Interpretacja 0114-KDIP4-3.4012.513.2022.12.S.AAR

Interpretacja indywidualna po wyroku sądu
– stanowisko prawidłowe

1.    ponownie rozpatruję sprawę Pani wniosku z 26 sierpnia 2022 r. (wpływ 26 sierpnia 2022 r.) o wydanie interpretacji indywidualnej – uwzględniam przy tym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 18 kwietnia 2023 r. sygn. akt I SA/Po 88/23 (data wpływu prawomocnego orzeczenia – 18 listopada 2025 r.); i 

2.    stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

26 sierpnia 2022 r. wpłynął Pani wniosek z 26 sierpnia 2022 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy opodatkowania podatkiem VAT przeniesienia udziału wynoszącego 1/8 części w prawie własności działek. Uzupełniła go Pani pismem z 28 października 2022 r. (wpływ 2 listopada 2022 r.) – w odpowiedzi na wezwanie.

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego  

I.1. Wnioskodawczyni, Pani A.A. (dalej jako: „Wnioskodawczyni”), jest polskim rezydentem podatkowym zamieszkałym na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Wnioskodawczyni nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej. Wnioskodawczyni nie jest obecnie czynnym i zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT. Wnioskodawczyni nie zajmowała się obrotem nieruchomościami.

I.2. 20 listopada 2020 roku zmarł B.B. (dalej również jako: „Spadkodawca”), który nie pozostawił testamentu. Do kręgu ustawowych spadkobierców Pana B.B. należały: siostra C.C., siostra D.D., siostra E.E. oraz siostrzenica F.F. (matka Wnioskodawczyni A.A. oraz G.G.) oraz siostrzeniec Pan H.H.

I.3. Jeszcze przed podjęciem decyzji co do ewentualnego przyjęcia spadku, ww. spadkobiercy powzięli informację o tym, iż Spadkodawca przed śmiercią, tj. 10 kwietnia 2019 roku, zawarł ze spółką X. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w (…), wpisaną do rejestru przedsiębiorców numer KRS: (...) (dalej również jako: „Spółka”) przedwstępną umowę sprzedaży, na mocy której zobowiązał się do przeniesienia na Spółkę prawa własności działek oznaczonych numerami 1 i 2, objętych księgą wieczystą prowadzoną przez Sąd Rejonowy w (...) Wydział Ksiąg Wieczystych pod numerem: (...) (dalej jako: „Działki”). Doprecyzowania w tym miejscu wymaga, że księga wieczysta obejmuje więcej działek geodezyjnych, niemniej jednak przedmiotem przyszłej sprzedaży miały być jedynie Działki.

I.4. Charakteryzując będące przedmiotem sprzedaży Działki, warto wskazać, iż przed zawarciem umowy przenoszącej własność: działka numer 1 nie była zabudowana, natomiast przez działkę nr 2 przechodziła podziemna sieć teletechniczna na granicy z działką 3, a także przebiegała napowietrzna sieć energetyczna i znajdował się na niej słup energetyczny. Słup ten został wzniesiony przez przedsiębiorstwo energetyczne. Właściciele Działek nie byli właścicielami napowietrznej sieci energetycznej oraz podziemnej sieci teletechnicznej. Działki objęte były w całości miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, uchwalonym w 2008 roku. Na postawie uchwały o nowelizacji MPZP podjętej przez Radę Gminy (...) 8 marca 2021 r. ww. grunty oznaczone są symbolem (...) i zgodnie z zapisami MPZP przeznaczone są jako „tereny obiektów produkcyjnych, składów i magazynów, zabudowy usługowej oraz urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 Kw. 17 marca 2021 roku, na wniosek podmiotu, któremu Spółka zamierzała sprzedać kupione przez siebie Działki, została wydana przez Urząd Gminy Decyzja Środowiskowa. 26 lutego 2021 roku został złożony – przez podmiot, któremu Spółka zamierzała sprzedać kupione przez siebie Działki – w Starostwie Powiatowym wniosek o wydanie pozwolenia na budowę dla przewidywanej inwestycji. Ponadto, Starosta umorzył postępowanie wszczęte na wniosek Spółki a dotyczące wyłączenia nieruchomości z produkcji rolnej, albowiem dotyczące wyłączenia z produkcji rolnej nieruchomości (zarówno Działki jak i pozostałe nabywane w ramach jednego przedsięwzięcia okoliczne nieruchomości), z uwagi na to, że stanowią użytki rolne klas IV, V i VI nie wymagały zezwolenia na wyłączenie z produkcji rolnej.

I.5. Spółka – jak się okazało – po zakupie Działek zamierzała sprzedać wszystkie działki na rzecz podmiotu trzeciego. Przy czym ta – następcza – sprzedaż działek podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Spółka była czynnym i zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT.

I.6. Z uwagi na przedmiot niniejszego wniosku, warto w tym miejscu krótko przedstawić okoliczności, w których Spadkodawca zdecydował się na sprzedaż Działek. Otóż, transakcja nabycia przez Spółkę od Spadkodawcy działek oznaczonych numerami 1 i 2 stanowiła część dużego zamierzenia inwestycyjnego, a polegającego w pierwszej fazie na nabyciu ponad 100 ha gruntu mogącego utworzyć jednolitą całość. Z uwagi na rozmach przedsięwzięcia i jego znaczenie dla regionu, w przeprowadzenie transakcji angażowali się lokalni decydenci, którzy aktywnie działali na rzecz przekonania do zawarcia umów ze Spółką tych właścicieli nieruchomości, którzy nie byli chętni sprzedaży. Nadmienić w tym miejscu wypada, iż oprócz oddziaływania lokalnych decydentów na decyzję właścicieli nieruchomości o sprzedaży nieruchomości na rzecz Spółki, także sami właściciele zaczęli wzajemnie wywierać presję na niechętnych sąsiadów, aby zmusić ich do przystąpienia do umów sprzedaży. Spadkodawca nie był chętny sprzedaży, zwłaszcza, że grunt, który był przedmiotem zainteresowania Spółki stanowił jego ojcowiznę. Niemniej jednak został przekonany do konieczności zawarcia ze Spółką przedwstępnej umowy sprzedaży, na mocy której zobowiązał się sprzedać – po spełnieniu warunków – ww. Działki na rzecz Spółki. Wobec powyższego nie można przyjąć, iż Spadkodawca podpisując umowę przedwstępną sprzedaży kierował się chęcią zysku. W żadnym też przypadku nie można uznać, że Spadkodawca podejmował jakiekolwiek działania marketingowe mające na celu znalezienie nabywcy na posiadany przez Spadkodawcę grunt. To – korzystne dla planów inwestycyjnych Spółki – usytuowanie Działek sprawiło, że Spółka zgłosiła się do Spadkodawcy przedstawiając niepodlegające indywidualnym negocjacjom warunki nabycia działki nr 1 i działki nr 2 (tj. Działek), zastrzegając w każdym przypadku, że do ewentualnej finalnej transakcji sprzedaży dojdzie jedynie w przypadku, kiedy Spółka nabędzie cały kompleks potrzebnych Spółce nieruchomości i zapewni sobie korzystne warunki potrzebne do zrealizowania zamierzonej inwestycji (w tym stosowne finansowanie i adekwatne decyzje/pozwolenia et cetera).

I.7. W dniu 10 kwietnia 2019 roku pomiędzy Spadkodawcą i Spółką została zawarta przedwstępna umowa sprzedaży w formie aktu notarialnego sporządzonego przez Notariusza (…) dalej jako: „Przedwstępna Umowa Sprzedaży”). Na podstawie tej Umowy Spadkodawca zobowiązał się do zawarcia umowy sprzedaży, na mocy której sprzedać miał na rzecz Spółki Działki w terminie do 13 czerwca 2021 roku, pod warunkiem, że umowa wcześniej nie wygaśnie. O wygaśnięciu umowy samodzielnie mogła zdecydować Spółka, która uprawniona była do tego, aby przed 13 marca 2021 roku zrezygnować – bez żadnych konsekwencji – z zamiaru zawarcia umowy ze Spadkodawcą. Rzecz jasna, decyzja o rezygnowaniu Spółki z nabycia Działek w pewnym zakresie uzależniona była od uzyskania przez Nią stosownych pozwoleń i decyzji, stąd też w treści umowy wskazane warunki, które miały być spełnione w terminie dwóch lat od daty zawarcia Przedwstępnej Umowy Sprzedaży. Przyrzeczona umowa sprzedaży mogła być zawarta pod warunkiem, że:

a) Nieruchomość będzie wolna od wszelkich praw i roszczeń osób trzecich, zakazów, obciążeń (w tym hipotek), a także w działach III i IV Księgi Wieczystej Nieruchomości – nie będzie żadnych wzmianek, zakazów i ostrzeżeń (innych niż wynikające z Umowy Przedwstępnej);

b) Kupujący uzyska ostateczną i prawomocną decyzję środowiskową dla inwestycji, polegającej na wybudowaniu obiektu magazynowego, magazynowo-logistycznego lub obiektów usługowych, w zakresie dopuszczalnym aktualnie obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, wraz z niezbędną infrastrukturą i obiektami drogowymi w terminie do 13 września 2020 roku;

c) Kupujący uzyska ostateczną i prawomocną decyzję, zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowy na Nieruchomości (także w połączeniu z innymi nieruchomościami sąsiednimi) Inwestycji, polegającej na wybudowaniu obiektu magazynowego, magazynowo-logistycznego lub obiektów usługowych, w zakresie dopuszczalnym aktualnie obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, wraz z niezbędną infrastrukturą i obiektami drogowymi, opisanego w lit. b) powyżej wraz z wszystkimi niezbędnymi w świetle obowiązujących przepisów zgodami, decyzjami i zezwoleniami koniecznymi – do rozpoczęcia budowy zgodnie z taką decyzją;

d) Sprzedający uzyskają ostateczną i prawomocną decyzję zezwalającą na wyłączenie części Przedmiotu Umowy stanowiącej użytki rolne z produkcji rolnej lub zaświadczenie wydane przez właściwy organ administracyjny, potwierdzające wcześniejsze wyłączenie tej części Nieruchomości z produkcji rolnej lub brak konieczności uzyskania takiego zezwolenia w odniesieniu do Nieruchomości,

e) oświadczenia Sprzedających zawarte w umowie przedwstępnej będą aktualne i zgodne ze stanem faktycznym i prawnym na dzień zawarcia Umowy Przyrzeczonej, a Sprzedający powtórzą je w Umowie Przyrzeczonej;

f) Kupujący nabędzie inne Nieruchomości niezbędne do przeprowadzenia Inwestycji;

g) obowiązujący dla Przedmiotu Umowy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przyjęty Uchwałą Nr (...) Rady Gminy (...) z 22 lipca 2008 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów położonych w rejonie miejscowości, gdzie planowana jest inwestycja zostanie zmieniony w zakresie, w jakim na Nieruchomości obowiązuje obecnie ograniczenie wprowadzone zgodnie z § 13 ust. 1 i ust. 2 ww. Uchwały (wydzielenie pasu terenu ochronnego dla napowietrznych linii energetycznych 15 kV), — poprzez zastąpienie ustaleń dla tego obszaru ustaleniami dla terenów (…).

I.8. Spadkodawca wyraził w formie pisemnej zgodę na dysponowanie we własnym imieniu i na własną rzecz przez Spółkę, na cele budowlane Działkami. W szczególności wyraził zgodę dla Spółki, jak też dla osób działających w imieniu Spółki, do podejmowania bezpośrednio w imieniu i na rzecz Spółki jako podmiotu uprawnionego do dysponowania Nieruchomością wszelkich czynności dotyczących Nieruchomości, w następującym zakresie:

a. występowania do właściwego dostawcy lub dystrybutora mediów (w tym energii elektrycznej i gazowej), celem uzyskania technicznych warunków przyłączenia do sieci (w tym elektroenergetycznej i gazowej) oraz zawarcia umowy przyłączeniowej Nieruchomości na potrzeby obiektu w postaci hal magazynowo-produkcyjnych;

b. składania i cofania wniosków oraz uzyskiwania decyzji i pozwoleń, uzgodnień, opinii, ekspertyz w zakresie przewidzianym przez prawo budowlane dotyczących realizacji Inwestycji planowanej przez Spółkę na Nieruchomości, w tym pozwolenia (pozwoleń) na rozbiórkę oraz na budowę jak również innych decyzji i pozwoleń, uzgodnień, opinii, ekspertyz niezbędnych do uzyskania tego pozwolenia (tych pozwoleń) na budowę;

c. składania oświadczeń o posiadanym prawie do dysponowania Nieruchomością na cele budowlane.

Przy czym Spółka zastrzegła sobie prawo do wskazania, w formie pisemnego oświadczenia podmiotu trzeciego (tj. mogła przenosić uprawnienia wynikające z przedmiotowej zgody), który w miejsce Spółki będzie występował jako podmiot uprawniony do dysponowania Nieruchomością i innych ww. czynności dotyczących Nieruchomości. Rzeczone pełnomocnictwo wygasło w chwili śmierci Spadkodawcy.

I.9. Wyraźnego zaakcentowania w tym miejscu wymaga, że Spadkodawca nie ponosił żadnych nakładów inwestycyjnych na nieruchomości. To nie Spadkodawca miał być Stroną i beneficjentem korzyści płynących z ewentualnych decyzji wydanych na podstawie ww. pełnomocnictwa. Wydanie tych decyzji w żaden też sposób nie wpływało na ekonomiczne uatrakcyjnienie Działek, albowiem plany inwestycyjne Spółki obejmowały nie tylko obszar Działek, ale bardzo duży areał ziemi. Wobec powyższego nie można przyjąć, że to Spadkodawca miał wpływ na zainicjowanie i przeprowadzenie stosownych postępowań poprzedzających wydanie decyzji/pozwoleń/koncesji, itp. Nie można też twierdzić, że to Spadkodawca uzyskać miał jakiekolwiek korzyści ekonomiczne płynące z wydania ww. decyzji. W przypadku zrezygnowania przez Spółkę z zamiaru zrealizowania inwestycji, Spadkodawca nie tylko nie mógł wysuwać żadnych roszczeń wobec Spółki, ale także nie mógł sam skorzystać z uprawnień nadanych w aktach administracyjnych lub przenieść tych uprawnień na rzecz podmiotów trzecich.

I.10. Spadkodawca nie mógł też jednostronnie zrezygnować z zawarcia umowy przyrzeczonej sprzedaży. Wszakże w takim przypadku zobowiązany byłby do zwrotu na rzecz Spółki udokumentowanych kosztów poniesionych przez Spółkę w celu przygotowania dużego przedsięwzięcia inwestycyjnego (w tym przeprowadzenia wszelkich postępowań administracyjnych).

I.11. Spadek po Spadkodawcy na podstawie ustawy z dobrodziejstwem inwentarza nabyły: siostra C.C., siostra D.D., siostra E.E. oraz siostrzenica F.F. (tj. matka Wnioskodawczyni) po 1/4 części każda z nich (dalej jako: „Spadkobierczynie”), co zostało stwierdzone prawomocnym postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku po wydanym 15 lipca 2021 roku przez Sąd Rejonowy (…). Do spadku oprócz praw do składników majątkowych należących do Spadkodawcy należały również obowiązki wynikające z Przedwstępnej Umowy sprzedaży. Spadkobierczynie musiały więc wypełnić żądania Spółki zarówno co do samego faktu zawarcia przyrzeczonej umowy sprzedaży, jak również co do udzielenia stosownej zgody na dysponowanie nieruchomością oraz pełnomocnictwa umożliwiającego Spółce uzyskanie w imieniu i na rzecz Spółki stosownych decyzji, pozwoleń, uzgodnień, ekspertyz, itp. Na decyzję wszystkich Spadkobierczyń odnośnie do wywiązania się z obowiązków przewidzianych w treści Umowy przedwstępnej bardzo silnie wpływali przedstawiciele Spółki. Przedstawiciele wzywali Spadkobierczynie do niezwłocznego podjęcia tych działań pod rygorem negatywnych konsekwencji przewidzianych w treści tejże umowy. Warto w tym miejscu wspomnieć, że pełnomocnik Spółki wziął nawet udział w postępowaniu sądowym o stwierdzenie nabycia Spadku. Pełnomocnik ten wykazał przed prowadzącym postępowanie sądowe w tym przedmiocie legitymację procesową do udziału w tej sprawie, powołując się na interes prawny wynikający z Przedwstępnej Umowy Sprzedaży. Sąd dopuścił tego pełnomocnika do udziału w sprawie. Tuż po wydaniu (nieprawomocnego) postanowienia w przedmiocie stwierdzenia spadku po Spadkodawcy 15 lipca 2021 roku Spadkobierczynie zobligowane zostały do wyrażenia zgody na dysponowanie przez Spółkę nieruchomością na cele budowlane oraz udzielenia Spółce pełnomocnictwa umożliwiającego Spółce uzyskanie stosownych decyzji, pozwoleń, uzgodnień, opinii, ekspertyz, itp. Spółce bardzo zależało na czasie, a prowadzącym stosowne postępowania administracyjne najwyraźniej wystarczyło okazanie takiego pełnomocnictwa nawet przed uprawomocnieniem się praw Spadkobierczyń do spadku. Warto w tym miejscu wskazać, że na proces decyzyjny Spadkobierczyń oddziaływali lokalni decydenci, w tym przedstawiciele Gminy (...). Na potrzeby nakłonienia Spadkobierczyń do sprzedaży w siedzibie Gminy zorganizowane zostało nawet dedykowane temu celowi spotkanie z udziałem przedstawicieli Gminy, przedstawiciela Spółki i Spadkobierczyń.

I.12. 26 sierpnia 2021 roku pomiędzy Spadkobierczyniami Pana B.B., tj. Panią (…) (matką Wnioskodawczyni) a Spółką w formie aktu notarialnego sporządzonego przez Panią Notariusz (…) zawarty został Aneks do przedwstępnej Umowy Sprzedaży (dalej również jako: „Aneks”). Na mocy tego Aneksu ww. Spadkobierczynie zobowiązane zostały do sprzedaży na rzecz Spółki Działek w terminie do 30 listopada 2021 roku, z zastrzeżeniem spełnienia przez Spółkę warunków opisanych w Przedwstępnej Umowy Sprzedaży. Aneks został zawarty z wyłącznej inicjatywy Spółki, która wskazywała, że brak zgody Spadkobierczyń na zawarcie Aneksu umożliwi Spółce wyciąganie negatywnych konsekwencji wobec Spadkobierczyń na podstawie Przedwstępnej Umowy Sprzedaży, którą zawarł ich poprzednik prawny (tj. Spadkodawca).

I.13. Spadkobierczyni F.F. na podstawie umowy darowizny udokumentowanej aktem notarialnym sporządzonym 16 września 2021 roku przez (…), notariusza w (…), darowała swój udział wynoszący 1/4 część w Działkach: córce A.A. (tj. Wnioskodawczyni) – udział wynoszący 1/8 część oraz synowi G.G. – udział wynoszący 1/8 części.

I.14. Z uwagi na treść niniejszego wniosku warto w tym miejscu wskazać, że Wnioskodawczyni nie podejmowała żadnych działań w stosunku do Działek, które miały na celu dokonanie ich sprzedaży. Nie korzystała z Działek. Wnioskodawczyni nie prowadziła działalności gospodarczej. Nie zajmowała się obrotem nieruchomościami. Gdyby nie fakt zawarcia Przedwstępnej Umowy Sprzedaży odziedziczone przez Spadkobierczynie Działki nie byłyby przedmiotem żadnej transakcji. Na marginesie bowiem zauważyć należy, że do odziedziczonego majątku spadkowego należą również inne nieruchomości, które nie zostały sprzedane. W stosunku do nich również nie są podejmowane żadne działania ukierunkowane na zbycie tych nieruchomości.

I.15. Wnioskodawczyni nie udzielała żadnych zgód i pełnomocnictw Spółce.

I.16. 30 września 2021 roku Sprzedający (w tym Wnioskodawczyni) zawarli ze Spółką umowę sprzedaży sporządzoną w formie aktu notarialnego przez notariusza (…), przybyłą do Urzędu Gminy (…), zarejestrowanego jako Repertorium A numer (…) (dalej jako: „Umowa sprzedaży”). Na mocy tej Umowy Sprzedający sprzedali Spółce – w stanie w stanie wolnym od wszelkich praw, obciążeń i roszczeń osób trzecich – całe przysługujące im udziały, w tym C.C. udział wynoszący 1/4 część we współwłasności Nieruchomości, D.D. udział wynoszący 1/4 część we współwłasności Nieruchomości, E.E. udział wynoszący 1/4 część we współwłasności Nieruchomości, A.A. (tj. Wnioskodawczyni) udział wynoszący 1/8 część we współwłasności Nieruchomości oraz G.G. udział wynoszący 1/8 część we współwłasności Nieruchomości, tj. niezabudowanej nieruchomości gruntowej położonej w (…) składającej się z działek gruntu oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków numerami: 2 i 1 , o łącznym obszarze 4,2413 ha, dla której to nieruchomości Sąd Rejonowy w (...)Wydział Ksiąg Wieczystych założy księgę wieczystą po odłączeniu tych działek z księgi wieczystej KW Nr (...) za cenę brutto w kwocie 2.712.735,49 zł (w tym C.C. za cenę brutto w kwocie 678.183,87 zł (sześćset siedemdziesiąt osiem tysięcy sto osiemdziesiąt trzy złote osiemdziesiąt siedem groszy), D.D. za cenę brutto w kwocie 678.183,87 zł (sześćset siedemdziesiąt osiem tysięcy sto osiemdziesiąt trzy złote osiemdziesiąt siedem groszy), E.E. za cenę brutto w kwocie 678.183,87 zł (sześćset siedemdziesiąt osiem tysięcy sto osiemdziesiąt trzy złote osiemdziesiąt siedem groszy), Wnioskodawczyni A.A. za cenę brutto w kwocie 339.091,94 zł (trzysta trzydzieści dziewięć tysięcy dziewięćdziesiąt jeden złotych dziewięćdziesiąt cztery grosze) oraz G.G. za cenę brutto w kwocie 339.091,94 zł (trzysta trzydzieści dziewięć tysięcy dziewięćdziesiąt jeden złotych dziewięćdziesiąt cztery grosze), a Spółka powyższą Nieruchomość za wskazaną cenę kupiła.

I.17. W treści Umowy sprzedaży Strony zgodnie oświadczyły, że uzgodniona kwota nabycia nieruchomości jest ceną brutto i w tej cenie zawarty jest podatek. Sprzedający (w tym Wnioskodawczyni) oświadczyli, że złożyli wnioski o zarejestrowanie ich jako czynnych podatników VAT i potwierdzili, że na dzień podpisania Umowy sprzedaży byli zarejestrowani jako czynni podatnicy VAT. Ponadto Sprzedający (w tym Wnioskodawczyni) zobowiązali się do tego, że niezwłocznie po podpisaniu Umowy sprzedaży dostarczą Kupującemu fakturę dokumentującą sprzedaż (dostawę) Nieruchomości opiewającą na przypadającą każdemu Sprzedającemu cenę, której projekt został wcześniej uzgodniony z Kupującym, a po wystawieniu faktury dotyczącej sprzedaży Nieruchomości rozliczą podatek VAT należny zgodnie z przepisami Ustawy o VAT. Sprzedający (w tym Wnioskodawczyni) zobowiązali się także do tego, że trzy kolejne miesiące od daty ich rejestracji jako podatników VAT czynnych będą zarejestrowani jako czynni podatnicy podatku VAT.

I.18. Wyjaśnić, w tym miejscu należy, iż wszelkie działania (w tym oświadczenia) Sprzedających (w tym Wnioskodawczyni) związane z obowiązkami na gruncie podatku VAT zainicjowane i kontrolowane były przez Spółkę. To Spółka na ww. potrzeby zaangażowała przedstawicieli lokalnego biura oferującego usługi księgowe, kadrowo-płacowe oraz doradztwo podatkowe. To Spółka zleciła tym specjalistom usługi zapewniające obsługę zamierzonego przedsięwzięcia. To Spółka w całości sfinansowała usługi świadczona przez ww. specjalistów. Spółka przedstawiła Sprzedającym do wglądu treść Interpretacji Indywidualnej wydanej przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej 12 sierpnia 2021 roku w sprawie zarejestrowanej pod numerem: 0114-KDIP1-3.4012.379.2021.2.KK (dalej jako: „Interpretacja indywidualna”), z której wynikało, iż w odniesieniu do transakcji sprzedaży udziału w niezabudowanych działkach nr 1 i 2 Sprzedający uznani zostali za podatników podatku VAT. Następnie zatrudnieni przez Spółkę specjaliści przeprowadzili proces rejestracji Sprzedających na potrzeby podatku VAT; sporządzali wszelkie dokumenty, przygotowali i faktury VAT dokumentujące sprzedaż, stosowne deklaracje podatkowe, itp. Spółce zależało bowiem na jak najszybszym sfinalizowaniu transakcji. To Spółka w istocie kierowała procesem sprzedaży bez jakiejkolwiek możliwości ingerowania w ten proces przez Sprzedających (w tym Wnioskodawczynię). Cały proces miał niejako zautomatyzowany przebieg, Sprzedający (w tym Wnioskodawczyni) otrzymywali komunikaty od przedstawicieli Spółki i brali udział w poszczególnych czynnościach (razem z innymi sprzedającymi nieruchomości w ramach tej dużej transakcji). W proces sprzedaży zaangażowani byli lokalni decydenci, czego przykładem jest chociażby fakt, że transakcje odbywały się nie w kancelarii notarialnej, ale w siedzibie władz Gminy (...). Mając na uwadze powyższe, podkreślić należy, że to nie Sprzedający (w tym Wnioskodawczyni) wykazali inicjatywę w zakresie uznania siebie za podatników VAT. Sprzedający (w tym Wnioskodawczyni) nie mieli nawet możliwości zaskarżenia niekorzystnej dla Nich Interpretacji Indywidualnej.

I.19. Sprzedający (w tym Wnioskodawczyni) kierując się wytycznymi Spółki zapłacili podatek VAT wynikający z przygotowanych i wręczonych Sprzedającym (w tym Wnioskodawczyni) przez przedstawiciela faktur VAT, zgodnie ze szczegółowymi instrukcjami, które również zostały wręczone Sprzedającym (w tym Wnioskodawczyni).

I.20. Z uwagi na przedmiot niniejszego wniosku należy w tym miejscu wskazać, iż Sprzedający (w tym Wnioskodawczyni) nie wykorzystywali Działek przez cały okres ich posiadania we własnej działalności gospodarczej do wykonywania czynności opodatkowanych, bądź wyłącznie zwolnionych od podatku VAT. Działki nie były udostępniane osobom trzecim. Poza Działkami nr 2 i 1 Sprzedający (w tym Wnioskodawczyni nie posiadają nieruchomości, które zamierzają sprzedać. Sprzedający (w tym Wnioskodawczyni) nie dokonywała wcześniej sprzedaży nieruchomości).

Pytanie

Czy przeniesienie przez Wnioskodawczynię udziału wynoszącego 1/8 części w prawie własności Działek w zaistniałym stanie faktycznym podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?

Pani stanowisko w sprawie

W ocenie Wnioskodawczyni w okolicznościach wynikających z zaistniałego stanu faktycznego przeniesienie przez Wnioskodawczynię udziału wynoszącego 1/8 części w prawie własności Działek nie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

III.1. Zdaniem Wnioskodawczyni nie była ona zobowiązana do rozliczania podatku od towarów i usług od czynności zbycia przysługującego Jej udziału w prawie własności Działek, gdyż Wnioskodawczyni (tak jak i pozostali Sprzedający) nie stała się podatnikiem VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (t.j. z dnia 19 marca 2021 r. Dz. U. z 2021 r. poz. 685 ze zm., dalej jako: „VATU”).

III.2. W kontekście powyższego należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 15 ust. 1 VATU, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych (art. 15 ust. 2 VATU). Zwrócić w tym miejscu należy uwagę, że zacytowany powyżej przepis stanowi implementację art. 9 ust. 1 dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, zgodnie z którym podatnikiem jest każda osoba prowadząca samodzielnie i w dowolnym miejscu jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej działalności. Działalność gospodarcza definiowana jest jako wszelka działalność producentów, handlowców lub usługodawców, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów. Za działalność gospodarczą uznaje się również wykorzystywanie w sposób ciągły majątku rzeczowego i wartości niematerialnych i prawnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu.

Na kanwie ww. przepisów wyłoniła się wątpliwość dotycząca ustalenia podmiotowości prawnopodatkowej w zakresie VAT w przypadku zarządzania majątkiem prywatnym, który znalazł swoje rozstrzygnięcie w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W kluczowym wyroku z 15 września 2011 r. w sprawach połączonych C-180/10 i C-181/10, Jarosław Słaby przeciwko Ministrowi Finansów (C-180/10) oraz Emilian Kuć, Halina Jeziorska-Kuć przeciwko Dyrektorowi Izby Skarbowej w Warszawie (C-181/10), Trybunał stwierdził, że czynności związane ze zwykłym wykonywaniem prawa własności nie mogą same z siebie być uznawane za prowadzenie działalności gospodarczej, sama liczba i zakres transakcji sprzedaży dokonanych nie ma charakteru decydującego. Dużych transakcji sprzedaży można dokonywać również jako czynności osobistych.

Podobnie okoliczność, iż przed sprzedażą zainteresowany dokonał podziału gruntu na działki w celu osiągnięcia wyższej ceny sama w sobie nie jest decydująca. Nie ma takiego charakteru również długość okresu, w jakim te transakcje następowały, ani wysokość osiągniętych z nich przychodów. Całość powyższych elementów może bowiem odnosić się do zarządzania majątkiem prywatnym zainteresowanego. Inaczej jest natomiast – w ocenie Trybunału – w przypadku, gdy zainteresowany podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi dyrektywy 2006/112/WE. Takie aktywne działania mogą polegać przykładowo na uzbrojeniu terenu albo na działaniach marketingowych. Działania takie nie należą do zakresu zwykłego zarządu majątkiem prywatnym, w związku z czym w takiej sytuacji dostawy terenu budowlanego nie można uznać za czynność związaną ze zwykłym wykonywaniem prawa własności. Stąd też ustalenie, iż dana osoba fizyczna, sprzedając działki budowlane działa w charakterze podatnika prowadzącego handlową działalność gospodarczą (jako handlowiec), wymaga ustalenia, że jej działalność w tym zakresie przybiera formę zawodową (profesjonalną), czego przejawem jest taka aktywność tej osoby w zakresie obrotu nieruchomościami, która może wskazywać, że jej czynności przybierają formę zorganizowaną (np. nabycie terenu przeznaczonego pod zabudowę, jego uzbrojenie, wydzielenie dróg wewnętrznych, działania marketingowe podjęte w celu sprzedaży działek, wykraczające poza zwykłe formy ogłoszenia, uzyskanie decyzji o warunkach zagospodarowania terenu, czy wystąpienie o opracowanie planu zagospodarowania przestrzennego dla sprzedawanego obszaru, prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług developerskich lub innych tego rodzaju usług o zbliżonym charakterze). Na tego rodzaju aktywność handlową wskazywać musi ciąg powyżej przykładowo przytoczonych okoliczności, a nie stwierdzenie jedynie faktu zaistnienia pojedynczych z tych okoliczności. Motywy przy tym jakimi kieruje się podmiot rozpoczynając działalność gospodarczą, czy pierwotny cel albo zamiar jakie mu towarzyszą przy nabywaniu nieruchomości nie są same w sobie okolicznościami decydującymi o uznaniu sprzedającego działki za czyniącego to w charakterze podatnika VAT albo za nie działającego w takim charakterze. Istotne znaczenie mają obiektywne, a nie subiektywne przesłanki pozwalające odróżnić działania noszące cechy zawodowe, od tych, które mieszczą się w granicach dysponowania majątkiem prywatnym (por. wyrok NSA z 24 listopada 2017 r., I FSK 172/16; wyrok NSA z 9 maja 2018 r., I FSK 1136/16). Stwierdzenie, czy dany podmiot w odniesieniu do konkretnej czynności działa jako podatnik VAT wymaga każdorazowo oceny dokonanej na gruncie stanu faktycznego konkretnej sprawy, albowiem odmienność stanów faktycznych zezwala jedynie na sformułowanie pewnych ogólnych wskazań, bez możliwości tworzenia uniwersalnych wzorców kontroli. W każdej sprawie konieczne jest ustalenie, że w odniesieniu do danej czynności podmiot występował w charakterze podatnika, tj. jako osoba angażująca środki podobne do wykorzystywanych przez handlowca, a nie osoba wykonująca prawo własności w stosunku do tego gruntu. Istotna jest więc ocena, czy z dokonanych w danej sprawie ustaleń wynika, że strona dokonując sprzedaży gruntów zachowywała się tak, jak handlowiec (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 8 maja 2019 r., sygn. akt: I SA/Bd 190/19, Legalis).

III.3. Kierując się przedstawionymi powyżej kryteriami odróżnienia działalności gospodarczej od zarządu majątkiem prywatnym, w ocenie Wnioskodawczyni dokonując dostawy Działek (w zakresie przysługującego Wnioskodawczyni udziału) na rzecz Spółki Wnioskodawczyni nie zachowywała się jak przedsiębiorca. Wnioskodawczyni wykonywała jedynie prawa i obowiązki, do których zobowiązał się poprzedni właściciel Działek – tj. Spadkodawca.

III.4. Stosownie do tego, co zostało wyżej zasygnalizowane, aby transakcja sprzedaży mogła podlegać VAT, podatnik musi działać w takim charakterze, o jakim mowa w przepisach VATU. Natomiast podatnik dokonujący transakcji prywatnie nie działa w charakterze podatnika, a transakcja nie podlega VAT. Oczywistym jest, że zwykłe wykonywanie przez właściciela prawa własności nie może samo z siebie być uznawane za prowadzenie działalności gospodarczej. Jednocześnie istotne kryterium oceny stanowi to, czy zainteresowany podjął aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 9 ust. 1 dyrektywy 2006/112, polegające zwłaszcza na uzbrojeniu terenu albo na działaniach marketingowych. Działania takie nie należą bowiem do zakresu zwykłego zarządu majątkiem prywatnym, w związku z czym w takiej sytuacji sprzedaży gruntu nie można uznać za czynność związaną ze zwykłym wykonywaniem przez właściciela prawa własności (por. Ibidem).

III.5. Transponując powyższe na kanwę niniejszej sprawy, powołując się na przedstawiony na wstępie opis zaistniałego stanu faktycznego, należy zwrócić uwagę, iż Wnioskodawczyni nie prowadziła żadnych działań marketingowych, czy informacyjnych, które miałyby na celu sprzedaż Działek. Nie podjęła też żadnych działań w celu uzbrojenia Działek. Nie występowała też o warunki zabudowy, nie dokonywała podziałów geodezyjnych nieruchomości. Nie wydzielała także dróg wewnętrznych. Nie czyniła nakładów inwestycyjnych, mających na celu uatrakcyjnienie Działek. Nie wypracowała żadnego planu (harmonogramu działań) zapewniającego Wnioskodawczyni uzyskanie zarobku. Wnioskodawczyni nie podejmowała zatem żadnych aktywnych działań w zakresie obrotu nieruchomościami i nie angażowała środków podobnych do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 9 ust. 1 dyrektywy 2006/112. Wnioskodawczyni nie miała nawet realnego wpływu na sam fakt zawarcia umowy. Spółka bowiem w każdym przypadku mogła poinformować Wnioskodawczynię o tym, że transakcja nie dojdzie do skutku, a Wnioskodawczyni nie miała żadnych mechanizmów, aby skłonić kontrahenta do nabycia Działek.

III.6. Dbając o rzetelność niniejszego wniosku, Wnioskodawczyni potwierdza, że znana jest Jej treść uzyskanej przez Spółkę Interpretacji Indywidualnej z 12 sierpnia 2021 r., nr: 0114-KDIP1-3.4012.379.2021.2.KK (dalej jako: „Interpretacja indywidualna”), z której wynika, iż w odniesieniu do transakcji sprzedaży udziału w niezabudowanych działkach nr 1 i 2 Wnioskodawczyni uznana została za podatnika podatku VAT. Argumentując takie stanowisko Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wyeksponował fakt zamiaru udzielenia przez Sprzedających (zwanych w treści Interpretacji indywidualnej „Zainteresowanymi” – przyp. aut.) pełnomocnictwa Spółce o zakresie zbieżnym do zakresu wskazanego w pełnomocnictwach udzielonych przez Spadkodawcę. Następnie, przytaczając przepisy kodeksu cywilnego, Organ wyjaśnił, iż jego zdaniem: „fakt, że ww. działania, nie będą podejmowane bezpośrednio przez Sprzedających, ale przez osoby trzecie nie oznacza, że pozostają bez wpływu na sytuację prawną Zainteresowanych. Po udzieleniu pełnomocnictwa czynności wykonane przez osoby trzecie wywołają skutki bezpośrednio w sferze prawnej Sprzedających (mocodawców). Z kolei osoby trzecie dokonując ww. działań uatrakcyjnią działkę będącą nadal własnością Sprzedających. Działania te dokonywane za pełną zgodą Sprzedających, wpłyną generalnie na podniesienie atrakcyjności nieruchomości jako towaru i wzrost jej wartości. Do czasu zawarcia umowy przyrzeczonej nieruchomość będzie własnością Sprzedających i będzie podlegała wielu czynnościom. Wszystkie te czynności z punktu widzenia podatku VAT zostaną „wykonane” w sferze prawnopodatkowej Sprzedających. W tym kontekście bez znaczenia pozostaje okoliczność wykonywania ww. czynności przez potencjalnego nabywcę. W efekcie wykonywanych czynności dostawie podlega nieruchomość o zupełnie innym charakterze, jak w chwili zawarcia umowy przedwstępnej. W związku z powyższym stwierdzić należy, że udzielenie przez Sprzedających stosownych pełnomocnictw potencjalnemu Kupującemu skutkować będzie tym, że wszystkie ww. czynności podejmowane przez Kupującego będą podejmowane przez Sprzedających w Ich imieniu i na Ich korzyść, ponieważ to Oni jako właściciele Nieruchomości będą stroną w postępowaniu o uzyskanie stosownych decyzji, pozwoleń oraz dokonania wszelkich czynności związanych z Nieruchomością. W związku z powyższym, skoro w sprawie wystąpią przesłanki stanowiące podstawę uznania Sprzedających za podatników w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy, prowadzących działalność gospodarczą, w myśl art. 15 ust. 2 ustawy, to czynność dostawy udziałów w działkach będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT, jako odpłatna dostawa towarów na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 7 ust. 1 ustawy. Należy wskazać, że opisane we wniosku zdarzenie przyszłe, tj. sprzedaż udziału we współwłasności niezabudowanej Nieruchomości (działek nr 1 i 2), będzie dostawą dokonywaną przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą w rozumieniu przepisu art. 15 ust. 2 ustawy, a więc przez podatnika podatku od towarów i usług, zdefiniowanego w art. 15 ust. 1 ustawy. Zatem ww. sprzedaż udziałów we współwłasności niezabudowanej Nieruchomości (działek nr 1 i 2) będzie stanowiła – wskazaną w art. 7 ust. 1 ustawy – dostawę towarów, która zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług” (por. Interpretacja indywidualna DKIS z 12 sierpnia 2021 r., nr: 0114-KDIP1-3.4012.379.2021.2.KK).

III.7. Wnioskodawczyni kwestionuje zasadność ww. stanowiska Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. Stanowiska tego nie mogła jednak zaskarżyć domagając się sądowej kontroli wydanej interpretacji. Zgodnie bowiem z treścią wniosku wspólnego z 2 czerwca 2021 roku Wnioskodawczyni została wskazana jako „zainteresowany niebędący stroną postępowania” i jako takiej przysługiwał Jej jedynie interes faktyczny, który nie uprawniał do żądania sądowej kontroli legalności indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego (por. Postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2016 r., sygn. akt: II FZ 889/16, Legalis).

III.8. Odnosząc się do ww. argumentów Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, Wnioskodawczyni w pierwszej kolejności podnosi, iż ww. Organ zakładając a priori, iż w pewnych warunkach nakłady inwestycyjne podejmowane przez inwestora na cudzym gruncie mogą rzutować na sytuację prawną właściciela gruntu, sprawiając, iż będzie można przypisać mu status podatnika w związku ze sprzedażą nieruchomości, w żaden sposób nie zweryfikował tego założenia w kontekście okoliczności niniejszej sprawy. Stąd też Organ nie zauważył, niejako przymusowej sytuacji, w której znaleźli się Sprzedający (w tym Wnioskodawczyni). Z uwagi na przedstawione powyżej okoliczności, Wnioskodawczyni musiała sprzedać przysługujący jej udział w prawie własności Działek, aby nie narazić się na odpowiedzialność odszkodowawczą w zakresie m.in. wyrównania strat Spółki wynikających z wdrożenia i przeprowadzenia żmudnego i kosztownego procesu pozyskania stosownych zgód, pozwoleń, ekspertyz itp. Na wolę Wnioskodawczyni w zakresie sprzedaży przysługującego Jej udziału w Działkach bardzo silnie oddziaływali także lokalni decydenci i lokalna społeczność, która bardzo mocno motywowała Sprzedawców (w tym Wnioskodawczynię) do dokonania sprzedaży Działek na rzecz Spółki. Wnioskodawczyni, finalnie decydując się na zawarcie umowy przyrzeczonej, nie kierowała się chęcią zysku (co jest charakterystyczne dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą).

III.9. Po drugie Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej błędnie przyjął, iż udzielenie pełnomocnictwa przez zainteresowanych sprawi, że czynności wykonane przez osoby trzecie wywołają skutki bezpośrednio w sferze prawnej Sprzedających, w tym Wnioskodawczyni (jako mocodawców). Dyrektor bezpodstawnie przyjął, że do czasu zawarcia umowy przyrzeczonej Działki będą własnością Sprzedających (w tym Wnioskodawczyni), jako mocodawców i będą podlegały wielu czynnościom, które to czynności z punktu widzenia podatku VAT zostaną „wykonane” w sferze prawnopodatkowej Sprzedających (w tym Wnioskodawczyni). Tymczasem twierdzenie to nie znajduje uzasadnienia w okolicznościach niniejszej sprawy. Po pierwsze podkreślić w tym miejscu należy, że Wnioskodawczyni nie udzielała żadnego pełnomocnictwa Spółce. Po drugie pełnomocnictwo udzielone przez niektórych Sprzedających (ale nie przez Wnioskodawczynię) zostało udzielone na około dwa miesiące przed zawarciem finalnej umowy sprzedaży i w tym czasie nie zostało wykonane „wiele czynności”, warto wyeksponować, iż beneficjentem tych korzyści nie byli Sprzedający (w tym Wnioskodawczyni). To nie oni uzyskali dodatkowe uprawnienia. Wnioskodawczyni nie zostały doręczone jakiekolwiek decyzje, pozwolenia, ekspertyzy, opinie. Nie brała udziału w żadnych postępowaniach, czy czynnościach administracyjnych. Stąd też nie można uznać, że w wyniku udzielenia przez niektórych Sprzedających (ale nie przez samą Wnioskodawczynię) pełnomocnictw doszło do jakichkolwiek zmian w sferze prawnopodatkowej Wnioskodawczyni. Zmiany te nie nastąpiły także w sferze ekonomicznej, ponieważ w wyniku ich przeprowadzenia wartość Działek nie wzrosła. Zdaniem Wnioskodawczyni w przedstawionych okolicznościach niezasadne jest także twierdzenie o generalnym wpływie, jakie wywarło udzielenie przez niektórych Sprzedających (chociaż nie przez samą Wnioskodawczynię) pełnomocnictw na rzecz Spółki na podniesienie atrakcyjności Działek jako towaru i wzrost ich wartości. Wszakże, gdyby Sprzedający (w tym Wnioskodawczyni) sprzeciwiliby się wezwaniu Spółki do zawarcia przyrzeczonej umowy sprzedaży, to – abstrahując od odpowiedzialności odszkodowawczej – nie mogliby sprzedawać Działek oraz dokonać stosownego przeniesienia praw i obowiązków wynikających z decyzji, postanowień i pozwoleń, które uzyskane zostały na podstawie pełnomocnictw udzielonych przez niektórych Sprzedających Spółce. Wyraźnego wyeksponowania w tym miejscu wymaga fakt, iż wraz z zawarciem finalnej umowy sprzedaży działek Wnioskodawczyni nie dokonała dodatkowej czynności polegającej na cesji ewentualnych praw i obowiązków wynikających z ewentualnych decyzji, pozwoleń, uzgodnień, etc., które mogłyby być wydane w ramach czynności, na poczet których potrzebne było pełnomocnictwo udzielone Spółce przez niektórych Sprzedających (ale nie przez Wnioskodawczynię). Powyższe dobitnie świadczy, że udzielenie pełnomocnictw przez niektórych Sprzedających – wbrew stanowisku Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej – nie doprowadziło do zmian w sferze prawnopodatkowej Wnioskodawczyni.

III.10. Według Wnioskodawczyni dla rozstrzygnięcia niniejszego wniosku znaczenie ma także ta okoliczność, że Wnioskodawczyni nie wykonywała żadnych czynności noszących znamiona działań podejmowanych przez przedsiębiorców. Wnioskodawczyni, w procesie poprzedzającym zawarcie umowy sprzedaży, nie można także przypisać cech właściwych przedsiębiorcom. Działania Wnioskodawczyni nie były ukierunkowane na zysk. Nie można też przyjąć, że Wnioskodawczyni na potrzeby dokonania sprzedaży przysługującego jej udziału w prawie własności Działek wykazała się jakąkolwiek kreatywnością, umiejętnością dostrzegania potrzeb i doskonalenia pomysłów, zdolnością do wykorzystywania nadarzających się okazji oraz gotowością do podejmowania ryzyka. Wręcz przeciwnie, Wnioskodawczyni była wzywana do wypełniania kolejnych obowiązków pod rygorem zapłaty bardzo dużego odszkodowania dla Spółki w przypadku braku sprzedaży Działek.

III.11. Wnioskodawczyni kwestionuje także zasadność stanowiska Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, z którego wynika, iż wskutek samego udzielenia przez niektórych Sprzedających (ale nie przez samą Wnioskodawczynię) pełnomocnictwa na rzecz Spółki dostawie podlegała nieruchomość o zupełnie innym charakterze, jak w chwili zawarcia umowy przedwstępnej. Z treści aktów notarialnych wynika, że Sprzedający (w tym Wnioskodawczyni) sprzedali na rzecz Spółki dokładnie te same Działki (o tych samych właściwościach), co do których sprzedaży zobowiązał się Spadkodawca w Przedwstępnej Umowie Sprzedaży. Tak, jak to już była mowa powyżej, Sprzedający (w tym Wnioskodawczyni) oprócz przeniesienia prawa własności do Działek nie przenosili (nie dokonywali cesji) żadnych dodatkowych praw i obowiązków na Spółkę. Prawa i obowiązki te nie zostały dodatkowo wynagrodzone. W oparciu o to, co zostało powyżej podniesione, Wnioskodawczyni stanowczo zaprzecza konkluzji Dyrektora Krajowej Administracji Skarbowej zawartej w Interpretacji Indywidualnej, która sprowadza się do twierdzenia: „udzielenie przez Sprzedających stosownych pełnomocnictw potencjalnemu Kupującemu skutkować będzie tym, że wszystkie ww. czynności podejmowane przez Kupującego będą podejmowane przez Sprzedających w Ich imieniu i na Ich korzyść, ponieważ to Oni jako właściciele Nieruchomości będą stroną w postępowaniu o uzyskanie stosownych decyzji, pozwoleń oraz dokonania wszelkich czynności związanych z Nieruchomością. Jako że wyżej zacytowana konkluzja stała się podstawą zajęcia przez Organ stanowiska, iż „skoro w sprawie wystąpią przesłanki stanowiące podstawę uznania Sprzedających za podatników w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy, prowadzących działalność gospodarczą, w myśl art. 15 ust. 2 ustawy, to czynność dostawy udziałów w działkach będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT, jako odpłatna dostawa towarów na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 7 ust. 1 ustawy” (por. Interpretacja indywidualna). Konkluzja ta jest niewłaściwa, o czym Wnioskodawczyni dowodzi w treści niniejszego wniosku.

III.12. Dla przejrzystości niniejszej argumentacji wskazać należy, iż Wnioskodawczyni nie neguje wynikającego z treści Indywidualnej Interpretacji prawidłowego co do zasady poglądu Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej przedstawionej w Interpretacji indywidualnej z 12 sierpnia 2021 r., nr: 0114-KDIP1-3.4012.379.2021.2.KK, iż w pewnych warunkach nakłady inwestycyjne podejmowane przez inwestora na cudzym gruncie mogą rzutować na sytuację prawną właściciela gruntu, sprawiając, iż będzie można przypisać mu status podatnika w związku ze sprzedażą nieruchomości, podkreślają jednak, że w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy pogląd ten był niezasadny (bezpodstawny). Jednakże Wnioskodawczyni po raz kolejny podnosi, iż ocena, czy dana transakcja sprzedaży nieruchomości podlega VATU winna być dokonywana z perspektywy działań podatnika, czyli dostawcy gruntu, prowadzącego (lub nieprowadzącego) w tym zakresie działalność gospodarczą. W judykaturze sądów administracyjnych wypracowywanej na potrzeby rozstrzygania podobnych problemów prawnych, wyjaśnione przy tym zostało, iż w zakres działań podatnika wpisuje się także wyrażenie zgody na dysponowanie przez inwestora nieruchomością na cele budowlane. Działania przedsiębiorcy nie zawsze bowiem muszą mieć formę konkretnych czynności i mogą również polegać na akceptacji działań osób trzecich w stosunku do ich rzeczy (tu gruntu). Przy czym ocenę taką każdorazowo determinują okoliczności konkretnego przypadku, wśród których istotne znaczenie ma to:

(a) czy poniesione nakłady niewątpliwie powodują wzrost tej konkretnej, będącej przedmiotem sprzedaży nieruchomości;

(b) czy nakłady te są w jakikolwiek sposób zależne od woli właściciela;

(c) czy w wyniku tych nakładów, to właściciel będzie czerpał korzyści ekonomiczne z uatrakcyjnienia terenu;

(d) w jaki sposób zmieni się sytuacja prawno-podatkowa właściciela gruntu w wyniku nakładów dokonywanych przez osoby trzecie, które zostały umocowane przez właściciela.

Według Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (...) na potrzeby rozstrzygania tego rodzaju problemów prawnych istotne jest ustalenie faktycznej intencji leżącej u podstaw ukształtowania stosunku łączącego strony umowy przedwstępnej, tzn. czy zamiarem właściciela gruntu będzie sprzedaż „gołego” terenu, bez wszystkich poczynionych nakładów. O ile więc wyrażenie zgody przez właściciela gruntu na podjęcie przez przyszłego inwestora czynności podnoszących wartość tego gruntu może – co do zasady – być oceniane w kategoriach działań, noszących cechy zorganizowanego przedsięwzięcia o profesjonalnym charakterze, o tyle musi być poprzedzone ustaleniami związanymi z faktyczną intencją ukształtowania stosunków cywilnych stron umowy przedwstępnej. O intencji tej świadczy sposób ustalenia pomiędzy stronami – kto będzie występował o stosowne zgody, na rzecz kogo te zgody będą wydawane, kto będzie finansował postępowania wywołane wnioskiem o stosowną zgodę, czy uprawnienia wynikające z tych zgód będą następnie przenoszone przez sprzedającego na nabywcę (por. Wyrok WSA z siedzibą w Opolu z 30 stycznia 2019 roku, sygn. akt: I SA/Op 377/18, Legalis).

III.13. Wyraźnego zaakcentowania w tym miejscu wymaga, że całokształt okoliczności przedstawionych w niniejszym wniosku przemawia za uznaniem, że warunki, w jakich odbyła transakcja sprzedaży Działek, których Wnioskodawczyni była współwłaścicielką, odbiegała od warunków występujących w profesjonalnym obrocie nieruchomościami. Sprzedający (w tym Wnioskodawczyni) bardzo krótko byli właścicielami Działek. Nie wykorzystywali Działek do czynności opodatkowanych bądź zwolnionych z podatku VAT. Sprzedający (w tym Wnioskodawczyni) nie mieli nawet możliwości swobodnego zdecydowania o losach Działek, los ten został bowiem zdeterminowany przez zapisy Przedwstępnej Umowy Sprzedaży zabezpieczonej zarówno poprzez wprowadzenie stosownych zapisów w treści księgi wieczystej jak również niezwykle szeroko zakreślonym obowiązkiem odszkodowawczym w przypadku braku przystąpienia przez Sprzedających do finalnej umowy sprzedaży. Wobec powyższego, nie sposób uznać, że Wnioskodawczyni – kierowała się charakterystyczną dla działalności gospodarczej – chęcią zysku. Wynika stąd, że chęć zysku – odmiennie niż ma to miejsce w profesjonalnym obrocie – nie była jedyną i wcale nie najważniejszą przesłanką, jaką kierowała się Wnioskodawczyni – wypełniając spoczywający na Niej obowiązek sprzedaży przysługującego Jej udziału w prawie własności Działek. Na brak zorganizowanego charakteru planowanej transakcji wskazują także pozostałe, opisane we wniosku okoliczności. Jak bowiem wskazano w ramach referowania okoliczności faktycznych niniejszej sprawy, Wnioskodawczyni na potrzeby sprzedaży Działek nie korzystała z usług pośredników sprzedaży nieruchomości, nie wykupywała żadnych reklam czy ogłoszeń w Internecie, prasie, itp., zachęcających do kupna działek. Mając na uwadze to, co zostało powyżej wywiedzione, Wnioskodawczyni zwraca uwagę na konstatację Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, z której wynika, iż w sytuacji, gdy sprzedaż dotyczy jednostkowej transakcji, dokonanej na rzecz konkretnego podmiotu; gdy nabywca determinuje w pewnym stopniu (poza chęcią zysku) podjęcie decyzji o sprzedaży nieruchomości i gdzie żadna z okoliczności nie wskazuje na zorganizowany charakter transakcji, nie można zaaprobować stanowiska organu, że transakcja taka będzie podejmowana w ramach działalności gospodarczej (por. Tamże).

Reasumując, w stanie faktycznym, zaprezentowanym w niniejszym wniosku stwierdzić należy, iż brak jest podstaw do uznania, że przeniesienie przez Wnioskodawczynię udziału wynoszącego 1/8 części w prawie własności podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Interpretacja indywidualna

Rozpatrzyłem Pani wniosek – 10 listopada 2022 r. wydałem interpretację indywidualną znak 0114-KDIP4-3.4012.513.2022.3.JJ, w której uznałem Pani stanowisko za nieprawidłowe.

Interpretację doręczono Pani 25 listopada 2022 r.

Skarga na interpretację indywidualną

23 grudnia 2022 r. wniosła Pani skargę na tę interpretację do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.

Wniosła Pani o:

•      uchylenie interpretacji indywidualnej w całości,

•      zasądzenie od organu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Postępowanie przed sądami administracyjnymi

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną interpretację – wyrokiem z 18 kwietnia 2023 r. sygn. akt I SA/Po 88/23.

Wniosłem skargę kasacyjną od tego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

28 lipca 2025 r. wycofałem skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 18 kwietnia 2023 r., sygn. akt I SA/Po 88/23.

Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 29 lipca 2025 r. sygn. akt I FSK 1429/23 umorzył postępowanie kasacyjne.

Wyrok WSA, który uchylił interpretację indywidualną stał się prawomocny od 29 lipca 2025 r.

Odpis prawomocnego wyroku wpłynął 18 listopada 2025 r.

Ponowne rozpatrzenie wniosku – wykonanie wyroku 

Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.):

Wykonuję obowiązek, który wynika z tego przepisu, tj.:

•        uwzględniam ocenę prawną i wskazania dotyczące postępowania, które wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w ww. wyroku;

•        ponownie rozpatruję Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej – stwierdzam, że stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 931 ze zm.), zwanej dalej ustawą:

Na podstawie art. 2 pkt 22 ustawy:

Na mocy art. 8 ust. 1 ustawy:

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Przy czym w myśl art. 2 pkt 6 ustawy:

W oparciu o definicję zawartą w art. 2 pkt 6 ustawy, zbycie nieruchomości gruntowych (działek), traktowane jest jako czynność odpłatnej dostawy towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy, która to czynność podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Przy czym, z treści powołanego wyżej przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy jednoznacznie wynika, że dostawa towarów bądź świadczenie usług, co do zasady, podlegają opodatkowaniu VAT wówczas, gdy czynności te są wykonywane odpłatnie (za wynagrodzeniem).

Zaznaczenia wymaga, że na gruncie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, również zbycie udziału w towarze (np. współwłasności nieruchomości) stanowi odpłatną dostawę towarów. Powyższe potwierdził NSA w uchwale 7 sędziów z 24 października 2011 r., sygn. akt I FPS 2/11.

Należy w tym miejscu wyjaśnić, że w świetle art. 195 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1360 ze zm.) zwanej dalej Kodeks cywilny:

Współwłasność nie jest instytucją samodzielną, lecz stanowi odmianę własności i charakteryzuje się tym, że własność rzeczy (ruchomej lub nieruchomej) przysługuje kilku podmiotom. Do współwłasności stosuje się – jeśli co innego nie wynika z przepisów poświęconych specjalnie tej instytucji – przepisy odnoszące się do własności.

Zgodnie z art. 196 ww. Kodeksu cywilnego:

W przypadku współwłasności w częściach ułamkowych każdy ze współwłaścicieli ma określony ułamkiem udział w rzeczy. Udział wyraża zakres uprawnień współwłaściciela względem rzeczy wspólnej.

W myśl art. 210 § 1 Kodeksu cywilnego:

Z regulacji art. 211 tej ustawy wynika, że:

Jednocześnie wskazać należy, że nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów w rozumieniu art. 7 ww. ustawy podlega opodatkowaniu, ale tylko taka, która wykonana jest przez podmiot, który w związku z jej realizacją występuje w charakterze podatnika podatku od towarów i usług.

Pojęcia „podatnik” i „działalność gospodarcza”, na potrzeby podatku od towarów i usług, zostały określone w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy:

W myśl art. 15 ust. 2 ustawy:

Określony w ustawie zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wskazuje, że do tego, aby faktycznie zaistniało opodatkowanie danej czynności, konieczne jest, aby czynność podlegającą opodatkowaniu wykonał podmiot, który dla tej właśnie czynności będzie działał jako podatnik. Definicja działalności gospodarczej zawarta w ustawie, ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Ponadto, działalność gospodarczą stanowi wykorzystywanie towarów w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Przez ciągłe wykorzystywanie składników majątku należy rozumieć takie wykorzystywanie majątku, które charakteryzuje się powtarzalnością lub długim okresem trwania. Zatem, czerpanie dochodów ze składnika majątku wskazuje na prowadzenie działalności gospodarczej.

Nie jest natomiast działalnością handlową, a zatem i gospodarczą sprzedaż majątku osobistego, który nie został nabyty ani też wykorzystany w trakcie jego posiadania w celu jego odsprzedaży i nie jest związany z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Analizując powyższe przepisy stwierdzić należy, że dostawa towarów podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana będzie przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy, mamy do czynienia z podatnikiem podatku od towarów i usług jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy.

Na mocy art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11 grudnia 2006 r. s. 1 ze zm.):

Z przytoczonych regulacji wynika, że podatnikiem podatku od towarów i usług może być każda osoba, która okazjonalnie dokonuje czynności opodatkowanych, przy czym czynności te winny być związane z działalnością zdefiniowaną jako działalność gospodarcza, tj. wszelką działalnością producentów, handlowców i osób świadczących usługi, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie.

Warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług w świetle powyższych przepisów jest spełnienie dwóch przesłanek łącznie: po pierwsze dana czynność ujęta jest w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, po drugie – czynność została wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

Właściwym zatem jest wykluczenie osób fizycznych z grona podatników w przypadku, gdy dokonują sprzedaży, przekazania, bądź darowizny towarów stanowiących część majątku osobistego, tj. majątku, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży, bądź wykonywania innych czynności w ramach działalności gospodarczej ani też nie został wykorzystany w trakcie jego posiadania na cele działalności gospodarczej.

W kontekście powyższych rozważań nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług ten, kto jako osoba fizyczna dokonuje jednorazowych lub okazjonalnych transakcji, za które nie jest przewidziana ściśle regularna zapłata oraz nie prowadzi zorganizowanej, czy zarejestrowanej działalności gospodarczej, a tylko np. wyzbywa się majątku osobistego. Dokonywanie określonych czynności incydentalnie, poza sferą prowadzonej działalności gospodarczej, również nie pozwala na uznanie danego podmiotu za podatnika w zakresie tych czynności.

Przyjęcie, że dany podmiot sprzedając grunt działa w charakterze podatnika prowadzącego działalność gospodarczą wymaga ustalenia, czy jego działalność w tym zakresie przybiera formę zawodową (profesjonalną). Przejawem zaś takiej aktywności określonej osoby w zakresie obrotu nieruchomościami, która może wskazywać, że jej czynności przybierają formę zorganizowaną może być np.: nabycie terenu przeznaczonego pod zabudowę, jego uzbrojenie, wydzielenie dróg wewnętrznych, działania marketingowe podjęte w celu sprzedaży działek, wykraczające poza zwykłe formy ogłoszenia, uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy terenu, czy wystąpienie o opracowanie planu zagospodarowania przestrzennego dla sprzedawanego obszaru, prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług deweloperskich lub innych tego rodzaju usług o zbliżonym charakterze. Przy czym, na tego rodzaju aktywność „gospodarczą” wskazywać musi ciąg powyżej przytoczonych okoliczności, a nie stwierdzenie jedynie faktu wystąpienia pojedynczych z nich.

Zatem, w kwestii podlegania opodatkowaniu sprzedaży udziału w opisanych Działkach, istotne jest, czy w celu dokonania jej sprzedaży podjęła Pani aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producenta, handlowca i usługodawcę w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Skutkowałoby to koniecznością uznania Pani za podmiot prowadzący działalność gospodarczą w rozumieniu tego przepisu, a więc za podatnika podatku od towarów i usług.

Dodatkowo należy wskazać, że działalność gospodarcza powinna cechować się stałością, powtarzalnością i niezależnością jej wykonywania, bowiem związana jest z profesjonalnym obrotem gospodarczym. Nie jest natomiast działalnością handlową, a zatem i gospodarczą, sprzedaż majątku osobistego, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży, czy też prowadzenia działalności, ani też w trakcie posiadania nie został wykorzystany do działalności gospodarczej.

Z orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 15 września 2011 r. w sprawach połączonych Jarosław Słaby przeciwko Ministrowi Finansów (C-180/10) oraz Emilian Kuć i Halina Jeziorska-Kuć przeciwko Dyrektorowi Izby Skarbowej w Warszawie  (C-181/10) wynika, że czynności związane ze zwykłym wykonywaniem prawa własności nie mogą same z siebie być uznawane za prowadzenie działalności gospodarczej. Sama liczba i zakres transakcji sprzedaży nie mogą stanowić kryterium rozróżnienia między czynnościami dokonywanymi prywatnie, które znajdują się poza zakresem zastosowania dyrektywy, a czynnościami stanowiącymi działalność gospodarczą. Podobnie – zdaniem Trybunału – okoliczność, że przed sprzedażą zainteresowany dokonał podziału gruntu na działki w celu osiągnięcia wyższej ceny łącznej. Całość powyższych elementów może bowiem odnosić się do zarządzania majątkiem prywatnym zainteresowanego.

Inaczej jest natomiast – jak wyjaśnił Trybunał – w wypadku, gdy zainteresowany podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi Dyrektywy 2006/112/WE Rady. Zatem za podatnika należy uznać osobę, która w celu dokonania sprzedaży gruntów angażuje podobne środki wykazując aktywność w przedmiocie zbycia nieruchomości porównywalną do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju obrotem.

Pojęcie „majątku prywatnego” nie występuje na gruncie analizowanych przepisów ustawy o VAT, jednakże wynika z wykładni art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, w której zasadnym jest odwołanie się do treści orzeczenia TSUE w sprawie C-291/92 (Finanzamt Uelzen v. Dieter Armbrecht), które dotyczyło kwestii opodatkowania sprzedaży przez osobę będącą podatnikiem podatku od wartości dodanej, części majątku niewykorzystywanej do prowadzonej działalności gospodarczej, a służącej jej do celów prywatnych. „Majątek prywatny” to zatem taka część majątku danej osoby fizycznej, która nie jest przez nią przeznaczona ani wykorzystywana dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej. Ze wskazanego orzeczenia wynika zatem, że podatnik musi w całym okresie posiadania danej nieruchomości wykazywać zamiar wykorzystywania części nieruchomości w ramach majątku osobistego. Przykładem takiego wykorzystania nieruchomości mogłoby być np. wybudowanie domu dla zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych. Potwierdzone to zostało również w wyroku TSUE z 21 kwietnia 2005 r., sygn. akt C-25/03 Finanzamt Bergisch Gladbach v. HE, który stwierdził, że majątek prywatny to mienie wykorzystywane dla zaspokojenia potrzeb własnych.

Z opisu sprawy wynika, że nie prowadzi Pani działalności gospodarczej, nie jest Pani obecnie czynnym i zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT. Nie zajmowała się Pani obrotem nieruchomościami.

20 listopada 2020 roku zmarł Spadkodawca. Spadkodawca przed śmiercią, tj. 10 kwietnia 2019 roku, zawarł ze spółką z ograniczoną odpowiedzialnością przedwstępną umowę sprzedaży, na mocy której zobowiązał się do przeniesienia na Spółkę prawa własności działek oznaczonych numerami 1 i 2.

Przyrzeczona umowa sprzedaży mogła być zawarta pod pewnymi warunkami (m.in. uzyskania przez kupującego ostatecznej i prawomocnej decyzji środowiskowej dla inwestycji, ostatecznej i prawomocnej decyzji, zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, ostatecznej i prawomocnej decyzji zezwalającej na wyłączenie części Przedmiotu Umowy stanowiącej użytki rolne z produkcji rolnej lub zaświadczenia potwierdzającego wcześniejsze wyłączenie tej części Nieruchomości z produkcji rolnej lub brak konieczności uzyskania takiego zezwolenia w odniesieniu do Nieruchomości, zastąpienie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ustaleniami dla terenów (…)). Spadkodawca wyraził w formie pisemnej zgodę na dysponowanie we własnym imieniu i na własną rzecz przez Spółkę, na cele budowlane Działkami. W szczególności wyraził zgodę dla Spółki, jak też dla osób działających w imieniu Spółki, do podejmowania bezpośrednio w imieniu i na rzecz Spółki jako podmiotu uprawnionego do dysponowania Nieruchomością wszelkich czynności dotyczących Nieruchomości.

Spadek po Spadkodawcy na podstawie ustawy z dobrodziejstwem inwentarza nabyły trzy siostry Spadkodawcy oraz siostrzenica (Pani matka) po 1/4 części każda z nich. Do spadku oprócz praw do składników majątkowych należących do Spadkodawcy należały również obowiązki wynikające z Przedwstępnej Umowy sprzedaży. Tuż po wydaniu (nieprawomocnego) postanowienia w przedmiocie stwierdzenia spadku po Spadkodawcy 15 lipca 2021 roku Spadkobierczynie zobligowane zostały do wyrażenia zgody na dysponowanie przez Spółkę nieruchomością na cele budowlane oraz udzielenia Spółce pełnomocnictwa umożliwiającego Spółce uzyskanie stosownych decyzji, pozwoleń, uzgodnień, opinii, ekspertyz, itp. 26 sierpnia 2021 roku pomiędzy Spadkobierczyniami a Spółką zawarty został Aneks do przedwstępnej Umowy Sprzedaży. Na mocy tego Aneksu ww. Spadkobierczynie zobowiązane zostały do sprzedaży na rzecz Spółki Działek w terminie do 30 listopada 2021 roku, z zastrzeżeniem spełnienia przez Spółkę warunków opisanych w Przedwstępnej Umowy Sprzedaży.

Spadkobierczyni (Pani matka) na podstawie umowy darowizny 16 września 2021 r., darowała swój udział wynoszący 1/4 część w Działkach: Pani udział wynoszący 1/8 części oraz synowi G.G. udział wynoszący 1/8 części.

Nie podejmowała Pani żadnych działań w stosunku do Działek, które miały na celu dokonanie ich sprzedaży. Nie korzystała Pani z Działek. Nie prowadziła działalności gospodarczej. Nie zajmowała się obrotem nieruchomościami. Gdyby nie fakt zawarcia Przedwstępnej Umowy Sprzedaży odziedziczone przez Spadkobierczynie Działki nie byłyby przedmiotem żadnej transakcji. Nie udzielała Pani żadnych zgód i pełnomocnictw Spółce.

30 września 2021 r. Sprzedający (w tym Pani) zawarli ze Spółką umowę sprzedaży działek. Spółka przedstawiła Sprzedającym do wglądu treść Interpretacji Indywidualnej wydanej przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej 12 sierpnia 2021 r. nr 0114-KDIP1-3.4012.379.2021.2.KK, z której wynikało, iż w odniesieniu do transakcji sprzedaży udziału w niezabudowanych działkach nr 1 i 2 Sprzedający uznani zostali za podatników podatku VAT.

Wszelkie działania (w tym oświadczenia) Sprzedających (w tym Pani) związane z obowiązkami na gruncie podatku VAT zainicjowane i kontrolowane były przez Spółkę. Zatrudnieni przez Spółkę specjaliści przeprowadzili proces rejestracji Sprzedających na potrzeby podatku VAT, sporządzili wszelkie dokumenty, przygotowali faktury VAT dokumentujące sprzedaż, stosowne deklaracje podatkowe itp. Kierując się wytycznymi Spółki zapłaciła Pani podatek VAT wynikający z przygotowanych i wręczonych Sprzedającym (w tym Pani) przez przedstawiciela faktur VAT, zgodnie ze szczegółowymi instrukcjami, które również zostały wręczone Sprzedającym (w tym Pani).

Przy tak przedstawionym opisie sprawy Pani wątpliwości dotyczą kwestii, czy przeniesienie przez Panią udziału wynoszącego 1/8 części w prawie własności Działek w zaistniałym stanie faktycznym podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

W przedmiotowej sprawie należy zatem ustalić, czy w odniesieniu do sprzedaży ww. udziałów w przedmiotowych działkach spełniła Pani przesłanki do uznania Pani za podatnika podatku od towarów i usług, w zakresie ww. czynności.

Uznanie, że dany podmiot w odniesieniu do konkretnej czynności działa jako podatnik podatku od towarów i usług, wymaga oceny każdorazowo odnoszącej się do okoliczności faktycznych danej sprawy.

Jak wyjaśniono wyżej – odwołując się zarówno do treści przepisów ustawy, jak i stanowiska judykatury – w przypadku osób fizycznych, które dokonują sprzedaży, przekazania, bądź darowizny towarów stanowiących część majątku osobistego, tj. majątku, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży, bądź wykonywania innych czynności w ramach działalności gospodarczej, należy szczególnie wnikliwie przeanalizować okoliczności, w jakich będzie realizowana transakcja. Co do zasady bowiem osoby fizyczne, które dokonują transakcji w ramach zarządu majątkiem prywatnym, wykluczone są z grona podatników VAT.

Analiza okoliczności przedstawionych we wniosku oraz obowiązujących w tym zakresie przepisów ustawy pozwala stwierdzić, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły okoliczności, które wskazują, że sprzedaż przez Panią udziałów w Działkach stanowi działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy, a Pani z tytułu tej transakcji wystąpiła w charakterze podatnika podatku VAT zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy.

Nie podejmowała Pani żadnych działań w stosunku do Działek, które miały na celu dokonanie ich sprzedaży. Nie korzystała Pani z Działek. Nie prowadziła działalności gospodarczej. Nie zajmowała się obrotem nieruchomościami. Gdyby nie fakt zawarcia Przedwstępnej Umowy Sprzedaży odziedziczone przez Spadkobierczynie Działki nie byłyby przedmiotem żadnej transakcji. Nie udzielała Pani żadnych zgód i pełnomocnictw Spółce. Nie wykorzystywała Pani Działek przez cały okres ich posiadania we własnej działalności gospodarczej do wykonywania czynności opodatkowanych, bądź wyłącznie zwolnionych od podatku VAT. Działki nie były udostępniane osobom trzecim. Poza Działkami nr 2 i 1 nie posiada Pani nieruchomości, które zamierza sprzedać. Nie dokonywała Pani wcześniej sprzedaży nieruchomości.

Na mocy Aneksu zawartego ze Spółką zobowiązana została Pani do sprzedaży na rzecz Spółki udziału w Działkach w terminie do 30 listopada 2021 roku, z zastrzeżeniem spełnienia przez Spółkę warunków opisanych w Przedwstępnej Umowy Sprzedaży. Aneks został zawarty z wyłącznej inicjatywy Spółki, która wskazywała, że brak zgody Spadkobierczyń (w tym Pani) na zawarcie Aneksu umożliwi Spółce wyciąganie negatywnych konsekwencji wobec Spadkobierczyń na podstawie Przedwstępnej Umowy Sprzedaży, którą zawarł ich poprzednik prawny (tj. Spadkodawca). To Spółka w istocie kierowała procesem sprzedaży bez jakiejkolwiek możliwości ingerowania w ten proces przez Sprzedających (w tym Panią). Cały proces miał niejako zautomatyzowany przebieg, Sprzedający (w tym Pani) otrzymywali komunikaty od przedstawicieli Spółki i brali udział w poszczególnych czynnościach (razem z innymi sprzedającymi nieruchomości w ramach tej dużej transakcji). Nie miała Pani nawet realnego wpływu na sam fakt zawarcia umowy, gdyż Spółka w każdym przypadku mogła poinformować Panią, że transakcja nie dojdzie do skutku, a ona sama nie miała żadnych mechanizmów, aby skłonić kontrahenta do nabycia działek.

Analiza całokształtu okoliczności faktycznych uzasadnia wniosek, że nie można Pani przypisać cech właściwych przedsiębiorcom. Na potrzeby dokonania sprzedaży udziału nie wykazała się Pani jakąkolwiek kreatywnością, umiejętnością dostrzegania potrzeb i doskonalenia pomysłów, zdolnością do wykorzystywania nadarzających się okazji oraz gotowością do podejmowania ryzyka. Wręcz przeciwnie, to Pani była wzywana do wypełniania kolejnych obowiązków pod rygorem zapłaty bardzo dużego odszkodowania w przypadku braku sprzedaży Działek.

W sytuacji, gdy sprzedaż dotyczy jednostkowej transakcji dokonanej na rzecz konkretnego podmiotu, oraz gdy nabywca determinuje w pewnym stopniu podjęcie decyzji o sprzedaży, a także gdy żadna z okoliczności nie wskazuje na zorganizowany charakter transakcji, to nie można uznać takiej transakcji za podjętą w ramach działalności gospodarczej.

W związku z powyższymi okolicznościami stwierdzić należy, że w odniesieniu do sprzedaży przez Panią udziału w Działkach będących przedmiotem wniosku, nie wystąpił ciąg zdarzeń, które jednoznacznie przesądzają, że jej sprzedaż wypełnia przesłanki działalności gospodarczej. Nie podjęła Pani takich aktywnych działań w zakresie obrotu nieruchomościami, które świadczyłyby o angażowaniu środków w sposób podobny do wykorzystywanych przez handlowców. Całokształt powyższych okoliczności wskazuje, że Pani aktywność w pełni mieści się w granicach zarządu majątkiem prywatnym, a stanowisko to pozostaje w zgodzie z przywołanym wyrokiem TSUE w sprawie C-180/10 i C-181/10.

Zatem, dokonując sprzedaży udziału w opisanych Działkach, korzystała Pani z przysługującego Pani prawa do rozporządzania majątkiem osobistym, co nie jest wykonywaniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Brak tego statusu pozbawia Panią cech podatnika podatku VAT,
o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy, w zakresie sprzedaży ww. udziału w Działkach, a dostawę - cech czynności podlegającej opodatkowaniu, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Takie stanowisko potwierdza również WSA w Poznaniu w wyroku z 18 kwietnia 2023 r., sygn. akt I SA/Po 88/23, który zapadł w niniejszej sprawie wskazując, że:

Pani stanowisko jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Zauważam, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa:

Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego podanym przez Panią w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Podkreślam, że interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy co oznacza, że w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.

Niniejsza interpretacja nie wywiera skutku prawnego dla pozostałych współwłaścicieli Działek.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·         Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·         w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·         w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.