Interpretacja 0114-KDIP4-3.4012.580.2025.2.IG

Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

2 października 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 2 października 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy skutków podatkowych zbycia udziałów celem ich umorzenia. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

1) A. spółka akcyjna (dalej: Spółka, Wnioskodawca) jest polskim rezydentem podatkowym zarejestrowanym jako czynny podatnik VAT w Polsce, posiada w Polsce siedzibę i miejsce działalności gospodarczej. Przedmiotem podstawowej działalności Spółki jest działalność deweloperska podlegająca opodatkowaniu VAT.

2) Spółka jest 100% udziałowcem spółki B. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (B.). B. jest polskim rezydentem podatkowym zarejestrowanym jako czynny podatnik VAT w Polsce, posiada w Polsce siedzibę i miejsce działalności gospodarczej. B. jest właścicielem hotelu B. położonego w (…) (dalej: Hotel). Aktualnie (od roku 2019) Hotel jest wydzierżawiony operatorowi, który prowadzi w nim działalność hotelarską, w konsekwencji głównym przedmiotem działalności gospodarczej B. jest dzierżawa posiadanego majątku w postaci Hotelu.

3) Hotel został wybudowany w latach 2003-2005 i stanowi podstawowy majątek B., jest także środkiem trwałym w B.

4) W okresie budowy Hotelu, jak również w początkowej fazie rozruchu Hotelu, jedyny wspólnik, którym jest Wnioskodawca sukcesywnie dokapitalizował B., poprzez wnoszenie środków pieniężnych na kapitał zakładowy B.

5) Aktualnie działalność prowadzona przez B. jest stabilna i rentowna i nie wymaga już wsparcia właściciela. Tym samym Spółka rozważa wycofanie zaangażowanych środków z B. W tym celu planowane jest umorzenie części udziałów posiadanych przez Spółkę w B. za wynagrodzeniem odpowiadającym ich nominalnej wartości. Umorzenie udziałów będzie połączone z obniżeniem kapitału zakładowego B.

6) Z perspektywy podatkowej umorzenie udziałów połączone z obniżeniem kapitału zakładowego B. stanowić będzie zbycie udziałów przez Wnioskodawcę na rzecz B. celem ich umorzenia, na co pozwala umowa spółki B.

7) Po umorzeniu udziałów, Wnioskodawca nadal pozostanie 100% udziałowcem B.

8) Wnioskodawca, w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, prowadzi obsługę księgową i administracyjną B. poprzez wyodrębniony w strukturze Spółki wyspecjalizowany dział księgowo-finansowy. Świadczenie usług w tym obszarze przez Spółkę na rzecz B. podlega opodatkowaniu VAT.

9) Do sprzedaży udziałów przez Wnioskodawcę nie będą w sposób istotny angażowane zasoby Spółki.

10) Wynagrodzenie otrzymane za zbycie udziałów celem ich umorzenia zostanie określone w kwocie nie niższej, niż kwota wydatków poniesionych na ich nabycie.

11) Umorzenie udziałów nastąpi w ramach umorzenia dobrowolnego.

12) B, w której Wnioskodawca posiada udziały zarządza powołany dwuosobowy zarząd. Osoby wchodzące w skład zarządu B, są także (obok innych osób) powołane do zarządu Wnioskodawcy. Nie zmienia to jednak faktu, że spółką B. zarządza zarząd, a nie Wnioskodawca.

13) Zgodnie z założeniami, umorzenie udziałów a w konsekwencji sprzedaż udziałów nastąpi po otrzymaniu interpretacji indywidualnych prawa podatkowego, o które w zakresie CIT i VAT wystąpił Wnioskodawca, zaś w zakresie PCC - B. Wnioskodawca zakłada, iż nastąpi to w 2025 r. / na początku 2026 r., tj. po otrzymaniu interpretacji rozstrzygających zasady opodatkowania umorzenia udziałów.

14) Wnioskodawca sprawuje kontrolę nad B. w takim zakresie, w jakim przepisy prawa (kodeksu spółek handlowych) przyznają Wnioskodawcy takie uprawnienia jako właścicielowi. W szerszym zakresie kontrola nie jest sprawowana.

15) Wszelkie koncepcje inwestycyjne B. proponuje i akceptuje zarząd B. Wnioskodawca nie ma prawnych i faktycznych kompetencji w tym zakresie.

16) Wnioskodawca nie uczestniczy w zarządzaniu B, w której posiada udziały w zakresie wykraczającym poza zwykłe prawa i obowiązki udziałowca.

17) Wnioskodawca posiada udziały w B, gdyż historycznie podjęto decyzję o rozszerzeniu głównego profilu działalności gospodarczej (jaką jest działalność deweloperska) o działalność w obszarze wybudowania hoteli. Wnioskodawca powołał w tym zakresie dwie spółki celowe B. oraz C. sp. z o.o., a każda z nich wybudowała hotel – B. - hotel (…) zaś C. sp. z o.o. - Hotel (…). Aktualnie obydwa hotele są wydzierżawione a działalność hotelarską, prowadzi w nich dzierżawca.

W kontekście powyższego, posiadanie przez Wnioskodawcę udziałów w B. można uznać za bezpośrednie i stałe rozszerzenie działalności gospodarczej Wnioskodawcy, nie było to jednak konieczne rozszerzenie. Z kolei, samej sprzedaży udziałów celem umorzenia nie sposób uznać za bezpośrednie, stałe i konieczne rozszerzenie działalności gospodarczej. Jest to zdarzenie o charakterze incydentalnym.

18) Wykonywane przez Wnioskodawcę czynności nie będą obejmowały usług, o których mowa w art. 43 ust. 15 ustawy o VAT.

19) Podstawowym majątkiem B. jest nieruchomość (Hotel wybudowany w latach 2003-2005) stanowiący środek trwały B.

Mimo wszystko jednak zbycie udziałów w B. przez Wnioskodawcę nadal powinno korzystać ze zwolnienia przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy o VAT, a wyłączenie wskazane w art. 43 ust. 16 ustawy o VAT nie powinno mieć zastosowania. Jak bowiem wskazuje się w doktrynie (Jacek Matarewicz, w komentarzu do Ustawy o podatku od towarów i usług (LEX/el. 2025) w odniesieniu do wyłączenia z art. 43 ust. 16 ustawy o VAT: „wyłączenie to obejmie transakcje pozorne, które w istocie dotyczą zbycia wymienionych powyżej aktywów, a nie jak twierdzą strony umowy - zbycia udziałów. Przykładowo może chodzić o sprzedaż akcji/udziałów w spółce, której jedynym aktywem jest właśnie nieruchomość, poza którą nie wyróżnia się m.in. żadnych pracowników, sprzętu, kontraktów czy jakiejkolwiek historii prowadzonej działalności”.

Wnioskodawca w ramach planowanej czynności zbycia udziałów na rzecz B. - w żadnym wypadku nie zamierza zbywać aktywów w postaci nieruchomości (Hotelu) a jedynym celem transakcji jest zbycie udziałów w B. celem ich umorzenia. Po transakcji Wnioskodawca nadal pozostaje 100% udziałowcem B.

20) Poza udziałami w B. - Wnioskodawca posiada:

- 100% udziałów w spółce C. sp. z o.o.,

- 80,32% udziałów w spółce D. sp. z o.o.,

- 100% udziałów w spółce E. sp. z o.o.,

- 69,13% udziałów w spółce F. sp. z o.o.,

- 100% udziałów w spółce G. sp. z o.o.

Wnioskodawca nie zamierza sprzedawać udziałów w powyższych spółkach. Aktualnie planowana sprzedaż udziałów celem ich umorzenia jest czynnością o charakterze incydentalnym.

21) Wnioskodawca nie zamierza prowadzić działalności w zakresie nabywania i zbywania udziałów. Planowana sprzedaż udziałów celem ich umorzenia podyktowana jest faktem, że w B. występuje nadwyżka środków pieniężnych, która w żaden sposób nie zostanie zwrócona w postaci dywidendy, a jedynie będzie się kumulowała.

22) Czynność zbycia udziałów celem ich umorzenia jest czynnością incydentalną. W konsekwencji nie stanowi uzupełnienia działalności zasadniczej.

23) Przychody netto ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów zgodnie ze sprawozdaniem finansowym za rok 2024 to (…) zł, zaś obrót z tytułu planowanego zbycia udziałów celem umorzenia nie przekroczy (…) zł.

24) Do sprzedaży udziałów przez Wnioskodawcę nie będą w sposób istotny angażowane zasoby Spółki. Dokumentacja prawna zostanie przygotowana przez zewnętrzną kancelarię prawną. Spółka podejmie jedynie stosowną uchwałę oraz zaksięguje transakcję.

25) Czynności związane ze zbywaniem udziałów nie mają i nie będą miały charakteru stałego i powtarzalnego.

Pytania

2. Czy zbycie przez Wnioskodawcę udziałów celem ich umorzenia podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, ale jest z tego podatku zwolnione?

3. Czy zbycie przez Wnioskodawcę udziałów celem ich umorzenia należy uznać za usługę pomocniczą z art. 90 ust. 6 pkt 2 ustawy o VAT?

Państwa stanowisko w sprawie

Zdaniem Wnioskodawcy, zbycie udziałów celem ich umorzenia podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, ale jest z tego podatku zwolnione (dalej: Stanowisko w zakresie Pytania 2).

Zdaniem Wnioskodawcy, zbycie przez Wnioskodawcę udziałów celem ich umorzenia należy uznać za usługę pomocniczą z art. 90 ust. 6 pkt 2 ustawy o VAT (dalej: Stanowisko w zakresie Pytania 3).

Stanowisko w zakresie Pytania 2

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT - opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 2 pkt 6 ustawy o VAT przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Jak stanowi art. 7 ust. 1 ustawy o VAT przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).

W sytuacji, gdy przedmiotem dostawy są towary w rozumieniu powołanego wyżej przepisu i gdy czynność ta prowadzi do przeniesienia prawa do rozporządzania tymi towarami jak właściciel, mamy do czynienia z dostawą w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy o VAT - przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1)    przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;

2)    zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;

3)    świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Z treści cytowanego wyżej przepisu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, wynika, że ustawodawca przyjął generalną zasadę, że usługami są wszelkie odpłatne świadczenia niebędące dostawą towarów. Stąd też stwierdzić należy, ze definicja „świadczenia usług” ma charakter dopełniający definicję „dostawy towarów”. Jest ona wyrazem realizacji zasady powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji wykonywanych przez podatników w ramach prowadzonej przez nich działalności gospodarczej.

Warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem VAT jest spełnienie dwóch przesłanek łącznie; po pierwsze - dana czynność ujęta jest w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, po drugie - czynność została wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem działa jako podatnik VAT.

Na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o VAT - podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Artykuł 15 ust. 2 ustawy o VAT stanowi, że działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Definicja działalności gospodarczej zawarta w ustawie ma na tyle uniwersalny charakter, że pozwala na objęcie pojęciem „podatnika” te wszystkie podmioty, które prowadzą określoną działalność występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym.

Dlatego też, nie każda czynność dokonana przez podmiot mający status podatnika, będzie podlegać opodatkowaniu. Status podatnika podatku od towarów i usług nie powoduje automatycznie rozciągnięcia skutków podatkowych na całą sferę aktywności danego podmiotu. Zatem za działalność rodzącą obowiązki w podatku od towarów i usług należy uznać tylko tę działalność, którą można zidentyfikować i zaliczyć do zawodowej płaszczyzny jednostki.

Kwestia, czy za działalność gospodarczą można uznać działalność polegającą na posiadaniu i zbywaniu udziałów była przedmiotem orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W wyrokach w sprawach C-60/90 i C-155/94 oraz w sprawie C-80/95 TSUE podkreślał, że samo posiadanie, czy też emisja udziałów i innych papierów wartościowych co do zasady nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu art. 4 VI Dyrektywy, która pozwalałaby na uznanie posiadacza takich udziałów za podatnika.

Natomiast w wyroku z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie C-77/01 Empresa de Desenvolvimento Mineiro TSUE uznał, że zwykłe nabycie udziałów w innych podmiotach nie stanowi wykorzystania majątku w celu osiągnięcia dochodu w sposób ciągły, ponieważ dywidenda uzyskana z udziału jest skutkiem własności majątku i nie jest wynagrodzeniem uzyskanym w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w rozumieniu Dyrektywy.

Podobnie transakcje finansowe polegające jedynie na sprzedaży udziałów i innych papierów wartościowych, np. jednostek w funduszach inwestycyjnych, nie stanowią w ogóle działalności gospodarczej.

Podobnie w orzeczeniu z 26 maja 2005 r. w sprawie C-465/03 Kretztechnik AG przeciwko Finanzamt Linz, Trybunał odwołał się do swego utrwalonego już orzecznictwa, że samo nabycie lub dzierżenie akcji nie może być traktowane jak działalność gospodarcza w rozumieniu VI Dyrektywy. Samo nabycie wkładów finansowych w innych przedsiębiorstwach nie stanowi wykorzystywania dobra w celach zarobkowych w sposób ciągły, jako że ewentualna dywidenda, stanowiąca pożytek tego wkładu, wynika z prawa własności, a nie jest świadczeniem wzajemnym z tytułu jakiejkolwiek działalności gospodarczej w rozumieniu Dyrektywy.

Posiłkując się tym orzecznictwem należy stwierdzić, że co do zasady, czynności sprzedaży udziałów nie stanowią działalności gospodarczej, a zatem podmiot dokonujący tych czynności nie ma statusu podatnika, nawet jeżeli z tytułu innej działalności jest podatnikiem.

Należy zatem zauważyć, że w sytuacji, gdy w zakres prowadzonej przez podmiot działalności gospodarczej nie wchodzi obrót papierami wartościowymi, to czynność samego nabycia/sprzedaży udziałów innych spółek nie jest traktowana jako działalność gospodarcza w rozumieniu ustawy o VAT. Są to czynności polegające na zarządzaniu własnym portfelem w celu maksymalizacji zwrotu z inwestycji. Nie można również samego nabycia czy sprzedaży udziałów finansowych w innych przedsiębiorstwach traktować jako wykorzystywanie majątku do uzyskiwania z niego dochodów w sposób ciągły.

Od tej zasady orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przewiduje pewne wyjątki, które pozwalają łączyć z faktem posiadania i zbywania papierów wartościowych (akcji, udziałów) wykonywanie działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy, w określonych okolicznościach, a mianowicie gdy:

‒    posiadacz papierów wartościowych uczestniczy w zarządzaniu spółką, której udziały posiada,

‒    sprzedaż akcji, udziałów, prowadzona jest w ramach działalności maklerskiej i brokerskiej,

‒    posiadanie udziałów jest bezpośrednim, stałym i koniecznym rozszerzeniem działalności gospodarczej.

Aby obrót ten podlegał opodatkowaniu podatkiem VAT, musi być wykonywany przez podatnika w rozumieniu ustawy o VAT w ramach jego profesjonalnej aktywności. Podkreślić należy, że zakres opodatkowania podatkiem VAT wyznacza czynnik przedmiotowy - opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów lub odpłatne świadczenie usług oraz czynnik podmiotowy - czynności muszą być wykonywane przez podatnika działającego w takim charakterze.

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w orzeczeniu z 14 listopada 2000 r. w sprawie C-142/99 Floridienne S.A. Beginvest przeciwko Państwu belgijskiemu stwierdził, że zaangażowanie w zarządzanie spółkami zależnymi (w holdingu) należy uznać za działalność gospodarczą w rozumieniu art. 4 (2) VI Dyrektywy, ale tylko w zakresie, w jakim pociąga to za sobą dokonywanie transakcji podlegających VAT na mocy art. 2 VI Dyrektywy, takich jak świadczenie przez Floridienne usług administracyjnych, rachunkowych i informatycznych na rzecz swoich spółek zależnych.

Również w orzeczeniu z 12 lipca 2001 r. w sprawie C-102/00 Welthgrove BV (także spółka holdingowa) przeciwko Staatssecretaris van Financien TSUE wyraźnie wskazał, że samo zaangażowanie spółki holdingowej w zarządzanie jej spółkami zależnymi, lecz bez dokonywania transakcji podlegających VAT w rozumieniu art. 2 VI Dyrektywy, nie może być traktowane jak działalność gospodarcza w rozumieniu art. 4 (2) tej Dyrektywy. Wobec tego, działalnością gospodarczą będzie tylko takie zarządzanie spółkami zależnymi, które pociąga za sobą dokonywanie transakcji podlegających opodatkowaniu na mocy art. 2 VI Dyrektywy.

W orzeczeniu TSUE z 27 września 2001 r. w sprawie C-16/00 Cibo Participations, Trybunał podtrzymał stanowisko, że udział spółki holdingowej w zarządzaniu spółkami, których udziały nabyła, stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu art. 4 ust. 2 VI Dyrektywy, ale tylko w przypadku, gdy pociąga to za sobą przeprowadzenie transakcji podlegających opodatkowaniu na mocy art. 2 ust. 1 tej Dyrektywy, takich jak świadczenie przez spółkę holdingową na rzecz spółek zależnych usług administracyjnych, finansowych, handlowych lub technicznych.

W związku z powyższym, zdaniem TSUE, samo nabycie i posiadanie akcji spółki nie powinno być traktowane jako działalność gospodarcza w rozumieniu art. 4 ust. 2 VI Dyrektywy, nadająca ich posiadaczowi status podatnika. Trybunał powtórzył tu wyrażone wcześniej w orzeczeniu z 20 czerwca 1996 r. C-155/94 stanowisko, że jeżeli objęcie akcji nie stanowi działalności gospodarczej, to również nie ma takiego charakteru ich zbycie (także orzeczenie TSUE z 26 czerwca 2003 r. w sprawie C‑442/01).

Tak samo w wyroku C-320/17 TSUE wskazał, że samo nabycie i posiadanie udziałów nie powinno być uznane, w rozumieniu dyrektywy VAT, za działalność gospodarczą przyznającą nabywcy lub posiadaczowi status podatnika. Trybunał podkreślił przy tym, że z utrwalonego orzecznictwa Trybunału wynika, że uczestniczenie spółki holdingowej w zarządzaniu spółkami, w których nabyła ona udział lub akcje, stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu art. 9 ust. 1 Dyrektywy VAT, w zakresie, w jakim skutkuje ono dokonywaniem transakcji podlegających opodatkowaniu VAT na podstawie art. 2 tej dyrektywy, takich jak świadczenie usług administracyjnych, księgowych, finansowych, handlowych, informacyjnych i technicznych przez spółkę holdingową na rzecz spółek.

WSA w Opolu w wyroku z 25 czerwca 2010 r. sygn. akt I SA/Op 176/10, wyjaśnił że interpretując wskazany w tym orzecznictwie wyjątek od powyższej zasady, sprowadzający się do możliwości uznania za działalność gospodarczą posiadania (zbywania) udziałów, jeżeli towarzyszyłoby temu uczestnictwo w zarządzaniu spółką, stwierdził że taka możliwość ograniczona jest do sytuacji szczególnych, w których udział w zarządzaniu pociąga za sobą przeprowadzenie transakcji podlegających opodatkowaniu, takich jak świadczenie usług na rzecz spółki. Ponadto WSA wskazał, że samo pełnienie funkcji członka zarządu, powiązane z posiadaniem udziałów i ich sprzedażą, nie czyni z wnioskodawcy podatnika tego podatku, gdyż w opisanym stanie faktycznym brak jest podstaw do stwierdzenia, by zarządzanie spółką wynikające z członkostwa w jej zarządzie miało jakiegokolwiek związek ze sprzedażą udziałów w tej spółce. Sąd podkreślił, że przypadki, w których TSUE uznawał posiadanie udziałów i obrót nimi za działalność gospodarczą dotyczyły tych szczególnych sytuacji, gdzie w związku z posiadaniem udziałów spółki holdingowe wykonywały szereg usług na rzecz podmiotów kontrolowanych i cały sens i cel ich działalności oparty był na kontroli podmiotów gospodarczych przez posiadanie ich udziałów (np. wyrok ETS w sprawie C-16/00 z 27 września 2001 r.). Sąd przyjął, że w odniesieniu do sprzedaży udziałów w spółce dokonywane przez podmiot, który nie trudni się działalnością polegającą na pośrednictwie finansowym, tego rodzaju czynności nie stanowią działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.p.t.u. oraz art. 9 ust. 1 akapit drugi Dyrektywy 112/2006. Nie będzie również miało takiego charakteru zbycie udziałów w warunkach opisanych przez wnioskodawcę, który wprawdzie w zarządzaniu spółką uczestniczy, lecz nie posiada portfela udziału spółek i ich nie kontroluje, nie prowadzi działalności zarobkowej w oparciu o te udziały, nie wykonuje w ramach działalności gospodarczej różnego rodzaju usług na rzecz spółki, której udziały posiada.

Jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego - Wnioskodawca zamierza przeprowadzić czynność zbycia udziałów na rzecz B. w celu ich dobrowolnego umorzenia za wynagrodzeniem. Wnioskodawca, w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, prowadzi obsługę księgową i administracyjną B. poprzez wyodrębniony w strukturze Spółki wyspecjalizowany dział księgowo-finansowy. Świadczenie usług w tym obszarze przez Spółkę na rzecz B. podlega opodatkowaniu VAT.

Analiza przedstawionego zdarzenia przyszłego oraz powołanych przepisów prawa jak również orzecznictwa TSUE pozwala stwierdzić, że skoro - jak wynika z treści wniosku - Wnioskodawca wykonuje na rzecz B. czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT, w szczególności świadczy usługi administracyjne i księgowe - to czynność zbycia udziałów przez Wnioskodawcę na rzecz B. za wynagrodzeniem powinna być traktowana jako działalność gospodarcza w rozumieniu ustawy o VAT a Wnioskodawca będzie działał w tym zakresie jako podatnik VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o VAT.

Powyższe nie oznacza jednak jeszcze efektywnego opodatkowania VAT sprzedaży udziałów przez Wnioskodawcę na rzecz B.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy o VAT - zwalnia się od podatku VAT usługi, w tym także usługi pośrednictwa, których przedmiotem są udziały w:

a) spółkach,

b) innych niż spółki podmiotach, jeżeli mają one osobowość prawną

- z wyłączeniem usług przechowywania tych udziałów i zarządzania nimi;

Z kolei zgodnie z art. 43 ust. 16 ustawy o VAT - zwolnienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 40a i 41, nie ma zastosowania do usług dotyczących praw i udziałów odzwierciedlających:

1) tytuł prawny do towarów;

2) tytuł własności nieruchomości;

3) prawa rzeczowe dające ich posiadaczowi prawo do korzystania z nieruchomości;

4) udziały i inne tytuły prawne dające ich posiadaczowi prawne lub faktyczne prawo własności lub posiadania nieruchomości lub jej części;

5) prawa majątkowe, których instrumentami bazowymi są towary, mierniki i limity wielkości produkcji oraz uprawnienia do emisji zanieczyszczeń, i które mogą być zrealizowane poprzez dostawę towarów lub świadczenie usług innych niż zwolnione z podatku.

Jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego podstawowym majątkiem B. jest nieruchomość (Hotel wybudowany w latach 2003-2005) stanowiący środek trwały B.

Mimo wszystko jednak zbycie udziałów w B. przez Wnioskodawcę nadal powinno korzystać ze zwolnienia przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy o VAT a wyłączenie wskazane w art. 43 ust. 16 ustawy o VAT nie powinno mieć zastosowania. Jak bowiem wskazuje się w doktrynie (Jacek Matarewicz, w komentarzu do Ustawy o podatku od towarów i usług (LEX/el. 2025) w odniesieniu do wyłączenia z art. 43 ust. 16 ustawy o VAT: „wyłączenie to obejmie transakcje pozorne, które w istocie dotyczą zbycia wymienionych powyżej aktywów, a nie jak twierdzą strony umowy - zbycia udziałów. Przykładowo może chodzić o sprzedaż akcji/udziałów w spółce, której jedynym aktywem jest właśnie nieruchomość, poza którą nie wyróżnia się m.in. żadnych pracowników, sprzętu, kontraktów czy jakiejkolwiek historii prowadzonej działalności”.

Wnioskodawca w ramach planowanej czynności zbycia udziałów na rzecz B. - w żadnym wypadku nie zamierza zbywać aktywów w postaci nieruchomości (Hotelu) a jedynym celem transakcji jest zbycie udziałów w B. celem ich umorzenia. Po transakcji Wnioskodawca nadal pozostaje 100% udziałowcem B.

Podsumowując, w przedstawionym opisie zdarzenia przyszłego, zbycie udziałów przez Wnioskodawcę celem ich umorzenia podlega opodatkowaniu podatkiem VAT ale jest z tego podatku zwolnione.

Stanowisko w zakresie Pytania 3

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT:

W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Generalna zasada określona w art. 86 ust. 1 ustawy stanowi, że prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje podatnikom podatku od towarów i usług w takim przypadku, gdy dokonywane zakupy mają związek z czynnościami opodatkowanymi. Odliczyć zatem można podatek naliczony, który jest związany z transakcjami opodatkowanymi podatnika, tzn. których następstwem jest określenie podatku należnego. Ustawa wyłącza możliwość dokonywania odliczeń podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku oraz niepodlegających opodatkowaniu.

W myśl art. 90 ust. 1 ustawy:

W stosunku do towarów i usług, które są wykorzystywane przez podatnika do wykonywania czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, jak i czynności, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje, podatnik jest obowiązany do odrębnego określenia kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego.

Stosownie do art. 90 ust. 2 ustawy:

Jeżeli nie jest możliwe wyodrębnienie całości lub części kwot, o których mowa w ust. 1, podatnik może pomniejszyć kwotę podatku należnego o taką część kwoty podatku naliczonego, którą można proporcjonalnie przypisać czynnościom, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, z zastrzeżeniem ust. 10.

Jak stanowi art. 90 ust. 3 ustawy:

Proporcję, o której mowa w ust. 2, ustala się jako udział rocznego obrotu z tytułu czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, w całkowitym obrocie uzyskanym z tytułu czynności, w związku z którymi podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, oraz czynności, w związku z którymi podatnikowi nie przysługuje takie prawo.

Według art. 90 ust. 4 ustawy:

Proporcję, o której mowa w ust. 3, określa się procentowo w stosunku rocznym na podstawie obrotu osiągniętego w roku poprzedzającym rok podatkowy, w odniesieniu do którego jest ustalona proporcja. Proporcję tę zaokrągla się w górę do najbliższej liczby całkowitej.

Stosownie do art. 90 ust. 5 ustawy:

Do obrotu, o którym mowa w ust. 3, nie wlicza się obrotu uzyskanego z dostawy towarów i usług, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji, oraz gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli są zaliczane do środków trwałych podatnika - używanych przez podatnika na potrzeby jego działalności.

Na podstawie art. 90 ust. 6 ustawy:

Do obrotu, o którym mowa w ust. 3, nie wlicza się obrotu z tytułu transakcji dotyczących:

1) pomocniczych transakcji w zakresie nieruchomości i pomocniczych transakcji finansowych;

2) usług wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 7, 12 i 38-41, w zakresie, w jakim transakcje te mają charakter pomocniczy.

Należy wskazać, że ustawodawca zarówno w akcie zasadniczym, jak i w rozporządzeniach wykonawczych do ustawy o podatku od towarów i usług nie zdefiniował pojęcia „charakter pomocniczy”. W takim przypadku w pierwszej kolejności stosuje się wykładnię językową, która jest podstawą komunikacji z adresatem normy. Dopiero kiedy wykładnia językowa nie prowadzi do jednoznacznych rezultatów dopuszczalne jest skorzystanie z pozajęzykowych wykładni. Według słownika języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego „pomocniczy” to „służący jako pomoc, wspomagający co, współdziałający w czym ubocznie, dodatkowo; posiłkowy, dodatkowy”. Należy zauważyć, że przepis art. 174 (1) Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE. L Nr 347 z 11 grudnia 2006 r. str. 1 ze zm.) wskazuje, w jaki sposób w oparciu o dane dotyczące struktury wszystkich transakcji podatnika, należy obliczyć kwotę odliczeń przysługujących podatnikowi wykonującemu czynności wywierające różne skutki w zakresie prawa do odliczenia podatku. Natomiast zgodnie z przepisem art. 174 (2) Dyrektywy 2006/112/WE, niektóre kategorie przychodów wyłączane są z obrotów uwzględnianych przy obliczeniu proporcji, o której mowa w ust. 1.

Oznacza to, że dokonywanie niektórych transakcji zarówno opodatkowanych, jak i zwolnionych od podatku nie wpływa na wysokość podatku naliczonego podlegającego proporcjonalnemu rozliczeniu. Na podstawie przepisu art. 174 (2) Dyrektywy 2006/112/WE:

Przy obliczaniu proporcji podlegającej odliczeniu nie uwzględnia się następujących kwot:

a) wysokości obrotu uzyskanego z dostaw dóbr inwestycyjnych używanych przez podatnika do potrzeb jego przedsiębiorstwa;

b) wysokości obrotu uzyskanego z transakcji związanych z pomocniczymi transakcjami w zakresie nieruchomości i z pomocniczymi transakcjami finansowymi;

c) wysokości obrotu uzyskanego z transakcji, o których mowa w art. 135 ust. 1 lit. b)-g), jeżeli są to transakcje pomocnicze.

Przepisy unijnej dyrektywy w zakresie VAT posługują się określeniem „incidental transactions” w ramach odpowiedniego przepisu, co na język polski może być tłumaczone jako „transakcje incydentalne/uboczne”. Termin „incydentalny” wg Słownika języka polskiego Wydawnictwa Naukowego PWN (wydanie internetowe: sjp.pwn.pl) oznacza przy tym „mający małe znaczenie lub zdarzający się bardzo rzadko”, natomiast termin „uboczny” oznacza „dotyczący czegoś pośrednio, mniej istotny lub dodatkowy”. Transakcje o charakterze „incydentalnym” oznaczają zdarzenia występujące nie tyle rzadko, ile ubocznie, przy określonej okazji, nawet gdyby występowały w sposób powtarzalny. Pojęcie „incydentalności” odnosi się więc nie tyle do samej częstotliwości występowania danego zdarzenia, co raczej do jego poboczności względem zasadniczej działalności podatnika. Tak więc, przy bardzo nieostrych granicach podlegającego wykładni pojęcia „incydentalnych (pomocniczych) transakcji finansowych” (...) nie powinien decydować jeden wskaźnik, punkt odniesienia czy też jedno tylko kryterium, ale ich całokształt wyznaczający miejsce, znaczenie i zakres danych transakcji w całokształcie działalności gospodarczej podatnika. Chodzi więc zasadniczo o to, aby tego rodzaju transakcje (przy obliczaniu proporcji stosowanej do odliczenia podatku naliczonego) nie zniekształcały obrazu i istoty działalności danego podmiotu (czynności opodatkowane i zwolnione) rzutujących na zakres prawa do odliczania podatku naliczonego (...).

Interpretując termin transakcji pomocniczych należy także wskazać, na orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W wyroku z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie Empresa de Desenvolvimento Mineiro (C-77/01) Trybunał rozstrzygał kwestię możliwości uznania za transakcje incydentalne (pomocnicze) w rozumieniu art. 19 ust. 2 (który był odpowiednikiem art. 174 ust. 2 w VI Dyrektywie) różnych transakcji finansowych, dokonywanych przez spółkę holdingową. Transakcje finansowe, które były przedmiotem rozważań TSUE obejmowały udzielanie pożyczek, lokowanie środków na rachunkach depozytów bankowych lub w papierach wartościowych, takich jak bony skarbowe lub certyfikaty depozytowe, przy czym wysokość wpływów z takiej działalności finansowej przewyższała wpływy z działalności operacyjnej.

W świetle powyższego wyroku, najważniejszą przesłanką uznania transakcji za pomocniczą w rozumieniu art. 174 Dyrektywy, a tym samym art. 90 ust. 6 pkt 1 i 2 ustawy, powinien być niewielki poziom wykorzystywania zasobów przedsiębiorstwa, przy czym dotyczy to generalnie tych zasobów, których nabycie wiązało się z powstaniem podatku naliczonego.

Ponadto jak wskazał Trybunał w wyroku z 11 lipca 1996 r. w sprawie Regie Dauphinoise (C-306/94) transakcje pomocnicze w rozumieniu art. 174 Dyrektywy, a tym samym art. 90 ust. 6 pkt 1 i 2 ustawy, nie mogą być to transakcje, które stanowią bezpośrednie, stałe i konieczne rozszerzenie działalności podatnika. Jeżeli więc działalność finansowa lub związana z transakcjami nieruchomościowymi stanowi stały i niezbędny element wbudowany w funkcjonowanie przedsiębiorstwa podatnika, to transakcje takie nie mogą być uznane za pomocnicze.

Zatem transakcje pomocnicze w rozumieniu art. 90 ust. 6 pkt 1 i 2 ustawy, to transakcje, które nie wiążą się (lub wiążą się w sposób marginalny) z wykorzystaniem składników majątkowych oraz usług, które przy zakupie podlegają opodatkowaniu.

Drugim z kryteriów ukształtowanym przez orzecznictwo TSUE jest warunek, aby nie mogły być to transakcje, które stanowią bezpośrednie, stałe i konieczne rozszerzenie działalności podatnika. Aby dojść do wniosku, że czynności te mają taki charakter, konieczne jest ich zestawienie według różnorakich kryteriów. Trzeba wziąć zatem pod uwagę wartość, ilość, częstotliwość czynności, stopień zaangażowania aktywów podatnika itd., na tle całokształtu jego działalności. Innymi słowy, aby ocenić, czy czynność jest incydentalna należy wziąć pod uwagę całokształt działalności podatnika. Jeśli okoliczności wskazują, że podatnik wykonuje dany typ transakcji jako element prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, wówczas należy uznać, że transakcje takie nie są pomocnicze. Transakcjami, które nie mogą być uznane za pomocnicze będą takie, które z założenia mają być wykonane jako element głównej działalności.

Jak wynika z opisu zdarzenia przyszłego Wnioskodawca planuje zbyć udziały na rzecz B. celem ich umorzenia.

Planowana transakcja zbycia udziałów na rzecz B. jest wykonywana w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w rozumieniu VAT, jednak nie jest to główna i podstawowa działalność Spółki którą to działalnością jest działalność deweloperska. Będzie to transakcja o charakterze sporadycznym, nie mająca wpływu na ogólną sytuację finansową Spółki i nie angażująca jej aktywów. Ponadto realizacja transakcji nie wiąże się z wykorzystaniem składników majątkowych oraz usług, które przy zakupie podlegały opodatkowaniu VAT.

Stopień zaangażowania zasobów Spółki, a także stopień powiązania czynności zbycia udziałów z podstawową działalnością (opodatkowaną), przemawia za uznaniem tej czynności za pomocniczą (sporadyczną) w rozumieniu ustawy o VAT. W przypadku bowiem zbycia udziałów, stopień zaangażowania zasobów własnych Spółki jest niewielki.

Wobec powyższego należy uznać, że czynność ta nie stanowi bezpośredniego, stałego i koniecznego rozszerzenia działalności gospodarczej Wnioskodawcy i należałoby uznać ją za transakcję o charakterze pomocniczym.

W konsekwencji, usługa zbycia udziałów na rzecz B. spełnia kryteria uznania jej za transakcję pomocniczą, o której mowa w art. 90 ust. 6 pkt 2 ustawy o podatku VAT, co oznacza, że uzyskany z nich obrót w postaci wynagrodzenia nie powinien być uwzględniany przy wyliczaniu proporcji, o której mowa w art. 90 ust. 2 i 3 ustawy o VAT.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.) – zwanej dalej „ustawą”:

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy:

Natomiast zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy:

Z tak szeroko sformułowanej definicji wynika, że przez świadczenie usług należy przede wszystkim rozumieć określone zachowanie podatnika na rzecz odrębnego podmiotu, które zasadniczo wynika z dwustronnego stosunku zobowiązaniowego, zakładającego istnienie podmiotu będącego odbiorcą (nabywcą usługi), jak również podmiotu świadczącego usługę. Przez świadczenie usług należy zatem rozumieć każde zachowanie niebędące dostawą towarów i świadczone na rzecz innego podmiotu.

Powołane przepisy wskazują, że pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres, gdyż nie obejmuje wyłącznie działań podatnika, lecz również zobowiązanie do powstrzymania się od dokonywania czynności lub do tolerowania czynności bądź sytuacji. Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy zwrócić uwagę na to, że usługą jest tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący z niego korzyść.

Warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług jest spełnienie dwóch przesłanek łącznie: po pierwsze – dana czynność ujęta jest w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, po drugie – czynność została wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem działa jako podatnik VAT.

Na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy:

Według ust. 2 powołanego artykułu:

Definicja działalności gospodarczej zawarta w ustawie ma na tyle uniwersalny charakter, że pozwala na objęcie pojęciem „podatnika” te wszystkie podmioty, które prowadzą określoną działalność występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym.

Dlatego też, nie każda czynność dokonana przez podmiot mający status podatnika będzie podlegać opodatkowaniu. Status podatnika podatku od towarów i usług nie powoduje automatycznie rozciągnięcia skutków podatkowych na całą sferę aktywności danego podmiotu. Za działalność rodzącą obowiązki w podatku od towarów i usług należy uznać tylko tę działalność, którą można zidentyfikować i zaliczyć do zawodowej płaszczyzny jednostki.

Kwestia, czy za działalność gospodarczą można uznać działalność polegającą na posiadaniu i sprzedaży akcji oraz udziałów była przedmiotem orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

W wyrokach w sprawach C-60/90 i C-155/94 oraz w sprawie C-80/95 TSUE podkreślał, że samo posiadanie, czy też emisja udziałów i innych papierów wartościowych co do zasady nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu art. 4 VI Dyrektywy, która pozwalałaby na uznanie posiadacza takich udziałów za podatnika. Natomiast w wyroku z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie C‑77/01 Empresa de Desenvolvimento Mineiro TSUE uznał, że zwykłe nabycie udziałów w innych podmiotach nie stanowi wykorzystania majątku w celu osiągnięcia dochodu w sposób ciągły, ponieważ dywidenda uzyskana z udziału jest skutkiem własności majątku i nie jest wynagrodzeniem uzyskanym w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w rozumieniu Dyrektywy. Podobnie transakcje finansowe polegające jedynie na sprzedaży udziałów i innych papierów wartościowych, np. jednostek w funduszach inwestycyjnych, nie stanowią w ogóle działalności gospodarczej.

Posiłkując się tym orzecznictwem należy stwierdzić, że co do zasady, czynności sprzedaży udziałów nie stanowią działalności gospodarczej, a zatem podmiot dokonujący tych czynności nie ma statusu podatnika, nawet jeżeli z tytułu innej działalności jest podatnikiem.

Od tej zasady orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przewiduje pewne wyjątki, które pozwalają łączyć z faktem posiadania i zbywania papierów wartościowych (akcji, udziałów) wykonywanie działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy, w określonych okolicznościach, a mianowicie gdy:

‒    posiadacz papierów wartościowych uczestniczy w zarządzaniu spółką, której akcje posiada,

‒    sprzedaż akcji, udziałów prowadzona jest w ramach działalności maklerskiej i brokerskiej,

‒    posiadanie udziałów jest bezpośrednim, stałym i koniecznym rozszerzeniem działalności gospodarczej.

Zatem, w sytuacji, gdy w zakres prowadzonej przez podmiot działalności gospodarczej nie wchodzi obrót papierami wartościowymi, to czynność samego nabycia/sprzedaży udziałów innych spółek nie jest traktowana jako działalność gospodarcza w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. Są to czynności polegające na zarządzaniu własnym portfelem w celu maksymalizacji zwrotu z inwestycji. Nie można również samego nabycia czy sprzedaży udziałów finansowych w innych przedsiębiorstwach traktować jako wykorzystywanie majątku do uzyskiwania z niego dochodów w sposób ciągły.

Aby obrót ten podlegał opodatkowaniu podatkiem VAT, musi być wykonywany przez podatnika w rozumieniu ustawy w ramach jego profesjonalnej aktywności. Podkreślić należy, że zakres opodatkowania podatkiem VAT wyznacza czynnik przedmiotowy – opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów lub odpłatne świadczenie usług oraz czynnik podmiotowy – czynności muszą być wykonywane przez podatnika działającego w takim charakterze.

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w orzeczeniu z 14 listopada 2000 r. w sprawie C 142/99 Floridienne S.A. Beginvest przeciwko Państwu belgijskiemu stwierdził, że zaangażowanie w zarządzanie spółkami zależnymi (w holdingu) należy uznać za działalność gospodarczą w rozumieniu art. 4 (2) VI Dyrektywy, ale tylko w zakresie, w jakim pociąga to za sobą dokonywanie transakcji podlegających VAT na mocy art. 2 VI Dyrektywy, takich jak świadczenie przez Floridienne usług administracyjnych, rachunkowych i informatycznych na rzecz swoich spółek zależnych.

Również w orzeczeniu z 12 lipca 2001 r. w sprawie C-102/00 Welthgrove BV (także spółka holdingowa) przeciwko Staatssecretaris van Financien TSUE wyraźnie wskazał, że samo zaangażowanie spółki holdingowej w zarządzanie jej spółkami zależnymi, lecz bez dokonywania transakcji podlegających VAT w rozumieniu art. 2 VI Dyrektywy, nie może być traktowane jak działalność gospodarcza w rozumieniu art. 4 (2) tej Dyrektywy. Wobec tego, działalnością gospodarczą będzie tylko takie zarządzanie spółkami zależnymi, które pociąga za sobą dokonywanie transakcji podlegających opodatkowaniu na mocy art. 2 VI Dyrektywy.

W orzeczeniu TSUE z 27 września 2001 r. w sprawie C-16/00 Cibo Participations, Trybunał podtrzymał stanowisko, że udział spółki holdingowej w zarządzaniu spółkami, których udziały nabyła, stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu art. 4 ust. 2 VI Dyrektywy, ale tylko w przypadku, gdy pociąga to za sobą przeprowadzenie transakcji podlegających opodatkowaniu na mocy art. 2 ust. 1 tej Dyrektywy, takich jak świadczenie przez spółkę holdingową na rzecz spółek zależnych usług administracyjnych, finansowych, handlowych lub technicznych.

W związku z powyższym, zdaniem TSUE, samo nabycie i posiadanie akcji spółki nie powinno być traktowane jako działalność gospodarcza w rozumieniu art. 4 ust. 2 VI Dyrektywy, nadająca ich posiadaczowi status podatnika. Trybunał powtórzył tu wyrażone wcześniej w orzeczeniu z 20 czerwca 1996 r. C-155/94 stanowisko, że jeżeli objęcie akcji nie stanowi działalności gospodarczej, to również nie ma takiego charakteru ich zbycie (także orzeczenie TSUE z 26 czerwca 2003 r. w sprawie C‑442/01).

Również w wyroku C-320/17 TSUE wskazał, że samo nabycie i posiadanie udziałów nie powinno być uznane, w rozumieniu dyrektywy VAT, za działalność gospodarczą przyznającą nabywcy lub posiadaczowi status podatnika. Trybunał podkreślił przy tym, że z utrwalonego orzecznictwa Trybunału wynika, że uczestniczenie spółki holdingowej w zarządzaniu spółkami, w których nabyła ona udział lub akcje, stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu art. 9 ust. 1 Dyrektywy VAT, w zakresie, w jakim skutkuje ono dokonywaniem transakcji podlegających opodatkowaniu VAT na podstawie art. 2 tej dyrektywy, takich jak świadczenie usług administracyjnych, księgowych, finansowych, handlowych, informacyjnych i technicznych przez spółkę holdingową na rzecz spółek.

Interpretując wskazany w tym orzecznictwie wyjątek od omawianej zasady, sprowadzający się do możliwości uznania za działalność gospodarczą posiadania (zbywania) udziałów, jeżeli towarzyszyłoby temu uczestnictwo w zarządzaniu spółką – WSA w Opolu w wyroku z 25 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Op 176/10, stwierdził, że taka możliwość ograniczona jest do sytuacji szczególnych, w których udział w zarządzaniu pociąga za sobą przeprowadzenie transakcji podlegających opodatkowaniu, takich jak świadczenie usług na rzecz spółki.

Z opisu sprawy wynika, że są Państwo polskim rezydentem podatkowym zarejestrowanym jako czynny podatnik VAT w Polsce, posiadają Państwo w Polsce siedzibę i miejsce działalności gospodarczej. Przedmiotem Państwa podstawowej działalności jest działalność deweloperska podlegająca opodatkowaniu VAT.

Są Państwo 100% udziałowcem spółki B. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. B. jest polskim rezydentem podatkowym zarejestrowanym jako czynny podatnik VAT w Polsce, posiada w Polsce siedzibę i miejsce działalności gospodarczej. B. jest właścicielem hotelu B. położonego w (…). Aktualnie, od roku 2019, Hotel jest wydzierżawiony operatorowi, który prowadzi w nim działalność hotelarską, w konsekwencji głównym przedmiotem działalności gospodarczej B. jest dzierżawa posiadanego majątku w postaci Hotelu. Hotel został wybudowany w latach 2003-2005 i stanowi podstawowy majątek, jest także środkiem trwałym w B.

W okresie budowy Hotelu, jak również w początkowej fazie rozruchu Hotelu, jedyny wspólnik, którym są Państwo, sukcesywnie dokapitalizował B., poprzez wnoszenie środków pieniężnych na kapitał zakładowy. Aktualnie działalność prowadzona przez B. jest stabilna i rentowna i nie wymaga już wsparcia właściciela. Tym samym rozważają Państwo wycofanie zaangażowanych środków. W tym celu planowane jest umorzenie części udziałów posiadanych przez Państwa w B. za wynagrodzeniem odpowiadającym ich nominalnej wartości. Umorzenie udziałów będzie połączone z obniżeniem kapitału zakładowego B.

Z perspektywy podatkowej umorzenie udziałów połączone z obniżeniem kapitału zakładowego B. stanowić będzie zbycie udziałów przez Państwa na rzecz B. celem ich umorzenia, na co pozwala umowa spółki. Po umorzeniu udziałów, nadal pozostaną Państwo 100% udziałowcem B.

W ramach prowadzonej działalności gospodarczej, prowadzą Państwo obsługę księgową i administracyjną B. poprzez wyodrębniony w Państwa strukturze wyspecjalizowany dział księgowo-finansowy. Świadczenie usług w tym obszarze przez Państwa na rzecz B. podlega opodatkowaniu VAT.

Do sprzedaży udziałów przez Państwa nie będą w sposób istotny angażowane Państwa zasoby.

Wynagrodzenie otrzymane za zbycie udziałów celem ich umorzenia zostanie określone w kwocie nie niższej, niż kwota wydatków poniesionych na ich nabycie.

Umorzenie udziałów nastąpi w ramach umorzenia dobrowolnego.

B., w którym posiadają Państwo udziały, zarządza powołany dwuosobowy zarząd. Osoby wchodzące w skład zarządu B., są także obok innych osób powołane do Państwa zarządu. Nie zmienia to jednak faktu, że spółką B. zarządza zarząd, a nie Państwo.

Zgodnie z założeniami, umorzenie udziałów a w konsekwencji sprzedaż udziałów nastąpi w 2025 r. / na początku 2026 r.

Sprawują Państwo kontrolę nad B. w takim zakresie, w jakim przepisy prawa kodeksu spółek handlowych przyznają Państwu takie uprawnienia jako właścicielowi. W szerszym zakresie kontrola nie jest sprawowana. Wszelkie koncepcje inwestycyjne B. proponuje i akceptuje zarząd B. Państwo nie mają prawnych i faktycznych kompetencji w tym zakresie. Nie uczestniczą Państwo w zarządzaniu B, w którym posiadają udziały w zakresie wykraczającym poza zwykłe prawa i obowiązki udziałowca.

Posiadają Państwo udziały w B, gdyż historycznie podjęto decyzję o rozszerzeniu głównego profilu działalności gospodarczej (jaką jest działalność deweloperska) o działalność w obszarze wybudowania hoteli. Powołali Państwo w tym zakresie dwie spółki celowe: B. oraz C. sp. z o.o., a każda z nich wybudowała hotel – B. - hotel (…) zaś C. sp. z o.o. - Hotel (…). Aktualnie obydwa hotele są wydzierżawione a działalność hotelarską prowadzi w nich dzierżawca.

W kontekście powyższego, posiadanie przez Państwa udziałów w B. można uznać za bezpośrednie i stałe rozszerzenie Państwa działalności gospodarczej, nie było to jednak konieczne rozszerzenie. Z kolei samej sprzedaży udziałów celem umorzenia nie sposób uznać za bezpośrednie, stałe i konieczne rozszerzenie działalności gospodarczej. Jest to zdarzenie o charakterze incydentalnym.

Wykonywane przez Państwa czynności nie będą obejmowały usług, o których mowa w art. 43 ust. 15 ustawy o VAT.

Podstawowym majątkiem B. jest nieruchomość (Hotel wybudowany w latach 2003-2005) stanowiący środek trwały B.

W ramach planowanej czynności zbycia udziałów na rzecz B. - w żadnym wypadku nie zamierzają Państwo zbywać aktywów w postaci nieruchomości (Hotelu) a jedynym celem transakcji jest zbycie udziałów w celem ich umorzenia. Po transakcji nadal pozostaną Państwo 100% udziałowcem B.

Poza udziałami w B. – posiadają Państwo:

- 100% udziałów w spółce C. sp. z o.o.,

- 80,32% udziałów w spółce D. sp. z o.o.,

- 100% udziałów w spółce E. sp. z o.o.,

- 69,13% udziałów w spółce F. sp. z o.o.,

- 100% udziałów w spółce G. sp. z o.o.

Nie zamierzają Państwo sprzedawać udziałów w powyższych spółkach. Aktualnie planowana sprzedaż udziałów celem ich umorzenia jest czynnością o charakterze incydentalnym.

Nie zamierzają Państwo prowadzić działalności w zakresie nabywania i zbywania udziałów. Planowana sprzedaż udziałów celem ich umorzenia podyktowana jest faktem, że w B. występuje nadwyżka środków pieniężnych, która w żaden sposób nie zostanie zwrócona w postaci dywidendy, a jedynie będzie się kumulowała.

Czynność zbycia udziałów celem ich umorzenia jest czynnością incydentalną. W konsekwencji nie stanowi uzupełnienia działalności zasadniczej. Przychody netto ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów zgodnie ze sprawozdaniem finansowym za rok 2024 to (…) zł, zaś obrót z tytułu planowanego zbycia udziałów celem umorzenia nie przekroczy (…) zł. Do sprzedaży udziałów przez Państwa nie będą w sposób istotny angażowane Państwa zasoby. Dokumentacja prawna zostanie przygotowana przez zewnętrzną kancelarię prawną. Państwo podejmą jedynie stosowną uchwałę oraz zaksięgują transakcję. Czynności związane ze zbywaniem udziałów nie mają i nie będą miały charakteru stałego i powtarzalnego.

Państwa wątpliwości dotyczą w pierwszej kolejności tego, czy zbycie przez Państwa udziałów celem ich umorzenia podlega opodatkowaniu podatkiem VAT ale jest z tego podatku zwolnione.

W analizowanej sytuacji zamierzają Państwo przeprowadzić czynność zbycia udziałów na rzecz B. w celu ich umorzenia za wynagrodzeniem. Prowadzą Państwo obsługę księgową i administracyjną B. poprzez wyodrębniony w Państwa strukturze wyspecjalizowany dział księgowo-finansowy. Świadczenie usług w tym obszarze przez Państwa na rzecz B. podlega opodatkowaniu VAT.

W analizowanej sprawie, w sytuacji kiedy wykonują Państwo na rzecz B, którego udziały planują Państwo zbyć czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT (obsługa księgowa i administracyjna B.) to Państwa działania w takim zakresie wpisują się w definicję prowadzenia działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy, a zbycie udziałów będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Świadcząc na rzecz B, w którym posiadają Państwo udziały, czynności podlegające opodatkowaniu VAT, działają Państwo w zakresie wykraczającym poza zwykłe prawa i obowiązki związane z posiadaniem udziałów. Tym samym Państwa rola nie ogranicza się do biernego modelu realizacji praw własnościowych.

Zatem, biorąc pod uwagę opis sprawy i powołane orzeczenia TSUE należy wskazać, że zbycie udziałów B. w sytuacji, kiedy dokonują Państwo na rzecz tego B. transakcji podlegających opodatkowaniu VAT, prowadzone będzie w ramach działalności gospodarczej, a dokonując sprzedaży udziałów B. na rzecz B. będą Państwo działali w charakterze podatnika VAT w rozumieniu ustawy o VAT. Tym samym czynność zbycia udziałów B. będzie stanowiła czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT.

Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług oraz rozporządzeń wykonawczych do tej ustawy, przewidują dla niektórych towarów i usług zwolnienie od podatku. Zakres i zasady zwolnienia od podatku dostaw towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.

Na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy:

Zwolnienie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy, nie jest uzależnione od rodzaju podmiotu świadczącego te usługi. Sam zakres usług jest bardzo szeroki, jedynym bowiem kryterium przedmiotowego zwolnienia jest świadczenie usług, których przedmiotem są udziały w spółkach lub innych podmiotach, jeżeli mają one osobowość prawną (a także usługi pośrednictwa w tym zakresie). W efekcie usługi dotyczące obrotu udziałami oraz pośrednictwa w tym zakresie korzystają ze zwolnienia od podatku na podstawie ww. art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy.

Powyższe zwolnienia uregulowane zostały w ustawie o podatku od towarów i usług wskutek odzwierciedlenia odpowiednich przepisów Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE L z 2006 r. Nr 347 str. 1 ze zm.). Zgodnie z art. 135 ust. 1 lit. f) Dyrektywy 2006/112/WE:

Na podstawie art. 43 ust. 15 ustawy:

Zgodnie z art. 43 ust. 16 ustawy:

Co istotne, pojęcia używane do oznaczania zwolnień, o których mowa w art. 43 ustawy, winny być interpretowane w sposób ścisły, gdyż zwolnienia te stanowią odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatek od towarów i usług pobierany jest od każdej usługi świadczonej odpłatnie przez podatnika. Zwolnienia stanowią pojęcia autonomiczne prawa wspólnotowego, które mają na celu uniknięcie rozbieżności pomiędzy państwami członkowskimi w stosowaniu systemu VAT i które należy sytuować w ogólnym kontekście wspólnego systemu VAT.

Jednocześnie zwrócić należy uwagę na przepis art. 43 ust. 22 ustawy, zgodnie z którym:

Stosownie zaś do ust. 23 ww. przepisu:

Powyższe przepisy umożliwiają wybór opodatkowania określonych usług, które dotychczas obligatoryjnie korzystały ze zwolnienia od podatku – w tym m.in. właśnie usług których przedmiotem są udziały w spółkach, przy czym możliwość wyboru opcji opodatkowania dotyczy wyłącznie usług świadczonych na rzecz innych podatników, przy zachowaniu warunków określonych w art. 43 ust. 22 i 23 ustawy.

Z okoliczności sprawy wynika, że zamierzają Państwo sprzedać posiadane udziały w B. na rzecz tego podmiotu w celu ich umorzenia. Przedmiotem podstawowej Państwa działalności jest działalność deweloperska podlegająca opodatkowaniu VAT. Z wniosku nie wynika, że sprzedaż udziałów odbędzie się w ramach działalności maklerskiej czy brokerskiej. Jedynym celem zbycia tych udziałów jest ich umorzenie. Nie świadczą Państwo usług przechowywania udziałów ani zarządzania nimi. Z wniosku nie wynika również, aby chcieli Państwo skorzystać z możliwości określonej w art. 43 ust. 22 ustawy i zrezygnować ze zwolnienia od podatku opisanej transakcji zbycia udziałów.

Wskazali Państwo, że wykonywane czynności nie będą obejmowały usług, o których mowa w art. 43 ust. 15 ustawy, również wyłączenie wskazane w art. 43 ust. 16 ustawy nie powinno mieć tu zastosowania.

Wobec tego, sprzedaż udziałów B. w celu ich umorzenia będzie spełniała przesłanki wynikające z art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy i będzie korzystała ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie ww. artykułu.

Państwa stanowisko w zakresie objętym pytaniem nr 2 jest prawidłowe.

Państwa wątpliwości dotyczą również tego, czy zbycie przez Państwa udziałów celem ich umorzenia należy uznać za usługę pomocniczą z art. 90 ust. 6 pkt 2 ustawy o VAT.

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy:

Generalna zasada określona w art. 86 ust. 1 ustawy stanowi, że prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje podatnikom podatku od towarów i usług w takim przypadku, gdy dokonywane zakupy mają związek z czynnościami opodatkowanymi. Odliczyć zatem można podatek naliczony, który jest związany z transakcjami opodatkowanymi podatnika, tzn. których następstwem jest określenie podatku należnego. Ustawa wyłącza możliwość dokonywania odliczeń podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku oraz niepodlegających opodatkowaniu.

Należy ponadto zauważyć, że w przypadku wykonywania w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług oraz zwolnionych z opodatkowania tym podatkiem, należy mieć na uwadze uregulowania zawarte w art. 90 ustawy. Powyższe przepisy stanowią również uzupełnienie regulacji art. 86 ustawy.

W myśl art. 90 ust. 1 ustawy:

Jak stanowi art. 90 ust. 2 ustawy:

Na podstawie art. 90 ust. 3 ustawy:

Według art. 90 ust. 4 ustawy:

Stosownie do art. 90 ust. 5 ustawy:

Natomiast zgodnie z art. 90 ust. 6 ustawy:

Z powołanych przepisów wynika, że proporcja wyliczana jest jako udział rocznego obrotu z tytułu czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, w całkowitym obrocie uzyskanym z tytułu czynności, w związku z którymi podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, oraz czynności, w związku z którymi podatnikowi nie przysługuje takie prawo. Zasada proporcjonalnego odliczania podatku ma zastosowanie do tej kategorii zakupów, których nie da się jednoznacznie w całości lub w części przypisać do konkretnego rodzaju sprzedaży.

Podkreślić należy, że przepisy dotyczące zasad odliczania częściowego, zawarte w art. 90 ustawy, znajdują zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do czynności wykonywanych w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy a zatem dotyczą czynności podlegających opodatkowaniu. Natomiast nie dotyczą czynności, których wykonanie nie powoduje konsekwencji podatkowych.

Należy wskazać, że ustawodawca zarówno w akcie zasadniczym, jak i w rozporządzeniach wykonawczych do ustawy o podatku od towarów i usług nie zdefiniował pojęcia „charakter pomocniczy”. W takim przypadku w pierwszej kolejności stosuje się wykładnię językową, która jest podstawą komunikacji z adresatem normy. Dopiero kiedy wykładnia językowa nie prowadzi do jednoznacznych rezultatów dopuszczalne jest skorzystanie z pozajęzykowych wykładni. Według internetowego słownika synonimów (strona internetowa: https://www.synonimy.pl/ synonim/pomocniczy/), synonimami do słowa „pomocniczy” są pojęcia: „wspomagający, posiłkowy, usługowy, rezerwowy, doradczy, orientacyjny, towarzyszący, dodatkowy, uzupełniający, służebny”.

Według słownika języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego „pomocniczy” to „służący jako pomoc, wspomagający co, współdziałający w czym ubocznie, dodatkowo; posiłkowy, dodatkowy”.

Należy zauważyć, że przepis art. 174 (1) Dyrektywy 2006/112/WE wskazuje, w jaki sposób w oparciu o dane dotyczące struktury wszystkich transakcji podatnika, należy obliczyć kwotę odliczeń przysługujących podatnikowi wykonującemu czynności wywierające różne skutki w zakresie prawa do odliczenia podatku. Natomiast zgodnie z przepisem art. 174 (2) Dyrektywy 2006/112/WE, niektóre kategorie przychodów wyłączane są z obrotów uwzględnianych przy obliczeniu proporcji, o której mowa w ust. 1. Oznacza to, że dokonywanie niektórych transakcji zarówno opodatkowanych, jak i zwolnionych od podatku nie wpływa na wysokość podatku naliczonego podlegającego proporcjonalnemu rozliczeniu.

Na podstawie przepisu art. 174 (2) Dyrektywy 2006/112/WE:

Przepisy unijnej dyrektywy w zakresie VAT posługują się określeniem „incidental transactions” w ramach odpowiedniego przepisu, co na język polski może być tłumaczone jako „transakcje incydentalne/uboczne”. Termin „incydentalny” wg Słownika języka polskiego Wydawnictwa Naukowego PWN (wydanie internetowe: sjp.pwn.pl) oznacza przy tym „mający małe znaczenie lub zdarzający się bardzo rzadko”, natomiast termin „uboczny” oznacza „dotyczący czegoś pośrednio, mniej istotny lub dodatkowy”. Transakcje o charakterze „incydentalnym” oznaczają zdarzenia występujące nie tyle rzadko, ile ubocznie, przy określonej okazji, nawet gdyby występowały w sposób powtarzalny. Pojęcie „incydentalności” odnosi się więc nie tyle do samej częstotliwości występowania danego zdarzenia, co raczej do jego poboczności względem zasadniczej działalności podatnika.

Tak więc, przy bardzo nieostrych granicach podlegającego wykładni pojęcia „incydentalnych (pomocniczych) transakcji finansowych” (…) nie powinien decydować jeden wskaźnik, punkt odniesienia czy też jedno tylko kryterium, ale ich całokształt wyznaczający miejsce, znaczenie i zakres danych transakcji w całokształcie działalności gospodarczej podatnika. Chodzi więc zasadniczo o to, aby tego rodzaju transakcje (przy obliczaniu proporcji stosowanej do odliczenia podatku naliczonego) nie zniekształcały obrazu i istoty działalności danego podmiotu (czynności opodatkowane i zwolnione) rzutujących na zakres prawa do odliczania podatku naliczonego (…).

Interpretując termin transakcji pomocniczych należy także wskazać na orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W wyroku z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie Empresa de Desenvolvimento Mineiro (C-77/01) Trybunał rozstrzygał kwestię możliwości uznania za transakcje incydentalne (pomocnicze) w rozumieniu art. 19 ust. 2 (który był odpowiednikiem art. 174 ust. 2 w VI Dyrektywie) różnych transakcji finansowych, dokonywanych przez spółkę holdingową. Transakcje finansowe, które były przedmiotem rozważań TSUE obejmowały udzielanie pożyczek, lokowanie środków na rachunkach depozytów bankowych lub w papierach wartościowych, takich jak bony skarbowe lub certyfikaty depozytowe, przy czym wysokość wpływów z takiej działalności finansowej przewyższała wpływy z działalności operacyjnej.

W świetle powyższego wyroku, najważniejszą przesłanką uznania transakcji za pomocniczą w rozumieniu art. 174 Dyrektywy, a tym samym art. 90 ust. 6 pkt 1 i 2 ustawy, powinien być niewielki poziom wykorzystywania zasobów przedsiębiorstwa, przy czym dotyczy to generalnie tych zasobów, których nabycie wiązało się z powstaniem podatku naliczonego.

Ponadto jak wskazał Trybunał w wyroku z 11 lipca 1996 r. w sprawie Regie Dauphinoise (C‑306/94) transakcje pomocnicze w rozumieniu art. 174 Dyrektywy, a tym samym art. 90 ust. 6 pkt 1 i 2 ustawy, nie mogą być to transakcje, które stanowią bezpośrednie, stałe i konieczne rozszerzenie działalności podatnika. Jeżeli więc działalność finansowa lub związana z transakcjami nieruchomościowymi stanowi stały i niezbędny element wbudowany w funkcjonowanie przedsiębiorstwa podatnika, to transakcje takie nie mogą być uznane za pomocnicze.

Zaznaczyć przy tym należy, że Trybunał orzekał na tle konkretnego stanu faktycznego, indywidualnego dla danej sprawy. Jakkolwiek więc w obu tych orzeczeniach Trybunał sformułował określone tezy, to jednak nie można stwierdzić, aby kwestia rozumienia i zakresu stosowania przepisów odnoszących się do czynności sporadycznych, była już w orzecznictwie ustalona w sposób jednoznaczny. Ocena omawianego pojęcia „pomocniczości” świadczonych usług nie jest z pojęciem uniwersalnym, dającym się odnieść do ogólnych okoliczności w analizowanych sprawach, lecz opiera się na wielu różnorodnych przesłankach. Tak więc, przy bardzo nieostrych granicach podlegającego wykładni pojęcia „incydentalnych (pomocniczych) transakcji finansowych”, co wynika również z przytoczonych orzeczeń TSUE, nie powinien decydować jeden wskaźnik, punkt odniesienia, czy też jedno tylko kryterium, ale ich całokształt wyznaczający miejsce, znaczenie i zakres danych transakcji w całokształcie działalności gospodarczej podatnika.

Zatem transakcje pomocnicze w rozumieniu art. 90 ust. 6 pkt 1 i 2 ustawy, to transakcje, które nie wiążą się (lub wiążą się w sposób marginalny) z wykorzystaniem składników majątkowych oraz usług, które przy zakupie podlegają opodatkowaniu.

Drugim z kryteriów ukształtowanym przez orzecznictwo TSUE jest warunek, aby nie mogły być to transakcje, które stanowią bezpośrednie, stałe i konieczne rozszerzenie działalności podatnika.

Jeżeli zatem, działalność finansowa stanowi stały i niezbędny element wbudowany w funkcjonowanie przedsiębiorstwa podatnika, to transakcje takie nie mogą być uznane za pomocnicze. Ani ilość udzielanego finansowania w formie poręczeń, gwarancji, pożyczek, ani rodzaje zawieranych transakcji na instrumentach finansowych, czy też liczba kontrahentów, którym udzielono tego finansowania, same w sobie nie świadczą o tym, czy można i należy traktować ww. czynności, jako czynności incydentalne (pomocnicze) w rozumieniu art. 90 ust. 6 ustawy. Aby dojść do wniosku, że czynności te mają taki charakter, konieczne jest ich zestawienie według różnorakich kryteriów. Trzeba wziąć zatem pod uwagę wartość, ilość, częstotliwość czynności, stopień zaangażowania aktywów podatnika itd., na tle całokształtu jego działalności. Innymi słowy, aby ocenić, czy czynność jest incydentalna należy wziąć pod uwagę całokształt działalności podatnika. Jeśli okoliczności wskazują, że podatnik wykonuje dany typ transakcji jako element prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, wówczas należy uznać, że transakcje takie nie są pomocnicze. Transakcjami, które nie mogą być uznane za pomocnicze będą takie, które z założenia mają być wykonane jako element prowadzonej działalności.

Z opisu sprawy wynika, że działalność prowadzona przez B. jest stabilna i rentowna i nie wymaga już wsparcia właściciela. Rozważają Państwo więc wycofanie zaangażowanych środków. W tym celu planowane jest umorzenie części udziałów posiadanych przez Państwa w B. za wynagrodzeniem odpowiadającym ich nominalnej wartości. Umorzenie udziałów będzie połączone z obniżeniem kapitału zakładowego B. Na zbycie udziałów w celu ich umorzenia pozwala umowa spółki B. Po umorzeniu udziałów, Państwo nadal pozostaną 100% udziałowcem B. Wynagrodzenie otrzymane za zbycie udziałów celem ich umorzenia zostanie określone w kwocie nie niższej, niż kwota wydatków poniesionych na ich nabycie. Umorzenie udziałów nastąpi w ramach umorzenia dobrowolnego. Państwa zdaniem samej sprzedaży udziałów celem umorzenia nie sposób uznać za bezpośrednie, stałe i konieczne rozszerzenie działalności gospodarczej. Jest to zdarzenie o charakterze incydentalnym.

Nie zamierzają Państwo sprzedawać udziałów w innych Spółkach, w których posiadają Państwo udziały. Aktualnie planowana sprzedaż udziałów celem ich umorzenia jest czynnością o charakterze incydentalnym. Nie zamierzają Państwo prowadzić działalności w zakresie nabywania i zbywania udziałów. Planowana sprzedaż udziałów celem ich umorzenia podyktowana jest faktem, że w B. występuje nadwyżka środków pieniężnych, która w żaden sposób nie zostanie zwrócona w postaci dywidendy, a jedynie będzie się kumulowała.

Sprzedaż udziałów będzie stanowiła bardzo niewielki procent Państwa obrotów. Do sprzedaży udziałów nie będą w sposób istotny angażowane Państwa zasoby. Dokumentacja prawna zostanie przygotowana przez zewnętrzną kancelarię prawną. Państwo podejmą jedynie stosowną uchwałę oraz zaksięgują transakcję. Czynności związane ze zbywaniem udziałów nie mają i nie będą miały charakteru stałego i powtarzalnego.

Z uwagi na wskazany opis sprawy, powołane przepisy prawa i wyroki TSUE, należy stwierdzić, że opisana we wniosku sprzedaż udziałów B. w celu ich umorzenia nie będzie mogła zostać uznana za czynność wpisaną w Państwa zasadniczą działalność. Przedmiotowa transakcja nie będzie miała cech powtarzalności oraz nie zamierzają Państwo sprzedawać udziałów w innych spółkach w których mają Państwo udziały. Z Państwa perspektywy transakcja ta będzie miała charakter jednorazowy.

Rozpatrując sprzedaż udziałów B. na gruncie całokształtu Państwa działalności, będzie ona zdarzeniem incydentalnym (jednostkowym). Dokonanie sprzedaży ww. udziałów nie wymaga istotnego zaangażowania Państwa zasobów ludzkich lub rzeczowych. Państwa przychody netto ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów zgodnie ze sprawozdaniem finansowym za rok 2024 wynosiły (…) zł, zaś obrót z tytułu planowanego zbycia udziałów celem umorzenia nie przekroczy (…) zł. Zatem, istotnym we wskazanej sprawie jest fakt, że świadczenie usług finansowych nie ma charakteru Państwa podstawowej działalności i nie jest konieczne do prowadzenia Państwa działalności głównej.

Z uwagi na opis przedstawionego zdarzenia przyszłego należy stwierdzić, że przedstawiona we wniosku transakcja sprzedaży udziałów B. może zostać uznana za czynność pomocniczą w rozumieniu art. 90 ust. 6 w związku z art. 90 ust. 3 ustawy. Przedmiotowa transakcja nie jest wpisana w Państwa zasadniczą działalność i nie będzie miała cech powtarzalności. Zatem, kwoty obrotu uzyskanego z tytułu tej sprzedaży, zgodnie z powołanym art. 90 ust. 6 ustawy, nie należy uwzględniać przy wyliczaniu proporcji, o której mowa w art. 90 ust. 2 ustawy.

Tym samym, wartość obrotu uzyskanego przez Państwa z tytułu sprzedaży udziałów B, należy uznać za obrót uzyskany z tytułu transakcji mających charakter pomocniczy w rozumieniu art. 90 ust. 6 ustawy. W związku z powyższym, transakcji tej, nie powinni Państwo uwzględniać w proporcji, o której mowa w art. 90 ust. 2 ustawy.

Państwa stanowisko w zakresie objętym pytaniem nr 3 jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa,

Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Państwo ponoszą ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swą aktualność.

Jednocześnie należy podkreślić, że niniejsza interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy, co oznacza, że w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.

W zakresie podatku dochodowego od osób prawnych zostało wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

‒    Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

‒    Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

‒    Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

‒    w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

‒    w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.