu odwoławczym, wystawiła do Wnioskodawcy faktury, w których wykazana została wartość netto wykonanych usług, kwota podatku od towarów i usług, naliczona od tej wartości netto, oraz wartość brutto, obejmującą podatek od towarów i usług.

Wnioskodawca odliczył od podatku należnego podatek naliczony wynikający z faktur wystawionych przez kancelarię prawną. W stosunku do faktur wystawionych przez kancelarię prawną, do Wnioskodawcy nie wystąpiły żadne z okoliczności wskazanych w art. 88 Ustawy VAT, których zaistnienie wyklucza dokonanie odliczenia podatku naliczonego z tych faktur.

Wnioskodawca nie poniósłby wydatku na obsługę prawną wynikającego z faktur wystawionych do Wnioskodawcy przez kancelarię prawną gdyby nie jego działalność opodatkowana, gdyby nie prowadził Inwestycji.

Wnioskodawca, z perspektywy prawa bilansowego, zaksięgował wspomniane wydatki na usługi prawne do kosztów ogólnych działalności. Zatem, tak jak wszystkie koszty ogólne działalności, wydatek poniesiony przez Wnioskodawcę na obsługę prawną jest czynnikiem, który Wnioskodawca uwzględnia w zakresie wysokości ceny z tytułu zbycia lokali w ramach czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług (odpłatnej dostawy lokali).

Powyższe stanowi opis zaistniałego stanu faktycznego, którego dotyczy niniejszy wniosek.

Pytanie

Czy Wnioskodawcy przysługiwało prawo do odliczenia podatku od towarów i usług naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez kancelarię prawną z tytułu usług prawnych obejmujących w szczególności reprezentację Wnioskodawcy w postępowaniu cywilnym oraz w postępowaniu karnym związanych z Inwestycją?

Państwa stanowisko w sprawie

Zgodnie z art. 86 ust. 1 Ustawy VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 tej ustawy, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Fundamentalną zasadą podatku od towarów i usług jest prawo do odliczenia podatku naliczonego przez podatnika tego podatku. Zasada ta skutkuje tym, że podatek od towarów i usług jest neutralny dla podatników tego podatku, co oznacza, że ekonomiczny ciężar tego podatku ponosi ostatecznie i faktycznie konsument (nabywca towarów lub usług będący osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej lub podmiot taką działalność prowadzący, któremu jednak nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego). Uprawnienie podatnika do odliczenia podatku naliczonego jest podstawowym elementem konstrukcji podatku od towarów i usług (podatku od wartości dodanej) i stanowi zarazem integralną część mechanizmu podatku ustanowionego w dyrektywie 2006/112/WE i dyrektywach ją poprzedzających.

Co istotne, prawo do odliczenia podatku naliczonego nie jest żadną ulgą podatkową tylko uprawnieniem podatnika podatku od towarów i usług będącym zasadniczym elementem konstrukcji podatku od towarów i usług. Potwierdza to jednoznacznie również treść art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, zgodnie z którym przez ulgi podatkowe rozumie się przewidziane w przepisach prawa podatkowego zwolnienia, odliczenia, obniżki albo zmniejszenia, których zastosowanie powoduje obniżenie podstawy opodatkowania lub wysokości podatku, z wyjątkiem obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług, oraz innych odliczeń stanowiących element konstrukcji tego podatku.

Fakt, że prawo do odliczenia podatku naliczonego nie jest żadną ulgą podatkową tylko uprawnieniem podatnika podatku od towarów i usług będącym zasadniczym elementem konstrukcji podatku od towarów i usług, ma istotne znaczenie w zakresie interpretacji art. 86 ust. 1 Ustawy VAT.

W zakresie interpretacji przepisów przyznających przywileje podatkowe w postaci ulg czy też zwolnień, ugruntowane jest stanowisko, zarówno w orzecznictwie sadów administracyjnych jak i interpretacjach wydawanych przez Dyrektora Krajowej Informacji podatkowej, podkreślające konieczność ścisłej interpretacji przepisów prawa podatkowego przyznającego takie przywileje, ponieważ stanowią one odstępstwo od zasady powszechności opodatkowania.

W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 września 2009 r., sygn. akt II FSK 649/08, stwierdzono że:

„W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się jednolicie, że wszelkie przepisy regulujące ulgi podatkowe, stanowiące wyjątki od zasady powszechności opodatkowania należy interpretować ścisłe, przede wszystkim w oparciu o wykładnię gramatyczną”.

Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 stycznia 1994 r., sygn. akt SA/Po 1598/93: wszelkie przywileje podatkowe (a takimi są zarówno zwolnienia podatkowe, jak i ulgi podatkowe) są wyjątkiem od jednej z kluczowych zasad każdego demokratycznego państwa prawnego realizującego zasady sprawiedliwości społecznej. Zwolnienia i ulgi podatkowe przyznawane tylko niektórym podatnikom są odstępstwem od zasady sprawiedliwości podatkowej, która oznacza powszechność opodatkowania oraz równość podatkową, wymagając od wszystkich obywateli jednomiernej ofiary na cele publiczne. Zasada sprawiedliwości podatkowej jest nie tylko postulatem nauki pod adresem ustawodawcy i praktyki stosowania prawa, ale ma swoje umocowanie również w obowiązującym w Polsce systemie prawnym.

Natomiast w wyroku z 17 października 2018 r., sygn. akt II FSK 2902/16, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: „Nie jest zatem dopuszczalne, aby przepisy określające ciężary lub świadczenia publiczne były w praktyce organów podatkowych czy sądów interpretowanych w sposób rozszerzający przy wykorzystaniu pozajęzykowych metod wykładni prawa. Zwolnienia i ulgi podatkowe mają charakter wyjątkowy. Stanowią one bowiem odstępstwo od zasady sprawiedliwości podatkowej, przejawiającej się w powszechności oraz równości opodatkowania”.

Przywołanie zasady ścisłej interpretacji ulg podatkowych odnaleźć można również w przykładowych interpretacjach Dyrektora Krajowej Informacji podatkowej:

• z 1 października 2025 r., nr 0111-KDIB2-1.4010.338.2025.1.ED: „Należy przy tym zaznaczyć, że wszelkie ulgi i zwolnienia przewidziane w ustawie podatkowej należy traktować jako wyjątek od ogólnej zasady powszechności opodatkowania, przez co zawsze należy je stosować w sposób ścisły - zgodnie z literą prawa - a nie rozszerzający”;
• z 28 listopada 2025 r., nr 0111-KDIB3-1.4012.743.2025.3.IK: „Zgodnie z brzmieniem art. 5 ust. 1 Ustawy o VAT, dostawa nieruchomości stanowi dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT. Dopiero w przypadku uznania, że przedmiot transakcji stanowi przedsiębiorstwo lub zorganizowaną część przedsiębiorstwa (dalej: również jako „ZCP”) możliwe jest wyłączenie takiej transakcji z zakresu opodatkowania. Sytuacja taka stanowi jednak wyjątek od ogólnej zasady powszechności opodatkowania. Mając na uwadze, że wszelkie odstępstwa od zasady powszechności opodatkowania mają charakter wyjątkowy, powinny podlegać ścisłej, literalnej wykładni”;
• z 27 listopada 2025 r., nr 0112-KDIL1-1.4012.684.2025.2.EK: „Jak również wielokrotnie podkreślał Trybunał Sprawiedliwości UE w swym orzecznictwie: pojęcia używane do opisania zwolnień wymienionych w art. 13 VI Dyrektywy (obecnie art. 132 Dyrektywy 2006/112/WE Rady) powinny być interpretowane w sposób ścisły, ponieważ stanowią one odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatkiem VAT objęta jest każda dostawa towarów i każda usługa świadczona odpłatnie przez podatnika”;
• z 18 kwietnia 2025 r., nr: 0115-KDIT3.4011.204.2025.3.PS: „Pamiętać trzeba, że wszelkie ulgi i zwolnienia powinny być interpretowane w sposób ścisły”;
• z 27 listopada 2025 r., nr 0111-KDIB1-3.4010.533.2025.1.ZK: „Norma wynikająca z art. 17 ust. 1 pkt 34a i art. 17 ust. 4 ustawy o CIT, stanowi formę ulgi podatkowej, która jest wyjątkiem od zasady równości i powszechności opodatkowania. Tym samym, powinna być interpretowana w sposób precyzyjny i ścisły. Niedopuszczalne jest stosowanie wykładni rozszerzającej”.

Wskazane powyżej reguły interpretacyjne nie znajdują jednak zastosowania przy wykładni art. 86 ust. 1 Ustawy VAT, ponieważ przepis ten nie wprowadza żądnej ulgi podatkowej, stanowi on wyraz fundamentalnej zasady neutralności podatku od towarów i usług i nie tylko nie jest żadnym odstępstwem od ale jest wręcz konstrukcyjnym elementem opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

Biorąc powyższe pod uwagę, można dokonać oceny czy w świetle art. 86 ust. 1 Ustawy VAT Wnioskodawcy przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego.

Powrócić zatem należy, w pierwszej kolejności, do stanu faktycznego, w którym Wnioskodawca dokonał odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez kancelarię prawną, zarejestrowanego czynnego podatnika podatku od towarów i usług, z tytułu usługi prawnej wykonanej na rzecz Wnioskodawcy.

Wnioskodawca, jako zarejestrowany czynny podatnik podatku od towarów i usług prowadzi działalność, która w całości opodatkowana jest tym podatkiem. Wnioskodawca nie prowadzi działalności zwolnionej z opodatkowania podatkiem od towarów i usług ani działalności nieobjętej przepisami Ustawy VAT.

W związku z procesem realizacji Inwestycji, wobec niewywiązania się Sprzedającego z ciążącego na Sprzedającym obowiązku dostarczenia towaru, za który Sprzedający otrzymał od Wnioskodawcy przedpłatę, w związku z którą Sprzedający wystawił Wnioskodawcy wspominaną fakturę, Wnioskodawca działając w celu interesu majątkowego Wnioskodawcy związanego z prowadzoną przez Wnioskodawcę działalnością, w całości opodatkowaną podatkiem od towarów i usług, wniósł pozew do sądu cywilnego o zwrot zapłaconej Sprzedającemu przez Wnioskodawcę przedpłaty potwierdzonej wspominaną fakturą wystawioną przez Sprzedającego do Wnioskodawcy oraz złożył zawiadomienie do Prokuratury o możliwości popełnienia przestępstwa przez Sprzedającego.

Podejmując powyższe działania, Wnioskodawca skorzystał z pomocy prawnej udzielonej przez kancelarię prawną będącą zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Kancelaria prawna, z tytułu wykonanych na rzecz Wnioskodawcy usług prawnych obejmujących w szczególności reprezentację Wnioskodawcy w postępowaniu cywilnym oraz czynności związane z reprezentacją Wnioskodawcy w postępowaniu karnym, w tym w postępowaniu odwoławczym wystawiła do Wnioskodawcy faktury, w których wykazana została wartość netto wykonanych usług, kwota podatku od towarów i usług naliczona od tej wartości netto oraz wartość brutto, obejmującą podatek od towarów i usług.

Wnioskodawca odliczył od podatku należnego podatek naliczony wynikający z faktur wystawionych przez kancelarię prawną.

Wnioskodawca nie poniósłby wydatku na obsługę prawną wynikającego z faktur wystawionych do Wnioskodawcy przez kancelarię prawną gdyby nie jego działalność opodatkowana, gdyby nie prowadził Inwestycji.

Wnioskodawca, z perspektywy prawa bilansowego, zaksięgował wspomniane wydatki na usługi prawne do kosztów ogólnych działalności. Zatem, tak jak wszystkie koszty ogólne działalności, wydatek poniesiony przez Wnioskodawcę na obsługę prawną jest czynnikiem, który Wnioskodawca uwzględnia w zakresie wysokości ceny z tytułu zbycia lokali w ramach czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług (odpłatnej dostawy lokali). Jak już była o tym mowa na wstępie, zgodnie z art. 86 ust. 1 Ustawy VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 tej ustawy, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

W przepisie tym mowa jest o wykorzystywaniu nabytych towarów i usług do wykonywania czynności opodatkowanych. Można zatem, interpretując ten przepis mówić o związku nabytych towarów i usług z działalnością opodatkowaną podatkiem od towarów i usług.

Orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wielokrotnie wskazywało, że prawo do odliczenia podatku naliczonego zostaje przyznane podatnikowi nie tylko wtedy gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy daną transakcją nabycia a daną transakcja (lub transakcjami) sprzedaży, uprawniającymi do dokonania odliczenia, ale również w przypadku braku bezpośredniego i ścisłego związku pomiędzy konkretną transakcją powodującą naliczenie podatku a jedną lub kilkoma transakcjami objętymi podatkiem należnym, które rodzą prawo do odliczenia, określając jednak przy tym warunki, które muszą być spełnione aby takie odliczenie było możliwe.

Wskazać tu można, przykładowo, na następujące wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej:

• z 8 lutego 2007 r., C-435/05: „Prawo do odliczenia zostaje zatem również przyznane podatnikowi nawet w przypadku braku bezpośredniego i ścisłego związku pomiędzy konkretną transakcją powodującą naliczenie podatku a jedną lub kilkoma transakcjami objętymi podatkiem należnym, które rodzą prawo do odliczenia, gdy koszty omawianych usług stanowią cześć jego kosztów ogólnych i jako takie stanowią element cenotwórczy dla dostarczanych towarów lub świadczonych usług. Koszty te w rzeczywistości zachowują bezpośredni i ścisły związek z całą działalnością gospodarczą podatnika (zob. w szczególności ww. wyroki w sprawach Midland Bank, pkt 23 i 31 oraz Kretztechnik, pkt 36).”
• z 26 maja 2005 r., C-465/03: „34. System odliczeń przewidziany w szóstej dyrektywie ma na celu całkowite uwolnienie przedsiębiorcy od ciężaru podatku VAT podlegającego zapłacie bądź zapłaconego w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Wspólny system podatku VAT zapewnia zatem całkowita neutralność działalności gospodarczej w zakresie obciążeń podatkowych, bez względu na cel czy rezultaty tej działalności, pod warunkiem że co do zasady podlega ona sama opodatkowaniu podatkiem VAT (zob. podobnie wyroki: z 14 lutego 1985 r. w sprawie 268/83 Rompelman, Rec. str. 655, pkt 19; z 15 stycznia 1998 r. w sprawie C-37/95 Ghent Coal Terminal, Rec. str. I-1, pkt 15, jak również ww. wyroki: w sprawie Gabalfrisa i in., pkt 44, w sprawie Midland Bank, pkt 19 oraz w sprawie Abbey National, pkt 24).

35. Ostatni wymóg, aby odliczenie podatku VAT było dopuszczalne, oznacza, że czynność powodująca naliczenie podatku winna pozostawać w bezpośrednim i ścisłym związku z czynnościami objętymi podatkiem należnym, które rodzą prawo do odliczenia. Prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego przy nabyciu towarów lub usług zakłada zatem, iż wydatki poczynione celem ich uzyskania stanowiły element cenotwórczy transakcji obciążonych podatkiem należnym, rodzących prawo do jego odliczenia (zob. ww. wyroki: w sprawie Midland Bank, pkt 30, w sprawie Abbey National, pkt 28, jak i wyrok z dnia 27 września 2001 r. w sprawie C-16/00 Cibo Participations, Rec. str. I-6663, pkt 31).

36. Uwzględniając fakt, iż w sprawie przed sądem krajowym, po pierwsze, emisja akcji jest czynnością, która nie należy do zakresu przedmiotowego szóstej dyrektywy, a po drugie, czynność ta została dokonana przez Kretztechnik celem podniesienia kapitału z korzyścią dla jej ogólnie pojętej działalności gospodarczej, należy uznać, iż poniesione koszty świadczeń uzyskanych przez te spółkę w ramach owej czynności stanowią cześć kosztów ogólnych, a w konsekwencji stanowią element cenotwórczy jej towarów. Świadczenia takie pozostają w istocie w bezpośrednim i ścisłym związku z działalnością gospodarczą podatnika (zob. ww. wyroki: w sprawie BLP Group, pkt 25; w sprawie Midland Bank, pkt 31; w sprawie Abbey National, pkt 35 oraz 36, jak również w sprawie Cibo Participations, pkt 33).

37. W konsekwencji, zgodnie z brzmieniem art. 17 ust. 1 i 2 szóstej dyrektywy Kretztechnik przysługuje prawo do odliczenia całego podatku VAT obciążającego wydatki poniesione przez tę spółkę w związku z różnymi świadczeniami wykonanymi na jej rzecz w ramach przeprowadzonej przez nią emisji akcji, pod warunkiem jednak iż wszystkie czynności dokonywane przez tę spółkę w ramach jej działalności gospodarczej są opodatkowane. Jeżeli bowiem podatnik dokonuje jednocześnie czynności, w których zakresie podatek podlega odliczeniu, jak i czynności, w których zakresie podatek nie podlega odliczeniu, jest on uprawniony, stosownie do art. 17 ust. 5 akapit pierwszy szóstej dyrektywy, do odliczenia tylko takiej części podatku VAT, jaka przypada na kwotę tych pierwszych czynności (ww. wyroki: w sprawie Abbey National, pkt 37 oraz w sprawie Cibo Participations, pkt 34).

38. W świetle przedstawionych uwag należy na pytanie trzecie udzielić odpowiedzi, iż art. 17 ust. 1 i 2 szóstej dyrektywy przyznaje prawo do odliczenia całego podatku VAT obciążającego wydatki poniesione przez podatnika w związku z różnymi świadczeniami wykonanymi na jego rzecz w ramach emisji akcji, o ile wszystkie czynności dokonywane przez tego podatnika w ramach jego działalności gospodarczej są opodatkowane”.

W tej kwestii wypowiadały się również wielokrotnie sądy administracyjne. Wskazać tu można następujące wyroki:

• wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 sierpnia 2018 r., sygn. akt I FSK 1370/16: „Naczelny Sąd Administracyjny, odnosząc się do podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, podkreśla, się bezpośredni związek z czynnościami opodatkowanymi nie jest jedyna przesłanka, która pozwala na realizacje podstawowego prawa podatnika VAT jakim jest prawo do odliczenia podatku naliczonego. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej prawo do odliczenia podatku zostaje przyznane podatnikowi nawet w przypadku braku bezpośredniego i ścisłego związku pomiędzy konkretną transakcją powodującą naliczenie podatku a jedną lub większą liczbą transakcji objętych podatkiem należnym, które rodzą prawo do odliczenia, ale tylko wówczas gdy koszty nabytych usług należą do jego kosztów ogólnych i jako takie stanowią elementy cenotwórcze dostarczanych towarów lub świadczonych usług. Koszty te zachowują bowiem bezpośredni i ścisły związek z całą działalnością gospodarcza podatnika. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w orzeczeniu z 8 czerwca 2000 r. w sprawie C-98/98 (...) (dostępny: LEX - wersja elektroniczna wraz z glosa M. Ignasiak (w:) W. Nykiel i A. Zalasinski, Orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawach podatkowych. Komentarz, WK 2014), wyjaśnił, że ogólne koszty działalności podatnika spełniają co do zasady wymagany przez przepisy związek z całokształtem (opodatkowanej lub nieopodatkowanej) działalności podatnika. Podatek od towarów i usług naliczony z tytułu takich kosztów podlegać zatem będzie odliczeniu na zasadach ogólnych, odpowiednich dla działalności prowadzonej przez podatnika. W powołanym wyżej orzeczeniu Trybunał podkreślił ponadto, że podatnik może dowieść za pomocą obiektywnego dowodu, że wyjątkowo koszty związane z towarami lub usługami, które poniósł jako konsekwencje wykonywania transakcji uprawniającej do odliczenia, stanowią cześć elementów kosztowych tej transakcji (pkt 32 uzasadnienia wyroku). Istotnym wnioskiem wynikającym z powołanego wyżej wyroku jest zatem między innymi to, że kosztami ogólnej działalności są również wydatki, które ze względu na charakter bądź moment poniesienia nie mogły zostać uznane za element kosztowy sprzedawanych towarów lub wyświadczonych usług. Podatek naliczony z tytułu takich kosztów podlegać będzie odliczeniu na zasadach ogólnych, odpowiednich dla działalności prowadzonej przez podatnika. Jeżeli zatem usługi i związane z nimi wydatki poniesiono w związku z działalnością opodatkowaną, to mimo ich ogólnego charakteru, podatnikowi będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego. Jeżeli natomiast nabyte usługi będą wykorzystywane przez podatnika do wykonywania czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, jak i czynności, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje, i jeżeli nie jest możliwe wyodrębnienie całości lub części tych kwot, to podatnik może pomniejszyć kwotę podatku należnego o taką część kwoty podatku naliczonego, którą można proporcjonalnie przypisać czynnościom, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego (art. 90 ust. 1 i 2 ustawy o VAT). Również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że co do zasady niezbędnym warunkiem odliczenia VAT jest istnienie bezpośredniego związku pomiędzy zakupami a konkretną transakcją opodatkowaną. Zakupy te powinny stanowić część składową kosztów świadczenia uwzględnioną w cenie. Odstępstwem od tej zasady będzie możliwość skorzystania z prawa do odliczenia podatku VAT wynikającego z wydatków poniesionych na tzw. koszty ogólne. Wtedy chociaż nie istnieje bezpośredni związek tych wydatków z transakcją opodatkowaną, to wydatki te, jako związane bezpośrednio z działalnością gospodarczą podatnika, stanowią element cenotwórczy świadczenia. Dlatego w związku z poniesieniem tych wydatków, w pewnych sytuacjach, podatnikowi może przysługiwać prawo do odliczenia podatku od towarów i usług. Przyjęto w związku z tym, że na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy o VAT podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku od towarów i usług należnego o kwotę podatku naliczonego wykazanego w fakturach wystawionych za usługi doradztwa podatkowego związane z całokształtem działalności gospodarczej (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 marca 2015 r., sygn. akt I FSK 543/14 z 9 października 2015 r., sygn. akt I FSK 1022/14 oraz z 25 sierpnia 2017 r., sygn. akt I FSK 1632/15 - dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych CBOSA). Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że podnoszony w tej sprawie przez Sąd I instancji oraz przez Ministra Finansów kluczowy argument, że nabywane usługi prawnicze nie pozostają „(…) w ewidentnym związku z działalnością opodatkowaną, jako konsekwencja kontroli oraz prowadzonych postępowań podatkowych i sądowych związanych z prowadzoną przez skarżącą działalnością gospodarczą w okresie lipiec-grudzień 1995 r., gdyż kontrolę skarbową przeprowadzono w 1996 r. Tym samym w okresie lipiec - grudzień 1995 r. przedmiotowe usługi w ogóle nie były nabywane i nie mogły stanowić elementu cenotwórczego świadczonych wówczas usług opodatkowanych” (str. 4 uzasadnienia wyroku) nie mógł mieć w tej sprawie rozstrzygającego znaczenia. Jak już bowiem zostało powiedziane, kosztami ogólnej działalności mogą być również wydatki, które ze względu na charakter bądź moment poniesienia nie mogły zostać uznane za element kosztowy sprzedawanych towarów lub wyświadczonych usług. Podatek naliczony z tytułu takich kosztów podlegać będzie odliczeniu na zasadach ogólnych, odpowiednich dla działalności prowadzonej przez podatnika. Naczelny Sąd Administracyjny w podsumowaniu powyższych rozważań stwierdza, że na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy o VAT podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu usług prawnych, których celem jest realizacja przysługującego podatnikowi prawa do odliczenia podatku naliczonego i odzyskania tego podatku. Pozbawienie w takiej sytuacji podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego godziłoby w zasadę neutralności VAT, wyrażającą się w tym, że przez realizację prawa do odliczenia podatku naliczonego podatnik nie ponosi faktycznie ciężaru ekonomicznego tego podatku”;
• yrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie (prawomocny) z 28 sierpnia 2013 r, sygn. akt I SA/Kr 459/13: „W wydanej interpretacji Dyrektor Izby Skarbowej, działając z upoważnienia Ministra Finansów uznał za nieprawidłowe stanowisko skarżącego, że przysługuje mu prawo do obniżenia należnego podatku od towarów i usług o podatek naliczony wynikający z faktury VAT wystawionej za usługi prawne świadczone przez radcę prawnego. Usługi te związane były z dochodzeniem przez skarżącego odszkodowania za niezrealizowanie umowy, która była wykonywana w ramach działalności gospodarczej (opodatkowanej) prowadzonej przez skarżącego. W uzasadnieniu interpretacji organ powołał się na dwa argumenty. Pierwszy, że kwota odszkodowania jest czynnością wyłączoną z opodatkowania podatkiem od towarów i usług, ponieważ nie stanowi ani dostawy towarów, ani świadczenia usług. Kolejny argument wskazuje na to, że skoro kwota wypłaconego na podstawie wyroków sądowych odszkodowania nie podlega opodatkowaniu, to wynagrodzenie radcy prawnego z tytułu świadczenia usług prawnych o zasądzenie odszkodowania za niewywiązywanie się kontrahenta z warunków umowy, związane jest z tą konkretną czynnością niepodlegającą opodatkowaniu. Takie stanowisko organu jest za daleko idące. […] Poniesione wydatki na usługę prawną celem wystąpienia na drogę postępowania sądowego o niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy wpływa na uzyskanie obrotu opodatkowanego podatkiem od towarów i usług. Samo odszkodowanie nie stanowi czynności opodatkowanej, jednak usługa radcy prawnego związana z jego dochodzeniem podejmowana była w związku z szeroko rozumianą działalnością gospodarczą. Niezbędnym warunkiem zastosowania odliczenia podatku jest istnienie związku między wydatkami a czynnościami opodatkowanymi, związek ten może mieć charakter bezpośredni lub pośredni (jak w niniejszym przypadku). W wyniku tej czynności skarżący, będący podatnikiem, uzyskuje środki pieniężne wykorzystywane do prowadzenia podstawowej działalności. Zatem jeżeli przedmiotem działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego są czynności opodatkowane podatkiem VAT, to wydatki ponoszone przez skarżącego za sporną usługę należy uznać za czynności, które służą prowadzeniu działalności opodatkowanej. Z tego względu podatek naliczony związany z tymi wydatkami podlegać będzie odliczeniu od podatku należnego w takim zakresie, w jakim podatek ten będzie związany ze sprzedażą opodatkowaną. Zlecenie usługi radcy prawnemu w niniejszej sprawie było bowiem związane z działalnością gospodarczą i opodatkowaną skarżącego”;
• wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi (prawomocny) z 23 lutego 2022 r., sygn. akt I SA/Łd 926/21: „Zdaniem Sądu, oceny istnienia bezpośredniego związku między konkretną transakcją a całością działalności podatnika w celu ustalenia, czy towary i usługi są wykorzystywane „do celów zawieranych transakcji podlegających opodatkowaniu” tego podatnika, należy dokonywać na podstawie istoty nabywanych przez podatnika towarów lub usług, a ściślej - biorąc pod uwagę wyłączną przyczynę danej transakcji (wyrok TSUE z 21 lutego 2013 r., C-104/12). Sąd stwierdza, że bezpośrednią przyczyną transakcji opisanej we wniosku było wykonywanie działalności opodatkowanej (działalność górnicza). Między tą transakcją a działalnością opodatkowaną istnieje związek pośredni, ale w pełni uzasadniający prawo skarżącej do odliczenia, zgodnie z jej stanowiskiem zawartym we wniosku. Dlatego też Sąd uznał, że organ błędnie wyłożył przepis art. 86 ust. 1 (w tym w związku z art. 8 ust. 2) ustawy o VAT”.

Przedstawione powyżej orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz sądów administracyjnych pozwalają na wskazanie jakie warunki muszą być spełnione aby odliczenie podatku naliczonego było możliwe w przypadku braku bezpośredniego i ścisłego związku pomiędzy konkretną transakcją powodującą naliczenie podatku a jedną lub kilkoma transakcjami objętymi podatkiem należnym, które rodzą prawo do odliczenia:

• koszty nabytych usług, opodatkowanych podatkiem od towarów i usług, stanowią cześć kosztów ogólnych podatnika i jako takie stanowią element cenotwórczy dla dostarczanych towarów lub świadczonych usług;
• koszty nabytych usług, opodatkowanych podatkiem od towarów i usług, zostały poniesione z korzyścią dla ogólnie pojętej działalności gospodarczej prowadzonej przez podatnika zatem stanowią część kosztów ogólnych, a w konsekwencji stanowią element cenotwórczy towarów lub usług sprzedawanych przez podatnika;
• koszty nabytych usług są związane z opodatkowaną podatkiem od towarów i usług działalnością gospodarczą prowadzoną przez podatnika;
• jeżeli nabyte usługi i związane z nimi wydatki poniesiono w związku z działalnością opodatkowaną, to mimo ich ogólnego charakteru, podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego.

Wskazane powyżej przesłanki zostały spełnione w stosunku do nabytych przez Wnioskodawcę usług prawnych, ponieważ:

• koszty nabytych usług prawnych stanowią u Wnioskodawcy część kosztów ogólnych. Wnioskodawca zaksięgował wydatki na usługi prawne do kosztów ogólnych działalności;
• koszty nabytych usług prawnych stanowią u Wnioskodawcy element cenotwórczy dla dostarczanych przez Wnioskodawcę towarów. Jest to koszt, który Wnioskodawca uwzględnia w zakresie wysokości ceny z tytułu zbycia lokali w ramach czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług (odpłatnej dostawy lokali);
• koszty nabytych usług prawnych są związane z opodatkowaną podatkiem od towarów i usług działalnością gospodarczą prowadzoną przez Wnioskodawcę, innej działalności Wnioskodawca nie prowadzi i Wnioskodawca nie poniósłby wydatku na obsługę prawną wynikającego z faktur wystawionych do Wnioskodawcy przez kancelarię prawną, gdyby nie działalność Wnioskodawcy, w całości opodatkowana podatkiem od towarów i usług.

Zatem, pomimo, że podatek naliczony z tytułu nabycia przez Wnioskodawcę przedmiotowych usług prawnych nie ma bezpośredniego związku z konkretną transakcją (lub transakcjami) sprzedaży, uprawniającymi do dokonania odliczenia, to Wnioskodawca miał prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących nabycie tych usług.

Zatem, Wnioskodawcy przysługiwało prawo do odliczenia podatku od towarów i usług naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez kancelarię prawną z tytułu usług prawnych obejmujących w szczególności reprezentację Wnioskodawcy w postępowaniu cywilnym oraz w postępowaniu karnym związanych z Inwestycją.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej ustawą:

Na mocy art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy:

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje zarejestrowany, czynny podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi.

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które są wykorzystywane do wykonywania czynności zwolnionych od podatku oraz niepodlegających opodatkowaniu.

Ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno tzw. przesłanek pozytywnych, to jest m.in. tego, że zakupy są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy.

Zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy:

Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wykazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

Na mocy art. 88 ust. 4 ustawy:

Zgodnie z ww. regulacją, z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni.

Aby podmiot mógł skorzystać z prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z dokonanym nabyciem towarów i usług, w pierwszej kolejności powinien spełnić przesłanki umożliwiające uznanie go – dla tej czynności – za podatnika podatku od towarów i usług, działającego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

W myśl art. 15 ust. 1 ustawy:

Na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy:

Formułując w art. 86 ust. 1 ustawy warunek związku ze sprzedażą opodatkowaną, ustawodawca nie uzależnia prawa do odliczenia od związku zakupu z obecnie wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Wystarczającym jest, że z okoliczności towarzyszących nabyciu towarów lub usług przy uwzględnieniu rodzaju prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej wynika, że zakupy te dokonane są w celu ich wykorzystania w ramach jego działalności opodatkowanej. Dla realizacji prawa do odliczenia podatku naliczonego niezbędne jest istnienie związku pomiędzy dokonywanymi zakupami towarów i usług, a prowadzoną działalnością opodatkowaną generującą podatek należny.

Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie precyzują, jaki związek musi istnieć pomiędzy zakupami a sprzedażą, żeby podatnik mógł skorzystać z prawa do odliczenia. Związek ten może być bezpośredni bądź pośredni.

O związku bezpośrednim dokonywanych zakupów z działalnością podatnika można mówić wówczas, gdy nabywane towary służą np. dalszej odsprzedaży (towary handlowe) lub też nabywane towary i usługi są niezbędne do wytworzenia towarów lub usług będących przedmiotem dostawy. Bezpośrednio wiążą się więc z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez podatnika.

Natomiast pośredni związek nabywanych towarów i usług z działalnością przedsiębiorcy występuje wówczas, gdy ponoszone wydatki wiążą się z całokształtem funkcjonowania przedsiębiorstwa – mają pośredni związek z działalnością gospodarczą, a tym samym z osiąganym przez podatnika obrotem opodatkowanym. Aby jednak można było wskazać, że określone zakupy mają chociażby pośredni związek z działalnością podmiotu, istnieć musi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy dokonanymi zakupami towarów i usług, a powstaniem obrotu. O pośrednim związku dokonanych zakupów z działalnością podatnika można mówić wówczas, gdy zakup towarów i usług nie przyczynia się bezpośrednio do uzyskania obrotu przez podatnika, np. poprzez ich odsprzedaż, lecz poprzez wpływ na ogólne funkcjonowanie przedsiębiorstwa jako całości, przyczynia się do generowania przez podmiot obrotu.

Powyższe regulacje oznaczają, że aby stwierdzić, czy podatnikowi podatku od towarów i usług przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, należy zbadać wyłącznie związek ponoszonych wydatków z wykonywanymi przez podatnika czynnościami opodatkowanymi, przy czym związek ten musi mieć charakter niewątpliwy, lecz niekoniecznie bezpośredni. Podatnik musi jednak wykazać związek zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi, tzn. których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

Istnienie związku między nabywanymi towarami i usługami a transakcjami opodatkowanymi podatnika jest traktowane jako niezbędny wymóg powstania prawa do odliczenia podatku również w Dyrektywie 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 z 11 grudnia 2006 r. str. 1 ze zm.), zwanej dalej Dyrektywą 2006/112/WE. Stanowisko powyższe znajduje również potwierdzenie w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Dyrektywa 2006/112/WE jako fundamentalną cechę podatku od wartości dodane wskazuje zasadę neutralności podatku. Cechą podatku od wartości dodanej, wskazaną w ust. 2 art. 1 ww. Dyrektywy, jest faktyczne obciążenie ciężarem podatku od wartości dodanej jedynie konsumpcji towarów i usług. Z treści tego przepisu należy wnioskować, że podatek ten nie powinien obciążać podmiotów biorących udział w obrocie towarami i usługami, niebędących ich ostatecznymi odbiorcami. Co istotne, zgodnie z postanowieniami art. 1, podatek powinien być naliczany na wszystkich stadiach obrotu, z etapem sprzedaży detalicznej włącznie. Mechanizmem zapewniającym obciążenie podatkiem wyłącznie ostatecznych odbiorców towarów i usług, przy jednoczesnym naliczaniu podatku na każdym etapie obrotu, jest wskazane w ust. 2, prawo do odliczenia od podatku należnego podatku zapłaconego przy nabyciu towarów i usług. Ograniczenie prawa do odliczenia podatku przez podatnika, podobnie jak wszelkie odstępstwa od zasady powszechności opodatkowania, powinny mieć charakter wyjątkowy i mogą być wprowadzane jedynie na podstawie wyraźnych przepisów prawa.

Szczegółowe zasady realizacji prawa do odliczenia podatku zawierają przepisy Tytułu X Dyrektywy 2006/112/WE. Z tego powodu należy uznać, że przepisy tego Tytułu należą bez wątpienia do najistotniejszych regulacji ww. Dyrektywy. Neutralność podatku od wartości dodanej dla podatnika wyraża się, m.in. dążeniem do poszukiwania, wdrażania i ochrony rozwiązań legislacyjnych zapewniających stan prawny, w którym wartość podatku zapłaconego przez podatnika w cenie zakupywanych przez niego towarów i usług wykorzystywanych do celów działalności opodatkowanej, nie będzie stanowić dla podatnika ostatecznego kosztu. Podatnik musi mieć zapewnioną możliwość odzyskania podatku naliczonego związanego ze swoją działalnością opodatkowaną. Wszelkie korzystne dla podatnika konsekwencje wynikające z koncepcji neutralności podatku, są traktowane w doktrynie wspólnego systemu VAT, jako fundamentalne prawo podatnika, nie zaś jako jego przywilej.

Zasada neutralności podatku VAT, a także kwestia pośredniego związku pomiędzy podatkiem naliczonym VAT a czynnościami opodatkowanymi jako warunku wystarczającego do zachowania prawa do odliczenia VAT były przedmiotem licznych orzeczeń TSUE, m.in. wyrok z 15 stycznia 1998 r. w sprawie C-37/95 (Państwo Belgijskie v. Ghent Coal Terminal NV), wyrok z 22 lutego 2001 r. w sprawie C-408/98 (Abbey National plc v. Commissioners of Customs & Excise), wyrok z 26 maja 2005 r. w sprawie C-465/03 (Kretztechnik AG v. Finanzamt Linz), wyrok z 27 września 2001 r. w sprawie C-16/00 (CIBO Participations SA v. Directeur régional des impôts du Nord-Pas-de-Calais). TSUE podkreślał, że co do zasady, prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego przysługuje podatnikom wówczas, gdy istnieje bezpośredni związek poniesionych wydatków ze sprzedażą opodatkowaną. Jednakże, brak bezpośredniego związku z konkretną czynnością podlegającą opodatkowaniu nie wyklucza prawa do odliczenia podatku VAT w przypadku tzw. kosztów ogólnych działania podatnika, o ile koszty te mogą być przypisane do działalności podatnika podlegającej opodatkowaniu VAT.

Zatem niezbędnym warunkiem odliczenia VAT jest istnienie związku pomiędzy zakupami a konkretną transakcją opodatkowaną. Prawo do odliczenia podatku naliczonego powinno przysługiwać podatnikowi w takim zakresie, w jakim działalność podatnika daje to prawo. Aby odliczenie podatku było dopuszczalne, transakcja powodująca naliczenie podatku winna pozostawać w ścisłym związku z transakcjami, które rodzą prawo do odliczenia. W ten sposób prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego przy nabyciu towarów i usług zakłada, że poczynione wydatki stanowią element cenotwórczy transakcji obciążonych podatkiem należnym, rodzącym prawo do jego odliczenia.

Z opisu sprawy wynika, że są Państwo zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Przedmiotem Państwa działalności jest realizacja projektów budowlanych związanych ze wznoszeniem budynków mieszkalnych. Prowadzili Państwo inwestycje w postaci budynków mieszkalnych (Inwestycja). Zbyli Państwo, w ramach czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług, lokale mieszkalne i niemieszkalne w wybudowanym budynku.

W związku z realizacja Inwestycji zamówili Państwo towar, od kontrahenta będącego zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług (Sprzedający). Zgodnie z umową zawartą przez Państwa ze Sprzedającym, przelali Państwo na rachunek bankowy Sprzedającego wymaganą przedpłatę. Sprzedający, terminowo wystawił Państwu fakturę zaliczkową. Sprzedający nie dostarczył jednak Państwu towaru, którego dotyczyła wspomniana przedpłata i faktura zaliczkowa.

Wobec niewywiązania się przez Sprzedającego z ciążącego na Sprzedającym obowiązku dostarczenia towaru, za który otrzymał od Państwa przedpłatę, w związku z którą Sprzedający wystawił Państwu wspominaną fakturę, działając w celu Państwa interesu majątkowego związanego z prowadzoną przez Państwa działalnością, w całości opodatkowaną podatkiem od towarów i usług:

•      wnieśli Państwo pozew do sądu cywilnego o zwrot zapłaconej Sprzedającemu przez Państwa przedpłaty potwierdzonej wspominaną fakturą wystawioną przez Sprzedającego do Wnioskodawcy,

•      złożyli Państwo zawiadomienie do Prokuratury o możliwości popełnienia przestępstwa przez Sprzedającego.

Podejmując powyższe działania skorzystali Państwo z pomocy prawnej udzielonej przez kancelarię prawną będącą zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Kancelaria prawna, z tytułu wykonanych na Państwa rzecz usług prawnych obejmujących w szczególności reprezentację Państwa w postępowaniu cywilnym i karnym, w tym w postępowaniu odwoławczym, wystawiła Państwu faktury, w których wykazana została wartość netto wykonanych usług, kwota podatku od towarów i usług, naliczona od tej wartości netto, oraz wartość brutto, obejmującą podatek od towarów i usług.

Odliczyli Państwo od podatku należnego podatek naliczony wynikający z faktur wstawionych przez kancelarię prawną. W stosunku do faktur wystawionych Państwu przez kancelarię prawną, nie wystąpiły żadne z okoliczności wskazanych w art. 88 ustawy.

W analizowanej sprawie Państwa wątpliwości dotyczą prawa do odliczenia podatku od towarów i usług naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez kancelarię prawną z tytułu usług prawnych obejmujących w szczególności reprezentację Państwa w postępowaniu cywilnym oraz w postępowaniu karnym, które są związane z Inwestycją.

Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest niewątpliwy i bezsporny związek zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi. Przy czym istotna jest intencja nabycia, tzn. jeśli dany towar czy usługa ma służyć wykonywaniu czynności opodatkowanych, wówczas po spełnieniu wymienionych w art. 86 ustawy wymogów formalnych, odliczenie jest prawnie dozwolone, pod warunkiem że nie wyłączają go inne przepisy ustawy lub aktów wykonawczych.

Wobec powyższego, w każdym przypadku należy dokonać oceny, czy intencją określonej czynności, z którą łączą się skutki podatkowo-prawne było wykonywanie czynności opodatkowanych. Z ogólnie przyjętej definicji „zamiaru” wynika, że jest to projekt, plan czy intencja zrealizowania czegoś. Istotą zamiaru są intencje, jakie przyświecają dokonywanym czynnościom, jak i cel, który dana osoba ma osiągnąć, dokonując tych czynności.

Jak wynika z przedstawionych okoliczności sprawy, nie ponieśliby Państwo wydatku na obsługę prawną wynikającego z faktur wystawionych Państwu przez kancelarię prawną gdyby nie Państwa działalność opodatkowana, gdyby nie prowadzili Państwo Inwestycji. Z perspektywy prawa bilansowego, zaksięgowali Państwo wspomniane wydatki na usługi prawne do kosztów ogólnych działalności. Zatem, tak jak wszystkie koszty ogólne działalności, wydatek poniesiony przez Państwa na obsługę prawną jest czynnikiem, który uwzględniają Państwo w zakresie wysokości ceny z tytułu zbycia lokali w ramach czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług (odpłatnej dostawy lokali).

Wobec tego, w analizowanej sprawie warunki odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu usług prawnych, określone w art. 86 ust. 1 ustawy, były spełnione. Są Państwo czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Jako zarejestrowany czynny podatnik podatku od towarów i usług prowadzą Państwo działalność, która w całości opodatkowana jest tym podatkiem. Nie prowadzą Państwo działalności zwolnionej z opodatkowania podatkiem od towarów i usług ani działalności nieobjętej przepisami ustawy VAT. Zatem, wskazane wyżej korzyści będące rezultatem nabytych usług prawnych miały związek wyłącznie z wykonywanymi przez Państwa czynnościami opodatkowanymi VAT. Jednocześnie, jak Państwo wskazali, w stosunku do faktur wystawionych Państwu przez kancelarię prawną, nie wystąpiły żadne z okoliczności wskazanych w art. 88 ustawy.

W konsekwencji, przysługiwało Państwu pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez kancelarię prawną z tytułu usług prawnych obejmujących w szczególności reprezentację Państwa w postępowaniu cywilnym oraz w postępowaniu karnym, które są związane z Inwestycją.

Państwa stanowisko jest zatem prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Zaznacza się, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Państwo ponoszą ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego).

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny/zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji pokrywa/będzie się pokrywało z opisem stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…), ul. (…), (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 146; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.