Interpretacja 0114-KDIP4-3.4012.57.2022.9.S.IG

Interpretacja indywidualna po wyroku sądu
– stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

1.    ponownie rozpatruję sprawę Państwa wniosku z 2 lutego 2022 r. (wpływ 4 lutego 2022 r.) o wydanie interpretacji indywidualnej – uwzględniam przy tym wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 stycznia 2026 r. sygn. akt I FSK 800/23 (data wpływu prawomocnego orzeczenia – 5 marca 2026 r.) i

2.    stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

4 lutego 2022 r. wpłynął Państwa wniosek z 2 lutego 2022 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia od podatku usług umożliwiających zawieranie transakcji mających za przedmiot instrumenty finansowe za pomocą Strategii. Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 25 kwietnia 2022 r. (wpływ 25 kwietnia 2022 r.). Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

A. Sp. z o.o. [dalej: Spółka lub Wnioskodawca] jest spółką prawa polskiego będącą podmiotowo zwolnioną z VAT na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o VAT. Spółka prowadzi działalność usługową w branży finansowej przy wykorzystaniu zaawansowanych narzędzi w zakresie obrotu instrumentami finansowymi.

Zgodnie z danymi zawartymi w KRS, przeważającym przedmiotem działalności Spółki jest (zgodnie z PKD) „64.99.Z - Pozostała finansowa działalność usługowa, gdzie indziej niesklasyfikowana, z wyłączeniem ubezpieczeń i funduszów emerytalnych”.

W ramach prowadzonej działalności Spółka opracowuje strategie inwestycyjne, które określają optymalny moment zakupu i sprzedaży instrumentów finansowych o których mowa w ustawie z 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 328) [dalej: Strategie]. Instrukcje w zakresie Strategii są przez Spółkę implementowane w postaci kodu maszynowego, który dokonuje obliczeń w czasie rzeczywistym na podstawie wiadomości publikowanych przez giełdę papierów wartościowych, tzn. kod stanowi strumień danych zawierający informacje o aktualnych ofertach kupna i sprzedaży instrumentów finansowych. W konsekwencji Strategie stanowią samodzielnie działający algorytm oparty na metodach ilościowych który samodzielnie, w sposób w pełni zautomatyzowany, dokonuje obrotu instrumentami finansowymi tzn. Strategie generują i wysyłają na giełdę zlecenia kupna i sprzedaży, samodzielnie dokonując obrotu instrumentami finansowymi.

W ramach umowy zawartej z zewnętrznym podmiotem [dalej: Klient] Spółka umożliwia Klientowi odpłatne korzystanie ze Strategii w celu dokonywania obrotu instrumentami finansowymi. Tym samym, Spółka poprzez udostępnienie Strategii zapewnia Klientowi zautomatyzowany obrót instrumentami finansowymi. W tym zakresie rola Klienta ogranicza się jedynie do zapewnienia środków finansowych, które będą obsługiwane przez Strategie, obsługi połączenia z giełdą, dostarczenia serwerów do komunikacji z giełdą i obsługę administracyjną (w tym w zakresie zawarcia odpowiednich umów z giełdą oraz brokerami). W konsekwencji rola Klienta ogranicza się do zapewniania środków finansowych oraz czynności wsparcia (technicznego oraz administracyjnego) umożliwiających Strategii dokonywanie obrotu instrumentami finansowymi.

Co istotne, Strategie nie stanowią rozwiązania IT, które pełnią role wspierające (np. w zakresie zapewnienia analizy danych, obsługi czy zarządzania instrumentami finansowymi), tylko stanowią usługę, której istotą jest faktyczny obrót instrumentami finansowymi.

Klient nie może dokonywać zmian w Strategiach, a wszelkie decyzje w zakresie zmian w Strategiach są konsultowane ze Spółką, która podejmuje ostateczną decyzję o zmianach w Strategiach.

Wynagrodzenie Spółki z tytułu umożliwienia Klientowi wykorzystania Strategii do dokonywania obrotu instrumentami finansowymi określane jest jako ustalony udział (procent) z wyniku osiągniętego z obrotu instrumentami finansowymi realizowanego przy wykorzystaniu Strategii.

Z uwagi na to, że wartość sprzedaży Spółki w przyszłości może przekroczyć próg wskazany w art. 113 ust. 1 ustawy o VAT, Wnioskodawca zwraca się z zapytaniem będącym przedmiotem niniejszego wniosku.

Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu stanu faktycznego

Przedmiotem umowy pomiędzy A. Sp. z o.o. z zewnętrznym podmiotem jest oddanie Klientowi do korzystania przygotowanych i wdrożonych przez Spółkę Strategii stanowiących samodzielnie działający algorytm zapewniających zautomatyzowany obrót instrumentami finansowymi.

Strategie są zbudowane na bazie algorytmu inwestycyjnego opartego na metodach ilościowych, którego przeznaczeniem jest generowanie zysku poprzez automatyczne inwestowanie środków finansowych w instrumenty finansowe.

Z praktycznego punktu widzenia działanie Strategii polega na tym, że środki finansowe udostępnione przez Klienta są automatycznie inwestowane przez Strategie w formie dokonywanych przez nie zleceń kupna i sprzedaży instrumentów finansowych.

Kod maszynowy Strategii nie ulega zmianie, z wyjątkiem niewielkich i sporadycznych modyfikacji dokonywanych przez Spółkę. Kod maszynowy działa w oparciu o pliki konfiguracyjne w których zapisane są wartości parametrów regulujących zachowanie Strategii. Innymi słowy w kodzie maszynowym znajduje się logika, która podejmuje decyzje obrotu instrumentami, natomiast w pliku konfiguracyjnym znajdują się wartości parametrów regulujących zachowanie strategii np. jak bardzo agresywna jest Strategia, jaki jest maksymalny dopuszczony volumen pojedynczego zakupu, jakimi instrumentami Strategia może dokonywać obrotu etc. Spółka na bieżąco aktualizuje mechanizmy (zasady) inwestycyjne zapisane w ramach kodu w Strategii tj. kodu maszynowego i plików konfiguracyjnych, tak aby zapewnić jak najbardziej efektywny obrót instrumentami finansowymi dokonywany przez Strategię.

Udostępnianie Strategii nie stanowi usługi wsparcia np. technicznego czy administracyjnego w zakresie świadczeń finansowych, lecz usługę której istotą jest obrót instrumentami finansowymi, gdzie wysokość wynagrodzenia Spółki jest bezpośrednio związana właśnie z takim obrotem instrumentami finansowymi - wynikiem realizowanym na takim obrocie.

Strategie stanowią kod maszynowy - algorytm inwestycyjny, wraz z plikami konfiguracyjnymi, który dokonuje obliczeń w czasie rzeczywistym na podstawie strumienia wiadomości publikowanych przez giełdę papierów wartościowych tzn. strumień danych zawierający informacje o aktualnych ofertach kupna i sprzedaży instrumentów finansowych.

Na podstawie danych z GPW algorytm, na podstawie wzorów matematycznych zawartych w Strategii, dokonuje obliczeń wartości wskaźników, tzn. wskaźników specyficznych dla danej Strategii. Na podstawie wartości wskaźników, algorytm może podjąć decyzje o zakupie danego instrumentu finansowego lub jego sprzedaży. W uproszczeniu można opisać działanie Strategii w następujący sposób: jeśli wartość liczbowa wskaźnika jest większa od wartości progu zakupu tj. pewnej zadanej wartości, to Strategia wyśle do GPW polecenie zakupu instrumentu na rachunek Klienta, z kolei jeśli wartość liczbowa wskaźnika będzie mniejsza od wartości progu sprzedaży tj. pewnej zadanej wartości, Strategia wyśle do GPW polecenie sprzedaży instrumentu na rachunek Klienta. Dokładne matematyczne definicje „wskaźnika”, „progu zakupu”, „progu sprzedaży” są zawarte w kodzie maszynowym Strategii, a ich wartości liczbowe są aktualizowane na podstawie wiadomości publikowanych przez GPW.

Tym samym, Strategie stanowią samodzielnie działający algorytm oparty na metodach ilościowych który samodzielnie, w sposób w pełni zautomatyzowany, dokonuje obrotu instrumentami finansowymi.

W ramach zawartej umowy Spółka zobowiązała się do oddania do korzystania przygotowanych przez Spółkę Strategii, które podlegają wdrożeniu u Klienta. Spółka nie jest zobowiązana do dokonywania żadnych dodatkowych świadczeń, tzn. Strategie stanowią gotowy produkt.

Strategie, w celu zapewnienia ich efektywności, w razie potrzeby podlegają modyfikacjom/aktualizacjom - powyższe ma na celu osiągnięcie możliwie dobrego wyniku na transakcjach realizowanych na transakcjach finansowych przez Strategie, co finalnie przekłada się na wynagrodzenie Spółki.

Poza opisanymi wyżej czynnościami Spółka nie jest zobligowana do jakiegokolwiek innego świadczenia.

Strategie są „gotowym produktem”, który samoistnie i automatycznie dokonuje obrotu instrumentami finansowymi.

Rola Spółki ogranicza się do udostępnienia Klientowi Strategii, tym samym zapewniając Klientowi możliwość obrotu instrumentami finansowymi przy jej zastosowaniu.

Wykonywane przez Spółkę usługi nie obejmują usług, o których mowa w art. 43 ust. 15 ustawy o podatku od towarów i usług tzn. usługi wykonywane przez Spółkę nie obejmują czynności ściągania długów, w tym factoringu, usług doradztwa oraz usług w zakresie leasingu.

Wykonywane przez Spółkę usługi nie są usługami, których przedmiotem są usługi przechowywania udziałów i zarządzania nimi.

Świadczone przez Spółkę usługi nie dotyczą praw i obowiązków odzwierciedlających:

1. tytuł prawny do towarów;

2. tytuł własności nieruchomości;

3. prawa rzeczowe dające ich posiadaczowi prawo do korzystania z nieruchomości;

4. udziały i inne tytuły prawne dające ich posiadaczowi prawne lub faktyczne prawo własności lub posiadania nieruchomości lub jej części;

5. prawa majątkowe, których instrumentami bazowymi są towary, mierniki i limity wielkości produkcji oraz uprawnienia do emisji zanieczyszczeń, i które mogą być zrealizowane poprzez dostawę towarów lub świadczenie usług innych niż zwolnione z podatku.

Klient nie ma wpływu na transakcje zawierane przy wykorzystaniu Strategii tzn. np. nie ma możliwość wyboru nabywanych bądź zbywanych instrumentów finansowych. Instrumenty na jakich Strategia dokonuje obrotu są zdefiniowane w plikach konfiguracyjnych, które są edytowane/aktualizowane przez Spółkę. Zgodnie z umową Klient nie ma możliwości samodzielnej zmiany takich konfiguracji.

Strategia sama generuje i wysyła na giełdę zlecenia kupna i sprzedaży, samodzielnie dokonując obrotu instrumentami finansowymi. Tym samym, w trakcie funkcjonowania Strategii Klient nie ingeruje w funkcjonowanie Strategii, w tym nie ma wyboru nabywanych bądź zbywanych instrumentów finansowych. Strategia stanowi kod zawierający algorytm/zasady obrotu instrumentami finansowymi, gdzie jakość kodu i zaszytych nim zasad obrotu instrumentami finansowymi wpływa na efektywność (liczoną miarą zysku).

Strategia zawiera jednak określony profil inwestycyjny tzn. możliwe jest wcześniejsze określenie np. typu preferowanych transakcji, dopuszczanego wolumenu obrotu, stopnia akceptacji ryzyka etc. Klient nie może dokonywać zmian w Strategiach, a wszelkie decyzje w zakresie zmian w Strategiach np. w zakresie profilu inwestycyjnego są konsultowane ze Spółką, która podejmuje ostateczną decyzję o zmianach w Strategiach.

Klient ma jedynie możliwość wyłączenia Strategii. Nie może tego jednak zrobić bez uzasadnionej przyczyny. Co do zasady Klient jest zobowiązany do zapewnienia Strategii wszelkich potrzebnych zasobów tj. połączenia z giełdą, środków pieniężnych i zapewnienia Strategii ciągłego funkcjonowania. Jedyną sytuacją, kiedy Klient może wyłączyć działanie Strategii, jest sytuacja gdy wynik Strategii nagle się pogorszył - duża strata finansowa, w krótkim czasie, lub zaszło niestandardowe zdarzenie na giełdzie np. zawieszenie działania/notowań giełdy. Powyższe sytuacje mogą dotyczyć całej giełdy lub pojedynczych instrumentów tj. zawiedzenie notowań pojedynczego instrumentu, lub nagła strata finansowa na jednym instrumencie. Jest to jedyna sytuacja, gdzie Klient może ingerować w to na jakich instrumentach Strategia dokonuje transakcji.

Rola Klienta ogranicza się do zapewniania środków finansowych, które będą przedmiotem obrotu przez Strategię oraz czynności wsparcia technicznego oraz administracyjnego umożliwiających Strategii dokonywanie obrotu instrumentami finansowymi.

Spółka nie ponosi odpowiedzialności finansowej związanej ze stratami poniesionymi przez Klienta związanymi z zastosowaniem Strategii za wyjątkiem kosztów działania Strategii wynikających z rażących, bezspornych i precyzyjnie udokumentowanych błędów w procesie wdrożenia bądź funkcjonowania Strategii powstałych z winy Spółki. Tym samym, to Klient ponosi zasadnicze ryzyko inwestycyjne związane z obrotem instrumentami finansowymi (tutaj - realizowanymi przez Strategię).

Co jednak istotne, wynagrodzenie Spółki z tytułu umożliwienia Klientowi wykorzystania Strategii do dokonywania obrotu instrumentami finansowymi określane jest jako ustalony udział (procent) z wyniku osiągniętego z obrotu instrumentami finansowymi realizowanego przy wykorzystaniu Strategii. Tym samym, wynagrodzenie Spółki z tytułu umożliwienia korzystania ze Strategii jest wprost skorelowane z wynikiem realizowanym przez Strategie w zakresie obrotu instrumentami finansowymi, przez co Spółka jest wysoce zainteresowana, aby Klient realizował jak najlepszy wynik na transakcjach wykonywanych przez Strategie. Innymi słowy wysokość wynagrodzenia Spółki jest bezpośrednio powiązana ze skutecznością/efektywnością Strategii mierzonej wynikiem finansowym przez nią osiąganym na obrocie instrumentami finansowymi. W konsekwencji, Spółka ponosi ryzyko biznesowe związane z realizowanymi operacjami finansowymi (obrotem instrumentami finansowymi) w związku z bezpośrednim powiązaniem swojego wynagrodzenia z wynikiem osiągniętym na obrocie instrumentami finansowymi.

Strategie w sposób bezpośredni wpływają na sytuację finansową Klienta tzn. Strategie, przy pomocy środków finansowych zapewnionych przez Klienta, dokonują obrotu instrumentami finansowymi gdzie wynik realizowany na tych transakcjach (zysk lub strata) wpływa na sytuację finansową Klienta.

Spółka tworzy oraz udostępnia Strategie, które dokonują zautomatyzowanego obrotu instrumentami finansowymi. Tym samym, rolą Spółki jest zapewnienie Klientowi możliwości obrotu instrumentami finansowymi przy wykorzystaniu Strategii.

Proces obrotu instrumentami finansowymi przez Strategie nie odbywa się w sposób manualny tzn. Klient nie musi przekazywać swoich środków finansowych osobie będącej podmiotem trzecim by ten dokonywał przy ich wykorzystaniu wybranych przez siebie transakcji na rynku finansowym, tylko Strategia przeprowadza cały proces obrotu instrumentami finansowymi przy wykorzystaniu udostępnionych środków finansowych w sposób samoistny i zautomatyzowany.

Pytanie

Czy umożliwienie Klientowi przez Spółkę zawierania transakcji mających za przedmiot instrumenty finansowe za pomocą Strategii w zamian za wynagrodzenie stanowi usługę zwolnioną z podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT?

Państwa stanowisko w sprawie

Państwa zdaniem, umożliwienie Klientowi przez Spółkę zawierania transakcji mających za przedmiot instrumenty finansowe za pomocą Strategii w zamian za wynagrodzenie stanowi usługę zwolnioną z podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy

Wstęp

a) Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług [dalej: VAT] podlegają m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

b) Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.

c) Natomiast przez świadczenie usług rozumie się, zgodnie z art. 8 ust. 1, każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów.

d) Ze względu na istnienie bardzo ogólnej i szerokiej definicji świadczenia usług, w celu określenia czy mamy do czynienia z usługą opodatkowaną VAT należy uwzględnić przesłanki określone w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej [dalej: TSUE lub Trybunał], które w określonym stanie faktycznym determinują zaistnienie świadczenia usług. W orzecznictwie TSUE (np. wyroki TSUE: z 3 marca 1994 r. w sprawie C-16/93 Tolsma, z 1 kwietnia 1982 r. w sprawie C-89/81 Hong-Kong Trade, z 5 lutego 1980 r. w sprawie C‑154/80 Cooperatieve Aardappelenbewaarplaats), a za nim również polskich sądów administracyjnych (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego [dalej: NSA]: z 12 czerwca 2013 r., sygn. akt I FSK 1128/12, z 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt I FSK 942/12, z 31 stycznia 2013 r., sygn. akt I FSK 289/12 oraz z 19 grudnia 2012 r., sygn. akt I FSK 273/12) podkreśla się, że z podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT usługą będziemy mieli do czynienia, jeżeli spełnione zostaną łącznie następujące warunki:

i. świadczona jest określona (możliwa do zdefiniowania) usługa - czyli konkretne, zindywidualizowane świadczenie, które nie stanowi dostawy towarów,

ii. usługa ta jest świadczona odpłatnie na rzecz konkretnego, indywidualnie określonego, beneficjenta,

iii. istnieje bezpośredni związek między świadczoną usługą i otrzymywanym wynagrodzeniem,

iv. świadczenie wynika ze stosunku prawnego łączącego strony oraz

v. występuje wzajemność (ekwiwalentność) świadczeń.

e) W przedstawionej sprawie mamy do czynienia z konkretnie określoną usługą (umożliwienie przez Spółkę Klientowi zawierania transakcji mających za przedmiot instrumenty finansowe za pomocą Strategii w zamian za wynagrodzenie), która ma charakter odpłatny, gdzie warunki jej świadczenia pomiędzy stronami (stosunek prawny) został uregulowany w drodze zawartej umowy.

f) W konsekwencji, umożliwienie przez Spółkę Klientowi zawierania transakcji mających za przedmiot instrumenty finansowe za pomocą Strategii w zamian za wynagrodzenie stanowi odpłatne świadczenie usług objęte zakresem art. 8 ust. 1 ustawy o VAT.

Zwolnienie z VAT - podstawa prawna

g) Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT zwalnia się od podatku „usługi, których przedmiotem są instrumenty finansowe, o których mowa w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 328 i 355), z wyłączeniem przechowywania tych instrumentów i zarządzania nimi, oraz usługi pośrednictwa w tym zakresie”.

h) Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 328) instrumentami finansowymi są papiery wartościowe (w tym akcje) oraz wskazane w tym przepisie kategorie niebędące papierami wartościowymi.

i) Zgodnie z art. 43 ust. 15 ustawy o VAT: „Zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 7, 12 i 37‑41, nie mają zastosowania do:

1) czynności ściągania długów, w tym factoringu;

2) usług doradztwa;

3) usług w zakresie leasingu.

j) Powołany wyżej przepis art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT implementuje do polskiego porządku prawnego art. 135 ust. 1 lit. f dyrektywy 2006/112/WE z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu od wartości dodanej (Dz.U.UE.L.2006.347.1) [dalej: Dyrektywa VAT], zgodnie z którym "państwa członkowskie zwalniają transakcje, łącznie z pośrednictwem, jednakże z wyłączeniem przechowywania i zarządzania, których przedmiotem są akcje, udziały w spółkach lub związkach, obligacje i inne papiery wartościowe, z wyłączeniem dokumentów ustanawiających tytuł prawny do towarów, oraz praw lub papierów wartościowych, o których mowa w art. 15 ust. 2”. Przedmiotem zwolnienia z Dyrektywy VAT objęte są zatem transakcje, w tym pośrednictwo, których przedmiotem są akcje, udziały w spółkach lub związkach, obligacje i inne papiery wartościowe. Jednocześnie z zakresu zwolnienia Dyrektywa VAT wyłączyła usługi przechowania i zarządzania akcjami, udziałami w spółkach lub związkach, obligacjami i innymi papierami wartościowymi.

Zwolnienie z VAT - Strategia

k) W pierwszej kolejności Spółka zauważa, że umożliwienie przez Spółkę Klientowi zawierania transakcji mających za przedmiot instrumenty finansowe za pomocą Strategii w zamian za wynagrodzenie nie mieści się w kategoriach wyłączonych ze zwolnienia z VAT określonego w art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT, tzn. przedmiotowa usługa nie dotyczy przechowywania czy zarządzania instrumentami finansowymi. Co więcej, przedmiotowa usługa nie mieści się również w normach prawnych w zakresie wyłączenia ze zwolnienia z VAT określonych w art. 43 ust. 15 ustawy o VAT.

l) Tym samym, dla ustalenia czy umożliwienie przez Spółkę Klientowi zawierania transakcji mających za przedmiot instrumenty finansowe za pomocą Strategii w zamian za wynagrodzenie stanowi usługę zwolnioną z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT wymagane jest dokonanie wykładni pojęcia „usługi, których przedmiotem są instrumenty finansowe” przy uwzględnieniu bogatego orzecznictwa TSUE oraz sądów administracyjnych, a także stanowiska organów podatkowych w tej sprawie.

m) Zwolnienie z VAT uregulowane w art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT (art. 135 ust. 1 lit. f Dyrektywy VAT) powinno być interpretowane w sposób ścisły, ponieważ stanowi ono odstępstwo od ogólnej zasady, zgodnie z którą VAT objęta jest każda usługa świadczona odpłatnie przez podatnika. W konsekwencji dla możliwości uznania danego świadczenia za „usługę, której przedmiotem są instrumenty finansowe”, a tym samym dla możliwości zastosowania zwolnienia z VAT dla takich czynności, kluczowym jest ustalenie, czy usługa taka wypełnia specyficzne, istotne funkcje usługi finansowej.

n) Należy przy tym dokonać rozróżnienia między usługą finansową zwolnioną z VAT na podstawie ustawy o VAT/Dyrektywy VAT, a dostarczaniem zwykłego świadczenia fizycznego lub technicznego, takiego jak np. udostępnienie rozwiązania IT służącemu wsparciu w zakresie realizacji usług finansowych (np. w zakresie obsługi niektórych funkcji umożliwiających właściwe/efektywne świadczenie takich usług). Objęta zwolnieniem z VAT nie będzie zatem sama czynność techniczna lub administracyjna. Z drugiej strony należy zauważyć, iż usługa (część kompleksowej usługi finansowej) może być zwolniona z VAT jeżeli sama w znacznym stopniu "staje się" usługą finansową tzn. usługi takie powinny wywoływać efekt związany z obrotem instrumentami finansowymi i prowadzić do zmian sytuacji prawnej/finansowej zainteresowanych podmiotów - tak np. TSUE wyroku z 5 czerwca 1997 r. w sprawie C-2/95, Sparekassernes Datacenter (SDC) V. Skatteministeriet oraz w wyroku z 28 lipca 2011 r. w sprawie C-350/10 Nordea Pankki Suomi Oyj.

o) Jednocześnie nic nie stoi na przeszkodzie temu, aby usługi świadczone przez zewnętrzne podmioty (inne niż instytucje finansowe), niemającym tym samym bezpośredniego związku z klientami tych instytucji, były zwolnione z VAT, o ile usługi takie stanowią oddzielną całość, której skutkiem - jeśli ją oceniać globalnie - jest spełnienie specyficznych i istotnych funkcji transakcji finansowych (tak np. wyrok TSUE z 5 czerwca 1997 r. w sprawie C-2/95 SDC).

p) Podobne wnioski wynikają z orzecznictwa polskich sądów administracyjnych, które opierając się na bogatym orzecznictwie TSUE wskazują, że sformułowanie „transakcje, (...) których przedmiotem są (...) papiery wartościowe” odnosi się zatem do transakcji, które mogą doprowadzić do powstania, zmiany lub wygaśnięcia praw i obowiązków stron w odniesieniu do papierów wartościowych (zob. w szczególności wyrok z 13 grudnia 2001 r. w sprawie C-235/00 CSC Financial Services, Rec.s. I-10237, pkt 33; ww. wyrok w sprawie DTZ Zadelhoff, pkt 23 (teza 37)”. (wyrok NSA z 22 marca 2017 r., sygn. akt I FSK 1708/15).

q) Podobnie wskazują organy podatkowe, np. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 25 września 2020 r. (nr 0114-KDIP4-3.4012.284.2020.2.EK) wskazał, że „ze zwolnienia będą korzystać usługi stanowiące element usług finansowych, jeżeli:

1. z ogólnego punktu widzenia stanowią osobną całość,

2. obejmują funkcje charakterystyczne dla usługi zwolnionej,

3. świadczone usługi muszą pociągać za sobą zmiany w sytuacji prawnej i finansowej zainteresowanych podmiotów”.

r) Mając powyższe na uwadze, aby ocenić czy usługi polegające na umożliwieniu przez Spółkę Klientowi zawierania transakcji mających za przedmiot instrumenty finansowe za pomocą Strategii w zamian za wynagrodzenie spełniają kryteria uprawniające do uznania je za usługi podlegające zwolnieniu z VAT, należy przede wszystkim zbadać:

(i) czy usługi wykazują cechy charakterystyczne dla usługi finansowej;

(ii) czy świadczone usługi wywołują/mogą wywoływać efekt związany z obrotem instrumentami finansowymi i prowadzić do zmian sytuacji prawnej/finansowej zainteresowanych podmiotów, oraz;

(iii) czy ryzyka i odpowiedzialność Spółki z tytułu świadczonych usług ograniczona jest do aspektów technicznych, czy też obejmuje elementy operacji finansowych.

s) Przenosząc powyższe na przedstawiony stan faktyczny Spółka wskazuje, że usługi oferowane przez Spółkę polegające na umożliwieniu Klientowi korzystania ze Strategii w zamian za wynagrodzenie stanowią w swej istocie narzędzie realizujące usługę finansową, której elementem są instrumenty finansowe. Powyższe wynika z tego, że to właśnie Strategie, z których Spółka umożliwia korzystanie, faktycznie realizują obrót instrumentami finansowymi, gdzie to rolą innego podmiotu (Klienta) jest zapewnienie wsparcia administracyjnego i technicznego (np. w zakresie zapewnienia serwerów, obsługa połączenia z giełdą etc.). Co wymaga podkreślenia, umożliwienie korzystania ze Strategii nie stanowi czynności technicznej czy administracyjnej takiej jak np. udostępniania narzędzia informatycznego do analiz, realizacji płatności, zarządzania, raportowania etc. Udostępniane Strategie samodzielnie realizują obrót instrumentami finansowymi i to właśnie dostarczenie rozwiązania w zakresie obrotu instrumentami finansowymi stanowi istotę przedmiotowej usługi.

t) Powyższe jednoznacznie stanowi również o tym, że istotą Strategii, z których korzystanie umożliwia Spółka, jest właśnie zapewnienie obrotu instrumentami finansowymi, a więc usługi będące przedmiotem zapytania w sposób bezpośredni wpływają na powstania, zmiany lub wygaśnięcia praw i obowiązków w odniesieniu do instrumentów finansowych. Tym samym to właśnie Spółka zapewnia swojemu klientowi usługi polegające na obrocie instrumentami finansowymi bezpośrednio wpływając na jego sytuację finansową związaną z wynikiem realizowanym na takich transakcjach.

u) Spółka wskazuje również, że jej odpowiedzialność nie jest ograniczona do technicznej sprawności/funkcjonalności Strategii (a więc i sprawności w zakresie obrotu instrumentami który dokonywany jest przez Strategię). Podkreślenia wymaga, że wynagrodzenie Spółki z tytułu umożliwienia korzystania ze Strategii jest wprost skorelowane z wynikiem realizowanym przez Strategię w zakresie obrotu instrumentami finansowymi. Powyższe stanowi wyraz tego, że udostępnianie Strategii nie stanowi usługi wsparcia (np. technicznego czy administracyjnego) w zakresie świadczeń finansowych (usługi takie, co do zasady, wynagradzane są ryczałtowo), lecz usługę której istotą jest obrót instrumentami finansowymi, gdzie wysokość wynagrodzenia za nią jest bezpośrednio związana właśnie z takim obrotem instrumentami finansowymi (wynikiem realizowanym na takim obrocie). Tym samym, wysokość wynagrodzenia Spółki jest bezpośrednio powiązana ze skutecznością/efektywnością Strategii mierzonej wynikiem finansowym przez nią osiąganym na obrocie instrumentami finansowymi. W konsekwencji, Spółka ponosi ryzyko związane z realizowanymi operacjami finansowymi (obrotem instrumentami finansowymi) w związku z bezpośrednim powiązaniem swojego wynagrodzenia z wynikiem osiągniętym na obrocie instrumentami finansowymi.

v) Mając powyższe na uwadze, w ocenie Wnioskodawcy odpłatne umożliwienie Klientowi przez Spółkę korzystania ze Strategii stanowi usługę zwolnioną z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT.

Interpretacja indywidualna

Rozpatrzyłem Państwa wniosek – 20 maja 2022 r. wydałem interpretację indywidualną znak 0114-KDIP4-3.4012.57.2022.2.IG, w której uznałem Państwa stanowisko za nieprawidłowe.

Interpretację doręczono Państwu 30 maja 2022 r.

Skarga na interpretację indywidualną

23 czerwca 2022 r. wnieśli Państwo skargę na tę interpretację do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarga wpłynęła 23 czerwca 2022 r.

Wnieśli Państwo:

-        na podstawie art. 146 § 1 ppsa - o uchylenie zaskarżonej Interpretacji, oraz

-        na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 ppsa - o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Postępowanie przed sądami administracyjnymi

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił Państwa skargę - wyrokiem z 20 stycznia 2023 r. sygn. akt III SA/Wa 1650/22.

Zaskarżyli Państwo ten wyrok w całości  do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny – wyrokiem z 28 stycznia 2026 r. sygn. akt I FSK 800/23 uchylił zaskarżony wyrok w całości i uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 20 maja 2022 r. nr 0114-KDIP4-3.4012.57.2022.2.IG.

Odpis wyroku NSA wpłynął 5 marca 2026 r.

Ponowne rozpatrzenie wniosku – wykonanie wyroku 

Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.);

Wykonuję obowiązek, który wynika z tego przepisu, tj.:

‒    uwzględniam ocenę prawną i wskazania dotyczące postępowania, które wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyroku;

‒    ponownie rozpatruję Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej – stwierdzam, że stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 685 ze zm.):

W myśl art. 2 pkt 22 ustawy:

Na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy:

Stosownie do art. 8 ust. 1 ww. ustawy:

Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do katalogu usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 tej ustawy o VAT.

Zauważyć jednak należy, że usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym. W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.

Aby uznać dane świadczenie za odpłatne świadczenie usług, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a jej odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi więc istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść dla świadczącego usługę. Zatem, odpłatne świadczenie usług może zostać opodatkowane wtedy, gdy pomiędzy świadczącym usługę i jej beneficjentem istnieje stosunek prawny, w ramach którego spełniane są świadczenia wzajemne.

Zatem, za czynność podlegającą opodatkowaniu VAT uważane mogą być takie sytuacje, w których:

‒    istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne,

‒    wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy,

‒    istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi,

‒    odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem,

‒    istnieje możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego.

Kwestia „odpłatności” była niejednokrotnie przedmiotem rozważań Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W wyroku C-102/86 w sprawie Apple and Pear Development Council TSUE wskazał, że: „czynność można uznać za dokonaną odpłatnie, gdy istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi, a ponadto odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem”. Natomiast w wyroku C-16/93 Tolsma, Trybunał wskazał, że czynność: „podlega opodatkowaniu wyłącznie wtedy, gdy istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne, przy czym wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy”.

Na podstawie dorobku orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przyjmuje się, że odpłatność ma miejsce wtedy, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług a otrzymanym wynagrodzeniem, przy czym wynagrodzenie jakkolwiek musi być wyrażone w pieniądzu, to jednak nie musi być w tej formie dokonane. Należy podkreślić, że na gruncie przepisów o podatku od towarów i usług bez znaczenia pozostaje to, czy kwota uzyskanego wynagrodzenia (cena) została skalkulowana tak, że stanowi tylko koszt wytworzenia towaru lub wykonania usługi, czy została powiększona także o zysk sprzedającego. Skoro przepisy nie określają formy zapłaty za świadczoną usługę należy uznać, że zobowiązanie usługobiorcy może mieć postać świadczenia nie tylko określonej sumy pieniędzy, ale także świadczenie innej usługi (usługi wzajemnej). Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę. Ponadto, aby dana czynność (świadczenie) podlegało opodatkowaniu podatkiem VAT musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym pomiędzy świadczoną usługą, a świadczeniem wzajemnym. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia.

Odpłatność określana jest przez strony umowy i jeśli strony ustalą zapłatę wówczas wykonane świadczenie staje się odpłatne. W przypadku istnienia świadczenia wzajemnego otrzymanego przez świadczącego usługę, należy uznać czynności wykonywane w ramach zawartej umowy za odpłatne świadczenie usług określone w art. 8 ust. 1 ustawy, podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych.

Nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów lub świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu tym podatkiem musi być wykonana przez podatnika.

W myśl art. 15 ust. 1 ustawy:

Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy:

Z opisu sprawy wynika, że są Państwo spółką podmiotowo zwolnioną z VAT na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o VAT. Spółka prowadzi działalność usługową w branży finansowej przy wykorzystaniu zaawansowanych narzędzi w zakresie obrotu instrumentami finansowymi.

W ramach prowadzonej działalności opracowują Państwo strategie inwestycyjne, które określają optymalny moment zakupu i sprzedaży instrumentów finansowych o których mowa w ustawie z 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi. Instrukcje w zakresie Strategii są przez Państwa implementowane w postaci kodu maszynowego, który dokonuje obliczeń w czasie rzeczywistym na podstawie wiadomości publikowanych przez giełdę papierów wartościowych, tzn. kod stanowi strumień danych zawierający informacje o aktualnych ofertach kupna i sprzedaży instrumentów finansowych. W konsekwencji Strategie stanowią samodzielnie działający algorytm oparty na metodach ilościowych który samodzielnie, w sposób w pełni zautomatyzowany, dokonuje obrotu instrumentami finansowymi, tzn. Strategie generują i wysyłają na giełdę zlecenia kupna i sprzedaży, samodzielnie dokonując obrotu instrumentami finansowymi.

W ramach umowy zawartej z zewnętrznym podmiotem - Klientem umożliwiają Państwo Klientowi odpłatne korzystanie ze Strategii w celu dokonywania obrotu instrumentami finansowymi. Poprzez udostępnienie Strategii zapewniają Państwo Klientowi zautomatyzowany obrót instrumentami finansowymi. W tym zakresie rola Klienta ogranicza się jedynie do zapewnienia środków finansowych, które będą obsługiwane przez Strategie, obsługi połączenia z giełdą, dostarczenia serwerów do komunikacji z giełdą i obsługę administracyjną, w tym w zakresie zawarcia odpowiednich umów z giełdą oraz brokerami. W konsekwencji rola Klienta ogranicza się do zapewniania środków finansowych oraz czynności wsparcia technicznego oraz administracyjnego umożliwiających Strategii dokonywanie obrotu instrumentami finansowymi.

Strategie nie stanowią rozwiązania IT, które pełnią role wspierające np. w zakresie zapewnienia analizy danych, obsługi czy zarządzania instrumentami finansowymi, tylko stanowią usługę, której istotą jest faktyczny obrót instrumentami finansowymi.

Klient nie może dokonywać zmian w Strategiach, a wszelkie decyzje w zakresie zmian w Strategiach są z Państwem konsultowane, i Państwo podejmują ostateczną decyzję o zmianach w Strategiach.

Państwa wynagrodzenie z tytułu umożliwienia Klientowi wykorzystania Strategii do dokonywania obrotu instrumentami finansowymi określane jest jako ustalony udział (procent) z wyniku osiągniętego z obrotu instrumentami finansowymi realizowanego przy wykorzystaniu Strategii.

Przedmiotem umowy pomiędzy Państwem a Klientem jest oddanie Klientowi do korzystania przygotowanych i wdrożonych Strategii stanowiących samodzielnie działający algorytm zapewniający zautomatyzowany obrót instrumentami finansowymi. Strategie są zbudowane na bazie algorytmu inwestycyjnego opartego na metodach ilościowych, którego przeznaczeniem jest generowanie zysku poprzez automatyczne inwestowanie środków finansowych w instrumenty finansowe. Z praktycznego punktu widzenia działanie Strategii polega na tym, że środki finansowe udostępnione przez Klienta są automatycznie inwestowane przez Strategie w formie dokonywanych przez nie zleceń kupna i sprzedaży instrumentów finansowych.

Kod maszynowy Strategii nie ulega zmianie, z wyjątkiem niewielkich i sporadycznych modyfikacji dokonywanych przez Państwa. Kod maszynowy działa w oparciu o pliki konfiguracyjne, w których zapisane są wartości parametrów regulujących zachowanie Strategii. Innymi słowy w kodzie maszynowym znajduje się logika, która podejmuje decyzje obrotu instrumentami, natomiast w pliku konfiguracyjnym znajdują się wartości parametrów regulujących zachowanie strategii np. jak bardzo agresywna jest Strategia, jaki jest maksymalny dopuszczony volumen pojedynczego zakupu, jakimi instrumentami Strategia może dokonywać obrotu etc. Państwo na bieżąco aktualizują mechanizmy (zasady) inwestycyjne zapisane w ramach kodu w Strategii tj. kodu maszynowego i plików konfiguracyjnych, tak aby zapewnić jak najbardziej efektywny obrót instrumentami finansowymi dokonywany przez Strategię.

Udostępnianie Strategii nie stanowi usługi wsparcia np. technicznego czy administracyjnego w zakresie świadczeń finansowych, lecz usługę której istotą jest obrót instrumentami finansowymi, gdzie wysokość wynagrodzenia Spółki jest bezpośrednio związana właśnie z takim obrotem instrumentami finansowymi - wynikiem realizowanym na takim obrocie.

Strategie stanowią kod maszynowy - algorytm inwestycyjny, wraz z plikami konfiguracyjnymi, który dokonuje obliczeń w czasie rzeczywistym na podstawie strumienia wiadomości publikowanych przez giełdę papierów wartościowych. Na podstawie danych z GPW algorytm, na podstawie wzorów matematycznych zawartych w Strategii, dokonuje obliczeń wartości wskaźników, tzn. wskaźników specyficznych dla danej Strategii. Na podstawie wartości wskaźników, algorytm może podjąć decyzje o zakupie danego instrumentu finansowego lub jego sprzedaży.

Tym samym Strategie stanowią samodzielnie działający algorytm oparty na metodach ilościowych który samodzielnie, w sposób w pełni zautomatyzowany, dokonuje obrotu instrumentami finansowymi.

W ramach zawartej umowy Państwo zobowiązali się do oddania do korzystania przygotowanych przez Strategii, które podlegają wdrożeniu u Klienta. Spółka nie jest zobowiązana do dokonywania żadnych dodatkowych świadczeń, tzn. Strategie stanowią gotowy produkt.

Strategie, w celu zapewnienia ich efektywności, w razie potrzeby podlegają modyfikacjom/aktualizacjom - powyższe ma na celu osiągnięcie możliwie dobrego wyniku na transakcjach realizowanych na transakcjach finansowych przez Strategie, co finalnie przekłada się na Państwa wynagrodzenie.

Poza opisanymi wyżej czynnościami nie są Państwa zobligowani do jakiegokolwiek innego świadczenia. Strategie są „gotowym produktem”, który samoistnie i automatycznie dokonuje obrotu instrumentami finansowymi. Państwa Rola ogranicza się do udostępnienia Klientowi Strategii, tym samym zapewniając Klientowi możliwość obrotu instrumentami finansowymi przy jej zastosowaniu.

Wykonywane przez Państwa usługi nie obejmują usług, o których mowa w art. 43 ust. 15 ustawy o podatku od towarów i usług, tzn. nie obejmują czynności ściągania długów, w tym factoringu, usług doradztwa oraz usług w zakresie leasingu. Wykonywane przez Państwo usługi nie są też usługami, których przedmiotem są usługi przechowywania udziałów i zarządzania nimi. Świadczone przez Państwa usługi nie dotyczą praw i obowiązków odzwierciedlających tytuł prawny do towarów; tytuł własności nieruchomości; prawa rzeczowe dające ich posiadaczowi prawo do korzystania z nieruchomości; udziały i inne tytuły prawne dające ich posiadaczowi prawne lub faktyczne prawo własności lub posiadania nieruchomości lub jej części; prawa majątkowe, których instrumentami bazowymi są towary, mierniki i limity wielkości produkcji oraz uprawnienia do emisji zanieczyszczeń, i które mogą być zrealizowane poprzez dostawę towarów lub świadczenie usług innych niż zwolnione z podatku.

Klient nie ma wpływu na transakcje zawierane przy wykorzystaniu Strategii tzn. np. nie ma możliwość wyboru nabywanych bądź zbywanych instrumentów finansowych. Instrumenty na jakich Strategia dokonuje obrotu są zdefiniowane w plikach konfiguracyjnych, które są przez Państwa edytowane/aktualizowane. Zgodnie z umową Klient nie ma możliwości samodzielnej zmiany takich konfiguracji.

Strategia sama generuje i wysyła na giełdę zlecenia kupna i sprzedaży, samodzielnie dokonując obrotu instrumentami finansowymi. Tym samym w trakcie funkcjonowania Strategii Klient nie ingeruje w funkcjonowanie Strategii, w tym nie ma wyboru nabywanych bądź zbywanych instrumentów finansowych. Strategia stanowi kod zawierający algorytm/zasady obrotu instrumentami finansowymi, gdzie jakość kodu i zaszytych nim zasad obrotu instrumentami finansowymi wpływa na efektywność (liczoną miarą zysku).

Strategia zawiera jednak określony profil inwestycyjny tzn. możliwe jest wcześniejsze określenie np. typu preferowanych transakcji, dopuszczanego wolumenu obrotu, stopnia akceptacji ryzyka etc. Klient nie może dokonywać zmian w Strategiach, a wszelkie decyzje w zakresie zmian w Strategiach np. w zakresie profilu inwestycyjnego są konsultowane ze Spółką, która podejmuje ostateczną decyzję o zmianach w Strategiach.

Klient ma jedynie możliwość wyłączenia Strategii. Nie może tego jednak zrobić bez uzasadnionej przyczyny. Co do zasady Klient jest zobowiązany do zapewnienia Strategii wszelkich potrzebnych zasobów, tj. połączenia z giełdą, środków pieniężnych i zapewnienia Strategii ciągłego funkcjonowania. Jedyną sytuacją, kiedy Klient może wyłączyć działanie Strategii, jest sytuacja gdy wynik Strategii nagle się pogorszył - duża strata finansowa, w krótkim czasie, lub zaszło niestandardowe zdarzenie na giełdzie np. zawieszenie działania/notowań giełdy.

Rola Klienta ogranicza się do zapewniania środków finansowych które będą przedmiotem obrotu przez Strategię oraz czynności wsparcia technicznego oraz administracyjnego umożliwiających Strategii dokonywanie obrotu instrumentami finansowymi.

Państwo nie ponoszą odpowiedzialności finansowej związanej ze stratami poniesionymi przez Klienta związanymi z zastosowaniem Strategii za wyjątkiem kosztów działania Strategii wynikających z rażących, bezspornych i precyzyjnie udokumentowanych błędów w procesie wdrożenia bądź funkcjonowania Strategii powstałych z Państwa winy . Tym samym to Klient ponosi zasadnicze ryzyko inwestycyjne związane z obrotem instrumentami finansowymi.

Państwa wynagrodzenie z tytułu umożliwienia Klientowi wykorzystania Strategii do dokonywania obrotu instrumentami finansowymi określane jest jako ustalony udział (procent) z wyniku osiągniętego z obrotu instrumentami finansowymi realizowanego przy wykorzystaniu Strategii. Tym samym Państwa wynagrodzenie z tytułu umożliwienia korzystania ze Strategii jest wprost skorelowane z wynikiem realizowanym przez Strategie w zakresie obrotu instrumentami finansowymi, przez co są Państwo wysoce zainteresowani, aby Klient realizował jak najlepszy wynik na transakcjach wykonywanych przez Strategie. Innymi słowy wysokość Państwa wynagrodzenia jest bezpośrednio powiązana ze skutecznością/efektywnością Strategii mierzonej wynikiem finansowym przez nią osiąganym na obrocie instrumentami finansowymi. W konsekwencji Państwo ponoszą ryzyko biznesowe związane z realizowanymi operacjami finansowymi (obrotem instrumentami finansowymi) w związku z bezpośrednim powiązaniem swojego wynagrodzenia z wynikiem osiągniętym na obrocie instrumentami finansowymi.

Strategie w sposób bezpośredni wpływają na sytuację finansową Klienta tzn. Strategie, przy pomocy środków finansowych zapewnionych przez Klienta, dokonują obrotu instrumentami finansowymi, gdzie wynik realizowany na tych transakcjach (zysk lub strata) wpływa na sytuację finansową Klienta.

Proces obrotu instrumentami finansowymi przez Strategie nie odbywa się w sposób manualny, tzn. Klient nie musi przekazywać swoich środków finansowych osobie będącej podmiotem trzecim by ten dokonywał przy ich wykorzystaniu wybranych przez siebie transakcji na rynku finansowym, tylko Strategia przeprowadza cały proces obrotu instrumentami finansowymi przy wykorzystaniu udostępnionych środków finansowych w sposób samoistny i zautomatyzowany.

Państwa wątpliwości dotyczą tego, czy umożliwienie Klientowi zawierania transakcji mających za przedmiot instrumenty finansowe za pomocą Strategii w zamian za wynagrodzenie stanowi usługę zwolnioną od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT.

Zarówno w treści ustawy, jak i w przepisach wykonawczych do niej, ustawodawca przewidział opodatkowanie niektórych czynności podatkiem VAT lub zwolnienie od podatku. Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.

Stosownie do art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy,

Z kolei w świetle regulacji art. 43 ust. 15 ustawy,

W myśl art. 135 ust. 1 lit. f) Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347/1 z 11 grudnia 2006 r. ze zm.),

Sprecyzowanie przepisów regulujących zwolnienie od podatku od towarów i usług dla usług finansowych ma na celu zapewnienie jednolitego stosowania tego zwolnienia w odniesieniu do rynku wspólnotowego, jak również zapewnienie spójności przepisów dotyczących podatku od towarów i usług z przepisami krajowymi regulującymi funkcjonowanie rynku finansowego.

W tym miejscu wskazać należy - co wielokrotnie podkreślał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej - że zakres zwolnień przewidzianych w Dyrektywie VAT nie może być interpretowany w sposób rozszerzający. Czynności zwolnione od VAT zgodnie z Dyrektywą VAT stanowią autonomiczne pojęcia prawa wspólnotowego, a ich ujednolicona interpretacja ma służyć unikaniu rozbieżności w stosowaniu systemu podatku VAT w poszczególnych państwach członkowskich.

Z powyższych regulacji wynika, że zwolnione od podatku VAT są wszelkie usługi (w tym usługi pośrednictwa), których przedmiotem są instrumenty finansowe, z wyłączeniem:

‒    usług przechowywania instrumentów finansowych,

‒    usług zarządzania instrumentami finansowymi.

W myśl art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 861):

Należy zwrócić uwagę, że z literalnego brzmienia przepisu art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT wynika, że zwolnieniem od podatku objęte są usługi, których przedmiotem są instrumenty finansowe, z wyłączeniem przechowania tych instrumentów i zarządzania nimi.

W opisanej sprawie kwestią wymagającą rozstrzygnięcia jest wyjaśnienie co należy rozumieć pod pojęciem „transakcje łącznie z pośrednictwem (...), których przedmiotem są akcje, udziały w spółkach lub związkach, obligacje i inne papiery wartościowe”. Należy podkreślić, że zwolnienie uregulowane w art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT powinno być interpretowane w sposób ścisły, ponieważ stanowi ono odstępstwo od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatkiem VAT objęta jest każda usługa świadczona odpłatnie przez podatnika.

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 19 lipca 2012 r. w sprawie C-44/11 Deutsche Bank AG, odnośnie zakresu art. 135 ust. 1 lit. f) Dyrektywy 112 wskazał:

W odniesieniu do Państwa wątpliwości stwierdzić należy, że z opisu stanu faktycznego i jego uzupełnienia wynika, że Strategia samodzielnie dokonuje czynności obrotu instrumentami finansowanymi, a Klient nie ma wpływu na transakcje zawierane przez Strategię, nie ma możliwości wyboru nabywanych czy zbywanych instrumentów finansowych. W takiej sytuacji Strategia nie stanowi jedynie narzędzia informatycznego, które wspomaga Klienta w podejmowaniu decyzji inwestycyjnych dotyczących instrumentów finansowych. Sposób działania Strategii wskazuje, że nie mamy do czynienia z prostym narzędziem wspomagającym działanie Klienta, ale narzędziem przejmującym określone czynności i podejmującym decyzje za Klienta, a zatem narzędziem będącym wynikiem obecnego poziomu rozwoju technologii. Z opisu stanu faktycznego wynika zatem jednoznacznie, że sposób działania Strategii prowadzi do powstania, zmiany lub wygaśnięcia praw i obowiązków Klienta w odniesieniu do papierów wartościowych, co stanowi o spełnieniu warunków do uznania, że jest to „transakcja, której przedmiotem są akcje, udziały w spółkach lub związkach, obligacje i inne papiery wartościowe”, a zatem objęta zwolnieniem, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT.

W konsekwencji, mając na uwadze przedstawiony opis sprawy w kontekście powołanych przepisów oraz orzecznictwa TSUE stwierdzić należy, że wykonywane przez Państwa za pomocą Strategii czynności, korzystają ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy.

Powyższe potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 28 stycznia 2026 r. I FSK 800/23 zapadłym w niniejszej sprawie, w którym stwierdził, że:

Państwa stanowisko należy zatem uznać za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

• Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
• Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

• Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

‒    w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

‒    w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.