Wnioskodawca, osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, planuje świadczyć usługi eksperckie i doradztwa administracyjnego na rzecz spółki (ZASI), która jest zewnętrznym zarządzającym alternatywnej spółki inwestycyjnej (ASI). Usługi obejmują 19 szczegółowych czynności, takich jak koordynacja procesu inwestycyjnego, przygotowywanie strategii i raportów, zarządzanie ryzykiem, współpraca z doradcami prawnymi…
Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
28 marca 2025 r. wpłynął Pana wniosek z 25 marca 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy zwolnienia od podatku VAT świadczonych usług.
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
A.A. jest osobą fizyczną prowadzącą jednoosobową działalność gospodarczą pod firmą A.A. (dalej jako „Wnioskodawca”) w oparciu o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji Gospodarczej i podlega nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce oraz posiada status czynnego, zarejestrowanego podatnika podatku od towarów i usług (dalej jako „VAT”) w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 361 ze zm.) (dalej jako: „ustawa o podatku od towarów i usług” lub „ustawa o VAT”).
Przeważającym przedmiotem działalności gospodarczej jest doradztwo w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej i pozostałe doradztwo w zakresie zarządzania sklasyfikowane w Polskiej Klasyfikacji Działalności Gospodarczej (dalej jako: „PKD”) obowiązującej od 1 stycznia 2025 r. pod kodem 70.20.Z. Przedmiotem pozostałej działalności gospodarczej Wnioskodawcy jest m.in. wszelka pozostała działalność profesjonalna, naukowa i techniczna, gdzie indziej niesklasyfikowana sklasyfikowana pod kodem PKD 74.99.Z.
Wnioskodawca, w ramach prowadzonej jednoosobowej działalności gospodarczej, nawiąże współpracę z innym podmiotem – spółką X. spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w (...), będącą zewnętrznie zarządzającym (dalej „ZASI”) alternatywnej spółki inwestycyjnej w rozumieniu ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 605 ze zm., dalej jako: „ustawa o funduszach inwestycyjnych”) - spółki X. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Alternatywna Spółka Inwestycyjna Spółka Komandytowo-akcyjna z siedzibą w (...) (dalej „ASI”), w ramach której zamierza zawrzeć umowę o świadczenie usług eksperckich i doradztwa administracyjnego (dalej jako: „Umowa”).
Spółka X. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością – ZASI – (...) r. uzyskała wpis do rejestru zarządzających alternatywnymi spółkami inwestycyjnymi prowadzonego przez komisję nadzoru finansowego pod numerem wpisu (…).
Wnioskodawca dodatkowo wskazuje, że jest członkiem zarządu ZASI oraz wspólnikiem posiadającym 33% udziału w kapitale zakładowym ZASI.
Przedmiotem działalności ZASI jest wyłącznie działalność związana z zarządzaniem funduszami (PKD 66.30.Z).
W ramach zarządzania, ZASI będzie realizować na rzecz ASI czynności o charakterze kompleksowym, zarządczym, administracyjno-organizacyjnym oraz doradczym polegające w szczególności na:
Część zadań, składających się na czynność zarządzania ASI, ZASI będzie wykonywać wspólnie lub za pośrednictwem Wnioskodawcy.
W ramach Umowy w celu sprawnego wykonywania przez ZASI usług związanych z zarządzaniem ASI, ZASI zleci Wnioskodawcy świadczenie usług eksperckich i doradztwa administracyjnego polegających w szczególności na:
1. doradztwie w zakresie koordynacji prac związanych z procesem inwestycyjnym ASI, w tym koordynacja prowadzenia wstępnych weryfikacji spółek, w które ASI może inwestować, koordynacja przygotowywania stosownych analiz i ich prezentacji ZASI;
2. koordynowaniu opracowania strategii inwestycyjnej ASI;
3. aranżowaniu oraz udziale w spotkaniach mających na celu ustalenie strategii inwestycyjnej ASI;
4. przygotowywaniu raportów z bieżących postępów prac w zakresie realizacji przez ASI projektu inwestycyjnego;
5. koordynacji opracowywania dokumentacji niezbędnej do uzyskiwania finansowań (przy czym nie są to usługi doradztwa inwestycyjnego);
6. doradztwie w zakresie utrzymywania i koordynowania kontaktów z organami administracji publicznej, oraz innymi podmiotami publicznymi i prywatnymi, mającymi wpływ na realizację przez ASI projektów inwestycyjnych;
7. koordynowaniu procesu poszukiwania i naboru potencjalnych inwestorów ASI;
8. doradztwie w zakresie sporządzania oceny i zarządzania ryzykiem związanym z realizacją danego projektu inwestycyjnego ASI;
9. doradztwie w zakresie zarządzania realizacją projektu inwestycyjnego ASI;
10. świadczeniu kompleksowych usług doradczych związanych z pracą z doradcami prawnymi w sprawie dokumentacji podatkowej i prawnej realizowanych przez ASI projektów inwestycyjnych oraz koordynacja działań doradców prawnych i podatkowych, którzy będą zaangażowani w realizowany przez ASI projekt inwestycyjny w imieniu zleceniodawców, tj. ZASI I lub ZASI II;
11. świadczeniu kompleksowych usług doradczych związanych z nadzorowaniem i koordynacją przygotowywania wszystkich wymaganych dokumentów, danych i materiałów do due diligence zgodnie z wymogami danego projektu inwestycyjnego ASI;
12. koordynowaniu przygotowywania materiałów umożliwiających ASI sprawowanie nadzoru korporacyjnego nad spółkami portfelowymi w ramach realizowanych projektów inwestycyjnych;
13. koordynowaniu i nadzorze nad procesem zakończenia projektu inwestycyjnego przez ASI poprzez wyjście ASI z poszczególnych spółek poprzez np. zbycie przez ASI udziałów lub akcji danej spółki portfelowej;
14. wsparciu przy kontaktowaniu ZASI z potencjalnymi inwestorami ASI;
15. przeprowadzaniu niezbędnych analiz rynku;
16. doradztwie w zakresie prezentacji projektu inwestycyjnego ASI docelowym inwestorom;
17. dokonywaniu wycen projektów inwestycyjnych ASI;
18. doradztwie w zakresie potencjalnych kierunków rozwoju projektów inwestycyjnych ASI;
19. doradztwie w zakresie wdrażania nowych rozwiązań maksymalizujących efektywność inwestycyjną ASI.
Świadczone przez Wnioskodawcę usługi będą miały bezpośredni związek z prowadzeniem inwestycji i specjalistycznym zarządzaniem ZASI oraz pośrednio ASI i będą obejmować czynności niezbędne dla zapewnienia prawidłowego procesu zarządzania oraz podejmowania decyzji inwestycyjnych (za co odpowiada zarządzający alternatywną spółka inwestycyjną w ramach zarządzania alternatywną spółka inwestycyjną), stanowiąc przy tym odrębną, integralną całość.
Co istotne, ZASI nie jest w stanie samodzielnie świadczyć usług w zakresie koniecznym do skutecznego i zgodnego z przepisami zarządzania odpowiednio ASI bez nabywania stosownych usług od Wnioskodawcy.
Usługi świadczone przez Wnioskodawcę na rzecz ZASI będą wchodzić w zakres specjalistycznych usług inwestycyjnych oraz usług zarządzania specjalnym funduszem inwestycyjnym na rzez ZASI oraz usług wspierających specjalistyczne zarządzanie funduszem inwestycyjnym oraz usług o podobnym charakterze, a także będą prowadzić do zapewnienia wsparcia w bieżących czynnościach administracyjnych realizowanych w interesie ASI.
Pytanie
Czy do świadczonych w przyszłości przez Wnioskodawcę na rzecz ZASI usług eksperckich i doradztwa administracyjnego wskazanych w opisie zdarzenia przyszłego, jako usług zarządzania funduszami inwestycyjnymi, alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi w rozumieniu przepisów o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi, znajdzie zastosowanie przewidziane w art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) ustawy o VAT zwolnienie z opodatkowania podatkiem od towarów i usług?
Pana stanowisko w sprawie
Zdaniem Wnioskodawcy, usługi eksperckie i doradztwa administracyjnego, które będą świadczone przez Wnioskodawcę na rzecz ZASI, będą zwolnione z podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) ustawy o VAT.
Uzasadnienie
Przepisy ustawy o VAT nie definiują pojęcia usług zarządzania, które ma odmienne znaczenie w kontekście ustawy o VAT niż przykładowo ustaw regulujących podatki dochodowe. Przepis art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy stanowi bowiem implementację do krajowego porządku prawnego przepisu art. 135 ust. 1 lit. g Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L z 2006 r. nr 347/1 ze zm.) (dalej jako: „Dyrektywa VAT”), zgodnie z którym zwolnieniu od podatku VAT podlega zarządzanie specjalnymi funduszami inwestycyjnymi, określonymi przez państwa członkowskie.
W kontekście ww. przepisu art. 135 ust. 1 lit. g Dyrektywy VAT, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej jako: „TSUE”) wielokrotnie wskazywał, że jego wykładnia powinna być dokonywana z uwzględnieniem kontekstu, w jaki się wpisuje, celów oraz układu tej Dyrektywy VAT oraz z uwzględnieniem zwłaszcza ratio legis zwolnienia, które przewiduje. TSUE wskazał ponadto, że zwolnienia od podatku stanowią wyjątki od ogólnej zasady, zgodnie z którą opodatkowaniu podatkiem VAT podlegają wszystkie usługi świadczone odpłatnie przez podatnika, wobec czego należy dokonywać ich ścisłej wykładni.
Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) ustawy o VAT, ustawodawca polski zadecydował o zastosowaniu zwolnienia z VAT do czynności zarządzania funduszami inwestycyjnymi, alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi i zbiorczymi portfelami papierów wartościowych - w rozumieniu przepisów o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi. W kwestii wyjaśnienia pojęcia „zarządzania funduszem” można wskazać, że z ugruntowanego orzecznictwa TSUE (m.in. w sprawach C-169/04, C-275/11, C-595/13) wynika, że celem zwolnienia z opodatkowania transakcji związanych z zarządzaniem funduszami powierniczymi, przewidzianego w art. 13 część b lit. d) pkt 6 Szóstej Dyrektywy Rady z 17 maja 1977 r. 77/388/EWG w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (dalej jako: „Szósta Dyrektywa”) (obecnie art. 135 ust. 1 lit. g) Dyrektywy VAT), jest w szczególności ułatwienie małym inwestorom inwestowania w papiery wartościowe za pomocą przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania. Celem pkt 6 tego przepisu jest zapewnienie neutralności podatkowej wspólnego systemu podatku VAT w kwestii wyboru między inwestowaniem bezpośrednim w papiery wartościowe, a inwestowaniem za pośrednictwem przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania. Zgodnie z art. 6 ust. 2 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/65/WE z 13 lipca 2009 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe (UCITS) (dalej jako: „Dyrektywa UCITS”) spółka zarządzająca nie angażuje się w działalność inną niż zarządzanie UCITS, którym wydano zezwolenie na podstawie Dyrektywy UCITS, z wyjątkiem dodatkowego zarządzania przedsiębiorstwami zbiorowego inwestowania, które nie są objęte Dyrektywą UCITS i w odniesieniu do których spółka zarządzająca podlega nadzorowi ostrożnościowemu i których jednostki nie mogą być wprowadzane do obrotu w innych państwach członkowskich na mocy Dyrektywy UCITS.
Zgodnie z przywołanym załącznikiem II do Dyrektywy UCITS, funkcje zarządzania obejmują:
W tym miejscu należy podnieść, że przytoczona definicja zarządzania specjalnym funduszem inwestycyjnym znajduje zastosowanie także w odniesieniu do specjalnych funduszy inwestycyjnych, innych niż objęte Dyrektywą UCITS.
Zdaniem Wnioskodawcy usługi, które będą przez niego świadczone na podstawie Umowy I oraz Umowy II nie stanowią usług doradztwa, w rozumieniu art. 43 ust. 15 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług. Usługi opisane we wniosku, które będą świadczone przez Wnioskodawcę na rzecz ZASI mają - zgodnie z wyżej przytoczonymi przepisami prawa wspólnotowego - charakter czynności zarządzania funduszami inwestycyjnymi. Ich zakres określa szczegółowo Załącznik II do Dyrektywy UCITS, zgodnie z którym na czynności zarządzania funduszami inwestycyjnymi składa się nie tylko działanie polegające na zarządzaniu inwestycjami, ale także czynności z zakresu administracji. W ww. wyroku w sprawie C-595/13 TSUE wskazał, że poza czynnościami polegającymi na zarządzaniu portfelem do szczególnych funkcji przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania należą funkcje administrowania samymi przedsiębiorstwami zbiorowego inwestowania, takie jak te wymienione w załączniku II do Dyrektywy UCITS w rubryce „administracja”. Zdaniem TSUE, nie tylko zarządzanie inwestycjami, wiążące się z wyborem i zbywaniem aktywów będących przedmiotem takiego zarządzania, lecz również usługi administracyjne i rachunkowe, takie jak obliczanie kwoty dochodów i ceny jednostek uczestnictwa lub udziałów funduszu, wycena aktywów, rachunkowość, przygotowywanie deklaracji w celu podziału dochodów, dostarczanie informacji i dokumentacji na temat rachunków okresowych i deklaracji podatkowych, statystyk i podatku VAT, a także opracowywanie prognoz przychodów, wchodzą w zakres pojęcia „zarządzania” specjalnym funduszem inwestycyjnym w rozumieniu art. 13 część b lit. d pkt 6 Szóstej Dyrektywy.
Mając na uwadze powyższe stanowisko TSUE należy uznać, że usługi, które będą świadczone przez Wnioskodawcę na rzecz ZASI, jako specjalistyczne usługi inwestycyjne oraz usługi specjalistycznego zarządzania, mieszą się w definicji zarządzania specjalnym funduszem inwestycyjnym, którym jest ASI.
Analogicznie funkcję zarządzania definiuje także Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/61/UE z 8 czerwca 2011 r. w sprawie zarządzających alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi i zmiany Dyrektyw 2003/41/WE i 2009/65/WE oraz rozporządzeń (WE) nr 1060/2009I (UE) nr 1095/2010 (dalej jako „Dyrektywa ZAFI”). Zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. w Dyrektywy ZAFI: „zarządzanie AFI” oznacza wykonywanie przynajmniej funkcji w zakresie zarządzania portfelem, o których mowa w pkt 1 lit. a) lub b) załącznika I, na rzecz jednego lub większej liczby AFI. Zgodnie z pkt 1 załącznika I do Dyrektywy ZAFI, minimalny zakres funkcji w zakresie zarządzania inwestycyjnego, które musi wykonywać ZAFI, zarządzając AFI, to:
a) zarządzanie portfelami inwestycyjnymi; oraz
b) zarządzanie ryzykiem.
Jednocześnie w pkt 2 załącznika I zawarty został katalog innych czynności, jakie ZAFI może wykonywać dodatkowo w ramach usługi zarządzania.
Należy podkreślić, że wskazany minimalny zakres funkcji w zakresie zarządzania inwestycyjnego służy określeniu czy dany podmiot może być uznany za ZAFI (analogicznie: za ZASI), nie ogranicza natomiast katalogu czynności wchodzących w zakres zarządzania, co wynika wprost z pkt 2 załącznika I. Z załącznika I do Dyrektywy ZAFI oraz z załącznika II do Dyrektywy UCITS wynika zatem, że na czynności zarządzania funduszami inwestycyjnymi składają się nie tylko działania polegające na zarządzaniu inwestycjami (realizacją polityki inwestycyjnej funduszy), lecz również czynności z zakresu administracji.
Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie TSUE, w którym wskazuje się, iż pojęcie zarządzania specjalnymi funduszami inwestycyjnymi, o których mowa w art. 135 ust. 1 lit. g) Dyrektywy VAT jest autonomicznym pojęciem prawa wspólnotowego, którego treść nie może być zmieniana przez państwa członkowskie.
Do 31 marca 2013 r. w art. 43 ust. 8 ustawy o VAT znajdowała się definicja pojęcia „zarządzania” do celów stosowania ww. zwolnienia. Z racji niezwykle wąskiego ujęcia zarządzania, wskazany przepis został uchylony w celu dostosowania prawa polskiego do autonomicznej definicji zarządzania, wypracowanej w orzecznictwie TSUE na gruncie przepisów Dyrektywy. W konsekwencji nowelizacji ustawy o VAT, zmierzającej do dostosowania polskich przepisów do orzecznictwa TSUE 1 kwietnia 2013 r. z ustawy o VAT usunięto art. 43 ust. 8 zawierający definicję „zarządzania” niezgodną z ww. orzecznictwem (m.in. z wyrokiem TSUE w sprawie C-169/04 Abbey National Plc).
W konsekwencji, zakres zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT przewidzianego w art. 135 ust. 1 lit. g Dyrektywy VAT, a w konsekwencji również zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) ustawy o VAT, należy interpretować zgodnie z prawem wspólnotowym oraz orzecznictwem TSUE. W przywołanym powyżej wyroku w sprawie C-169/04 Abbey National Plc TSUE wskazał, że zarządzanie funduszami powierniczymi (obecnie specjalnymi funduszami inwestycyjnymi): „jest określane w zależności od rodzaju świadczonych usług, a nie w zależności od osoby świadczącej lub odbiorcy usług”, co oznacza, że zwolnienie z opodatkowania podatkiem VAT dla usług zarządzania funduszami inwestycyjnymi ma charakter przedmiotowy, a nie podmiotowy. O możliwości zastosowania zwolnienia decyduje zakres czynności świadczonych przez usługodawcę, bez względu na status usługodawcy. W konsekwencji zajętego przez TSUE stanowiska należy stwierdzić, iż brak jest podstaw do zawężania zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) ustawy o VAT jedynie do usług świadczonych na rzecz alternatywnej spółki inwestycyjnej przez zarządzającego alternatywną spółką inwestycyjną.
Powyższe stanowisko było potwierdzane w licznych indywidualnych interpretacjach podatkowych:
W podobnym tonie wypowiedział się także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zdaniem którego „okoliczność, iż usługi doradcze i informacyjne świadczone przez osobę trzecią nie wiążą się z dokonaniem zmian w sytuacji prawnofinansowej funduszu, nie stoi na przeszkodzie objęciu ich pojęciem „zarządzania specjalnym funduszem inwestycyjnym” (vide wyrok WSA w Krakowie z 1 sierpnia 2019 r., sygn. akt I SA/Kr 609/19).
Ponadto TSUE uznał, że owo autonomiczne pojęcie „zarządzania” może obejmować różne odrębne czynności, np. usługi w zakresie administrowania i prowadzenia rachunkowości funduszu (C-169/04), czy też usługi doradztwa inwestycyjnego (C-275/11), które będą korzystały ze zwolnienia, nawet jeżeli będą świadczone przez podmioty będące osobami trzecimi. Jedynym warunkiem jest to, aby usługi te spełniały szczególnie istotne funkcje dla zarządzania funduszami inwestycyjnymi. W przywołanym wyżej wyroku w sprawie C-275/11 (GFBK GESELLSCHAFT FÜR BÖRSENKOMMUNIKATION MBH v. FINANZAMT BAYREUTH) TSUE podniósł, że „fakt, iż usługi doradcze i informacyjne świadczone przez osobę trzecią nie wiążą się z dokonywaniem zmian w sytuacji prawnej lub finansowej funduszu również nie stoi na przeszkodzie objęciu ich pojęciem zarządzania specjalnym funduszem inwestycyjnym w rozumieniu art. 13 część B lit. d pkt 6 Szóstej Dyrektywy.
Analogiczne stanowisko zajął także Naczelny Sąd Administracyjny uznając, że „usługi mogą zostać uznane za usługi zarządzania funduszem, jeżeli tworzą odrębną całość i - jeśli je oceniać globalnie - są specyficzne i istotne dla zarządzania tymi funduszami. Przez zarządzanie funduszem inwestycyjnym należy rozumieć również zarządzenie jego majątkiem, które jednak ogranicza się do czynności zbiorowego inwestowania w ten majątek. Zarządzanie takie nie obejmuje natomiast eksploatacji tego majątku.” (vide wyrok NSA z 21 stycznia 2016 r., I FSK 1915/14).
Biorąc powyższe pod uwagę należy uznać, że usługi świadczone przez Wnioskodawcę mieszczą się w definicji zarządzania w rozumieniu tego określenia zdefiniowanego przez TSUE i spełniają kryterium podmiotowe, przez które należy rozumieć świadczenie specjalistycznych usług inwestycyjnych i usług specjalistycznego zarządzania na rzecz funduszy inwestycyjnych, alternatywnych funduszy inwestycyjnych lub zbiorczych portfeli papierów wartościowych w rozumieniu przepisów ustawy o funduszach inwestycyjnych.
Drugim warunkiem określonym w art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy o VAT jest warunek podmiotowy. Omawianemu zwolnieniu z podatku VAT podlegają usługi zarządzania świadczone na rzecz funduszy inwestycyjnych, alternatywnych funduszy inwestycyjnych lub zbiorczych portfeli papierów wartościowych w rozumieniu przepisów o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi, a także portfelami inwestycyjnymi funduszy inwestycyjnych i alternatywnych funduszy inwestycyjnych, o których mowa wyżej, lub ich częścią. Działalność alternatywnych funduszy inwestycyjnych jest regulowana przepisami ustawy o funduszach inwestycyjnych. Jeżeli zatem usługi zarządzania świadczone są m.in. na rzecz alternatywnych funduszy inwestycyjnych w rozumieniu przepisów ww. ustawy, to zastosowanie znajdzie zwolnienie od podatku określone w art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy.
Usługi, które będą świadczone przez Wnioskodawcę na rzecz ZASI spełnią zatem kryterium podmiotowe.
Zgodnie z art. 70a ust. 1 ustawy o funduszach inwestycyjnych, zarządzającym alternatywną spółką inwestycyjną może być wyłącznie spółka kapitałowa, o której mowa w art. 8b ust. 2, z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, która uzyskała zezwolenie komisji na wykonywanie działalności określonej w art. 70e ust. 1 (zezwolenie na wykonywanie działalności przez zarządzającego alternatywną spółką inwestycyjną). Stosownie do art. 70a ust. 2 ustawy o funduszach inwestycyjnych, na warunkach określonych w rozdziale 3, w przypadku zarządzania portfelami inwestycyjnymi o niskiej wartości, spółka kapitałowa, o której mowa w art. 8b ust. 2 z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej może wykonywać działalność określoną w art. 70e ust. 1 jako zarządzający alternatywnej spółki inwestycyjnej bez zezwolenia komisji, po uzyskaniu wpisu do rejestru zarządzających alternatywnymi spółkami inwestycyjnymi. Ponadto, na podstawie art. 70e ust. 1 i 2 ustawy o funduszach inwestycyjnych, przedmiotem działalności zarządzającego alternatywną spółką inwestycyjną może być wyłącznie zarządzanie alternatywną spółką inwestycyjną, w tym wprowadzanie tej spółki do obrotu, oraz, z zastrzeżeniem ust. 2, zarządzanie unijnym AFI, w tym wprowadzanie tych AFI do obrotu.
Zarządzanie unijnym AFI może być przedmiotem działalności wyłącznie zewnętrznie zarządzającego alternatywną spółką inwestycyjną, który uzyskał zezwolenie na wykonywanie działalności przez zarządzającego ASI. Stosownie do art. 70g ust. 1 ustawy o funduszach inwestycyjnych, zarządzający ASI może, w drodze umowy zawartej w formie pisemnej, z uwzględnieniem art. 75-82 rozporządzenia 231/2013, powierzyć przedsiębiorcy lub przedsiębiorcy zagranicznemu wykonywanie czynności związanych z działalnością prowadzoną przez tego zarządzającego.
Z przytoczonego orzecznictwa sądów administracyjnych oraz TSUE płyną zatem następujące wnioski:
Konkludując, Wnioskodawca wskazuje, że opisane w opisie zdarzenia przyszłego czynności, które będą podejmowane przez Wnioskodawcę na rzecz ZASI są zgodne z katalogiem usług z zakresu zarządzania specjalnymi funduszami inwestycyjnymi wynikającymi z treści załącznika I do Dyrektywy ZAFI. Usługi Wnioskodawcy będą stanowić zespół powiązanych ze sobą czynności, których zakres oraz cel jest istotny i specyficzny dla procesu zarządzania inwestycjami funduszu. Odnoszą się bowiem do prawidłowego funkcjonowania funduszu, realizowania założonej działalności gospodarczej oraz do kluczowych elementów aktywności funduszu w ramach podejmowanego procesu inwestycyjnego.
Ponadto, będą to niewątpliwie czynności stanowiące pozwalającą się wyodrębnić całość, a także pełnią specyficzne i istotne funkcje w kontekście działalności funduszu inwestycyjnego. Nie można również tracić z pola widzenia faktu, że bez czynności wykonywanych przez Wnioskodawcę zarówno ZASI nie byłoby w stanie realizować zarządzania odpowiednio ASI.
Świadczone przez Wnioskodawcę usługi będą miały bezpośredni związek z prowadzeniem inwestycji i zarządzaniem ZASI, a w konsekwencji również ASI i będą obejmować czynności niezbędne dla zapewnienia prawidłowego procesu zarządzania oraz podejmowania decyzji inwestycyjnych, które jednocześnie są nierozerwalnie związane z działalnością funduszu.
Stanowisko takie zostało przedstawione m.in. w następujących interpretacjach indywidualnych:
Mając na względzie powyższą linię orzeczniczą sądów krajowych, orzecznictwo TSUE oraz treść indywidualnych interpretacji podatkowych oraz fakt, iż usługi świadczone przez Wnioskodawcę na rzecz ZASI są czynnościami nierozerwalnie związanymi z działalnością zarządzających alternatywnymi spółkami inwestycyjnymi, niezbędnymi do prawidłowego zarządzania alternatywnymi spółkami inwestycyjnymi oraz zasadniczo zgodnymi z tymi określonymi w pkt 2 załącznika I do Dyrektywy ZAFI, a także fakt, iż usługi świadczone przez spółkę mają kluczowy charakter dla działalności zarządzania alternatywnymi spółkami inwestycyjnymi, oraz są bezpośrednio związane z czynnościami zarządzania, należy stwierdzić, że usługi te mieszczą się w zakresie definicji zarządzania w rozumieniu tego określenia zdefiniowanego w ww. orzecznictwie.
Wobec powyższego, w opinii Wnioskodawcy usługi świadczone przez Wnioskodawcę będą mieścić się w zakresie czynności zarządzania alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi, wymienionymi w art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) ustawy o VAT i w związku z tym będą zwolnione z podatku VAT na podstawie ww. przepisu.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 361 ze zm.), zwanej dalej ustawą:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).
Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Z tak szeroko sformułowanej definicji wynika, że przez świadczenie usług należy przede wszystkim rozumieć określone zachowanie podatnika na rzecz odrębnego podmiotu, które zasadniczo wynika z dwustronnego stosunku zobowiązaniowego, zakładającego istnienie podmiotu będącego odbiorcą (nabywcą usługi), jak również podmiotu świadczącego usługę. Przez świadczenie usług należy zatem rozumieć każde zachowanie niebędące dostawą towarów i świadczone na rzecz innego podmiotu.
Powołane przepisy wskazują, że pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres, gdyż nie obejmuje wyłącznie działań podatnika, lecz również zobowiązanie do powstrzymania się od dokonywania czynności lub do tolerowania czynności bądź sytuacji. Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy zwrócić uwagę na to, że usługą jest tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący z niego korzyść.
Nie każda czynność stanowiąca świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ustawy, podlega jednak opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.
W świetle zapisów art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Zgodnie z ust. 2 powołanego artykułu:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Z opisu sprawy wynika, że jest Pan osobą fizyczną, która prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą oraz posiada Pan status czynnego, zarejestrowanego podatnika podatku od towarów i usług. Przeważającym przedmiotem Pana działalności gospodarczej jest doradztwo w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej i pozostałe doradztwo w zakresie zarządzania, przedmiotem pozostałej Pana działalności gospodarczej jest m.in. wszelka pozostała działalność profesjonalna, naukowa i techniczna, gdzie indziej niesklasyfikowana.
W ramach prowadzonej jednoosobowej działalności gospodarczej, nawiąże Pan współpracę z X. spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w (...), będącą zewnętrznie zarządzającym alternatywnej spółki inwestycyjnej (ZASI) w rozumieniu ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi - spółki X. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Alternatywna Spółka Inwestycyjna Spółka Komandytowo-akcyjna z siedzibą w (...), w ramach której zamierza Pan zawrzeć umowę o świadczenie usług eksperckich i doradztwa administracyjnego.
Spółka X. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością – ZASI – (...) r. uzyskała wpis do rejestru zarządzających alternatywnymi spółkami inwestycyjnymi prowadzonego przez Komisję Nadzoru Finansowego.
Jest Pan członkiem zarządu ZASI oraz wspólnikiem posiadającym 33% udziału w kapitale zakładowym ZASI. Przedmiotem działalności ZASI jest wyłącznie działalność związana z zarządzaniem funduszami.
W ramach zarządzania, ZASI będzie realizować na rzecz ASI czynności o charakterze kompleksowym, zarządczym, administracyjno-organizacyjnym oraz doradczym. Część zadań, składających się na czynność zarządzania ASI, ZASI będzie wykonywać wspólnie z Panem lub za Pana pośrednictwem.
W ramach Umowy w celu sprawnego wykonywania przez ZASI usług związanych z zarządzaniem ASI, ZASI zleci Panu świadczenie usług eksperckich i doradztwa administracyjnego polegających w szczególności na:
1. doradztwie w zakresie koordynacji prac związanych z procesem inwestycyjnym ASI, w tym koordynacja prowadzenia wstępnych weryfikacji spółek, w które ASI może inwestować, koordynacja przygotowywania stosownych analiz i ich prezentacji ZASI;
2. koordynowaniu opracowania strategii inwestycyjnej ASI;
3. aranżowaniu oraz udziale w spotkaniach mających na celu ustalenie strategii inwestycyjnej ASI;
4. przygotowywaniu raportów z bieżących postępów prac w zakresie realizacji przez ASI projektu inwestycyjnego;
5. koordynacji opracowywania dokumentacji niezbędnej do uzyskiwania finansowań (przy czym nie są to usługi doradztwa inwestycyjnego);
6. doradztwie w zakresie utrzymywania i koordynowania kontaktów z organami administracji publicznej, oraz innymi podmiotami publicznymi i prywatnymi, mającymi wpływ na realizację przez ASI projektów inwestycyjnych;
7. koordynowaniu procesu poszukiwania i naboru potencjalnych inwestorów ASI;
8. doradztwie w zakresie sporządzania oceny i zarządzania ryzykiem związanym z realizacją danego projektu inwestycyjnego ASI;
9. doradztwie w zakresie zarządzania realizacją projektu inwestycyjnego ASI;
10. świadczeniu kompleksowych usług doradczych związanych z pracą z doradcami prawnymi w sprawie dokumentacji podatkowej i prawnej realizowanych przez ASI projektów inwestycyjnych oraz koordynacja działań doradców prawnych i podatkowych, którzy będą zaangażowani w realizowany przez ASI projekt inwestycyjny w imieniu zleceniodawców, tj. ZASI I lub ZASI II;
11. świadczeniu kompleksowych usług doradczych związanych z nadzorowaniem i koordynacją przygotowywania wszystkich wymaganych dokumentów, danych i materiałów do due diligence zgodnie z wymogami danego projektu inwestycyjnego ASI;
12. koordynowaniu przygotowywania materiałów umożliwiających ASI sprawowanie nadzoru korporacyjnego nad spółkami portfelowymi w ramach realizowanych projektów inwestycyjnych;
13. koordynowaniu i nadzorze nad procesem zakończenia projektu inwestycyjnego przez ASI poprzez wyjście ASI z poszczególnych spółek poprzez np. zbycie przez ASI udziałów lub akcji danej spółki portfelowej;
14. wsparciu przy kontaktowaniu ZASI z potencjalnymi inwestorami ASI;
15. przeprowadzaniu niezbędnych analiz rynku;
16. doradztwie w zakresie prezentacji projektu inwestycyjnego ASI docelowym inwestorom;
17. dokonywaniu wycen projektów inwestycyjnych ASI;
18. doradztwie w zakresie potencjalnych kierunków rozwoju projektów inwestycyjnych ASI;
19. doradztwie w zakresie wdrażania nowych rozwiązań maksymalizujących efektywność inwestycyjną ASI.
Świadczone przez Pana usługi będą miały bezpośredni związek z prowadzeniem inwestycji i specjalistycznym zarządzaniem ZASI oraz pośrednio ASI i będą obejmować czynności niezbędne dla zapewnienia prawidłowego procesu zarządzania oraz podejmowania decyzji inwestycyjnych (za co odpowiada zarządzający alternatywną spółka inwestycyjną w ramach zarządzania alternatywną spółka inwestycyjną), stanowiąc przy tym odrębną, integralną całość. ZASI nie jest w stanie samodzielnie świadczyć usług w zakresie koniecznym do skutecznego i zgodnego z przepisami zarządzania ASI bez nabywania stosownych usług od Pana.
Usługi świadczone przez Pana na rzecz ZASI będą wchodzić w zakres specjalistycznych usług inwestycyjnych oraz usług zarządzania specjalnym funduszem inwestycyjnym na rzez ZASI oraz usług wspierających specjalistyczne zarządzanie funduszem inwestycyjnym oraz usług o podobnym charakterze, a także będą prowadzić do zapewnienia wsparcia w bieżących czynnościach administracyjnych realizowanych w interesie ASI.
Pana wątpliwości dotyczą ustalenia, czy do świadczonych w przyszłości przez Pana na rzecz ZASI ww. usług eksperckich i doradztwa administracyjnego znajdzie zastosowanie przewidziane w art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) ustawy o VAT zwolnienie od podatku.
Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług oraz rozporządzeń wykonawczych do tej ustawy przewidują dla niektórych towarów i usług zwolnienie od podatku. Zastosowanie zwolnienia od podatku, jako odstępstwo od zasady powszechności i równości opodatkowania, możliwe jest jedynie w przypadku wykonywania czynności ściśle określonych w ustawie oraz w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie jej upoważnienia.
Zakres i zasady zwolnienia od podatku dostaw towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.
Stosownie do treści art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) ustawy:
Zwalnia się od podatku usługi zarządzania funduszami inwestycyjnymi, alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi i zbiorczymi portfelami papierów wartościowych – w rozumieniu przepisów o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi.
Na podstawie art. 43 ust. 15 ustawy:
Zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 7, 12 i 37-41, nie mają zastosowania do:
1) czynności ściągania długów, w tym factoringu;
2) usług doradztwa;
3) usług w zakresie leasingu.
Stosowanie zwolnień od podatku ma charakter wyjątkowy i nie podlega wykładni rozszerzającej. W efekcie podatnik uprawniony będzie do zastosowania ww. preferencji jedynie, gdy charakter czynności świadczonych przez niego w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości wyczerpuje znamiona ujęte w treści przepisu statuującego jego prawo do zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług.
Jednocześnie zwrócić należy uwagę na przepis art. 43 ust. 22 ustawy, zgodnie z którym:
Podatnik może zrezygnować ze zwolnienia od podatku usług, o których mowa w ust. 1 pkt 7, 12 i 38–41, świadczonych na rzecz podatników, i wybrać ich opodatkowanie, pod warunkiem że:
1) jest zarejestrowany jako podatnik VAT czynny;
2) złoży naczelnikowi urzędu skarbowego pisemne zawiadomienie o wyborze opodatkowania tych usług przed początkiem okresu rozliczeniowego, od którego rezygnuje ze zwolnienia.
Stosownie zaś do art. 43 ust. 23 ustawy:
Podatnik, o którym mowa w ust. 22, może, nie wcześniej niż po upływie 2 lat, licząc od początku okresu rozliczeniowego, od którego wybrał opodatkowanie usług, o których mowa w ust. 1 pkt 7, 12 i 38-41, ponownie skorzystać ze zwolnienia od podatku tych usług, pod warunkiem złożenia naczelnikowi urzędu skarbowego pisemnego zawiadomienia o rezygnacji z opodatkowania, przed początkiem okresu rozliczeniowego, od którego ponownie będzie korzystał ze zwolnienia.
Powyższe przepisy umożliwiają wybór opodatkowania określonych usług, które dotychczas obligatoryjnie korzystały ze zwolnienia od podatku – w tym m.in. właśnie usług zarządzania określonych w art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy, przy czym możliwość wyboru opcji opodatkowania dotyczy wyłącznie usług świadczonych na rzecz innych podatników, przy zachowaniu warunków określonych w art. 43 ust. 22 i 23 ustawy.
Należy podkreślić, że pojęcia używane do oznaczenia zwolnień, o których mowa w art. 43 ustawy, należy interpretować ściśle, zważywszy, że zwolnienia te stanowią odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatek VAT pobierany jest od każdej usługi świadczonej odpłatnie przez podatnika.
Odnosząc się do Pana wątpliwości należy wskazać, że zwolnienie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) ustawy, uzależnione jest od łącznego spełnienia dwóch warunków:
Przepisy ustawy o VAT nie definiują pojęcia usług zarządzania. Jednakże przepis art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy o VAT stanowi implementację do krajowego porządku prawnego przepisu art. 135 ust. 1 lit. g) Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L z 2006 r. nr 347/1 ze zm.), zgodnie z którym:
Państwa członkowskie zwalniają zarządzanie specjalnymi funduszami inwestycyjnymi, określonymi przez państwa członkowskie.
W kontekście ww. przepisu art. 135 ust. 1 lit. g) Dyrektywy 2006/112/WE, TSUE wielokrotnie wskazywał, że jego wykładnia powinna być dokonywana z uwzględnieniem kontekstu, w jaki się wpisuje, celów oraz układu tej dyrektywy oraz z uwzględnieniem zwłaszcza ratio legis zwolnienia, które przewiduje. TSUE przypominał ponadto, że zwolnienia od podatku stanowią wyjątki od ogólnej zasady, zgodnie z którą, opodatkowaniu podatkiem VAT podlegają wszystkie usługi świadczone odpłatnie przez podatnika, wobec czego należy dokonywać ich ścisłej wykładni. Ponadto zauważono, że zwolnienia przewidziane w art. 13 Szóstej Dyrektywy stanowią autonomiczne pojęcia prawa wspólnotowego, a zatem powinny zostać zdefiniowane z punktu widzenia prawa wspólnotowego, co ma na celu uniknięcie rozbieżności w stosowaniu systemu podatku VAT w poszczególnych państwach członkowskich.
Z ugruntowanego orzecznictwa TSUE (m.in. w sprawach C-169/04, C-275/11, C-595/13) wynika, że celem zwolnienia z opodatkowania transakcji związanych z zarządzaniem funduszami powierniczymi, przewidzianego w art. 13 część B lit. d) pkt 6 Szóstej Dyrektywy (obecnie art. 135 ust. 1 lit. g) Dyrektywy 2006/112/WE), jest w szczególności ułatwienie małym inwestorom inwestowania w papiery wartościowe za pomocą przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania. Celem pkt 6 tego przepisu jest zapewnienie neutralności podatkowej wspólnego systemu podatku VAT w kwestii wyboru między inwestowaniem bezpośrednim w papiery wartościowe, a inwestowaniem za pośrednictwem przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania. Z powyższego wynika, że transakcje, których dotyczy to zwolnienie, są typowe dla działalności, jaką wykonują przedsiębiorstwa zbiorowego inwestowania. Zatem art. 13 część B lit. d) pkt 6 Szóstej Dyrektywy poza czynnościami polegającymi na zarządzaniu zbiorowym portfelem obejmuje czynności, które polegają na zarządzaniu samymi przedsiębiorstwami zbiorowego inwestowania w papiery wartościowe, takie jak te zamieszczone w załączniku II do zmienionej Dyrektywy Rady 85/611/EWG z 20 grudnia 1985 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe (UCITS) (85/611/EWG) w rubryce „Administracja”, które są czynnościami właściwymi przedsiębiorstwom zbiorowego inwestowania. Dyrektywa 85/611/EWG została zastąpiona dyrektywą 2009/65/WE z 13 lipca 2009 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe (UCITS).
Zgodnie z art. 6 ust. 2 Dyrektywy 2009/65/WE:
Działalność związana z zarządzaniem przedsiębiorstwami zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe (UCITS) obejmuje obowiązki, o których mowa w załączniku II.
Załącznik II do tej dyrektywy określa funkcje wchodzące w skład zbiorowego zarządzania portfelem. Są to odpowiednio:
a) obsługa prawna i obsługa rachunkowo-księgowa w zakresie zarządzania funduszem;
b) zapytania klientów;
c) wycena i wyznaczanie ceny (w tym zwroty podatkowe);
d) monitorowanie przestrzegania uregulowań;
e) prowadzenie rejestru posiadaczy jednostek uczestnictwa;
f) wypłata zysków;
g) emisja i umarzanie jednostek uczestnictwa;
h) rozliczanie umów (w tym wysyłanie potwierdzeń);
i) prowadzenie ksiąg,
Wskazana wyżej definicja zarządzania ma zastosowanie również w odniesieniu do specjalnych funduszy inwestycyjnych innych niż objęte dyrektywą UCITS. W pkt 38 wyroku w sprawie C‑595/13 TSUE stwierdził, że spółki takie jak będące przedmiotem postępowania głównego, które zostały utworzone przez wielu inwestorów wyłącznie w celu zainwestowania zgromadzonego majątku w nieruchomości, nie mogą zostać uznane za przedsiębiorstwo zbiorowego inwestowania w rozumieniu dyrektywy UCITS. W takich okolicznościach faktycznych, tj. w odniesieniu do funduszy innych niż objętych dyrektywą UCITS, TSUE przytoczył definicję zarządzania funduszami, którą podał w wyroku C-169/04, a więc nawiązującą do dyrektywy UCITS. W ww. wyroku w sprawie C-595/13 TSUE wskazał, że poza czynnościami polegającymi na zarządzaniu portfelem do szczególnych funkcji przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania należą funkcje administrowania samymi przedsiębiorstwami zbiorowego inwestowania, takie jak te wymienione w załączniku II do dyrektywy UCITS w rubryce „Administracja”. Zdaniem TSUE, nie tylko zarządzanie inwestycjami, wiążące się z wyborem i zbywaniem aktywów będących przedmiotem takiego zarządzania, lecz również usługi administracyjne i rachunkowe, takie jak obliczanie kwoty dochodów i ceny jednostek uczestnictwa lub udziałów funduszu, wycena aktywów, rachunkowość, przygotowywanie deklaracji w celu podziału dochodów, dostarczanie informacji i dokumentacji na temat rachunków okresowych i deklaracji podatkowych, statystyk i podatku VAT, a także opracowywanie prognoz przychodów wchodzą w zakres pojęcia „zarządzania” specjalnym funduszem inwestycyjnym w rozumieniu art. 13 część B lit. d) pkt 6 Szóstej Dyrektywy.
Z uwagi na powyższe przepisy oraz przedstawiony opis sprawy, stwierdzić należy, że wykonywane przez Pana na rzecz ZASI usługi eksperckie i doradztwa administracyjnego polegające w szczególności na:
1. doradztwie w zakresie koordynacji prac związanych z procesem inwestycyjnym ASI, w tym koordynacja prowadzenia wstępnych weryfikacji spółek, w które ASI może inwestować, koordynacja przygotowywania stosownych analiz i ich prezentacji ZASI;
2. koordynowaniu opracowania strategii inwestycyjnej ASI;
3. aranżowaniu oraz udziale w spotkaniach mających na celu ustalenie strategii inwestycyjnej ASI;
4. przygotowywaniu raportów z bieżących postępów prac w zakresie realizacji przez ASI projektu inwestycyjnego;
5. koordynacji opracowywania dokumentacji niezbędnej do uzyskiwania finansowań (przy czym nie są to usługi doradztwa inwestycyjnego);
6. doradztwie w zakresie utrzymywania i koordynowania kontaktów z organami administracji publicznej, oraz innymi podmiotami publicznymi i prywatnymi, mającymi wpływ na realizację przez ASI projektów inwestycyjnych;
7. koordynowaniu procesu poszukiwania i naboru potencjalnych inwestorów ASI;
8. doradztwie w zakresie sporządzania oceny i zarządzania ryzykiem związanym z realizacją danego projektu inwestycyjnego ASI;
9. doradztwie w zakresie zarządzania realizacją projektu inwestycyjnego ASI;
10. świadczeniu kompleksowych usług doradczych związanych z pracą z doradcami prawnymi w sprawie dokumentacji podatkowej i prawnej realizowanych przez ASI projektów inwestycyjnych oraz koordynacja działań doradców prawnych i podatkowych, którzy będą zaangażowani w realizowany przez ASI projekt inwestycyjny w imieniu zleceniodawców, tj. ZASI I lub ZASI II;
11. świadczeniu kompleksowych usług doradczych związanych z nadzorowaniem i koordynacją przygotowywania wszystkich wymaganych dokumentów, danych i materiałów do due diligence zgodnie z wymogami danego projektu inwestycyjnego ASI;
12. koordynowaniu przygotowywania materiałów umożliwiających ASI sprawowanie nadzoru korporacyjnego nad spółkami portfelowymi w ramach realizowanych projektów inwestycyjnych;
13. koordynowaniu i nadzorze nad procesem zakończenia projektu inwestycyjnego przez ASI poprzez wyjście ASI z poszczególnych spółek poprzez np. zbycie przez ASI udziałów lub akcji danej spółki portfelowej;
14. wsparciu przy kontaktowaniu ZASI z potencjalnymi inwestorami ASI;
15. przeprowadzaniu niezbędnych analiz rynku;
16. doradztwie w zakresie prezentacji projektu inwestycyjnego ASI docelowym inwestorom;
17. dokonywaniu wycen projektów inwestycyjnych ASI;
18. doradztwie w zakresie potencjalnych kierunków rozwoju projektów inwestycyjnych ASI;
19. doradztwie w zakresie wdrażania nowych rozwiązań maksymalizujących efektywność inwestycyjną ASI,
będą mieściły się w definicji zarządzania w rozumieniu tego określenia zdefiniowanego przez TSUE. Opisane usługi zawierają się w załączniku II do dyrektywy 2009/65/WE. W konsekwencji, spełniony zostanie warunek przedmiotowy dla zastosowania zwolnienia wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) dla ww. usług.
Usługi te będą podlegały zwolnieniu od podatku pod warunkiem, że spełnione będzie również kryterium podmiotowe. Drugim bowiem warunkiem określonym w art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) ustawy, jest warunek podmiotowy. Ww. zwolnieniu podlegają usługi zarządzania świadczone na rzecz funduszy inwestycyjnych, alternatywnych funduszy inwestycyjnych i zbiorczych portfeli papierów wartościowych w rozumieniu przepisów o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi.
Pod pojęciem przepisów o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi należy rozumieć przepisy ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1034 ze zm.) – dalej jako u.f.i., a także akty wykonawcze wydane na podstawie przepisów tej ustawy.
Zgodnie z art. 1 u.f.i.:
Ustawa określa zasady tworzenia i działania funduszy inwestycyjnych mających siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz zasady prowadzenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalności przez fundusze zagraniczne i spółki zarządzające.
W myśl art. 38 ust. 1 u.f.i.:
Towarzystwem funduszy inwestycyjnych może być wyłącznie spółka akcyjna z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, która uzyskała zezwolenie Komisji na wykonywanie działalności określonej w art. 45 ust. 1 (zezwolenie na wykonywanie działalności przez towarzystwo).
Jak stanowi art. 39 ust. 1 u.f.i.:
Siedziba zarządu towarzystwa powinna znajdować się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Natomiast art. 5 u.f.i. stanowi, że:
Siedzibą i adresem funduszu inwestycyjnego jest siedziba i adres towarzystwa będącego jego organem.
Z kolei zgodnie z art. 2 pkt 9 u.f.i.:
Ilekroć w ustawie jest mowa o funduszu zagranicznym - rozumie się przez to fundusz inwestycyjny otwarty lub spółkę inwestycyjną, które uzyskały zezwolenie właściwego organu w państwie członkowskim na prowadzenie działalności zgodnie z prawem wspólnotowym regulującym zasady zbiorowego inwestowania w papiery wartościowe.
Zgodnie natomiast z art. 2 pkt 7 u.f.i.:
Ilekroć w ustawie jest mowa o państwie członkowskim - rozumie się przez to państwo inne niż Rzeczpospolita Polska, które jest członkiem Unii Europejskiej.
U.f.i. wyraźnie rozróżnia zatem pojęcie „funduszu inwestycyjnego” oraz „funduszu zagranicznego”.
Zagraniczne alternatywne fundusze inwestycyjne zostały zdefiniowane w u.f.i. pod pojęciem „unijnego AFI”. Zgodnie z art. 2 pkt 10b u.f.i.:
Ilekroć w ustawie jest mowa o unijnym AFI - rozumie się przez to alternatywny fundusz inwestycyjny, który został zarejestrowany jako alternatywny fundusz inwestycyjny przez właściwy organ w państwie członkowskim lub uzyskał zezwolenie właściwego organu w państwie członkowskim na prowadzenie działalności jako alternatywny fundusz inwestycyjny, a w przypadku braku wymogu uzyskania zezwolenia lub rejestracji - prowadząc taką działalność, ma siedzibę na terytorium państwa członkowskiego.
Natomiast na potrzeby u.f.i. za alternatywny fundusz inwestycyjny uznaje się fundusze inwestycyjne typu „specjalistyczny fundusz inwestycyjny otwarty” oraz „fundusz inwestycyjny zamknięty” (art. 3 ust. 4 pkt 2 u.f.i.) oraz alternatywną spółkę inwestycyjną (art. 8a ust. 1 u.f.i.).
Mając powyższe na uwadze, fundusze zagraniczne oraz unijne AFI nie mieszczą się w zakresie pojęciowym „fundusze inwestycyjne, alternatywne fundusze inwestycyjne (…) w rozumieniu przepisów o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi”, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy.
Uwzględniając powyższe, ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) ustawy mogą korzystać czynności zarządzania funduszami z siedzibą w Polsce. W konsekwencji, powyższe zwolnienie nie znajdzie zastosowania do funduszy mających siedzibę za granicą.
Działalność alternatywnych funduszy inwestycyjnych jest regulowana przepisami ww. ustawy o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi.
Zgodnie z art. 2 pkt 10a u.f.i.:
Ilekroć w ustawie jest mowa o alternatywnym funduszu inwestycyjnym – rozumie się przez to instytucję wspólnego inwestowania, której przedmiotem działalności, w tym w ramach wydzielonego subfunduszu, jest zbieranie aktywów od wielu inwestorów w celu ich lokowania w interesie tych inwestorów zgodnie z określoną polityką inwestycyjną, niebędącą funduszem działającym zgodnie z prawem wspólnotowym regulującym zasady zbiorowego inwestowania w papiery wartościowe.
W myśl art. 3 ust. 1 u.f.i.:
Fundusz inwestycyjny jest osobą prawną, której wyłącznym przedmiotem działalności jest lokowanie środków pieniężnych zebranych w drodze proponowania nabycia jednostek uczestnictwa albo certyfikatów inwestycyjnych w określone w ustawie papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe.
Jak stanowi art. 3 ust. 3 u.f.i.:
Fundusz inwestycyjny prowadzi działalność, ze szczególnym uwzględnieniem interesu uczestników, przestrzegając zasad ograniczania ryzyka inwestycyjnego określonych w ustawie.
Zgodnie z art. 3 ust. 4 u.f.i.:
Fundusz inwestycyjny może prowadzić działalność jako:
1) fundusz inwestycyjny otwarty;
2) alternatywny fundusz inwestycyjny: specjalistyczny fundusz inwestycyjny otwarty albo fundusz inwestycyjny zamknięty.
Według art. 8a ust. 1 u.f.i:
Alternatywna spółka inwestycyjna jest alternatywnym funduszem inwestycyjnym, innym niż określony w art. 3 ust. 4 pkt 2.
Stosownie do art. 8a ust. 2 u.f.i.:
Alternatywna spółka inwestycyjna może prowadzić działalność w formie:
1) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki akcyjnej albo spółki europejskiej;
2) spółki komandytowej albo spółki komandytowo-akcyjnej, w których jedynym komplementariuszem jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, spółka akcyjna albo spółka europejska.
W oparciu o treść art. 8a ust. 3 u.f.i:
Wyłącznym przedmiotem działalności alternatywnej spółki inwestycyjnej, z zastrzeżeniem wyjątków określonych w ustawie, jest zbieranie aktywów od wielu inwestorów w celu ich lokowania w interesie tych inwestorów zgodnie z określoną polityką inwestycyjną.
Na podstawie art. 8b ust. 1 u.f.i.:
Zarządzający ASI zarządza alternatywną spółką inwestycyjną, w tym co najmniej portfelem inwestycyjnym tej spółki oraz ryzykiem.
W myśl art. 8b ust. 2 u.f.i.:
Zarządzającym ASI może być wyłącznie:
1) w przypadku określonym w art. 8a ust. 2 pkt 1 – spółka kapitałowa będąca alternatywną spółką inwestycyjną, prowadząca działalność jako wewnętrznie zarządzający ASI;
2) w przypadku określonym w art. 8a ust. 2 pkt 2 – spółka kapitałowa będąca komplementariuszem alternatywnej spółki inwestycyjnej, prowadząca działalność jako zewnętrznie zarządzający ASI.
Zgodnie z art. 70a ust. 1 u.f.i.:
Zarządzającym ASI może być wyłącznie spółka kapitałowa, o której mowa w art. 8b ust. 2, z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, która uzyskała zezwolenie Komisji na wykonywanie działalności określonej w art. 70e ust. 1 (zezwolenie na wykonywanie działalności przez zarządzającego ASI).
Stosownie do art. 70a ust. 2 u.f.i.:
Na warunkach określonych w rozdziale 3, w przypadku zarządzania portfelami inwestycyjnymi o niskiej wartości, spółka kapitałowa, o której mowa w art. 8b ust. 2, z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej może wykonywać działalność określoną w art. 70e ust. 1 jako zarządzający ASI bez zezwolenia Komisji, po uzyskaniu wpisu do rejestru zarządzających ASI.
Ponadto, w myśl art. 70e ust. 1 i 2 u.f.i.:
1. Przedmiotem działalności zarządzającego ASI może być wyłącznie zarządzanie alternatywną spółką inwestycyjną, w tym wprowadzanie tej spółki do obrotu, oraz, z zastrzeżeniem ust. 2, zarządzanie unijnym AFI, w tym wprowadzanie tych AFI do obrotu.
2. Zarządzanie unijnym AFI może być przedmiotem działalności wyłącznie zewnętrznie zarządzającego ASI, który uzyskał zezwolenie na wykonywanie działalności przez zarządzającego ASI.
Stosownie do art. 70g ust. 1 u.f.i.:
Zarządzający ASI może, w drodze umowy zawartej w formie pisemnej, z uwzględnieniem art. 75–82 rozporządzenia 231/2013, powierzyć przedsiębiorcy lub przedsiębiorcy zagranicznemu wykonywanie czynności związanych z działalnością prowadzoną przez tego zarządzającego.
W analizowanej sprawie zawrze Pan umowę o świadczenie usług eksperckich i doradztwa administracyjnego z podmiotem będącym zewnętrznie zarządzającym alternatywną spółką inwestycyjną (tj. spółką z ograniczoną odpowiedzialnością będącą zewnętrznie zarządzającym Alternatywną Spółką Inwestycyjną Spółką Komandytowo-akcyjną). Zarówno ZASI jak i ASI mają siedziby na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Mając na uwadze przedstawione okoliczności sprawy oraz wnioski płynące z powołanych powyżej przepisów jak również orzecznictwa TSUE należy stwierdzić, że opisane we wniosku usługi, które zamierza Pan świadczyć na rzecz ZASI, będą mieściły się w zakresie czynności zarządzania funduszami inwestycyjnymi wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) ustawy. W konsekwencji, będą podlegać zwolnieniu od podatku VAT na podstawie ww. artykułu.
Przy czym należy nadmienić, że będzie Pan mógł zrezygnować z ww. zwolnienia i wybrać opodatkowanie w trybie i na zasadach określonych w art. 43 ust. 22 i następne ustawy.
Pana stanowisko jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Ponosi Pan ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu sprawy. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty opis sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem sprawy podanym przez Pana w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swą aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo