Usługi, świadczone na rzecz TFI i Funduszy, a także Usługi na rzecz Kontrahentów, tj. ZASI i ASI, będą mieściły się w zakresie czynności zarządzania funduszami inwestycyjnymi wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) ustawy. W konsekwencji będą podlegać zwolnieniu od podatku VAT na podstawie ww. artykułu.
Wnioskodawcą jest spółka komandytowa z siedzibą w Polsce, będąca czynnym podatnikiem VAT i świadcząca usługi prawnicze. Spółka świadczy odpłatne usługi doradztwa prawnego i podatkowego na rzecz Towarzystw Funduszy Inwestycyjnych (TFI), funduszy inwestycyjnych zamkniętych (FIZ) i funduszy inwestycyjnych zamkniętych aktywów niepublicznych (FIZAN), a także na rzecz Alternatywnych Spółek…
Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
29 października 2025 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy zastosowania zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) ustawy o VAT do świadczonych przez Państwa Usług na rzecz TFI i Funduszy jak również Usług na rzecz Kontrahentów. Uzupełnili go Państwo pismem z 15 grudnia 2025 r. (wpływ 15 grudnia 2025 r.) - w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
A. Spółka komandytowa z siedzibą w (...) ( „Wnioskodawca” lub „Spółka”) prowadzi działalność gospodarczą w formie spółki komandytowej z siedzibą na terytorium Polski. Wnioskodawca jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT.
Przedmiotem działalności gospodarczej Spółki jest przede wszystkim świadczenie usług prawniczych (PKD 69.10.Z). Wnioskodawca, w ramach prowadzonej działalności, realizuje na rzecz swoich kontrahentów kompleksową obsługę prawną oraz podatkową, obejmującą m.in. sporządzanie opinii prawnych i podatkowych, przygotowywanie oraz analizę umów, reprezentowanie klientów przed sądami i organami administracyjnymi jako pełnomocnik lub obrońca, a także doradztwo w zakresie transakcji.
Zasadniczo usługi świadczone przez Spółkę na rzecz jej kontrahentów podlegają opodatkowaniu podstawową stawką VAT.
W ramach swojej działalności Spółka świadczy usługi doradztwa prawnego oraz podatkowego także na rzecz podmiotów funkcjonujących na podstawie ustawy z 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 681 ze zm.) („UFI”).
W ramach zawartych przez Wnioskodawcę umów, usługi doradztwa prawnego oraz podatkowego świadczone są między innymi na rzecz następujących podmiotów:
(i) Towarzystwa Funduszy Inwestycyjnych, w rozumieniu art. 4 ust. 1 UFI („TFI”);
(ii) zarządzanych przez TFI funduszy inwestycyjnych, w tym w szczególności:
(a) funduszy inwestycyjnych zamkniętych („FIZ”) w rozumieniu art. 3 ust. 4 pkt 2 UFI
(b) oraz funduszy inwestycyjnych zamkniętych aktywów niepublicznych w rozumieniu art. 196 ust. 1 UFI („FIZAN”);
- łącznie jako „Fundusze”.
Usługi doradztwa prawnego i podatkowego świadczone przez Spółkę na rzecz TFI oraz Funduszy obejmują w szczególności:
(i) bieżące doradztwo prawne i podatkowe związane z działalnością TFI i Funduszy;
(ii) przeprowadzanie badań due diligence w ramach transakcji rozważanych przez TFI i Fundusze;
(iii) doradztwo prawne i podatkowe w zakresie transakcji rozważanych przez TFI i Fundusze;
(iv) sporządzanie lub opiniowanie umów i dokumentów korporacyjnych związanych z działalnością TFI i Funduszy;
(v) sporządzanie opinii prawnych i podatkowych;
(vi) reprezentację TFI i Funduszy przed sądami i urzędami;
- łącznie jako „Usługi”.
Wskazany katalog Usług ma charakter otwarty. Wszystkie świadczone usługi pozostają jednak w związku z działalnością TFI lub Funduszy, których podstawowym celem jest zapewnienie bezpieczeństwa prawnego oraz podatkowego ich funkcjonowania oraz podejmowanych przedsięwzięć. Wnioskodawca nie zrezygnował ani nie planuje rezygnować ze zwolnienia z VAT w zakresie usług zarządzania, o którym mowa w art. 43 ust. 22 ustawy o VAT.
Wnioskodawca zawiera również umowy na świadczenie obsług prawnych i podatkowych z podmiotami będącymi Alternatywnymi Spółkami Inwestycyjnymi oraz będącymi zarządzającymi Alternatywnymi Spółkami Inwestycyjnymi („Kontrahenci”), przy czym mogą to być zarówno zewnętrznie zarządzający jak i wewnętrznie zarządzający („ZASI”), o których mowa w art. 8b ust. 1 UFI.
Zgodnie z art. 8a ust. 1 UFI, alternatywna spółka inwestycyjna („ASI”) stanowi rodzaj alternatywnego funduszu inwestycyjnego innego niż specjalistyczny fundusz inwestycyjny otwarty czy fundusz inwestycyjny zamknięty. Jak wskazuje art. 8a ust. 3 UFI, wyłącznym przedmiotem działalności ASI, z uwzględnieniem wyjątków przewidzianych ustawą, jest pozyskiwanie aktywów od wielu inwestorów w celu ich lokowania, w interesie tych inwestorów, zgodnie z określoną polityką inwestycyjną. ZASI to podmioty działające na podstawie zezwolenia udzielnego przez Komisję Nadzoru Finansowego lub na podstawie wpisu do rejestru zarządzających Alternatywnymi Spółkami Inwestycyjnymi, prowadzonego przez Komisję Nadzoru Finansowego zgodnie z UFI. W ramach usług zarządzania ZASI świadczą na rzecz ASI usługi kompleksowe, obejmujące zarządzanie, czynności administracyjno- organizacyjne oraz doradztwo, w szczególności w zakresie:
(i) zarządzania portfelami inwestycyjnymi;
(ii) zarządzania ryzykiem;
(iii) wykonywania na rzecz ASI czynności administracyjnych;
(iv) podejmowania decyzji odnośnie do polityk oraz procedur w zakresie procesów inwestycyjnych podejmowanych w ramach ASI;
(v) podejmowania decyzji zarządczych, mających na celu optymalizację ryzyk inwestycyjnych;
(vi) sourcingu, selekcji oraz ocenie projektów i podmiotów do inwestycji;
(vii) zarządzania procesem due diligence technologicznego w oparciu o zespół ekspercki;
(viii) mentoringu w procesie preakceleracji;
(ix) strukturyzacji inwestycji;
(x) udziału i reprezentowania ASI w negocjacjach dotyczących inwestycji;
(xi) podejmowania decyzji w przedmiocie inwestycji i wyjść inwestycyjnych;
(xii) zarządzania projektami;
(xiii) opracowywania strategii wyjść z inwestycji;
(xiv) doboru odpowiedniej strategii budowy wartości spółek portfelowych;
(xv) strukturyzacji biznesu spółek portfelowych pod kątem wybranej strategii wyjścia;
(xvi) poszukiwania podmiotów zainteresowanych inwestycją kapitału na potrzeby kolejnych rund finansowania spółek portfelowych;
(xvii) monitoringu projektów i spółek, które nie zostały rekomendowane przez komitet inwestycyjny do inwestycji;
(xviii) działań marketingowych i public relations ASI.
Niektóre czynności wchodzące w skład usługi zarządzania świadczonej na rzecz ASI ZASI realizują, zgodnie z art. 70g UFI, samodzielnie, we współpracy lub z udziałem podmiotów zewnętrznych dysponujących odpowiednią wiedzą specjalistyczną niezbędną do wykonania powierzonych zadań. Jednym z podmiotów, z którymi ZASI planują zawierać umowy, jest Spółka.
W ramach czynności wykonywanych przez Wnioskodawcę na rzecz ZASI lub ASI, Wnioskodawca będzie świadczył usługi bieżącej obsługi prawnej oraz podatkowej ASI i ZASI w zakresie ich zarządzania, polegające w szczególności na:
- łącznie jako „Usługi na rzecz Kontrahentów”.
Z uwagi na świadczenie przez Wnioskodawcę Usług dla dwóch rodzajów podmiotów (TFI oraz Fundusze) oraz świadczenia Usług na rzecz Kontrahentów służących zarówno ASI i ZASI Wnioskodawca przyjął przy opracowaniu niniejszego wniosku oraz kalkulacji opłaty od niej, że jego pytanie dotyczy czterech zdarzeń przyszłych.
Uzupełnienie opisu zdarzenia przyszłego
Towarzystwa Funduszy Inwestycyjnych i Fundusze, na rzecz których Wnioskodawca będzie świadczyć Usługi, mają siedzibę w Polsce.
Zarządzający Alternatywnymi Spółkami Inwestycyjnymi i Alternatywne Spółki Inwestycyjne, na rzecz których Wnioskodawca będzie świadczyć Usługi na rzecz Kontrahentów, mają siedzibę w Polsce.
Usługi oraz Usługi na rzecz Kontrahentów świadczone przez Spółkę nie będą miały charakteru usług doradztwa wymienionych w art. 43 ust. 15 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm., „Ustawa o VAT”).
Zarówno w przypadku Usług, jak i Usług na rzecz Kontrahentów, w opinii Wnioskodawcy zostaną spełnione warunki do zastosowania zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a Ustawy o VAT.
Pytanie
Czy w opisanych okolicznościach Usługi świadczone przez Wnioskodawcę na rzecz TFI i Funduszy oraz Usługi na rzecz Kontrahentów podlegają zwolnieniu z opodatkowania VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a Ustawy o VAT?
Państwa stanowisko w sprawie
Zdaniem Wnioskodawcy, w opisanych okolicznościach Usługi świadczone przez Wnioskodawcę na rzecz TFI i Funduszy, a także Usługi na rzecz Kontrahentów, podlegają zwolnieniu z opodatkowania VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a Ustawy o VAT.
Uzasadnienie
Zwolnienie od podatku od towarów i usług na gruncie ustawy o VAT
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Stosownie natomiast do art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy o VAT.
Dla określonych rodzajów towarów i usług przepisy ustawy o VAT przewidują zwolnienie z opodatkowania. Wyjątki od zasady opodatkowania VAT dostawy towarów i odpłatnego świadczenia usług wprowadza art. 43 ustawy o VAT zawierający katalog okoliczności, w ramach których określone świadczenia lub też dokonywanie świadczeń na rzecz określonych podmiotów podlegają zwolnieniu z VAT.
Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a ustawy o VAT zwalnia się od podatku usługi zarządzania funduszami inwestycyjnymi, alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi i zbiorczymi portfelami papierów wartościowych w rozumieniu przepisów o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi.
Stosownie zaś do art. 43 ust. 15 ustawy o VAT zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 7, 12 i 37- 41, nie mają zastosowania do:
(i) czynności ściągania długów, w tym factoringu;
(ii) usług doradztwa;
(iii) usług w zakresie leasingu.
W świetle powyższego, możliwość zastosowania zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a ustawy o VAT uzależniona jest od łącznego spełnienia następujących warunków, tj. od:
(i) warunku przedmiotowego wskazującego, że świadczone usługi powinny być kwalifikowane jako usługi zarządzania oraz
(ii) warunku podmiotowego oznaczającego, że usługi powinny być świadczone na rzecz funduszy inwestycyjnych, alternatywnych funduszy inwestycyjnych lub zbiorczych portfeli papierów wartościowych.
Powyższe warunki zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a ustawy o VAT potwierdzają również organy podatkowe w wydawanych interpretacjach indywidualnych.
Spełnienie warunku przedmiotowego
Przepisy ustawy o VAT nie definiują pojęcia usług zarządzania, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a ustawy o VAT. Co ważne, wskazać należy, że omawiany przepis, tj. art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a ustawy o VAT, stanowi implementację do krajowego porządku prawnego przepisu art. 135 ust. 1 lit. g Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE. L z 2006 r. nr 347/1 ze zm., „Dyrektywa 112”), zgodnie z którym państwa członkowskie zwalniają z VAT transakcje zarządzania specjalnymi funduszami inwestycyjnymi, określonymi przez państwa członkowskie.
Tym samym usługi zarządzania zwolnione z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a ustawy o VAT odpowiadają swym zakresem usługom określonym w art. 135 ust. 1 lit. g Dyrektywy 112, przy czym Dyrektywa 112 nie zawiera definicji pojęcia usług zarządzania.
Biorąc jednak pod uwagę, że w świetle orzecznictwa TSUE zwolnienia z art. 135 ust. 1 Dyrektywy 112 są autonomicznymi pojęciami prawa Unii w związku z czym powinny być zasadniczo interpretowane w sposób jednolity (tak m.in. Wyrok TSUE z dnia 9 grudnia 2015 r., C-595/13), celem prawidłowej wykładni ww. pojęcia należy odwołać się do przepisów prawa wspólnotowego i wydanego na jego podstawie orzecznictwa.
W pierwszej kolejności wskazać należy na przepisy Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/61/UE z 8 czerwca 2011 r. w sprawie zarządzających alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi i zmiany dyrektyw 2003/41/WE i 2009/65/WE oraz rozporządzeń (WE) nr 1060/2009 i (UE) nr 1095/2010 („Dyrektywa ZAFI”).
Zgodnie z załącznikiem I do Dyrektywy ZAFI w odniesieniu do zarządzania funduszami wskazuje się m.in. administrowanie, w tym:
Do pojęcia zarządzania odwołują się również przepisy Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/65/WE z 13 lipca 2009 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe („Dyrektywa UCITS”).
Jak wskazano w art. 6 ust. 2 Dyrektywy UCITS: „działalność związana z zarządzaniem UCITS obejmuje, do celów niniejszej dyrektywy, obowiązki, o których mowa w załączniku II”.
Załącznik II Dyrektywy UCITS, analogicznie jak przepisy Dyrektywy ZAFI, zakresem pojęcia zarządzania obejmuje administrację, w tym m.in. „obsługę prawną i obsługę rachunkowo-księgową w zakresie zarządzania funduszem”.
Biorąc pod uwagę powyższe, czynności zarządzania funduszami obejmują, stosownie do Załącznika I Dyrektywy ZAFI oraz Załącznika II Dyrektywy UCITS, nie tylko działania stricte polegające na zarządzaniu funduszami, ale również działania z zakresu administracji, w tym obsługi prawnej. Wykładnia pojęcia „zarządzania funduszem” stanowi również przedmiot orzeczeń TSUE, w tym m.in. w wyroku z 7 marca 2013 r. w sprawie C-275/11, wyroku z 4 maja 2006 r. w sprawie C-169/04, wyroku z 9 grudnia 2015 r. w sprawie C-595/13.
W wyroku w sprawie C-169/04 TSUE stwierdził, że: „pojęcie zarządzania funduszami powierniczymi, o których mowa w tym przepisie obejmuje usługi w zakresie administracyjnego zarządzania i prowadzenia rachunkowości funduszy świadczone przez podmiot zarządzający będący osobą trzecią, jeżeli - gdy oceniać je globalnie - tworzą one odrębną całość oraz są specyficzne i istotne dla zarządzania tymi funduszami”.
Z kolei w orzeczeniu w sprawie C-595/13 TSUE pokreślił, że: „Poza czynnościami polegającymi na zarządzaniu portfelem do szczególnych funkcji przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania należą funkcje administrowania samymi przedsiębiorstwami zbiorowego inwestowania, takie jak te wymienione w załączniku II do dyrektywy UCITS w rubryce Administracja (...) nie tylko zarządzanie inwestycjami, wiążące się z wyborem i zbywaniem aktywów będących przedmiotem takiego zarządzania, lecz również usługi administracyjne i rachunkowe, takie jak obliczanie kwoty dochodów i ceny jednostek uczestnictwa lub udziałów funduszu, wycena aktywów, rachunkowość, przygotowywanie deklaracji w celu podziału dochodów, dostarczanie informacji i dokumentacji na temat rachunków okresowych i deklaracji podatkowych, statystyk i podatku VAT, a także opracowywanie prognoz przychodów wchodzą w zakres pojęcia „zarządzania” specjalnym funduszem inwestycyjnym w rozumieniu art. 13 część B lit. d) pkt 6 szóstej dyrektywy”. W świetle orzecznictwa TSUE nie budzi wątpliwości, że pojęcie usług zarządzania obejmuje także czynności o charakterze administracyjnym, do których zgodnie z postanowieniami wskazanych Dyrektyw zalicza się również usługi obsługi prawnej i podatkowej. Zarządzanie funduszami obejmuje więc zespół różnorodnych usług, które mogą być wykonywane także przez podmiot trzeci, pod warunkiem, że stanowią one odrębną całość oraz są specyficzne i istotne z punktu widzenia zarządzania funduszami.
Jednocześnie Wnioskodawca wskazuje, że na gruncie Dyrektywy ZAFI oraz Dyrektywy UCITS brak jest definicji pojęcia obsługi prawnej oraz podatkowej. Niemniej, posiłkując się treścią przepisów ustaw korporacyjnych dotyczących zawodów prawniczych wskazać należy, że zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 1184 ze zm., „Prawo o adwokaturze”) zawód adwokata polega na świadczeniu pomocy prawnej, w tym w szczególności na udzielaniu porad prawnych, sporządzaniu opinii prawnych, opracowywaniu projektów aktów prawnych oraz występowaniu przed sądami i urzędami. Na analogiczny zakres wskazuje art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 1166 ze zm., „Ustawa o radcach”).
Podobnie, w odniesieniu do doradców podatkowych, zakres czynności zawodowych został określony w art. 2 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 2388 ze zm., „Ustawa o doradztwie podatkowym”). Zgodnie z tym przepisem, doradztwo podatkowe obejmuje w szczególności udzielanie podatnikom, płatnikom i inkasentom porad, opinii i wyjaśnień z zakresu ich obowiązków podatkowych, prowadzenie w ich imieniu ksiąg rachunkowych, ksiąg podatkowych oraz innych ewidencji do celów podatkowych, sporządzanie zeznań i deklaracji podatkowych lub udzielanie pomocy w tym zakresie, jak również reprezentowanie ich w postępowaniach przed organami administracji publicznej oraz w postępowaniach sądowo administracyjnych.
W konsekwencji, Usługi świadczone przez Wnioskodawcę na rzecz TFI i Funduszy oraz Usługi na rzecz Kontrahentów odpowiadają swoim zakresem czynnościom, o których mowa w art. 4 Prawa o adwokaturze, art. 6 ust. 1 Ustawy o radcach oraz art. 2 Ustawy o doradztwie podatkowym.
Jednocześnie, w ocenie Wnioskodawcy, nie ulega wątpliwości, że Usługi świadczone na rzecz TFI i Funduszy oraz Usługi na rzecz Kontrahentów charakteryzuje odrębność i istotność dla zarządzania TFI i Funduszami oraz Kontrahentów biorąc pod uwagę, że swoim zakresem obejmują one bieżącą obsługę prawną i podatkową niezbędną dla prawidłowego funkcjonowania tych podmiotów. Doradztwo transakcyjne świadczone w ramach Usług oraz Usług na rzecz Kontrahentów zapewnia natomiast bezpieczeństwo prawne projektów oraz zgodność z przepisami podatkowymi realizowanych przez TFI, Fundusze oraz Kontrahentów. Usługi te jako związane bezpośrednio z działalnością TFI, Funduszy, a także Kontrahentów mają zatem realny wpływ na funkcjonowanie TFI, Funduszy oraz Kontrahentów umożliwiając im prawidłowe działanie w tym zakresie (zarówno prawnym, jak i podatkowym).
Należy również wskazać, że w analogicznych stanach faktycznych organy podatkowe potwierdzały, iż usługi polegające na świadczeniu pomocy prawnej oraz doradztwa podatkowego stanowią usługi o tożsamym charakterze, jak czynności wskazane w art. 4 Prawa o adwokaturze, art. 6 ust. 1 Ustawy o radcach prawnych oraz art. 2 Ustawy o doradztwie podatkowym. W licznych interpretacjach indywidualnych wydanych na rzecz innych wnioskodawców organy podatkowe potwierdzały, że tego rodzaju świadczenia mieszczą się w zakresie analizowanego zwolnienia.
Zdaniem Wnioskodawcy, Usługi świadczone na rzecz TFI i Funduszy oraz Usługi na rzecz Kontrahentów stanowią zatem usługi „obsługi prawnej i usługi w zakresie rachunkowości”, o których mowa w Dyrektywach ZAFI i UCITS, a tym samym objęte są zwolnieniem z VAT usługi zarządzania funduszami z art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a ustawy o VAT.
Jednocześnie Wnioskodawca wskazuje, że Usługi świadczone na rzecz TFI i Funduszy oraz Usługi na rzecz Kontrahentów nie stanowią usług doradczych. Skoro bowiem zarówno w załączniku I do Dyrektywy ZAFI, jak i w załączniku II do Dyrektywy UCITS obsługę prawną i usługi rachunkowe wskazano w katalogu czynności zarządzania funduszami, to brak jest zdaniem Wnioskodawcy podstaw uzasadniających zakwalifikowanie obsługi prawnej i usług rachunkowych jako usług doradczych.
Potwierdzenie prawidłowości kwalifikacji usług obsługi prawnej i podatkowej świadczonych na rzecz funduszy inwestycyjnych jako usług zarządzania funduszami objętych zwolnieniem z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a ustawy o VAT znajduje potwierdzenie w licznych interpretacjach organów podatkowych.
Tym samym uznać należy, że Usługi świadczone przez Wnioskodawcę na rzecz TFI i Funduszy oraz Usługi na rzecz Kontrahentów spełniają kryterium przedmiotowe warunkujące możliwość zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a ustawy o VAT.
Spełnienie warunku podmiotowego
Jednocześnie, w świetle przedstawionego stanu faktycznego w odniesieniu do świadczonych przez Wnioskodawcę Usług oraz Usług na rzecz Kontrahentów Wnioskodawca wskazuje, że spełniony jest również warunek podmiotowy.
Zwolnienie z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a ustawy o VAT odnosi się bowiem do usług zarządzania funduszami inwestycyjnymi, alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi i zbiorczymi portfelami papierów wartościowych - w rozumieniu przepisów o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi.
Stosownie zaś do art. 3 ust. 4 UFI fundusz inwestycyjny może prowadzić działalność jako:
(i) fundusz inwestycyjny otwarty;
(ii) alternatywny fundusz inwestycyjny: specjalistyczny fundusz inwestycyjny otwarty albo fundusz inwestycyjny zamknięty.
Jak wskazano w opisie stanu faktycznego, FIZ oraz FIZAN prowadzą działalność jako fundusze inwestycyjne zamknięte (FIZ) w rozumieniu art. 3 ust. 4 pkt 2 UFI oraz fundusze inwestycyjne zamkniętych aktywów niepublicznych (FIZAN) w rozumieniu art. 196 ust. 1 UFI.
Jednocześnie, zgodnie z art. 4 ust. 1 UFI, Towarzystwo tworzy fundusz inwestycyjny, zarządza nim i reprezentuje fundusz w stosunkach z osobami trzecimi, zaś stosownie do art. 4 ust. 2 UFI organem funduszu inwestycyjnego jest towarzystwo, utworzone zgodnie z przepisami ustawy.
Tym samym, w odniesieniu zarówno do Usług świadczonych przez Wnioskodawcę na rzecz Funduszy, jak i na rzecz TFI spełniona zostanie wynikająca z art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a ustawy o VAT przesłanka podmiotowa.
Zgodnie z art. 2 pkt 10a UFI, ilekroć w ustawie jest mowa o alternatywnym funduszu inwestycyjnym to rozumie się przez to instytucję wspólnego inwestowania, której przedmiotem działalności, w tym w ramach wydzielonego subfunduszu, jest zbieranie aktywów od wielu inwestorów w celu ich lokowania w interesie tych inwestorów zgodnie z określoną polityką inwestycyjną, niebędącą funduszem, i działającym zgodnie z prawem wspólnotowym regulującym zasady zbiorowego inwestowania w papiery wartościowe.
Według art. 8a ust. 1 UFI alternatywna spółka inwestycyjna jest alternatywnym funduszem inwestycyjnym, innym niż określony w art. 3 ust. 4 pkt 2 UFI. W związku z powyższym, należy stwierdzić, że dla możliwości zastosowania zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT nie ma zatem znaczenia czy czynności zarządzania wykonywane są na rzecz funduszy inwestycyjnych czy też alternatywnych funduszy inwestycyjnych, a w konsekwencji, także alternatywnych spółek inwestycyjnych, będących rodzajem alternatywnych funduszy inwestycyjnych.
W związku z powyższym, w odniesieniu do Usług świadczonych na rzecz Kontrahentów przez Spółkę spełniona zostanie wynikająca z art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a ustawy o VAT przesłanka podmiotowa.
Podsumowanie
Biorąc pod uwagę powyższe, w ocenie Wnioskodawcy w opisanych okolicznościach Usługi świadczone na rzecz TFI i Funduszy oraz Usługi na rzecz Kontrahentów mieszczą się w zakresie czynności zarządzania funduszami inwestycyjnymi, a tym samym podlegają zwolnieniu z opodatkowania VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a ustawy o VAT.
Stanowisko Wnioskodawcy potwierdzają również liczne interpretacje indywidualne m.in.:
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej ustawą:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).
Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Z tak szeroko sformułowanej definicji wynika, że przez świadczenie usług należy przede wszystkim rozumieć określone zachowanie podatnika na rzecz odrębnego podmiotu, które zasadniczo wynika z dwustronnego stosunku zobowiązaniowego, zakładającego istnienie podmiotu będącego odbiorcą (nabywcą usługi), jak również podmiotu świadczącego usługę. Przez świadczenie usług należy zatem rozumieć każde zachowanie niebędące dostawą towarów i świadczone na rzecz innego podmiotu.
Powołane przepisy wskazują, że pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres, gdyż nie obejmuje wyłącznie działań podatnika, lecz również zobowiązanie do powstrzymania się od dokonywania czynności lub do tolerowania czynności bądź sytuacji. Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy zwrócić uwagę na to, że usługą jest tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący z niego korzyść.
Nie każda czynność stanowiąca świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ustawy, podlega jednak opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.
W świetle zapisów art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Zgodnie z ust. 2 powołanego artykułu:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Z opisu sprawy wynika, że prowadzą Państwo działalność gospodarczą w formie spółki komandytowej z siedzibą na terytorium Polski i są zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT.
Przedmiotem Państwa działalności jest przede wszystkim świadczenie usług prawniczych. W ramach prowadzonej działalności, realizują Państwo na rzecz swoich kontrahentów kompleksową obsługę prawną oraz podatkową, obejmującą m.in. sporządzanie opinii prawnych i podatkowych, przygotowywanie oraz analizę umów, reprezentowanie klientów przed sądami i organami administracyjnymi jako pełnomocnik lub obrońca, a także doradztwo w zakresie transakcji.
W ramach zawartych przez Państwa umów, usługi doradztwa prawnego oraz podatkowego świadczone są między innymi na rzecz następujących podmiotów (łącznie jako Fundusze):
1) Towarzystwa Funduszy Inwestycyjnych, w rozumieniu art. 4 ust. 1 UFI (TFI);
2) zarządzanych przez TFI funduszy inwestycyjnych, w tym w szczególności:
- funduszy inwestycyjnych zamkniętych (FIZ) w rozumieniu art. 3 ust. 4 pkt 2 UFI
- oraz funduszy inwestycyjnych zamkniętych aktywów niepublicznych w rozumieniu art. 196 ust. 1 UFI (FIZAN).
Usługi doradztwa prawnego i podatkowego świadczone przez Państwa na rzecz TFI oraz Funduszy obejmują w szczególności Usługi:
Wskazany katalog Usług ma charakter otwarty. Wszystkie świadczone usługi pozostają jednak w związku z działalnością TFI lub Funduszy, których podstawowym celem jest zapewnienie bezpieczeństwa prawnego oraz podatkowego ich funkcjonowania oraz podejmowanych przedsięwzięć. Nie zrezygnowali Państwo i nie planują Państwo rezygnować ze zwolnienia z VAT w zakresie usług zarządzania, o którym mowa w art. 43 ust. 22 ustawy o VAT.
Zawierają Państwo również umowy na świadczenie obsług prawnych i podatkowych z podmiotami będącymi Alternatywnymi Spółkami Inwestycyjnymi oraz będącymi zarządzającymi Alternatywnymi Spółkami Inwestycyjnymi (Kontrahenci), przy czym mogą to być zarówno zewnętrznie zarządzający jak i wewnętrznie zarządzający (ZASI), o których mowa w art. 8b ust. 1 UFI.
W ramach czynności wykonywanych przez Państwa na rzecz ZASI lub ASI, będą Państwo świadczyli usługi bieżącej obsługi prawnej oraz podatkowej ASI i ZASI w zakresie ich zarządzania (Usługi na rzecz Kontrahentów), polegające w szczególności na:
Towarzystwa Funduszy Inwestycyjnych i Fundusze, na rzecz których będą Państwo świadczyć Usługi, mają siedzibę w Polsce.
Zarządzający Alternatywnymi Spółkami Inwestycyjnymi i Alternatywne Spółki Inwestycyjne, na rzecz których będą Państwo świadczyć Usługi na rzecz Kontrahentów, mają siedzibę w Polsce.
Usługi oraz Usługi na rzecz Kontrahentów świadczone przez Państwa nie będą miały charakteru usług doradztwa wymienionych w art. 43 ust. 15 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług.
Państwa wątpliwości dotyczą ustalenia, czy Usługi świadczone przez Państwa na rzecz TFI i Funduszy oraz Usługi na rzecz Kontrahentów podlegają zwolnieniu z opodatkowania VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a ustawy.
Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług oraz rozporządzeń wykonawczych do tej ustawy, przewidują dla niektórych towarów i usług zwolnienie od podatku. Zastosowanie zwolnienia od podatku, jako odstępstwo od zasady powszechności i równości opodatkowania, możliwe jest jedynie w przypadku wykonywania czynności ściśle określonych w ustawie oraz w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie jej upoważnienia.
Zakres i zasady zwolnienia od podatku dostaw towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.
Stosownie do treści art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) ustawy:
Zwalnia się od podatku usługi zarządzania funduszami inwestycyjnymi, alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi i zbiorczymi portfelami papierów wartościowych - w rozumieniu przepisów o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi.
Na podstawie art. 43 ust. 15 ustawy:
Zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 7, 12 i 37-41, nie mają zastosowania do:
1) czynności ściągania długów, w tym factoringu;
2) usług doradztwa;
3) usług w zakresie leasingu.
Stosowanie zwolnień od podatku ma charakter wyjątkowy i nie podlega wykładni rozszerzającej. W efekcie podatnik uprawniony będzie do zastosowania ww. preferencji jedynie, gdy charakter czynności świadczonych przez niego w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości wyczerpuje znamiona ujęte w treści przepisu statuującego jego prawo do zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług.
Jednocześnie zgodnie z art. 43 ust. 22 ustawy:
Podatnik może zrezygnować ze zwolnienia od podatku usług, o których mowa w ust. 1 pkt 7, 12 i 38-41, świadczonych na rzecz podatników, i wybrać ich opodatkowanie, pod warunkiem że:
1) jest zarejestrowany jako podatnik VAT czynny;
2) złoży naczelnikowi urzędu skarbowego pisemne zawiadomienie o wyborze opodatkowania tych usług przed początkiem okresu rozliczeniowego, od którego rezygnuje ze zwolnienia.
Stosownie zaś do ust. 23 ww. przepisu:
Podatnik, o którym mowa w ust. 22, może, nie wcześniej niż po upływie 2 lat, licząc od początku okresu rozliczeniowego, od którego wybrał opodatkowanie usług, o których mowa w ust. 1 pkt 7, 12 i 38-41, ponownie skorzystać ze zwolnienia od podatku tych usług, pod warunkiem złożenia naczelnikowi urzędu skarbowego pisemnego zawiadomienia o rezygnacji z opodatkowania, przed początkiem okresu rozliczeniowego, od którego ponownie będzie korzystał ze zwolnienia.
Powyższe przepisy umożliwiają wybór opodatkowania określonych usług, które dotychczas obligatoryjnie korzystały ze zwolnienia od podatku - w tym m.in. właśnie usług zarządzania funduszami inwestycyjnymi, przy czym możliwość wyboru opcji opodatkowania dotyczy wyłącznie usług świadczonych na rzecz innych podatników, przy zachowaniu warunków określonych w art. 43 ust. 22 i 23 ustawy.
Należy podkreślić, że pojęcia używane do oznaczenia zwolnień, o których mowa w art. 43 ustawy, należy interpretować ściśle, zważywszy, że zwolnienia te stanowią odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatek VAT pobierany jest od każdej usługi świadczonej odpłatnie przez podatnika.
Odnosząc się do Państwa wątpliwości należy wskazać, że zwolnienie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) ustawy, uzależnione jest od łącznego spełnienia dwóch warunków:
Przepisy ustawy o VAT nie definiują pojęcia usług zarządzania. Jednakże przepis art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy o VAT stanowi implementację do krajowego porządku prawnego przepisu art. 135 ust. 1 lit. g) Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L z 2006 r. nr 347/1 ze zm.), zgodnie z którym:
Państwa członkowskie zwalniają zarządzanie specjalnymi funduszami inwestycyjnymi, określonymi przez państwa członkowskie.
W kontekście ww. przepisu art. 135 ust. 1 lit. g) Dyrektywy 2006/112/WE, TSUE wielokrotnie wskazywał, że jego wykładnia powinna być dokonywana z uwzględnieniem kontekstu, w jaki się wpisuje, celów oraz układu tej dyrektywy oraz z uwzględnieniem zwłaszcza ratio legis zwolnienia, które przewiduje. TSUE przypominał ponadto, że zwolnienia od podatku stanowią wyjątki od ogólnej zasady, zgodnie z którą opodatkowaniu podatkiem VAT podlegają wszystkie usługi świadczone odpłatnie przez podatnika, wobec czego należy dokonywać ich ścisłej wykładni. Ponadto zauważono, że zwolnienia przewidziane w art. 13 Szóstej Dyrektywy stanowią autonomiczne pojęcia prawa wspólnotowego, a zatem powinny zostać zdefiniowane z punktu widzenia prawa wspólnotowego, co ma na celu uniknięcie rozbieżności w stosowaniu systemu podatku VAT w poszczególnych państwach członkowskich.
Z ugruntowanego orzecznictwa TSUE (m.in. w sprawach C-169/04, C-275/11, C-595/13) wynika, że celem zwolnienia z opodatkowania transakcji związanych z zarządzaniem funduszami powierniczymi, przewidzianego w art. 13 część B lit. d) pkt 6 Szóstej Dyrektywy (obecnie art. 135 ust. 1 lit. g) Dyrektywy 2006/112/WE), jest w szczególności ułatwienie małym inwestorom inwestowania w papiery wartościowe za pomocą przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania. Celem pkt 6 tego przepisu jest zapewnienie neutralności podatkowej wspólnego systemu podatku VAT w kwestii wyboru między inwestowaniem bezpośrednim w papiery wartościowe, a inwestowaniem za pośrednictwem przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania. Z powyższego wynika, że transakcje, których dotyczy to zwolnienie, są typowe dla działalności, jaką wykonują przedsiębiorstwa zbiorowego inwestowania. Zatem art. 13 część B lit. d) pkt 6 Szóstej Dyrektywy poza czynnościami polegającymi na zarządzaniu zbiorowym portfelem obejmuje czynności, które polegają na zarządzaniu samymi przedsiębiorstwami zbiorowego inwestowania w papiery wartościowe, takie jak te zamieszczone w załączniku II do zmienionej Dyrektywy Rady 85/611/EWG z 20 grudnia 1985 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe (UCITS) (85/611/EWG) w rubryce „Administracja”, które są czynnościami właściwymi przedsiębiorstwom zbiorowego inwestowania. Dyrektywa 85/611/EWG została zastąpiona dyrektywą 2009/65/WE z 13 lipca 2009 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe (UCITS).
Zgodnie z art. 6 ust. 2 Dyrektywy 2009/65/WE:
Działalność związana z zarządzaniem przedsiębiorstwami zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe (UCITS) obejmuje obowiązki, o których mowa w załączniku II.
Załącznik II do tej dyrektywy określa funkcje wchodzące w skład zbiorowego zarządzania portfelem. Są to odpowiednio:
a) obsługa prawna i obsługa rachunkowo-księgowa w zakresie zarządzania funduszem;
b) zapytania klientów;
c) wycena i wyznaczanie ceny (w tym zwroty podatkowe);
d) monitorowanie przestrzegania uregulowań;
e) prowadzenie rejestru posiadaczy jednostek uczestnictwa;
f) wypłata zysków;
g) emisja i umarzanie jednostek uczestnictwa;
h) rozliczanie umów (w tym wysyłanie potwierdzeń);
i) prowadzenie ksiąg,
Wskazana wyżej definicja zarządzania ma zastosowanie również w odniesieniu do specjalnych funduszy inwestycyjnych innych niż objęte dyrektywą UCITS. W pkt 38 wyroku w sprawie C-595/13 TSUE stwierdził, że spółki takie jak będące przedmiotem postępowania głównego, które zostały utworzone przez wielu inwestorów wyłącznie w celu zainwestowania zgromadzonego majątku w nieruchomości, nie mogą zostać uznane za przedsiębiorstwo zbiorowego inwestowania w rozumieniu dyrektywy UCITS. W takich okolicznościach faktycznych, tj. w odniesieniu do funduszy innych niż objętych dyrektywą UCITS, TSUE przytoczył definicję zarządzania funduszami, którą podał w wyroku C-169/04, a więc nawiązującą do dyrektywy UCITS. W ww. wyroku w sprawie C-595/13 TSUE wskazał, że poza czynnościami polegającymi na zarządzaniu portfelem do szczególnych funkcji przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania należą funkcje administrowania samymi przedsiębiorstwami zbiorowego inwestowania, takie jak te wymienione w załączniku II do dyrektywy UCITS w rubryce „Administracja”. Zdaniem TSUE, nie tylko zarządzanie inwestycjami, wiążące się z wyborem i zbywaniem aktywów będących przedmiotem takiego zarządzania, lecz również usługi administracyjne i rachunkowe, takie jak obliczanie kwoty dochodów i ceny jednostek uczestnictwa lub udziałów funduszu, wycena aktywów, rachunkowość, przygotowywanie deklaracji w celu podziału dochodów, dostarczanie informacji i dokumentacji na temat rachunków okresowych i deklaracji podatkowych, statystyk i podatku VAT, a także opracowywanie prognoz przychodów wchodzą w zakres pojęcia „zarządzania” specjalnym funduszem inwestycyjnym w rozumieniu art. 13 część B lit. d) pkt 6 Szóstej Dyrektywy.
Z uwagi na powyższe przepisy oraz przedstawiony opis sprawy, należy stwierdzić, że opisane we wniosku czynności w zakresie doradztwa prawnego oraz podatkowego, tj. Usługi, które będą Państwo wykonywać na rzecz TFI i Funduszy oraz Usługi na rzecz Kontrahentów (ASI i ASI) - będą się mieściły w definicji zarządzania w rozumieniu tego określenia zdefiniowanego przez TSUE. Opisane usługi będą się zawierały w załączniku II do dyrektywy 2009/65/WE. W konsekwencji, spełniony zostanie warunek przedmiotowy dla zastosowania zwolnienia wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) ustawy dla ww. Usług.
Usługi te będą podlegały zwolnieniu od podatku pod warunkiem, że spełnione będzie również kryterium podmiotowe. Drugim bowiem warunkiem określonym w art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) ustawy jest warunek podmiotowy. Ww. zwolnieniu podlegają usługi zarządzania świadczone na rzecz funduszy inwestycyjnych, alternatywnych funduszy inwestycyjnych lub zbiorczych portfeli papierów wartościowych w rozumieniu przepisów o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi.
Pod pojęciem przepisów o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi należy rozumieć przepisy ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1034 ze zm.) - dalej jako u.f.i., a także akty wykonawcze wydane na podstawie przepisów tej ustawy.
Zgodnie z art. 1 u.f.i.:
Ustawa określa zasady tworzenia i działania funduszy inwestycyjnych mających siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz zasady prowadzenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalności przez fundusze zagraniczne i spółki zarządzające.
W myśl art. 38 ust. 1 u.f.i.:
Towarzystwem funduszy inwestycyjnych może być wyłącznie spółka akcyjna z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, która uzyskała zezwolenie Komisji na wykonywanie działalności określonej w art. 45 ust. 1 (zezwolenie na wykonywanie działalności przez towarzystwo).
Jak stanowi art. 39 ust. 1 u.f.i.:
Siedziba zarządu towarzystwa powinna znajdować się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Natomiast art. 5 u.f.i. stanowi, że:
Siedzibą i adresem funduszu inwestycyjnego jest siedziba i adres towarzystwa będącego jego organem.
Z kolei zgodnie z art. 2 pkt 9 u.f.i.:
Ilekroć w ustawie jest mowa o funduszu zagranicznym - rozumie się przez to fundusz inwestycyjny otwarty lub spółkę inwestycyjną, które uzyskały zezwolenie właściwego organu w państwie członkowskim na prowadzenie działalności zgodnie z prawem wspólnotowym regulującym zasady zbiorowego inwestowania w papiery wartościowe.
Zgodnie natomiast z art. 2 pkt 7 u.f.i.:
Ilekroć w ustawie jest mowa o państwie członkowskim - rozumie się przez to państwo inne niż Rzeczpospolita Polska, które jest członkiem Unii Europejskiej.
U.f.i. wyraźnie rozróżnia zatem pojęcie „funduszu inwestycyjnego” oraz „funduszu zagranicznego”.
Zagraniczne alternatywne fundusze inwestycyjne zostały zdefiniowane w u.f.i. pod pojęciem „unijnego AFI”. Zgodnie z art. 2 pkt 10b u.f.i.:
Ilekroć w ustawie jest mowa o unijnym AFI - rozumie się przez to alternatywny fundusz inwestycyjny, który został zarejestrowany jako alternatywny fundusz inwestycyjny przez właściwy organ w państwie członkowskim lub uzyskał zezwolenie właściwego organu w państwie członkowskim na prowadzenie działalności jako alternatywny fundusz inwestycyjny, a w przypadku braku wymogu uzyskania zezwolenia lub rejestracji - prowadząc taką działalność, ma siedzibę na terytorium państwa członkowskiego.
Natomiast na potrzeby u.f.i. za alternatywny fundusz inwestycyjny uznaje się fundusze inwestycyjne typu „specjalistyczny fundusz inwestycyjny otwarty” oraz „fundusz inwestycyjny zamknięty” (art. 3 ust. 4 pkt 2 u.f.i.) oraz alternatywną spółkę inwestycyjną (art. 8a ust. 1 u.f.i.).
Mając powyższe na uwadze, fundusze zagraniczne oraz unijne AFI nie mieszczą się w zakresie pojęciowym „fundusze inwestycyjne, alternatywne fundusze inwestycyjne (…) w rozumieniu przepisów o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi”, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) ustawy.
Uwzględniając powyższe, ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) ustawy o VAT mogą korzystać czynności zarządzania funduszami z siedzibą w Polsce. W konsekwencji, powyższe zwolnienie nie znajdzie zastosowania do funduszy mających siedzibę za granicą.
Działalność alternatywnych funduszy inwestycyjnych jest regulowana przepisami ww. ustawy z 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi.
Zgodnie z art. 2 pkt 10a u.f.i.:
Ilekroć w ustawie jest mowa o alternatywnym funduszu inwestycyjnym - rozumie się przez to instytucję wspólnego inwestowania, której przedmiotem działalności, w tym w ramach wydzielonego subfunduszu, jest zbieranie aktywów od wielu inwestorów w celu ich lokowania w interesie tych inwestorów zgodnie z określoną polityką inwestycyjną, niebędącą funduszem działającym zgodnie z prawem wspólnotowym regulującym zasady zbiorowego inwestowania w papiery wartościowe.
W myśl art. 3 ust. 1 u.f.i.:
Fundusz inwestycyjny jest osobą prawną, której wyłącznym przedmiotem działalności jest lokowanie środków pieniężnych zebranych w drodze proponowania nabycia jednostek uczestnictwa albo certyfikatów inwestycyjnych w określone w ustawie papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe.
Jak stanowi art. 3 ust. 3 u.f.i.:
Fundusz inwestycyjny prowadzi działalność, ze szczególnym uwzględnieniem interesu uczestników, przestrzegając zasad ograniczania ryzyka inwestycyjnego określonych w ustawie.
Zgodnie z art. 3 ust. 4 u.f.i.:
Fundusz inwestycyjny może prowadzić działalność jako:
1) fundusz inwestycyjny otwarty;
2) alternatywny fundusz inwestycyjny: specjalistyczny fundusz inwestycyjny otwarty albo fundusz inwestycyjny zamknięty.
Na podstawie art. 4 ust. 1 u.f.i.:
Towarzystwo tworzy fundusz inwestycyjny, zarządza nim i reprezentuje fundusz w stosunkach z osobami trzecimi.
Stosownie do ust. 1a-1c powołanego artykułu:
1a. Towarzystwo, w drodze umowy zawartej w formie pisemnej pod rygorem nieważności, może przekazać spółce zarządzającej prowadzącej działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zarządzanie funduszem inwestycyjnym otwartym i prowadzenie jego spraw.
1b. Towarzystwo, w drodze umowy zawartej w formie pisemnej pod rygorem nieważności, może przekazać zarządzającemu z UE prowadzącemu działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zarządzanie specjalistycznym funduszem inwestycyjnym otwartym lub funduszem inwestycyjnym zamkniętym i prowadzenie jego spraw.
1c. Zarządzanie specjalistycznym funduszem inwestycyjnym otwartym albo funduszem inwestycyjnym zamkniętym obejmuje co najmniej zarządzanie portfelem inwestycyjnym funduszu i ryzykiem.
Na podstawie art. 196 ust. 1 u.f.i.:
Fundusz inwestycyjny zamknięty lub specjalistyczny fundusz inwestycyjny otwarty stosujący zasady i ograniczenia inwestycyjne funduszu zamkniętego może być utworzony jako fundusz aktywów niepublicznych lokujący co najmniej 80% wartości swoich aktywów w aktywa inne niż:
1) papiery wartościowe:
a) będące przedmiotem oferty publicznej, z wyjątkiem papierów wartościowych będących przedmiotem oferty publicznej, która nie wymaga sporządzenia prospektu na podstawie:
- art. 1 ust. 4 lit. a rozporządzenia 2017/1129, o ile jest kierowana do mniej niż 150 osób będących inwestorami kwalifikowanymi, lub
- art. 1 pkt 4 lit. b rozporządzenia 2017/1129, lub
b) dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym
- chyba że stały się one przedmiotem oferty publicznej, która wymaga sporządzenia prospektu na podstawie rozporządzenia 2017/1129, lub zostały dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym po ich nabyciu przez fundusz;
2) instrumenty rynku pieniężnego, chyba że zostały wyemitowane przez spółki niepubliczne, których akcje lub udziały wchodzą w skład portfela inwestycyjnego funduszu.
Jak stanowi art. 45a ust. 1 u.f.i.:
Z zastrzeżeniem art. 47 ust. 6 oraz z uwzględnieniem art. 75- 82 rozporządzenia 231/2013, towarzystwo może, w drodze umowy zawartej w formie pisemnej, powierzyć przedsiębiorcy lub przedsiębiorcy zagranicznemu wykonywanie czynności związanych z działalnością prowadzoną przez to towarzystwo.
W myśl ust. 4b ww. artykułu:
Przedsiębiorca lub przedsiębiorca zagraniczny, z którym towarzystwo zawarło umowę, o której mowa w ust. 1, w zakresie czynności dotyczących specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego lub funduszu inwestycyjnego zamkniętego, może przekazać wykonywanie powierzonych mu czynności innemu przedsiębiorcy lub przedsiębiorcy zagranicznemu, wyłącznie:
1) za zgodą towarzystwa i po uprzednim poinformowaniu przez towarzystwo Komisji o zamiarze takiego przekazania zgodnie z ust. 3 oraz
2) jeżeli w odniesieniu do przedsiębiorcy lub przedsiębiorcy zagranicznego, któremu ma być przekazane wykonywanie czynności, spełnione są warunki określone w ust. 4.
Ponadto, według art. 8a ust. 1 u.f.i:
Alternatywna spółka inwestycyjna jest alternatywnym funduszem inwestycyjnym, innym niż określony w art. 3 ust. 4 pkt 2.
Stosownie do art. 8a ust. 2 u.f.i.:
Alternatywna spółka inwestycyjna może prowadzić działalność w formie:
1) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki akcyjnej albo spółki europejskiej;
2) spółki komandytowej albo spółki komandytowo-akcyjnej, w których jedynym komplementariuszem jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, spółka akcyjna albo spółka europejska.
W oparciu o treść art. 8a ust. 3 u.f.i:
Wyłącznym przedmiotem działalności alternatywnej spółki inwestycyjnej, z zastrzeżeniem wyjątków określonych w ustawie, jest zbieranie aktywów od wielu inwestorów w celu ich lokowania w interesie tych inwestorów zgodnie z określoną polityką inwestycyjną.
Na podstawie art. 8b ust. 1 u.f.i.:
Zarządzający ASI zarządza alternatywną spółką inwestycyjną, w tym co najmniej portfelem inwestycyjnym tej spółki oraz ryzykiem.
W myśl art. 8b ust. 2 u.f.i.:
Zarządzającym ASI może być wyłącznie:
1) w przypadku określonym w art. 8a ust. 2 pkt 1 - spółka kapitałowa będąca alternatywną spółką inwestycyjną, prowadząca działalność jako wewnętrznie zarządzający ASI;
2) w przypadku określonym w art. 8a ust. 2 pkt 2 - spółka kapitałowa będąca komplementariuszem alternatywnej spółki inwestycyjnej, prowadząca działalność jako zewnętrznie zarządzający ASI.
Zgodnie z art. 70a ust. 1 u.f.i.:
Zarządzającym ASI może być wyłącznie spółka kapitałowa, o której mowa w art. 8b ust. 2, z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, która uzyskała zezwolenie Komisji na wykonywanie działalności określonej w art. 70e ust. 1 (zezwolenie na wykonywanie działalności przez zarządzającego ASI).
Stosownie do art. 70a ust. 2 u.f.i.:
Na warunkach określonych w rozdziale 3, w przypadku zarządzania portfelami inwestycyjnymi o niskiej wartości, spółka kapitałowa, o której mowa w art. 8b ust. 2, z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej może wykonywać działalność określoną w art. 70e ust. 1 jako zarządzający ASI bez zezwolenia Komisji, po uzyskaniu wpisu do rejestru zarządzających ASI.
Ponadto, w myśl art. 70e ust. 1 i 2 u.f.i.:
Przedmiotem działalności zarządzającego ASI może być wyłącznie zarządzanie alternatywną spółką inwestycyjną, w tym wprowadzanie tej spółki do obrotu, oraz, z zastrzeżeniem ust. 2, zarządzanie unijnym AFI, w tym wprowadzanie tych AFI do obrotu.
Zarządzanie unijnym AFI może być przedmiotem działalności wyłącznie zewnętrznie zarządzającego ASI, który uzyskał zezwolenie na wykonywanie działalności przez zarządzającego ASI.
Stosownie do art. 70g ust. 1 u.f.i.:
Zarządzający ASI może, w drodze umowy zawartej w formie pisemnej, z uwzględnieniem art. 75-82 rozporządzenia 231/2013, powierzyć przedsiębiorcy lub przedsiębiorcy zagranicznemu wykonywanie czynności związanych z działalnością prowadzoną przez tego zarządzającego.
W analizowanej sprawie będą Państwo świadczyć usługi doradztwa prawnego i podatkowego na rzecz Towarzystwa Funduszy Inwestycyjnych, w rozumieniu art. 4 ust. 1 UFI oraz zarządzanych przez TFI funduszy inwestycyjnych, w tym w szczególności: funduszy inwestycyjnych zamkniętych (FIZ) w rozumieniu oraz funduszy inwestycyjnych zamkniętych aktywów niepublicznych w rozumieniu (FIZAN). Zawierają tez Państwo umowy na świadczenie obsług prawnych i podatkowych z podmiotami będącymi Alternatywnymi Spółkami Inwestycyjnymi oraz będącymi zarządzającymi Alternatywnymi Spółkami Inwestycyjnymi (Kontrahenci), przy czym mogą to być zarówno zewnętrznie zarządzający jak i wewnętrznie zarządzający (ZASI). Zarówno TFI jak i Fundusze, na rzecz których będą Państwo świadczyć Usługi, mają siedzibę w Polsce. Zarządzający Alternatywnymi Spółkami Inwestycyjnymi i Alternatywne Spółki Inwestycyjne, na rzecz których będą Państwo świadczyć Usługi na rzecz Kontrahentów, również mają siedzibę w Polsce.
Z uwagi na powołane przepisy ustawy o funduszach inwestycyjnych stwierdzam, że również przesłanka podmiotowa uprawniająca do zastosowania zwolnienia od podatku, dotycząca świadczenia opisanych usług, zostanie spełniona.
Mając na uwadze przedstawione okoliczności sprawy oraz wnioski płynące z powołanych powyżej przepisów jak również orzecznictwa TSUE należy stwierdzić, że opisane we wniosku Usługi, które będą Państwo świadczyli na rzecz TFI i Funduszy, a także Usługi na rzecz Kontrahentów, tj. ZASI i ASI, będą mieściły się w zakresie czynności zarządzania funduszami inwestycyjnymi wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) ustawy. W konsekwencji będą podlegać zwolnieniu od podatku VAT na podstawie ww. artykułu.
Państwa stanowisko jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu sprawy. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty opis sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem sprawy podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swą aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo