Spółka z o.o., będąca joint venture, zajmuje się budową morskiej farmy wiatrowej i jest czynnym podatnikiem VAT. Finansuje inwestycję z kapitału własnego i kredytu w EUR o zmiennej stopie procentowej. W celu zabezpieczenia przed ryzykiem walutowym i stopy procentowej, spółka zawarła z instytucjami finansowymi instrumenty pochodne: FX forward…
Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
16 stycznia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 16 stycznia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej który dotyczy skutków podatkowych dokonywania rozliczeń z Instytucjami Finansowymi z tytułu transakcji IRS związanych z zabezpieczeniem kredytu. Uzupełnili go Państwo - w odpowiedzi na wezwanie - poprzez wniesienie opłaty 24 lutego 2026 r. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
A. Sp. z o.o. posiada zarząd i siedzibę w Polsce i podlega nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej od całości swoich dochodów. Spółka prowadzi działalność w branży produkcji energii ze źródeł odnawialnych i jest czynnym podatnikiem VAT.
Spółka została powołana celem realizacji wspólnego projektu inwestycyjnego jej dwóch wspólników:
1) B. S.A. (dalej: „B.”) z Grupy Y., będącej grupą energetyczną zajmującą się wytwarzaniem, dystrybucją i obrotem oraz sprzedażą energii elektrycznej;
2) C., spółka prawa norweskiego, będąca norweskim rezydentem podatkowym (dalej: „C.”) z Grupy D., będącej koncernem energetycznym z szerokim doświadczeniem w branży energii wiatrowej. C. nie prowadzi działalności gospodarczej na terytorium RP za pośrednictwem stałego zakładu.
Zarówno B. jak i C. posiadają bezpośrednio po 50% udziałów w Spółce. Spółka jest podmiotem typu joint venture (spółką celową), a więc jest podmiotem powołanym do realizacji określonego zadania lub poprowadzenia konkretnej działalności gospodarczej. W ramach prowadzonej działalności gospodarczej Spółka jest odpowiedzialna za budowę, rozwój, eksploatację i zarządzanie morską farmą wiatrową (dalej: „Inwestycja”), która będzie służyła do produkcji energii elektrycznej z odnawialnego źródła jakim jest wiatr. Inwestycja będzie składała się z szeregu środków trwałych służących do produkcji oraz przesyłu energii elektrycznej, w szczególności turbin wiatrowych wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, stacjami transformatorowymi, centrami obliczeniowymi, liniami kablowymi, drogami dojazdowymi oraz infrastrukturą towarzyszącą.
Inwestycja stanowi kluczowy element polskiej transformacji energetycznej i stanowi szansę na rozwój lokalnego przemysłu i wsparcie polskiej gospodarki.
Spółka finansuje realizację Inwestycji zarówno ze środków własnych (kapitałów) wpłaconych do Spółki przez B. i C., jak również z zewnętrznego finansowania bankowego. Finansowanie bankowe zostało udzielone w walucie EUR i oparte jest na zmiennej stopie procentowej. Z uwagi na skalę Inwestycji oraz fakt, że Spółka ponosi koszty nabycia towarów i usług związanych z Inwestycją w różnych walutach, Spółka postanowiła dokonać zabezpieczenia przepływów pieniężnych wynikających:
Przeważająca większość wydatków Spółki finansowanych kredytem w okresie realizacji Inwestycji będzie dotyczyła budowy środków trwałych. Jedynie nieznaczna ich część będzie dotyczyła bieżących kosztów operacyjnych związanych z funkcjonowaniem Spółki.
Spółka zabezpieczyła ryzyko walutowe oraz ryzyko stopy procentowej poprzez zawarcie pochodnych instrumentów zabezpieczających - i zapytanie o wykładnię przepisów podatkowych dotyczących skutków rozliczenia tych transakcji zabezpieczających jest przedmiotem niniejszego wniosku.
Poniżej Spółka opisuje działanie wspomnianych instrumentów pochodnych w jej indywidualnej sprawie.
FX forward - instrument zabezpieczający ryzyko zmian w kursie wymiany EUR/PLN oraz EUR/USD.
FX forward został zawarty jedynie na czas realizacji etapu budowy morskiej farmy wiatrowej w ramach Inwestycji, z uwagi na fakt, że służy on zabezpieczeniu kosztów związanych z realizacją Inwestycji.
Spółka pragnie podkreślić, że głównym celem zawarcia instrumentów FX forward jest zabezpieczenie przed zmianami kosztów realizacji Inwestycji, wynikającymi ze zmian kursów walutowych dla par walut EUR/PLN oraz EUR/USD. W szczególności, celem zawarcia tych transakcji nie jest osiągnięcie zysków wynikających ze zmiany kursów wymiany walut, a ewentualne zyski/straty wynikające z takich wahań będą dla Spółki tzw. efektem ubocznym transakcji.
Kontrakt FX forward będzie realizowany poprzez fizyczną dostawę waluty, w ramach której Spółka oraz instytucja finansowa zobowiązują się do rzeczywistej wymiany EUR na PLN oraz EUR na USD w ustalonym dniu, po kursie wymiany uzgodnionym w ramach transakcji zabezpieczającej.
Podstawowym założeniem tego zabezpieczenia jest wymiana określonej ilości waluty obcej (EUR), pozyskanej z kredytu bankowego, na z góry określoną ilość innej waluty (USD lub PLN) po ściśle określonym kursie, celem zapłaty w USD lub PLN za faktury dostawców towarów i usług związanych z realizacją Inwestycji. Kurs wymiany waluty jest ustalony (zabezpieczany) z wyprzedzeniem i najprawdopodobniej będzie odbiegać od kursów wymiany walut, obowiązujących w dniu dokonania faktycznej wymiany walut (np. kurs ogłaszany przez Narodowy Bank Polski lub banki komercyjne).
Z uwagi na fakt, że ilość waluty jaka ma zostać wymieniona jest ustalona z góry, może zdarzyć się, że w danym okresie rozliczeniowym Spółka nabędzie większą ilość waluty niż jest aktualnie potrzebna do pokrycia wydatków w danym miesiącu.
W przypadku istotnego przesunięcia terminów płatności poszczególnych faktur, a więc zmiany daty, w której Spółka będzie potrzebować określonej ilości danej waluty, Spółka dopuszcza tzw. rolowanie instrumentów zabezpieczających, aby utrzymać zbieżny termin płatności między instrumentem zabezpieczającym, a ekspozycją (płatność za towary i usługi). W takim przypadku, data faktycznej wymiany waluty zostanie zmieniona.
IRS - instrument zabezpieczający ryzyko zmian w referencyjnej stopie procentowej.
Instrument został zawarty na cały okres finansowania, tj. na czas odpowiadający terminowi spłaty udzielonego Spółce kredytu.
Spółka pragnie podkreślić, że głównym celem zawarcia instrumentów IRS jest zabezpieczenie przed zmianami kosztów finansowania, wynikającymi ze zmian wysokości referencyjnej stopy procentowej. W szczególności, celem zawarcia tych transakcji nie jest osiągnięcie zysków wynikających ze zmiany tej stopy procentowej, a ewentualne zyski/straty wynikające z takich wahań będą dla Spółki tzw. efektem ubocznym transakcji.
Oprocentowanie kredytów bankowych pozyskanych przez Spółkę jest ustalone jako suma dwóch elementów:
Opisany instrument IRS ma na celu zabezpieczenie zmian referencyjnej stopy procentowej (EURIBOR), tj. z ekonomicznego punktu widzenia, zamianę zmiennego oprocentowania kredytów na oprocentowanie stałe. Mechanizm zabezpieczenia będzie wyglądać następująco:
Rozliczenie płatności instrumentu IRS będzie miało charakter tzw. netto (w danym dniu przypada rozliczenie wzajemnych należności przez strony transakcji IRS), w związku z czym Spółka albo instytucja finansowa będąca stroną transakcji IRS dokonują faktycznego przelewu bankowego w wysokości różnicy wynikającej z takiego rozliczenia.
Co istotne, umowy IRS są odrębne od umów kredytowych. Odnośnie do charakteru prawnego, umowa kredytu regulowana jest przepisami prawa bankowego i stanowi podstawową usługę bankową polegającą na oddaniu do dyspozycji kredytobiorcy określonej kwoty środków pieniężnych z obowiązkiem ich zwrotu wraz z odsetkami, a umowa IRS jest instrumentem pochodnym, regulowanym przepisami o obrocie instrumentami finansowymi oraz regulaminami wydawanymi przez instytucje finansowe, których postanowienia są zazwyczaj ustandaryzowane w oparciu o umowę ramową ISDA Master Agreement. Odnośnie do celu zawarcia umów, umowa IRS ma na celu zabezpieczenie przed ryzykiem zmiany stóp procentowych związanych z kredytem, zaś umowa kredytu ma na celu uzyskanie finansowania.
Z uwagi na skalę oraz poziom skomplikowania Inwestycji, w praktyce może okazać się, że w danym okresie rozliczeniowym (zazwyczaj miesiąc) wartość zabezpieczenia z kontraktu IRS będzie przewyższać rzeczywisty poziom kredytu bankowego. W rezultacie, w pewnych okresach Spółka może mieć „nadwyżkę” wartości zabezpieczenia IRS ponad wartość zaciągniętego kredytu bankowego. W takim przypadku, instrument pochodny IRS będzie dotyczył (zabezpieczał) również częściowo kwoty, które nie mają odpowiadającego im kredytu bankowego. Z perspektywy Spółki, nie zmieni to podstawowego celu zawarcia kontraktu IRS, jakim jest zabezpieczenie kosztów realizowanej Inwestycji, a ewentualne niedopasowanie do kwoty kredytu bankowego wynikać będzie głównie z ogromnej skali i skomplikowania przedsięwzięcia jakim jest budowa morskich farm wiatrowych. Należy również podkreślić, że rozmiar ewentualnego niedopasowania powinien być stosunkowo niewielki, w porównaniu do całości kontraktu IRS.
Dodatkowo, Spółka pragnie wskazać, że ustala i rozlicza różnice kursowe według metody podatkowej, tj. zgodnie z przepisami art.15a ustawy o pdop.
Pytanie (oznaczone nr 6 we wniosku)
Czy rozliczenia Spółki z instytucjami finansowymi z tytułu transakcji IRS związanych z zabezpieczeniem kredytu, mają wpływ na rozliczenia Spółki z tytułu podatku VAT, w tym na prawo Spółki do odliczenia podatku naliczonego?
Państwa stanowisko w sprawie
Zdaniem Wnioskodawcy, rozliczenia Spółki z instytucjami finansowymi z tytułu transakcji IRS związanych z zabezpieczeniem kredytu, nie mają wpływu na rozliczenia Spółki z tytułu podatku VAT, w tym na prawo Spółki do odliczenia podatku naliczonego.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem VAT podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Z kolei art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, wskazuje kto jest podatnikiem podatku VAT; podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych (art. 15 ust. 2 ustawy o VAT).
W związku ze wskazanym powyżej zakresem przedmiotowym oraz podmiotowym opodatkowania, należy wskazać, że opodatkowaniu mogą podlegać te czynności, w przypadku których spełniony został zarówno podmiotowy, jak i przedmiotowy zakres opodatkowania, tj. dana czynność określona jako opodatkowana, została wykonana przez podmiot mający status podatnika. Obydwa te warunki powinny zostać spełnione jednocześnie, co oznacza, że w odniesieniu do danej czynności konkretny podmiot powinien występować w charakterze podatnika. Wykonanie czynności podlegającej opodatkowaniu (świadczenie usług) przez podmiot niewystępujący w tym przypadku w charakterze podatnika - nawet jeśli tak w ogóle jest on podatnikiem z innego tytułu - pozostaje poza zakresem opodatkowania. Dobitnie na to wskazuje art. 2 ust. 1 lit. c) Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej: Opodatkowaniu VAT podlega odpłatne świadczenie usług na terytorium państwa członkowskiego przez podatnika działającego w takim charakterze. Innymi słowy, podmiot wykonujący czynność opodatkowaną musi działać w charakterze podatnika VAT (podmiotu wykonującego samodzielnie działalność gospodarczą) w zakresie wykonywanych czynności.
Powyższa zasada została potwierdzona w wielu orzeczeniach sądów administracyjnych, jak np. w wyroku WSA w Poznaniu z 9 lutego 2010 r., sygn. akt I SA/Po 1015/09, „Ani okoliczność, że dana czynność została wykonana wielokrotnie lub jednorazowo, lecz z zamiarem częstotliwości, ani nawet formalny status danego podmiotu jako podatnika zarejestrowanego, nie mogą przesądzać o opodatkowaniu tej czynności - bez każdorazowego ustalenia, że w odniesieniu do konkretnej czynności podmiot ten występował w charakterze podatnika od towarów i usług”.
W ocenie Wnioskodawcy, zawierając transakcje na instrumentach pochodnych takich jak IRS czy FX Forward, Spółka nie działa w charakterze podatnika podatku VAT. Spółka nie prowadzi działalności finansowej jako działalności podstawowej. Zawarcie transakcji na instrumentach pochodnych służy wyłącznie zabezpieczeniu ryzyka związanego z finansowaniem głównej działalności Spółki, tj. budowy, rozwoju, eksploatacji i zarządzania farmą wiatrową.
Transakcje na instrumentach pochodnych mają charakter pomocniczy w stosunku do głównej działalności Spółki, ponieważ nie stanowią przedmiotu działalności gospodarczej Spółki, a jedynie służą zabezpieczeniu ryzyka finansowego związanego z jej podstawową działalnością. Transakcje te angażują minimalne zasoby Spółki w porównaniu z jej główną działalnością i mają charakter sporadyczny i incydentalny, nie stanowią stałego i koniecznego elementu działalności Spółki. Zawarcie instrumentów IRS oraz FX Forward zostało dokonane w związku z konkretnym przedsięwzięciem, a nie jako regularna działalność Spółki. Wartość ewentualnych przychodów/kosztów z tytułu tych transakcji jest marginalna w porównaniu z całością działalności Spółki.
Skoro Spółka nie działa w charakterze podatnika podatku VAT zawierając transakcje na instrumentach pochodnych, należy ustalić kto jest podatnikiem podatku VAT z tego tytułu, gdyż transakcje, których przedmiotem są instrumenty finansowe (a więc instrumenty pochodne) stanowią świadczenie usług (które korzystają ze zwolnienia z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT).
W tym miejscu należy wskazać, że transakcje na instrumentach pochodnych są zawierane przez Spółkę z instytucjami finansowymi, podmiotami, które zawodowo zajmują się operacjami finansowymi, w tym oferowaniem i świadczeniem usług, których przedmiotem są pochodne instrumenty finansowe. W związku z tym, podatnikiem podatku VAT z tytułu zawartych instrumentów IRS oraz FX Forward mogą być jedynie te instytucje finansowe, które w zakresie tych transakcji działają w sposób zawodowy. Tym samym, podmiotem świadczącym usługę, której przedmiotem są instrumenty pochodne jest instytucja finansowa. Spółkę należy uznać za odbiorcę usługi finansowej (usługobiorcę), a nie usługodawcę.
Do kwestii tej odnosi się orzecznictwo sądów administracyjnych, Przykładowo, jak wskazuje Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 27 maja 2013 r. sygn. III SA/Wa 196/13 „w przypadku transakcji na instrumentach pochodnych przedmiotem świadczenia jest zabezpieczenie danego podmiotu przed ryzykiem niekorzystnych zmian cen określonego instrumentu bazowego (ryzykiem gospodarczym). W transakcjach tych usługobiorcą jest podmiot, który chce zaspokoić potrzebę zabezpieczenia się przed ryzykiem gospodarczym, natomiast usługodawcą jest podmiot, który tę potrzebę może zaspokoić”.
Mając powyższe na względzie, w ocenie Wnioskodawcy rozliczenia Spółki z instytucjami finansowymi z tytułu transakcji IRS związanych z zabezpieczeniem kredytu oraz FX forward, nie mają wpływu na rozliczenia Spółki z tytułu podatku VAT. Po stronie Spółki nie powstanie żaden obrót (w tym zwolniony) z tytułu podatku VAT w związku z zawarciem transakcji IRS oraz FX forward.
Tym samym, zawarcie transakcji IRS oraz FX forward nie będzie miało wpływu na rozliczenia Spółki z tytułu podatku VAT, w tym na prawo Spółki do odliczenia podatku naliczonego.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Pod pojęciem usługi należy zatem rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie, które nie jest dostawą towarów w myśl art. 7 ustawy.
Każde świadczenie niebędące dostawą towarów polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czyjegoś zachowania stanowi zatem co do zasady usługę w rozumieniu ustawy, niemniej jednak muszą być przy tym spełnione następujące warunki:
Należy podkreślić, że oba ww. warunki winny być spełnione łącznie, aby świadczenie podlegało jako usługa, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Przy czym przepisy ustawy nie określają postaci wynagrodzenia.
W dorobku orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (np. wyrok z 8 marca 1988 r. w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council przeciwko Commissioners of Customs and Excise), przyjmuje się, że odpłatność ma miejsce wtedy, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług a otrzymanym wynagrodzeniem, przy czym wynagrodzenie jakkolwiek musi być wyrażone w pieniądzu, to jednak nie musi być w tej formie dokonane. Należy podkreślić, że na gruncie przepisów o podatku od towarów i usług bez znaczenia pozostaje to, czy kwota uzyskanego wynagrodzenia (cena) została skalkulowana tak, że stanowi tylko koszt wytworzenia towaru lub wykonania usługi, czy została powiększona także o zysk sprzedającego.
Skoro przepisy nie określają formy zapłaty za świadczoną usługę, należy uznać, że zobowiązanie usługobiorcy może mieć postać świadczenia nie tylko określonej sumy pieniędzy, ale także świadczenie innej usługi (usługi wzajemnej). Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę. Ponadto, aby dana czynność (świadczenie) podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT, musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym pomiędzy świadczoną usługą a świadczeniem wzajemnym. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia.
Odpłatność określana jest przez strony umowy i jeśli strony ustalą zapłatę, wówczas wykonane świadczenie staje się odpłatne. W przypadku istnienia świadczenia wzajemnego otrzymanego przez świadczącego usługę, należy uznać czynności wykonywane w ramach zawartej umowy za odpłatne świadczenie usług określone w art. 8 ust. 1 ustawy, podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych.
Zatem za czynność podlegającą opodatkowaniu VAT uważane mogą być takie sytuacje, w których:
Należy wskazać, że zakres opodatkowania podatkiem VAT wyznacza nie tylko czynnik przedmiotowy - opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów lub odpłatne świadczenie usług, ale także czynnik podmiotowy - czynności muszą być wykonywane przez podatnika.
Stosownie do treści art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Zgodnie z ust. 2 powołanego artykułu:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Z opisu sprawy wynika, że prowadzą Państwo działalność w branży produkcji energii ze źródeł odnawialnych i są czynnym podatnikiem VAT. Są Państwo podmiotem typu joint venture (spółką celową), a więc podmiotem powołanym do realizacji określonego zadania lub poprowadzenia konkretnej działalności gospodarczej.
W ramach prowadzonej działalności gospodarczej są Państwo odpowiedzialni za budowę, rozwój, eksploatację i zarządzanie morską farmą wiatrową, która będzie służyła do produkcji energii elektrycznej z odnawialnego źródła jakim jest wiatr. Finansują Państwo realizację ww. Inwestycji zarówno ze środków własnych (kapitałów) wpłaconych do Spółki przez B i C, jak również z zewnętrznego finansowania bankowego. Finansowanie bankowe zostało udzielone w walucie EUR i oparte jest na zmiennej stopie procentowej. Z uwagi na skalę Inwestycji oraz fakt, że ponoszą Państwo koszty nabycia towarów i usług związanych z Inwestycją w różnych walutach, postanowili Państwo dokonać zabezpieczenia przepływów pieniężnych wynikających:
Zabezpieczyli Państwo ryzyko walutowe oraz ryzyko stopy procentowej poprzez zawarcie pochodnych instrumentów zabezpieczających.
IRS jest instrumentem zabezpieczającym ryzyko zmian w referencyjnej stopie procentowej. Instrument został zawarty na cały okres finansowania, tj. na czas odpowiadający terminowi spłaty udzielonego Państwu kredytu. Głównym celem zawarcia przez Państwa instrumentów IRS jest zabezpieczenie przed zmianami kosztów finansowania, wynikającymi ze zmian wysokości referencyjnej stopy procentowej. W szczególności, celem zawarcia tych transakcji nie jest osiągnięcie zysków wynikających ze zmiany tej stopy procentowej, a ewentualne zyski/straty wynikające z takich wahań będą dla Państwa tzw. efektem ubocznym transakcji.
Oprocentowanie kredytów bankowych pozyskanych przez Państwa jest ustalone jako suma dwóch elementów:
Opisany instrument IRS ma na celu zabezpieczenie zmian referencyjnej stopy procentowej (EURIBOR), tj. z ekonomicznego punktu widzenia, zamianę zmiennego oprocentowania kredytów na oprocentowanie stałe. Mechanizm zabezpieczenia będzie wyglądać następująco:
Rozliczenie płatności instrumentu IRS będzie miało charakter tzw. netto (w danym dniu przypada rozliczenie wzajemnych należności przez strony transakcji IRS), w związku z czym Państwo albo instytucja finansowa będąca stroną transakcji IRS dokonują faktycznego przelewu bankowego w wysokości różnicy wynikającej z takiego rozliczenia.
Umowy IRS są odrębne od umów kredytowych. Odnośnie do charakteru prawnego, umowa kredytu regulowana jest przepisami prawa bankowego i stanowi podstawową usługę bankową polegającą na oddaniu do dyspozycji kredytobiorcy określonej kwoty środków pieniężnych z obowiązkiem ich zwrotu wraz z odsetkami, a umowa IRS jest instrumentem pochodnym, regulowanym przepisami o obrocie instrumentami finansowymi oraz regulaminami wydawanymi przez instytucje finansowe, których postanowienia są zazwyczaj ustandaryzowane w oparciu o umowę ramową ISDA Master Agreement. Odnośnie do celu zawarcia umów, umowa IRS ma na celu zabezpieczenie przed ryzykiem zmiany stóp procentowych związanych z kredytem, zaś umowa kredytu ma na celu uzyskanie finansowania.
Z uwagi na skalę oraz poziom skomplikowania Inwestycji, w praktyce może okazać się, że w danym okresie rozliczeniowym (zazwyczaj miesiąc) wartość zabezpieczenia z kontraktu IRS będzie przewyższać rzeczywisty poziom kredytu bankowego. W rezultacie, w pewnych okresach Państwo mogą mieć „nadwyżkę” wartości zabezpieczenia IRS ponad wartość zaciągniętego kredytu bankowego. W takim przypadku, instrument pochodny IRS będzie dotyczył (zabezpieczał) również częściowo kwoty, które nie mają odpowiadającego im kredytu bankowego.
Państwa wątpliwości dotyczą określenia, czy Państwa rozliczenia z instytucjami finansowymi z tytułu transakcji IRS związanych zabezpieczeniem kredytu mają wpływ na Państwa rozliczenia podatku VAT, w tym prawo do odliczenia podatku naliczonego.
Odnosząc się do Państwa wątpliwości w analizowanej sprawie, należy wziąć pod uwagę specyfikę transakcji finansowych, w których kierunek przepływów pieniężnych nie musi odzwierciedlać faktycznej roli stron i jest odmienny od większości standardowych transakcji podlegających opodatkowaniu VAT. W transakcjach finansowych, kierunek strumienia pieniężnego przepływającego w wyniku realizacji transakcji nie powinien być podstawą do stwierdzenia, która ze stron jest usługobiorcą, a która usługodawcą. Takie podejście nie odzwierciedlałoby bowiem ekonomicznego, a co za tym idzie, faktycznego charakteru funkcji stron transakcji. W takich transakcjach podmiot organizujący obrót z reguły nie otrzymuje od drugiej strony bezpośredniego wynagrodzenia, a wysokość i kierunek rozliczenia transakcji jest wynikiem autonomicznych zmian rynkowych (i może być różny). W świetle powyższych rozważań samo otrzymanie płatności nie może być zatem utożsamiane z faktem wykonania usługi, a kierunek płatności nie może determinować, kto jest nabywcą, a kto świadczącym usługę.
W celu identyfikacji usługobiorcy i usługodawcy w danej transakcji kluczowe jest zatem posłużenie się kryterium zaspokajania potrzeb. W praktyce bowiem usługobiorcą jest podmiot, który chce zaspokoić pewną potrzebę, natomiast usługodawca jest podmiotem, który taką potrzebę może zaspokoić poprzez świadczenia wykonywane w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
W analizowanej sprawie, to Instytucje Finansowe powinny być uznane za podatnika VAT w związku z transakcjami IRS, ponieważ to one świadczą na Państwa rzecz usługi podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W ramach realizacji opisanych transakcji IRS to Instytucje finansowe zaspokajają Państwa potrzeby poprzez zabezpieczenie przed ryzykiem zmian referencyjnej stopy procentowej (EURIBOR), tj. z ekonomicznego punktu widzenia, zamianę zmiennego oprocentowania kredytów na oprocentowanie stałe. Państwo są/będą tu wyłącznie beneficjentem (odbiorcą) świadczenia dokonywanego przez Instytucje Finansowe na Państwa rzecz.
W stosunku do Instytucji Finansowych występują Państwo jako klient (beneficjent usługi).
Głównym celem zawarcia instrumentów IRS jest zabezpieczenie przed zmianami kosztów finansowania, wynikającymi ze zmian wysokości referencyjnej stopy procentowej. W szczególności, celem zawarcia tych transakcji nie jest osiągnięcie zysków wynikających ze zmiany tej stopy procentowej, a ewentualne zyski/straty wynikające z takich wahań będą dla Państwa, tzw. efektem ubocznym transakcji. Mechanizm zabezpieczenia będzie wyglądać następująco:
Rozliczenie płatności instrumentu IRS będzie miało charakter tzw. netto (w danym dniu przypada rozliczenie wzajemnych należności przez strony transakcji IRS), w związku z czym Państwo albo instytucja finansowa będąca stroną transakcji IRS dokonują faktycznego przelewu bankowego w wysokości różnicy wynikającej z takiego rozliczenia.
Zatem w analizowanej sprawie nie występują Państwo w charakterze podatnika VAT w związku z uczestnictwem w opisanych Transakcjach. W związku z uczestnictwem w ww. Transakcjach, mających na celu zabezpieczenie ryzyka zmian w referencyjnej stopie procentowej, które zawierane są z Instytucjami Finansowymi, występują/będą Państwo występować wyłącznie w charakterze beneficjenta tej transakcji, a tym samym nie świadczą/nie będą świadczyć Państwo na ich rzecz usługi w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy.
Ponadto zauważyć należy, że, jak wskazali Państwo we wniosku, umowa IRS jest instrumentem pochodnym, regulowanym przepisami o obrocie instrumentami finansowymi oraz regulaminami wydawanymi przez instytucje finansowe, których postanowienia są zazwyczaj ustandaryzowane w oparciu o umowę ramową ISDA Master Agreement.
Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 722 ze zm.):
Instrumentami finansowymi w rozumieniu ustawy są:
1) papiery wartościowe;
2) niebędące papierami wartościowymi:
a) tytuły uczestnictwa w instytucjach wspólnego inwestowania,
b) instrumenty rynku pieniężnego,
c) opcje, ontrakty terminowe, swapy, umowy forward na stopę procentową, inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest papier wartościowy, waluta, stopa procentowa, wskaźnik rentowności, uprawnienie do emisji lub inny instrument pochodny, indeks finansowy lub wskaźnik finansowy, które są wykonywane przez dostawę lub rozliczenie pieniężne, z wyłączeniem instrumentów pochodnych, o których mowa w art. 10 rozporządzenia 2017/565,
d) opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward na stopę procentową oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar i które są wykonywane przez rozliczenie pieniężne lub mogą być wykonane przez rozliczenie pieniężne według wyboru jednej ze stron,
e) opcje, kontrakty terminowe, swapy oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar i które mogą być wykonane przez dostawę, pod warunkiem że są dopuszczone do obrotu w systemie obrotu instrumentami finansowymi, z wyłączeniem produktów energetycznych będących przedmiotem obrotu hurtowego na OTF, które muszą być wykonywane przez dostawę,
f) niedopuszczone do obrotu w systemie obrotu instrumentami finansowymi opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar i które mogą być wykonane przez dostawę, a które nie są przeznaczone do celów handlowych i wykazują właściwości innych pochodnych instrumentów finansowych,
g) instrumenty pochodne dotyczące przenoszenia ryzyka kredytowego,
h) kontrakty na różnicę,
i) opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward dotyczące stóp procentowych oraz inne instrumenty pochodne odnoszące się do zmian klimatycznych, stawek frachtowych oraz stawek inflacji lub innych oficjalnych danych statystycznych, które są wykonywane przez rozliczenie pieniężne albo mogą być wykonane przez rozliczenie pieniężne według wyboru jednej ze stron, a także instrumenty pochodne, o których mowa w art. 8 rozporządzenia 2017/565, i inne, które wykazują właściwości innych pochodnych instrumentów finansowych,
j) uprawnienia do emisji.
Natomiast zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy:
Zwalnia się od podatku usługi, których przedmiotem są instrumenty finansowe, o których mowa w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 722 i 1863 oraz z 2025 r. poz. 146), z wyłączeniem przechowywania tych instrumentów i zarządzania nimi, oraz usługi pośrednictwa w tym zakresie.
W świetle art. 43 ust. 15 ustawy:
Zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 7, 12 i 37-41, nie mają zastosowania do:
1) czynności ściągania długów, w tym factoringu;
2) usług doradztwa;
3) usług w zakresie leasingu.
Ponadto, zgodnie z art. 43 ust. 16 ustawy:
Zwolnienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 40a i 41, nie ma zastosowania do usług dotyczących praw i udziałów odzwierciedlających:
1) tytuł prawny do towarów;
2) tytuł własności nieruchomości;
3) prawa rzeczowe dające ich posiadaczowi prawo do korzystania z nieruchomości;
4) udziały i inne tytuły prawne dające ich posiadaczowi prawne lub faktyczne prawo własności lub posiadania nieruchomości lub jej części;
5) prawa majątkowe, których instrumentami bazowymi są towary, mierniki i limity wielkości produkcji oraz uprawnienia do emisji zanieczyszczeń, i które mogą być zrealizowane poprzez dostawę towarów lub świadczenie usług innych niż zwolnione z podatku.
Dokonując analizy pojęć użytych do opisania zwolnień, o których mowa w art. 43 ustawy, należy podkreślić, że winny one być interpretowane w sposób ścisły, gdyż zwolnienia te stanowią odstępstwa od ogólnej zasady. Zwolnienia stanowią pojęcia autonomiczne prawa wspólnotowego, które mają na celu uniknięcie rozbieżności pomiędzy państwami członkowskimi w stosowaniu systemu podatku VAT i które należy sytuować w ogólnym kontekście wspólnego systemu podatku VAT.
Biorąc pod uwagę powyższe, należy wskazać, że zwolnienie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy znajduje zastosowanie do takich usług, które łącznie spełniają następujące warunki:
Świadczona przez Instytucje Finansową usługa opisana we wniosku, co do zasady, jest usługą objętą zakresem opodatkowania podatkiem VAT, przy czym, zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy, będzie korzystać ze zwolnienia. W analizowanej sprawie spełnione są/będą wszystkie przesłanki do zastosowania ww. zwolnienia od podatku. Jak wynika z przedstawionych okoliczności sprawy, instrumenty będące przedmiotem Umowy IRS są instrumentami pochodnymi, czyli instrumentami finansowymi w rozumieniu ustawy z 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, o których mowa w art. 2 ust. 1 ustawy.
W konsekwencji, usługi które Państwo nabywają od Instytucji Finansowej dotyczą instrumentów finansowych w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi. Spełniony zatem będzie pierwszy z ww. warunków.
Głównym celem zawarcia przez Państwa instrumentów IRS jest zabezpieczenie przed zmianami kosztów finasowania, wynikającymi ze zmian wysokości referencyjnej stopy procentowej, ww. usługa nie polega natomiast na przechowywaniu lub zarządzaniu instrumentami finansowymi albo na pośrednictwie w tym zakresie, nie dotyczy zatem przechowywania instrumentów finansowych i zarządzania nimi. Tym samym, będzie spełniona druga z ww. przesłanek do zastosowania zwolnienia od podatku wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy.
Ponadto, ww. instrumenty nie zostały wymienione w art. 43 ust. 16 ustawy, w szczególności nie dotyczą praw i udziałów odzwierciedlających:
W związku z tym, w opisanym przypadku będzie spełniony również trzeci z wymienionych warunków do zastosowania zwolnienia od podatku dla usługi świadczonej przez Instytucję Finansową.
Usługi IRS nabywane przez Państwa od instytucji finansowych będą zatem korzystały ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy.
Przechodząc zatem do kwestii wpływu nabywanych przez Państwa usług w zakresie transakcji IRS na prawo do odliczenia przez Państwa podatku naliczonego należy zauważyć, że zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Stosownie do art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
a) nabycia towarów i usług,
b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
Jak wynika z powyższych przepisów, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi, tzn. takimi, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).
Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.
Ustawodawca stworzył podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno tzw. przesłanek pozytywnych, to jest m.in. tego, że zakupy są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy.
W myśl art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy:
Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.
Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wykazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.
Zgodnie z powołanymi powyżej przepisami prawa, odliczenie podatku VAT naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 ustawy uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane przez zarejestrowanego, czynnego podatnika podatku VAT, w ramach działalności gospodarczej, do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.
Wskazali Państwo, że są czynnym podatnikiem VAT. Jak ustalono powyżej, transakcje IRS nabywane przez Państwa w ramach Umowy są/będą transakcjami zwolnionymi od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy.
Zatem w analizowanej sprawie warunki uprawniające do odliczenia podatku naliczonego nie są/nie będą spełnione, ponieważ zaistnieje negatywna przesłanka określona w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy, nabywane przez Państwa Usługi od Instytucji Finansowych dotyczące transakcji IRS są/będą korzystały ze zwolnienia od podatku.
Podsumowując, Państwa rozliczenia z Instytucjami Finansowymi z tytułu transakcji IRS, związanych z zabezpieczeniem kredytu nie mają wpływu na Państwa rozliczenia z tytułu podatku VAT, gdyż nie są/nie będą Państwo podatnikiem podatku od towarów i usług w związku z uczestnictwem w tych transakcjach, oraz nie mają/nie będą miały wpływu na prawo do odliczenia podatku naliczonego przez Państwa, ponieważ nabywane ww. usługi są/będą usługami zwolnionymi od podatku.
Państwa stanowisko jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy:
Należy zaznaczyć, że zakres przedmiotowy wniosku wyznaczają pytania przedstawione przez Państwa. W związku z powyższym, niniejsza interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem Państwa wniosku (pytania nr 6). Inne kwestie nieobjęte pytaniem nr 6 (np. dotyczące skutków transakcji FX forward w podatku VAT), nie zostały rozpatrzone w tej interpretacji.
Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej:
Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.
Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Niniejsza interpretacja dotyczy wyłącznie podatku od towarów i usług. W zakresie podatku dochodowego od osób prawnych zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo