Interpretacja 0114-KDIP4-3.4012.398.2026.2.DS

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

17 czerwca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy skutków podatkowych związanych z refakturowaniem części kosztów Ubezpieczenia na Podwykonawcę. Uzupełnili go Państwo pismem z 11 września 2026 r. (wpływ 11 września 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego

A (dalej: Spółka lub Wnioskodawca) jest czynnym zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług (dalej: VAT). Spółka prowadzi działalność gospodarczą opodatkowaną VAT w Polsce.

Głównym przedmiotem działalności Spółki są roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków mieszkalnych i niemieszkalnych.

W związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, Spółka realizuje różne projekty, w ramach których jako generalny wykonawca świadczy usługi budowlane na rzecz zamawiających. W związku ze świadczonymi usługami, Spółka korzysta z usług podwykonawców, którzy wykonują na jej rzecz za wynagrodzeniem określone rodzaje prac budowlanych (dalej: Podwykonawcy).

Spółka nie jest podmiotem powiązanym z Podwykonawcami – zarówno w rozumieniu art. 32 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm., dalej: Ustawa o VAT) jak i art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 554, dalej: Ustawa o CIT).

W celu ustalenia szczegółowych zasad współpracy, Spółka zawiera umowy z Podwykonawcami (dalej: Umowy).

Poprzez zawarcie Umów strony ustalają m.in. partycypację Podwykonawcy w wybranych kosztach związanych z placem budowy, przykładowo:

-     koszty ogólne budowy,

-     wynajem kontenera socjalnego,

-     karty dostępu,

-     wywóz odpadów,

-     ubezpieczenia budowy od wszelkich ryzyk budowlanych (CAR - Contractors All Risks, dalej: Ubezpieczenie).

Ubezpieczenie chroni przed na wypadek szkód powstałych w trakcie realizacji projektów budowlanych i montażowych. Chroni ono nie tylko samą budowę, ale również maszyny i urządzenia wykorzystywane na placu budowy, materiały budowlane oraz koszty usunięcia szkód i wznowienia prac.

Ubezpieczeniem objęta jest Spółka jako generalny wykonawca, ale także Podwykonawcy.

Zakres partycypacji w ww. kosztach, w tym kosztach Ubezpieczenia przez Podwykonawcę jest wskazywany każdorazowo w Umowach. Wynosi on określony procent wartości netto całkowitej składki należnej ubezpieczycielowi z tytułu umowy Ubezpieczenia.

Spółka obciąża Podwykonawców odpowiednią częścią ww. kosztów, w tym kosztów Ubezpieczenia, wystawiając na ich rzecz faktury VAT.

Obciążając Podwykonawcę z tytułu partycypacji w ww. kosztach, w tym kosztach Ubezpieczenia, Spółka nie dolicza z tego tytułu dodatkowych opłat, takich jak marża czy prowizja z tytułu zawarcia umowy Ubezpieczenia.

Wnioskodawca, działając jako ubezpieczający, zawiera z towarzystwem ubezpieczeniowym, we własnym imieniu, umowy Ubezpieczenia oraz dokonuje zapłaty wynagrodzenia należnemu towarzystwu ubezpieczeniowemu (składki ubezpieczeniowej).

Warunki Ubezpieczenia reguluje umowa Ubezpieczenia oraz Warunki Ogólne Ubezpieczenia (w tym rodzaje szkód objętych ochroną, czasowy i terytorialny zakres odpowiedzialności ubezpieczyciela oraz wysokość limitów odpowiedzialności).

Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego

A jest ubezpieczającym, a ubezpieczonymi oprócz A są wszystkie strony zaangażowane w dany proces budowlany, czyli również Inwestor, podwykonawcy i dostawcy jeżeli realizują ubezpieczony projekt budowlany. Umowa jest zawarta w imieniu i na rzecz A a także na rzecz Podwykonawców.

Podwykonawcy na podstawie zawartych umów Ubezpieczenia mają status ubezpieczonych, a więc są objęci ochroną ubezpieczeniową. Jedynym warunkiem uzyskania tego statusu i objęcia ubezpieczeniem jest uwzględnienie zakresu prac danego podwykonawcy w sumie ubezpieczenia. Podwykonawcy nie są wymienieni z nazwy w polisie, ponieważ polisa dotyczy każdego Podwykonawcy, którego A zaangażuje do wykonywania prac na ubezpieczonym projekcie.

Pytania

W odniesieniu do przedstawionych okoliczności Wnioskodawca wnosi o potwierdzenie prawidłowości swojego stanowiska w następującym zakresie:

1)  Czy kwoty otrzymywane przez Wnioskodawcę od Podwykonawców celem pokrycia części kosztów Ubezpieczenia stanowią wynagrodzenie za świadczenie usług podlegające opodatkowaniu VAT?

2)  Jeśli odpowiedź Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na pytanie nr 1 będzie pozytywna: czy do refaktury części kosztów Ubezpieczenia na rzecz Podwykonawcy, Wnioskodawca powinien stosować zwolnienie z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy o VAT?

Państwa stanowisko w sprawie

1)  Zdaniem Wnioskodawcy, kwoty otrzymywane przez Wnioskodawcę od Podwykonawców celem pokrycia części kosztów Ubezpieczenia stanowią wynagrodzenie za świadczenie usług podlegające opodatkowaniu VAT.

2)  Jeśli odpowiedź Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na pytanie nr 1 będzie pozytywna, to zdaniem Wnioskodawcy, do refaktury części kosztów Ubezpieczenia na rzecz Podwykonawcy, Wnioskodawca powinien stosować zwolnienie z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy o VAT.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy

Uwagi ogólne do pytania 1 i 2

Zgodnie z art. 805 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm., dalej: K.C.): przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę.

W świetle art. 808 § 1 K.C.: ubezpieczający może zawrzeć umowę ubezpieczenia na cudzy rachunek. Ubezpieczony może nie być imiennie wskazany w umowie, chyba że jest to konieczne do określenia przedmiotu ubezpieczenia.

Na podstawie art. 808 § 2 K.C.: Roszczenie o zapłatę składki przysługuje ubezpieczycielowi wyłącznie przeciwko ubezpieczającemu. Zarzut mający wpływ na odpowiedzialność ubezpieczyciela może on podnieść również przeciwko ubezpieczonemu.

Ad 1.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy o VAT przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).

Z kolei przez świadczenie usług, o którym mowa w ww. art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, rozumie się, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (...).

Z tak szeroko sformułowanej definicji wynika, że przez pojęcie świadczenia usług należy rozumieć przede wszystkim określone zachowanie się podatnika na rzecz innego podmiotu, które wynika z dwustronnego stosunku zobowiązaniowego, zakładającego istnienie podmiotu będącego odbiorcą (nabywcą usługi), jak również podmiotu świadczącego usługę. Przy czym, o ile dane zachowanie podatnika mieści się w ustawowej definicji świadczenia usług lub dostawy towarów, to - co do zasady - niezbędnym elementem do uznania tego zachowania za czynność podlegającą opodatkowaniu VAT jest spełnienie przesłanki odpłatności. Jednocześnie, musi istnieć także:

(i)        stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą,

(ii)       bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem - z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę.

Jak stanowi art. 8 ust. 2a ustawy o VAT: w przypadku, gdy podatnik, działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że ten podatnik sam otrzymał i wyświadczył te usługi.

Przepis ten jest źródłem praw i obowiązków podatników w odniesieniu do tzw. refakturowania usług. W związku z tym należy stwierdzić, że nabycie usług oraz ich późniejsza odsprzedaż (z marżą czy bez) powinny być zawsze traktowane jako dwie odrębne transakcje usługowe.

W świetle uregulowań art. 8 ust. 2a ustawy o VAT, należy przyjąć, że nawet jeśli podmiot faktycznie nie świadczy usługi (osobiście nie wykonuje czynności), jednakże pośrednio bierze udział w jej świadczeniu to dla potrzeb VAT, takie zachowanie jest traktowane na równi ze świadczeniem konkretnej usługi. Wskazany przepis reguluje zatem sytuacje, kiedy podatnik działając we własnym imieniu zawiera umowę, na podstawie której zobowiązuje się do zrealizowania pewnego świadczenia, jednak faktycznie świadczenie to realizowane jest przez podmiot trzeci. W takim przypadku, gdy podmiot nabywa usługę, a następnie odsprzedaje ją kontrahentowi w tzw. "stanie nieprzetworzonym", jest uznawany za podatnika, który usługę taką świadczy, ze wszystkimi wynikającymi z tego konsekwencjami, tj. w szczególności powinien opodatkować i udokumentować tę usługę według zasad dla niej przewidzianych.

Stroną umowy zawartej z towarzystwem ubezpieczeniowym jest Wnioskodawca jako ubezpieczający działający w imieniu własnym i na własną rzecz oraz na rzecz Podwykonawców, którzy na mocy umowy Ubezpieczenia stali się ubezpieczonymi. Spółka ponosi koszt usługi Ubezpieczenia, a następnie część tego kosztu przenosi na Podwykonawców. Zakres partycypacji danego Podwykonawcy w kosztach Ubezpieczenia jest wskazywany każdorazowo przez strony w Umowach.

W konsekwencji należy uznać, że Spółka nabywa usługi ubezpieczeniowe we własnym imieniu, które następnie w części odsprzedaje na rzecz Podwykonawców, a część kwoty całkowitej składki zapłaconej na rzecz towarzystwa ubezpieczeniowego przez Wnioskodawcę stanowi wynagrodzenie za te usługi.

Zatem mamy w tym przypadku do czynienia z odpłatnym świadczeniem usług podlegającym opodatkowaniu VAT, zgodnie z art. 8 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT.

Zdaniem Wnioskodawcy, kwoty otrzymywane przez Wnioskodawcę od Podwykonawców celem pokrycia części kosztów Ubezpieczenia stanowią wynagrodzenie za świadczenie usług podlegające opodatkowaniu VAT.

Ad 2.

Spółka, nabywając usługi ubezpieczeniowe, działa we własnym imieniu, ale również na rzecz Podwykonawców - w zakresie w jakim dokonuje odsprzedaży usług Ubezpieczenia na ich rzecz, bowiem Podwykonawcy także są podmiotami faktycznie korzystającymi z usług ubezpieczeniowych. Zastosowanie znajduje przepis art. 8 ust. 2a ustawy o VAT.

W myśl art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy o VAT: usługi ubezpieczeniowe, usługi reasekuracyjne i usługi pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych, a także usługi świadczone przez ubezpieczającego w zakresie zawieranych przez niego umów ubezpieczenia na cudzy rachunek, z wyłączeniem zbywania praw nabytych w związku z wykonywaniem umów ubezpieczenia i umów reasekuracji.

Na podstawie powołanego przepisu, zwolnieniem z opodatkowania VAT objęte są m.in. usługi świadczone przez ubezpieczającego w zakresie zawieranych przez niego umów ubezpieczenia na cudzy rachunek. Z zapisu tego wynika zatem, że aby zwolnione były usługi świadczone przez ubezpieczającego, nie ma wymogu, aby ubezpieczającym był agent, pośrednik, czy też broker ubezpieczeniowy, w zakresie zawieranych przez niego umów ubezpieczenia na cudzy rachunek.

Umowa ubezpieczenia na cudzy rachunek jest konstrukcją prawną, w której ubezpieczający zawiera z ubezpieczycielem umowę w celu ochrony interesu osoby trzeciej – ubezpieczonego, przy czym ubezpieczyciel świadczy ochronę ubezpieczeniową bezpośrednio na rzecz ww. osoby trzeciej, na której rachunek została zawarta umowa. Ubezpieczony jest uprawniony do żądania należnego świadczenia bezpośrednio od ubezpieczyciela.

Zdaniem Wnioskodawcy, należy uznać, że w zakresie w jakim dokonuje on odsprzedaży usług ubezpieczenia na rzecz Podwykonawców, jest podmiotem zawierającym umowy ubezpieczenia na cudzy rachunek z art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy o VAT.

Kwota otrzymywana przez Spółkę od Podwykonawców celem pokrycia części kosztów Ubezpieczenia stanowi zatem wynagrodzenie za usługi świadczone przez ubezpieczającego w zakresie zawieranych przez niego umów ubezpieczenia na cudzy rachunek, które podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT, zgodnie z art. 8 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 8 ust. 2a ustawy o VAT.

Reasumując, zdaniem Spółki, do refaktury części kosztów Ubezpieczenia na rzecz Podwykonawcy, Wnioskodawca powinien stosować zwolnienie z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy o VAT.

Stanowisko zaprezentowane przez Spółkę znajduje potwierdzenie w interpretacjach indywidualnych wydawanych przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. Przykładowo, w interpretacji indywidualnej z dnia 18 lipca 2023 r., sygn. 0112-KDIL1-1.4012.217.2023.2.HW zostało wskazane: „(…) kwoty otrzymywane przez Wnioskodawcę od poszczególnych Podmiotów Zależnych - celem pokrycia części składki należnej Ubezpieczycielowi z tytułu ochrony ubezpieczeniowej udzielonej tym Podmiotom Zależnym na podstawie Umowy OC i Umów D&O - stanowią wynagrodzenie za czynności (usługi) świadczone przez ubezpieczającego w zakresie zawieranych przez niego umów ubezpieczenia na cudzy rachunek, które podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT, zgodnie z art. 8 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 8 ust. 2a ustawy. Czynności te korzystają ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy”.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

W myśl art. 2 pkt 22 ustawy:

Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy:

Przy czym jak stanowi art. 2 pkt 6 ustawy:

Na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy:

Pod pojęciem usługi należy zatem rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie, które nie jest dostawą towarów w myśl art. 7 ustawy.

Każde świadczenie niebędące dostawą towarów polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czyjegoś zachowania stanowi zatem co do zasady usługę w rozumieniu ustawy, niemniej jednak muszą być przy tym spełnione następujące warunki:

·         w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, nabywca jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia,

·         świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).

Należy podkreślić, że oba ww. warunki winny być spełnione łącznie, aby świadczenie podlegało jako usługa, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Przy czym przepisy ustawy nie określają postaci wynagrodzenia.

W dorobku orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (np. wyrok z 8 marca 1988 r. w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council przeciwko Commissioners of Customs and Excise), przyjmuje się, że odpłatność ma miejsce wtedy, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług a otrzymanym wynagrodzeniem, przy czym wynagrodzenie jakkolwiek musi być wyrażone w pieniądzu, to jednak nie musi być w tej formie dokonane. Należy podkreślić, że na gruncie przepisów o podatku od towarów i usług bez znaczenia pozostaje to, czy kwota uzyskanego wynagrodzenia (cena) została skalkulowana tak, że stanowi tylko koszt wytworzenia towaru lub wykonania usługi, czy została powiększona także o zysk sprzedającego.

Skoro przepisy nie określają formy zapłaty za świadczoną usługę, należy uznać, że zobowiązanie usługobiorcy może mieć postać świadczenia nie tylko określonej sumy pieniędzy, ale także świadczenie innej usługi (usługi wzajemnej). Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę. Ponadto, aby dana czynność (świadczenie) podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT, musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym pomiędzy świadczoną usługą a świadczeniem wzajemnym. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia.

Odpłatność określana jest przez strony umowy i jeśli strony ustalą zapłatę, wówczas wykonane świadczenie staje się odpłatne. W przypadku istnienia świadczenia wzajemnego otrzymanego przez świadczącego usługę, należy uznać czynności wykonywane w ramach zawartej umowy za odpłatne świadczenie usług określone w art. 8 ust. 1 ustawy, podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych.

Zatem za czynność podlegającą opodatkowaniu VAT uważane mogą być takie sytuacje, w których:

·         istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne,

·         wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy,

·         istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi,

·         odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem,

·         istnieje możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego.

Ponadto jak stanowi art. 8 ust. 2a ustawy:

Z powyższego przepisu wynika, że podmiot świadczący (sprzedający) daną usługę nabytą we własnym imieniu, lecz na rzecz osoby trzeciej traktowany jest najpierw jako usługobiorca, a następnie jako usługodawca tej samej usługi. W świetle uregulowań art. 8 ust. 2a ustawy, należy przyjąć, że nawet jeśli podmiot faktycznie nie świadczy usługi (osobiście nie wykonuje czynności), jednakże pośrednio bierze udział w jej świadczeniu to dla potrzeb podatku od towarów i usług, takie zachowanie jest traktowane na równi ze świadczeniem konkretnej usługi. Podmiot ten staje się zatem podatnikiem ze wszystkimi, wynikającymi z tego, konsekwencjami, tj. w szczególności powinien opodatkować i udokumentować tę usługę według zasad dla niej przewidzianych.

Przepis ten jest źródłem praw i obowiązków podatników w odniesieniu do świadczeń określanych mianem „odsprzedaży” lub „refakturowania” usług. W związku z tym należy stwierdzić, że nabycie usług oraz ich późniejsza odsprzedaż (z marżą czy bez) powinny być zawsze traktowane jako dwie odrębne transakcje usługowe.

Powyższy przepis jest odpowiednikiem art. 28 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 s. 1 ze zm.), zwanej dalej Dyrektywą 2006/112/WE Rady, który stanowi, że:

Oznacza to, że podmiot świadczący (sprzedający) daną usługę nabytą we własnym imieniu, lecz na rzecz osoby trzeciej traktowany jest najpierw jako usługobiorca, a następnie jako usługodawca tej samej usługi. Przeniesienie ciężaru kosztów na inną osobę, nie może być zatem w żaden inny sposób potraktowane niż jako świadczenie usługi w tym samym zakresie.

Przepis ten reguluje zatem takie sytuacje, kiedy podatnik działając we własnym imieniu zawiera umowę, na podstawie której zobowiązuje się do zrealizowania pewnego świadczenia, jednak faktycznie świadczenie to realizowane jest przez podmiot trzeci. W takim przypadku, gdy podmiot nabywa usługę, a następnie odsprzedaje ją kontrahentowi w tzw. „stanie nieprzetworzonym”, uznawany za podatnika, który usługę taką świadczy. Świadczenie takich usług powinno zostać opodatkowane podatkiem od towarów i usług wg stawki właściwej dla danego rodzaju usług.

Zakres opodatkowania podatkiem VAT wyznacza nie tylko czynnik przedmiotowy – opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów lub odpłatne świadczenie usług, ale także czynnik podmiotowy – czynności muszą być wykonywane przez podatnika.

Stosownie do treści art. 15 ust. 1 ustawy:

Zgodnie z ust. 2 powołanego artykułu:

Z opisu sprawy wynika, że są Państwo czynnym zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług i prowadzą działalność gospodarczą opodatkowaną VAT w Polsce. Głównym przedmiotem Państwa działalności są roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków mieszkalnych i niemieszkalnych.

W związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, realizują Państwo różne projekty, w ramach których jako generalny wykonawca świadczą Państwo usługi budowlane na rzecz zamawiających. W związku ze świadczonymi usługami, korzystają Państwo z usług Podwykonawców, którzy wykonują na Państwa rzecz za wynagrodzeniem określone rodzaje prac budowlanych na podstawie zawieranych Umów. Poprzez zawarcie Umów strony ustalają m.in. partycypację Podwykonawcy w wybranych kosztach związanych z placem budowy, przykładowo: koszty ogólne budowy, wynajem kontenera socjalnego, karty dostępu, wywóz odpadów, ubezpieczenia budowy od wszelkich ryzyk budowlanych (CAR - Contractors All Risks). Ubezpieczenie chroni na wypadek szkód powstałych w trakcie realizacji projektów budowlanych i montażowych. Chroni ono nie tylko samą budowę, ale również maszyny i urządzenia wykorzystywane na placu budowy, materiały budowlane oraz koszty usunięcia szkód i wznowienia prac.

Ubezpieczeniem objęci są Państwo jako generalny wykonawca, ale także Podwykonawcy. Zakres partycypacji w ww. kosztach, w tym kosztach Ubezpieczenia przez Podwykonawcę jest wskazywany każdorazowo w Umowach i wynosi on określony procent wartości netto całkowitej składki należnej ubezpieczycielowi z tytułu umowy Ubezpieczenia. Obciążają Państwo Podwykonawców odpowiednią częścią ww. kosztów, w tym kosztów Ubezpieczenia, wystawiając na ich rzecz faktury VAT. Nie doliczają Państwo z tego tytułu dodatkowych opłat, takich jak marża czy prowizja z tytułu zawarcia umowy Ubezpieczenia.

Działając jako ubezpieczający, zawierają Państwo z towarzystwem ubezpieczeniowym, we własnym imieniu, umowy Ubezpieczenia oraz dokonują zapłaty wynagrodzenia należnemu towarzystwu ubezpieczeniowemu (składki ubezpieczeniowej).

Ubezpieczonymi oprócz Państwa są wszystkie strony zaangażowane w dany proces budowlany, czyli również Inwestor, podwykonawcy i dostawcy, jeżeli realizują ubezpieczony projekt budowlany. Podwykonawcy na podstawie zawartych umów Ubezpieczenia mają status ubezpieczonych, a więc są objęci ochroną ubezpieczeniową. Jedynym warunkiem uzyskania tego statusu i objęcia ubezpieczeniem jest uwzględnienie zakresu prac danego podwykonawcy w sumie ubezpieczenia. Podwykonawcy nie są wymienieni z nazwy w polisie, ponieważ polisa dotyczy każdego Podwykonawcy, którego Państwo zaangażują do wykonywania prac na ubezpieczonym projekcie.

Państwa wątpliwości w tej sprawie w pierwszej kolejności dotyczą określenia, czy kwoty otrzymywane od Podwykonawców celem pokrycia części kosztów Ubezpieczenia stanowią wynagrodzenie za świadczenie usług opodatkowane podatkiem od towarów i usług (pytanie nr 1).

W analizowanej sprawie stroną umowy ubezpieczenia zawartej z ubezpieczycielem są wyłącznie Państwo. Działając jako ubezpieczający, zawierają Państwo z towarzystwem ubezpieczeniowym, we własnym imieniu, umowy Ubezpieczenia oraz dokonują zapłaty wynagrodzenia należnemu towarzystwu ubezpieczeniowemu (składki ubezpieczeniowej). Ubezpieczonymi oprócz Państwa są wszystkie strony zaangażowane w dany proces budowlany, czyli również Inwestor, podwykonawcy i dostawcy jeżeli realizują ubezpieczony projekt budowlany. Podwykonawcy na podstawie zawartych umów Ubezpieczenia mają status ubezpieczonych, a więc są objęci ochroną ubezpieczeniową. Jedynym warunkiem uzyskania tego statusu i objęcia ubezpieczeniem jest uwzględnienie zakresu prac danego podwykonawcy w sumie ubezpieczenia. Podwykonawcy nie są wymienieni z nazwy w polisie, ponieważ polisa dotyczy każdego Podwykonawcy, którego Państwo zaangażują do wykonywania prac na ubezpieczonym projekcie.

W konsekwencji, w odniesieniu do części kosztów Ubezpieczenia jaką obciążają Państwo Podwykonawców, występują Państwo we własnym imieniu, lecz na rzecz osoby trzeciej. Tym samym czynność polegająca na obciążeniu Podwykonawców kosztami ubezpieczenia stanowi odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 2a ustawy. Bez znaczenia dla tej kwalifikacji pozostaje okoliczność, że nie doliczają Państwo opłat, takich jak marża czy prowizja z tytułu zawarcia umowy Ubezpieczenia, ponieważ przepis art. 8 ust. 2a ustawy znajduje zastosowanie również w przypadku przeniesienia kosztów usługi w wysokości odpowiadającej cenie jej nabycia.

W niniejszej sprawie nie dochodzi zatem do technicznego zwrotu poniesionych wydatków pozostającego poza zakresem opodatkowania, lecz do odrębnego świadczenia usług na rzecz Podwykonawców, którego charakter dla potrzeb podatku od towarów i usług należy oceniać z uwzględnieniem art. 8 ust. 2a ustawy.

W konsekwencji, nabywając usługę ubezpieczenia we własnym imieniu, lecz częściowo na rzecz wszystkich stron zaangażowanych w dany proces budowlany, m.in. Podwykonawców, którzy realizują ubezpieczony projekt budowlany – najpierw występują Państwo jako usługobiorca, a następnie jako usługodawca tej samej usługi. Tym samym, w analizowanym przypadku zastosowanie znajduje art. 8 ust. 2a ustawy, zgodnie z którym przyjmuje się, że podatnik sam otrzymał i wyświadczył tę usługę.

Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 jest prawidłowe.

Mają Państwo również wątpliwości, czy do refaktury części kosztów Ubezpieczenia na rzecz Podwykonawcy, powinni Państwo stosować zwolnienie z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy o VAT (pytanie nr 2).

Zarówno w treści ustawy, jak i przepisach wykonawczych do niej, ustawodawca przewidział w odniesieniu do niektórych czynności zwolnienie od podatku. Zakres i zasady zwolnienia od podatku VAT dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.

I tak, w myśl art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy:

Powyższy przepis art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy, jest efektem implementacji do krajowego porządku prawnego przepisu art. 135 ust. 1 lit. a) Dyrektywy 2006/112/WE Rady, zgodnie z którym:

Jak stanowi art. 43 ust. 15 ustawy:

Należy wskazać, że ww. zwolnienia mają charakter przedmiotowy, gdzie przede wszystkim istotną przesłanką do skorzystania ze zwolnienia jest rodzaj świadczonej usługi - cechy, które ją wyróżniają. Ustawodawca szczególny nacisk położył na stronę przedmiotową, nie dokonując zawężenia omawianych zwolnień wyłącznie do określonej grupy podmiotów. Zatem podkreślić należy, że wystarczającą przesłanką pozwalającą objąć zwolnieniem daną czynność jest wykazanie jej związku ze wskazanymi w ww. przepisach czynnościami, przy czym związek ten musi być wyraźny i nie odbiegać od świadczenia usług ubezpieczeniowych, wypaczając przez to istotę przewidzianego zwolnienia.

Pojęcia używane do oznaczania zwolnień, o których mowa w art. 43 ustawy, winny być interpretowane w sposób ścisły, gdyż zwolnienia te stanowią odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą, podatek od towarów i usług pobierany jest od każdej usługi świadczonej odpłatnie przez podatnika. Zwolnienia stanowią pojęcia autonomiczne prawa wspólnotowego, które mają na celu uniknięcie rozbieżności pomiędzy państwami członkowskimi w stosowaniu systemu VAT i które należy sytuować w ogólnym kontekście wspólnego systemu VAT.

Co istotne, ustawa o podatku od towarów i usług jak również w Dyrektywa 2006/112/WE nie zawierają definicji zwolnionych transakcji ubezpieczeniowych/reasekuracyjnych, jednak kwestia ta była przedmiotem orzecznictwa TSUE. „Czynność ubezpieczeniowa”, w ogólnie przyjętym rozumieniu, charakteryzuje się tym, że ubezpieczyciel, w zamian za wcześniejsze opłacenie składki ubezpieczeniowej, zobowiązuje się w przypadku wystąpienia ryzyka objętego umową ubezpieczenia, do spełnienia na rzecz ubezpieczonego świadczenia, określonego w momencie zawarcia umowy.

Czynność ubezpieczeniowa, w każdym wypadku związana jest z istnieniem stosunku umownego między usługodawcą, który domaga się zwolnienia (od podatku) a osobą, której ryzyko jest objęte ubezpieczeniem, czyli ubezpieczonym.

Jeśli chodzi o transakcje ubezpieczeniowe TSUE w sprawie C-8/01 orzekł, że istotą transakcji ubezpieczeniowej jest w ogólnym rozumieniu, że ubezpieczyciel zobowiązuje się, w przypadku, gdy zaistnieje ryzyko objęte ubezpieczeniem, świadczyć ubezpieczonemu usługę uzgodnioną podczas zawierania umowy w zamian za uprzednią wpłatę składki (sprawy: Card Protection Plan C-349/96, paragraf 17 i Skandia C-240/99, paragraf 37).

Trybunał wprawdzie orzekł, że wyrażenie „transakcje ubezpieczeniowe” nie obejmuje wyłącznie transakcji dokonywanych przez samych ubezpieczycieli, ale zasadniczo jest na tyle obszerne, że obejmuje zapewnienie ochrony ubezpieczeniowej przez podatnika, który sam nie jest ubezpieczycielem, ale w kontekście polisy blokowej dostarcza swoim klientom taką ochronę, korzystając z wpływów od ubezpieczyciela, który przyjmuje na siebie ryzyko objęte w ubezpieczeniu (sprawy: Card Protection Plan, paragraf 22 i Skandia, paragraf 38).

W akapicie 41 sprawy Skandia, Trybunał podtrzymał stanowisko, że zgodnie z definicją transakcji ubezpieczeniowych zawartą w akapicie 39 niniejszego wyroku, tożsamość osoby, której świadczy się usługę, jest istotna w rozumieniu definicji rodzaju usług objętych artykułem 13B(a) Szóstej Dyrektywy i że transakcja ubezpieczeniowa nieodzownie pociąga za sobą istnienie umowy między dostawcą usługi ubezpieczeniowej i osobą, która jest ubezpieczona na wypadek ryzyka, czyli ubezpieczonym.

Z kolei „czynność ubezpieczeniowa”, w ogólnie przyjętym rozumieniu charakteryzuje się tym, że ubezpieczyciel, w zamian za wcześniejsze opłacenie składki ubezpieczeniowej, zobowiązuje się w przypadku wystąpienia okoliczności objętych umową ubezpieczenia do spełnienia na rzecz ubezpieczonego świadczenia określonego w momencie zawarcia umowy.

Co istotne, ustawa o podatku od towarów i usług nie precyzuje, co należy rozumieć pod pojęciem umów ubezpieczenia na cudzy rachunek, zatem w celu dokładnego zdefiniowania tego pojęcia należy sięgnąć do regulacji prawa cywilnego.

Co prawda prawo podatkowe stanowi osobną od prawa cywilnego gałąź prawa, jednak przy stosowaniu prawa podatkowego należy posiłkować się prawem cywilnym, o ile nie stoi w sprzeczności z przepisami prawa podatkowego. W szczególności w celu określenia natury stosunków cywilnoprawnych łączących podmioty cywilnoprawne (osoby fizyczne, prawne i jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej).

Ponadto, w przypadku gdy ustawy podatkowe posługują się pewnymi pojęciami bez ich zdefiniowania (jak np. własność, zdolność prawna), należy nadawać tym pojęciom znaczenie ustalone w prawie cywilnym, jako gałęzi prawa regulującej stosunki prywatne pomiędzy podmiotami cywilnoprawnymi. Inne stanowisko prowadziłoby do powstania niespójności w ramach systemu prawa, jak również do dowolności interpretacyjnej, umożliwiając różne rozumienie tych samych pojęć, takie stanowisko znajduje potwierdzenie w szczególności w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2002 r., sygn. akt P 7/00, w którym stwierdzone zostało, że

Zgodnie z art. 805 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795), zwanej dalej k.c.:

Natomiast zgodnie z art. 808 § 1-3 k.c.:

W takim przypadku ubezpieczający nie jest jednocześnie ubezpieczonym. Z drugiej strony ubezpieczony jest uprawniony do żądania należnego świadczenia bezpośrednio od ubezpieczyciela. Dodatkowo może żądać, by ubezpieczyciel udzielił mu informacji o postanowieniach zawartej umowy oraz ogólnych warunkach ubezpieczenia w zakresie, w jakim dotyczą jego praw i obowiązków.

Z treści ww. art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy jasno wynika, że zwolnieniem objęte są m.in. – co należy podkreślić – usługi świadczone przez ubezpieczającego w zakresie zawieranych przez niego umów ubezpieczenia na cudzy rachunek.

Powołane regulacje wskazują, że umowa ubezpieczenia na cudzy rachunek jest konstrukcją prawną, w której ubezpieczający zawiera z ubezpieczycielem umowę w celu ochrony interesu osoby trzeciej – ubezpieczonego, przy czym ubezpieczyciel świadczy ochronę ubezpieczeniową bezpośrednio na rzecz ww. osoby trzeciej, na której rachunek została zawarta umowa. Osoba trzecia nie musi być jednoznacznie wskazana w zawartej z ubezpieczycielem umowie ubezpieczenia.

Zatem należy uznać, że ubezpieczenie na cudzy rachunek jest specyficzną formą ubezpieczenia odmienną od jego typowych form. Odmienność ubezpieczenia na cudzy rachunek polega przede wszystkim na tym, że w ramach takiego ubezpieczenia ubezpieczający pełni szczególną rolę, gdyż zawarta umowa ubezpieczenia ma na celu ochronę nie jego interesów, a osób trzecich.

W analizowanej sprawie, stroną umowy ubezpieczenia zawartej z ubezpieczycielem są Państwo, i Państwo zawierają umowy ubezpieczenia we własnym imieniu. Ubezpieczonymi, oprócz Państwa, są wszystkie strony zaangażowane w dany proces budowlany, czyli również Inwestor, podwykonawcy i dostawcy jeżeli realizują ubezpieczony projekt budowlany. Podwykonawcy na podstawie zawartych umów Ubezpieczenia mają status ubezpieczonych, a więc są objęci ochroną ubezpieczeniową. Warunkiem uzyskania tego statusu i objęcia ubezpieczeniem jest uwzględnienie zakresu prac danego podwykonawcy w sumie ubezpieczenia. Podwykonawcy nie są wymienieni z nazwy w polisie, ponieważ polisa dotyczy każdego Podwykonawcy, którego Państwo zaangażują do wykonywania prac na ubezpieczonym projekcie. Państwo są zobowiązani do zapłaty całości wynagrodzenia wynikającego z umowy Ubezpieczenia, Podwykonawcy natomiast partycypują w tych kosztach, co jest ujęte w zawieranych z nimi przez Państwa Umowach. Zakres partycypacji w ww. kosztach Ubezpieczenia przez Podwykonawcę wynosi określony procent wartości netto całkowitej składki należnej ubezpieczycielowi z tytułu umowy Ubezpieczenia. Obciążając Podwykonawcę z tytułu partycypacji w ww. kosztach Ubezpieczenia, nie doliczają Państwo z tego tytułu dodatkowych opłat, takich jak marża czy prowizja z tytułu zawarcia umowy Ubezpieczenia.

Zatem, w odniesieniu do zawartej umowy Ubezpieczenia występują Państwo jako ubezpieczający zawierający umowę ubezpieczenia na cudzy rachunek. Ochrona ubezpieczeniowa świadczona jest bowiem również na rzecz osób trzecich, natomiast obowiązek zapłaty składki wobec ubezpieczyciela ciąży wyłącznie na Państwu.

Jak ustalono powyżej, kwoty otrzymywane od Podwykonawców tytułem części kosztów Ubezpieczenia, stanowią wynagrodzenie za odpłatne świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 2a ustawy, wykonywane przez Państwa jako ubezpieczającego, w zakresie zawartej przez Państwa umowy ubezpieczenia na cudzy rachunek. W konsekwencji powyższego, opisana czynność korzysta/będzie korzystała ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy. Przenosząc zatem cześć kosztów Ubezpieczenia na rzecz Podwykonawcy, powinni Państwo stosować zwolnienie z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy o VAT.

Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 2 jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy:

-     zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji;

-     stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·     Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

·     Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·     Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·       w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·       w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.