Wnioskodawca, spółka akcyjna X. S.A., będąca polskim rezydentem podatkowym i czynnym podatnikiem VAT, należy do grupy kapitałowej zajmującej się inwestycjami w energię odnawialną. Spółka świadczy usługi zarządzania projektami solarnymi oraz udzieliła pożyczek spółce powiązanej z siedzibą w Holandii (Pożyczkobiorcy), z odsetkami naliczanymi ale niespłacanymi. Spółka planuje dalsze świadczenie usług finansowych (np. udzielanie pożyczek, usługi pośrednictwa) na rzecz podatników, zarówno w Polsce, jak i w innych państwach UE lub poza UE, zawsze w relacji B2B. Rozważa rezygnację ze zwolnienia z VAT dla tych usług na podstawie art. 43 ust. 22 ustawy o VAT, co umożliwiłoby ich opodatkowanie.…
Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
24 października 2025 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy prawa do odliczenia podatku naliczonego w przypadku rezygnacji ze zwolnienia w oparciu o art. 43 ust. 22 ustawy o VAT. Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
X. S.A. (dalej: „Wnioskodawca” lub „Spółka”) jest polskim rezydentem podatkowym, należącym do grupy kapitałowej X. (dalej: „Grupa”). Grupa zajmuje się inwestycjami w projekty dotyczące energii odnawialnej, w szczególności w zakresie energii solarnej. Grupa inwestuje m.in. w Europie, w tym w Polsce. Podstawowym przedmiotem działalności Spółki jest świadczenie usług związanych (...) – w tym za pośrednictwem podmiotów powiązanych.
Wnioskodawca w przeszłości udzielił finansowania dłużnego w formie pożyczek spółce X. B.V. (dalej: Pożyczkobiorca) z siedzibą w Holandii, zarejestrowanej dla celów VAT w tym kraju, nie posiadającej w Polsce stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej i niebędącej polskim podatnikiem VAT czynnym. Wnioskodawca posiada udziały Pożyczkobiorcy. Do dnia złożenia niniejszego wniosku odsetki od wskazanych pożyczek były naliczane, ale nie były spłacane ani kapitalizowane.
W zależności od bieżących potrzeb finansowych podmiotów z Grupy, możliwe będzie dalsze udzielanie przez Wnioskodawcę finansowania dłużnego w formie pożyczek na rzecz podmiotów powiązanych. Beneficjentami takich pożyczek może być zarówno Pożyczkobiorca, jak również inne spółki, przy czym mogą to być podmioty mające siedzibę zarówno w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej, jak i na terytorium Polski. Na moment sporządzania niniejszego wniosku Spółka nie jest w stanie jednoznacznie wskazać, które podmioty z Grupy – poza Pożyczkobiorcą – mogą w przyszłości potrzebować finansowania w formie pożyczek.
Wnioskodawca nie wyklucza również świadczenia innych usług finansowych, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 38–41 ustawy o podatku od towarów i usług. Usługi te mogą być świadczone zarówno na rzecz podatników posiadających siedzibę lub stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium Polski, jak i na rzecz podatników posiadających siedzibę w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej, którzy nie posiadają w Polsce stałego miejsca prowadzenia działalności. W przypadku świadczenia usług na rzecz podatników spoza Polski, zastosowanie do usług świadczonych przez Spółkę będzie mógł znaleźć art. 28b ust. 1 lub 2 ustawy o VAT, zgodnie z którym miejscem świadczenia usług będzie miejsce, w którym usługobiorca posiada siedzibę działalności gospodarczej lub stałe miejsce prowadzenia działalności. W konsekwencji usługi świadczone przez Spółkę mogą w praktyce podlegać opodatkowaniu poza terytorium kraju.
Wnioskodawca podkreśla, że wszelkie usługi będą przez niego świadczone wyłącznie na rzecz podatników, tj. podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, w relacji business-to-business (B2B). Spółka nie przewiduje świadczenia usług na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej (klientów końcowych), tj. w relacji business-to-customer (B2C).
Wnioskodawca rozważa obecnie rezygnację ze zwolnienia od podatku dla usług, o których mowa w ust. 1 pkt 7, 12 i 38-41 ustawy o VAT, świadczonych na rzecz podatników w rozumieniu art. 15 ustawy o VAT (podmiotów prowadzących działalność gospodarczą), i wyboru ich opodatkowania. Zgodnie z art. 43 ust. 22 ustawy o VAT, Wnioskodawca – jako podatnik zarejestrowany jako podatnik VAT czynny – może wybrać opodatkowanie tych usług, pod warunkiem, że złoży naczelnikowi urzędu skarbowego pisemne zawiadomienie o wyborze opodatkowania przed początkiem okresu rozliczeniowego, od którego rezygnuje ze zwolnienia.
Na potrzeby dalszych wywodów przedstawionych w niniejszym wniosku, usługi świadczone przez Wnioskodawcę, mieszczące się w zakresie art. 43 ust. 1 pkt 38–41 ustawy o VAT – zarówno na rzecz Pożyczkobiorcy, jak i innych podatników, w tym usługi, które mogą być świadczone w przyszłości – będą określane łącznie również jako „Usługi”.
Podmioty, na rzecz których Spółka będzie świadczyć Usługi, będą w praktyce mogły posiadać siedzibę działalności gospodarczej:
Jednocześnie w przypadku kontrahentów innych niż posiadający siedzibę na terytorium Polski, Spółka nie będzie świadczyć Usług na rzecz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej usługobiorcy zlokalizowanego na terytorium Polski.
W związku ze świadczeniem Usług, Wnioskodawca ponosił i będzie ponosił wydatki związane z ich realizacją. Na moment sporządzania niniejszego wniosku nie jest możliwe wskazanie zamkniętego katalogu towarów i usług nabywanych przez Wnioskodawcę w związku ze świadczeniem Usług. Niemniej jednak, towary i usługi nabywane przez Spółkę, w odniesieniu do których Wnioskodawca rozważa możliwość skorzystania z prawa do odliczenia podatku naliczonego, nie mieszczą się – ani obecnie, ani w przyszłości – w katalogu wydatków wyłączonych z prawa do odliczenia na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 4 oraz ust. 1a ustawy o VAT. Spółka będzie dysponować dokumentacją potwierdzającą związek podatku naliczonego z Usługami.
Pytania
1. Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym podatek VAT naliczony od nabyć towarów i usług, które zostały lub będą wykorzystane do świadczenia na rzecz Pożyczkobiorcy usług finansowych, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 38–41 ustawy o VAT – jeśli Spółka złoży zawiadomienie, o którym mowa w art. 43 ust. 22 ustawy o VAT – będzie podlegał odliczeniu na zasadach określonych w art. 86 ustawy o VAT?
2. Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym podatek VAT naliczony od nabyć towarów i usług, które będą wykorzystywane do świadczenia w przyszłości usług finansowych, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 38–41 ustawy o VAT, w tym usług świadczonych na rzecz Pożyczkobiorcy oraz innych podmiotów powiązanych z Grupy – jeśli Spółka złoży zawiadomienie, o którym mowa w art. 43 ust. 22 ustawy o VAT – będzie podlegał odliczeniu na zasadach określonych w art. 86 ustawy o VAT, bez względu na miejsce opodatkowania tych usług?
Państwa stanowisko w sprawie
1. Zdaniem Wnioskodawcy – jeśli Spółka złoży zawiadomienie, o którym mowa w art. 43 ust. 22 ustawy o VAT – podatek VAT naliczony od nabyć towarów i usług, które zostały lub będą wykorzystane do świadczenia na rzecz Pożyczkobiorcy usług finansowych, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 38–41 ustawy o VAT, będzie podlegał odliczeniu na zasadach określonych w art. 86 ustawy o VAT.
2. Zdaniem Wnioskodawcy – jeśli Spółka złoży zawiadomienie, o którym mowa w art. 43 ust. 22 ustawy o VAT – podatek VAT naliczony od nabyć towarów i usług, które będą wykorzystywane do świadczenia w przyszłości usług finansowych, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 38–41 ustawy o VAT, w tym usług świadczonych na rzecz Pożyczkobiorcy oraz innych podmiotów powiązanych z Grupy, będzie podlegał odliczeniu na zasadach określonych w art. 86 ustawy o VAT, bez względu na miejsce opodatkowania tych usług.
Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy w zakresie pytania 1
a) Miejsce świadczenia usług dla celów VAT
Zgodnie z art. 28b ust. 1 ustawy o VAT, miejscem świadczenia usług na rzecz podatnika jest, co do zasady, miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej. Zasada ta podlega jednak wyjątkom przewidzianym w ust. 2–4 oraz w art. 28e, 28f ust. 1 i 1a, 28g ust. 1, 28i, 28j ust. 1 i 2 oraz 28n ustawy o VAT. Z kolei art. 28b ust. 2 stanowi, że jeśli usługi są świadczone na rzecz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej podatnika (FE), które znajduje się w innym miejscu niż jego siedziba, wówczas miejscem świadczenia tych usług jest to stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej. Oznacza to, że usługi świadczone na rzecz podatnika – z wyjątkiem tych wskazanych w przepisach szczególnych – są opodatkowane w miejscu siedziby usługobiorcy, chyba że usługi te są świadczone dla jego stałego miejsca prowadzenia działalności, zlokalizowanego poza siedzibą. W takim przypadku miejscem świadczenia usług jest to stałe miejsce.
Dla celów ustalania miejsca świadczenia usług, art. 28a ustawy o VAT precyzuje, kogo należy uznać za podatnika.
Przez podatnika rozumie się:
Ponadto, jeśli podatnik prowadzi również działalność lub wykonuje transakcje niepodlegające opodatkowaniu w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy o VAT, to i tak uznaje się go za podatnika w odniesieniu do wszystkich usług świadczonych na jego rzecz.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, które wykonują samodzielnie działalność gospodarczą. Natomiast art. 15 ust. 2 wskazuje, że działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców, usługodawców, rolników, osób wykonujących wolne zawody oraz innych podmiotów, wykorzystujących towary lub wartości niematerialne i prawne w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
b) Zwolnienie z VAT usług finansowych
Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT, zwolnione z podatku są usługi udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych, usługi pośrednictwa w świadczeniu tych usług, a także zarządzanie kredytami lub pożyczkami pieniężnymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę. Zakres tego zwolnienia obejmuje zatem zarówno czynności stricte finansowania (udzielanie pożyczek lub kredytów), jak i działania wspomagające, takie jak obsługa tych umów czy pośrednictwo w ich zawieraniu.
Dodatkowo, ustawa przewiduje zwolnienie z VAT dla innych, pokrewnych usług finansowych, o których mowa w pkt 39–41a tego artykułu:
‒ spółkach,
‒ innych niż spółki podmiotach, jeżeli posiadają osobowość prawną,
w tym także usługi pośrednictwa w tym zakresie, z wyłączeniem usług przechowywania tych udziałów oraz zarządzania nimi.
Ustawodawca przewidział, że podatnik może zrezygnować ze zwolnienia od podatku usług, o których mowa powyżej. Zgodnie z art. 43 ust. 22 ustawy o VAT, podatnik może zrezygnować ze zwolnienia od podatku VAT w odniesieniu do usług, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 7, 12 oraz 38–41, jeżeli są one świadczone na rzecz innych podatników. W takim przypadku możliwe jest dobrowolne opodatkowanie tych usług, pod warunkiem spełnienia łącznie dwóch warunków:
c) Prawo do odliczenia VAT naliczonego
Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 tej ustawy, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego – z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Na podstawie art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o VAT, kwotę podatku naliczonego stanowi w szczególności suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.
Jednocześnie, zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy o VAT, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego, zwrotu różnicy podatku ani zwrotu podatku naliczonego faktury oraz dokumenty celne, jeżeli transakcja udokumentowana tymi dokumentami nie podlega opodatkowaniu, albo jest zwolniona od podatku.
Na podstawie art. 86 ust. 8 pkt 1 ustawy o VAT, prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje także w przypadku, gdy importowane lub nabyte towary i usługi są wykorzystywane do czynności opodatkowanych wykonywanych poza terytorium kraju, o ile:
Dodatkowo, w świetle art. 86 ust. 9 ustawy o VAT, podatnik ma prawo do odliczenia podatku naliczonego również w przypadku, gdy importowane lub nabyte towary i usługi dotyczą czynności zwolnionych od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 7 oraz pkt 37–41, wykonywanych na terytorium kraju – pod warunkiem, że:
a podatnik posiada dokumenty, z których wynika związek odliczanego podatku z tymi czynnościami.
d) Rezygnacja ze zwolnienia z VAT przez Spółkę a prawo do odliczenia
Wnioskodawca udzielił finansowania dłużnego w formie pożyczek na rzecz Pożyczkobiorcy. W związku ze świadczeniem na jego rzecz usług finansowych, wskazanych w art. 43 ust. 1 pkt 38–41 ustawy o VAT, Wnioskodawca ponosił i będzie ponosił w przyszłości wydatki na nabycie towarów i usług, które są związane z realizacją tych usług. Z uwagi na to, że Pożyczkobiorca posiada siedzibę działalności gospodarczej w Holandii, miejscem świadczenia tych usług – zgodnie z art. 28b ust. 1 ustawy o VAT – nie będzie terytorium Polski.
Usługi, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 38–41 ustawy o VAT, co do zasady korzystają ze zwolnienia z opodatkowania VAT. Jednak zgodnie z art. 43 ust. 22 ustawy o VAT, Wnioskodawca – jako podatnik VAT czynny – może złożyć zawiadomienie o rezygnacji ze zwolnienia i opodatkować świadczone przez siebie Usługi, przy spełnieniu określonych w tym przepisie wymogów. Rezygnacja ze zwolnienia z opodatkowania usług, o której mowa w art. 43 ust. 22 ustawy o VAT, ma charakter przedmiotowy – obejmuje zatem cały zakres usług świadczonych przez podatnika, które mieszczą się w odpowiednich kategoriach określonych w art. 43 ust. 1 pkt 7, 12 oraz 38–41 ustawy o VAT, niezależnie od miejsca ich świadczenia. Nie jest możliwe dokonanie selektywnego wyboru opodatkowania jedynie niektórych z nich. Obowiązek ten dotyczy co najmniej dwuletniego okresu liczonego od początku okresu rozliczeniowego, w którym podatnik złożył zawiadomienie, o którym mowa w art. 43 ust. 22 ustawy o VAT. Dopiero po upływie tego okresu podatnik może ponownie zastosować zwolnienie dla usług objętych wskazanymi przepisami. Oznacza to, że z chwilą skutecznego dokonania wyboru opodatkowania, wszystkie usługi finansowe świadczone przez Wnioskodawcę, mieszczące się w zakresie art. 43 ust. 1 pkt 7, 12 oraz 38–41 ustawy o VAT, nie będą korzystały ze zwolnienia z opodatkowania. W przypadku podjęcia decyzji o rezygnacji ze zwolnienia, Spółka złoży naczelnikowi właściwego urzędu skarbowego pisemne zawiadomienie o wyborze opodatkowania tych usług, z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 43 ust. 22 ustawy o VAT, tj. przed rozpoczęciem okresu rozliczeniowego, od którego zamierza stosować opodatkowanie.
Zgodnie z art. 86 ust. 8 pkt 1 ustawy o VAT, podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, o której mowa w ust. 2 tego przepisu, jeżeli importowane lub nabyte towary i usługi dotyczą dostawy towarów lub świadczenia usług przez podatnika poza terytorium kraju, innych niż te, do których stosuje się zwolnienie, o którym mowa w art. 113b ust. 1 ustawy o VAT, jeżeli kwoty te mogłyby być odliczone, gdyby czynności te były wykonywane na terytorium kraju, a podatnik posiada dokumenty, z których wynika związek odliczonego podatku z tymi czynnościami. Wykładnia językowa art. 86 ust. 8 pkt 1 ustawy o VAT prowadzi do wniosku, że ustawodawca odnosi się wprost do świadczenia usług przez konkretny podmiot – podatnika – w jego indywidualnej sytuacji prawnej. Użycie wyrażenia „świadczenia usług przez podatnika” oznacza, że analiza przesłanek prawa do odliczenia powinna uwzględniać rzeczywisty status i decyzje konkretnego podmiotu, a nie ogólną kwalifikację danej kategorii usług. Przepis ten nie operuje pojęciem rodzajów czynności czy typów usług, lecz odnosi się do działań danego podatnika, których charakter – np. opodatkowany bądź zwolniony – w określonych sytuacjach może wynikać z jego własnych wyborów w ramach obowiązującego reżimu prawnego – czyli właśnie tak jak w analizowanej sytuacji, np. od wyboru opodatkowania. W ocenie Wnioskodawcy nie chodzi zatem o jakikolwiek rodzaj usług jako taki, lecz o czynności danego podatnika, oceniane w jego indywidualnym kontekście prawnym. Potwierdzeniem takiego podejścia może być chociażby praktyka stosowania przepisów dotyczących odliczania VAT od wydatków związanych z pojazdami samochodowymi – to właśnie w oparciu o indywidualną sytuację podatnika ocenia się, czy pojazd jest wykorzystywany wyłącznie do działalności gospodarczej, co warunkuje możliwość pełnego odliczenia podatku naliczonego. Jeśli podatnik świadczyłby poza Polską usługi, w odniesieniu do których ponosiłby wydatki na pojazdy samochodowe, w kontekście odliczenia na podstawie art. 86 ust. 8 pkt 1 ustawy o VAT należałoby zweryfikować np. czy sposób wykorzystania pojazdów jest potwierdzony prowadzoną przez tego konkretnego podatnika ewidencją przebiegu pojazdu.
Usługi takie, jak te świadczone przez Wnioskodawcę na rzecz Pożyczkobiorcy, po skutecznym złożeniu zawiadomienia, o którym mowa w art. 43 ust. 22 ustawy o VAT, stanowiłyby czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem, gdyby – zgodnie z przepisami ustawy o VAT – miejscem ich świadczenia było terytorium Polski. Gdyby analogiczne usługi były świadczone przez Wnioskodawcę na rzecz podatnika posiadającego siedzibę działalności gospodarczej w Polsce, usługi te podlegałyby opodatkowaniu w kraju i – przy spełnieniu ogólnych przesłanek określonych w art. 86 ustawy o VAT – uprawniałyby do odliczenia podatku naliczonego.
W ocenie Wnioskodawcy, w przedstawionych wyżej okolicznościach, o ile będzie on posiadał dokumenty potwierdzające związek odliczonego podatku z wykonywanymi przez siebie czynnościami, warunki przewidziane dla skorzystania z prawa do odliczenia VAT, przewidziane w art. 86 ust. 8 pkt 1 ustawy o VAT, zostaną spełnione, ponieważ:
Taki tok rozumowania potwierdza przykładowo interpretacja indywidualna w sprawie 0111-KDIB3-3.4012.369.2020.1.PJ z 25 września 2020 r., w której Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wyjaśnił, że:
„Przepis art. 86 ust. 8 pkt 1 wprowadza dwa podstawowe warunki, których łączne spełnienie uprawnia do odliczenia podatku naliczonego od towarów i usług związanych z usługami świadczonymi poza terytorium kraju:
Należy zauważyć, że prawo do odliczenia podatku VAT stanowi jeden z fundamentalnych elementów konstrukcji podatku od wartości dodanej obowiązującego w Unii Europejskiej. Zasada ta opiera się na założeniu, że podatek VAT powinien być neutralny dla podatników, co znajduje odzwierciedlenie w przysługującym im prawie do odliczenia podatku naliczonego. W związku z tym, przepisy dotyczące prawa do odliczenia podatku VAT powinny być interpretowane w sposób, który nie prowadzi do nieuzasadnionego ograniczania tego prawa. Jak wskazuje się w doktrynie:
„(...) możliwość odliczenia podatku naliczonego nie stanowi żadnego przywileju dla podatnika, lecz jest jego fundamentalnym i podstawowym uprawnieniem, wynikającym z samej konstrukcji podatku od towarów i usług jako podatku od wartości dodanej. Takie rozumienie prawa do odliczenia podatku naliczonego jest bardzo istotną wytyczną przy wykładni dyrektyw VAT w orzecznictwie ETS. W wielu orzeczeniach bowiem interpretowano regulacje dyrektyw VAT (co wpływało na rozumienie przepisów krajowych) w taki sposób, aby osiągnięta była neutralność podatku dla podatników.” (A. Bartosiewicz [w:] VAT. Komentarz, wyd. XVIII, Warszawa 2024, art. 86.)
Stanowisko to znajduje również wyraźne potwierdzenie w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W szczególności w wyroku z dnia 22 grudnia 2010 r. w sprawie C‑277/09, The Commissioners for Her Majesty’s Revenue and Customs v. RBS Deutschland Holdings GmbH, Trybunał jednoznacznie wskazał, że prawo do odliczenia podatku nie może być uzależnione od tego, czy dana czynność została faktycznie opodatkowana w państwie członkowskim, w którym podatek należny miałby zostać zapłacony. Jak podkreślono w rozstrzygnięciu:
„(…) mając na względzie okoliczności sprawy przed sądem krajowym należy przyjąć, że prawo do odliczenia podatku VAT nie może zależeć od tego, czy czynność dokonywana w sytuacji prowadzącej do jej obciążenia podatkiem należnym w rzeczywistości doprowadziła do zapłaty podatku VAT w zainteresowanym państwie członkowskim.
Pomimo bowiem ustanowienia wspólnego systemu podatku VAT na mocy przepisów szóstej dyrektywy, w dalszym ciągu istnieją pomiędzy państwami członkowskim różnice w zakresie przepisów ustawowych i wykonawczych dotyczących tej materii, wobec czego okoliczność, że jedno państwo członkowskie ze względu na dokonaną przez siebie klasyfikację danej czynności handlowej nie pobrało należnego podatku VAT, nie może pozbawiać podatnika uprawnienia do odliczenia naliczonego podatku VAT rozliczonego w innym państwie członkowskim.
(…) Nawet jeśli przyjęcie tezy, że podatnik może domagać się odliczenia naliczonego podatku VAT bez wpłacania należnego podatku VAT może wydawać się pod pewnymi względami niespójne, nie może to jednak uzasadniać odmowy zastosowania przepisów szóstej dyrektywy dotyczących prawa do odliczenia”.
Z przytoczonego powyżej orzeczenia jednoznacznie wynika, że nawet jeśli możliwość odliczenia VAT naliczonego bez równoczesnej zapłaty VAT należnego może budzić wątpliwości natury systemowej, to nie stanowi to wystarczającej podstawy do ograniczenia fundamentalnego prawa podatnika do odliczenia – które pozostaje nadrzędne wobec ewentualnych niespójności wynikających z różnic legislacyjnych między państwami członkowskimi. W tym miejscu Wnioskodawca chciałby również podkreślić, że zgodnie z uzasadnieniem do projektu ustawy z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 2105), która ustanowiła art. 43 ust. 22 ustawy o VAT, celem tego przepisu jest zapewnienie większej neutralności VAT.
Wnioskodawca chciałby także przywołać konkluzje wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 14 marca 2013 r. w sprawie C‑319/12, Minister Finansów v. MDDP sp. z o.o. Akademia Biznesu sp. komandytowa. W tym orzeczeniu Trybunał rozstrzygał kwestię prawa do odliczenia VAT naliczonego w kontekście niezgodnego z prawem unijnym krajowego zwolnienia z opodatkowania. W sprawie tej Trybunał wyraźnie stwierdził, że podatnik nie może jednocześnie korzystać z krajowego zwolnienia z VAT, przyznanego wbrew przepisom dyrektywy, i jednocześnie powoływać się na prawo do odliczenia podatku naliczonego. Jednocześnie jednak Trybunał zaznaczył, że podatnik ma możliwość powołania się bezpośrednio na przepisy dyrektywy i – rezygnując z krajowego zwolnienia – zastosować opodatkowanie, co otwiera mu drogę do skorzystania z prawa do odliczenia.
Z perspektywy Wnioskodawcy oznacza to, że świadome opodatkowanie usług, zamiast korzystania z przysługującego zwolnienia, stanowi wyraz działania zgodnego z konstrukcją VAT jako podatku neutralnego. W konsekwencji, skoro Wnioskodawca podejmuje decyzję o opodatkowaniu usług zgodnie z art. 43 ust. 22 ustawy o VAT, to w myśl orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości nie powinien być pozbawiony prawa do odliczenia podatku naliczonego – także w odniesieniu do usług, których miejsce świadczenia znajduje się poza terytorium Polski. Jak potwierdza chociażby orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2015 r. w sprawie o sygnaturze akt I FSK 443/15, warunkiem zastosowania art. 86 ust. 8 pkt 1 ustawy o VAT nie jest dokonywanie na terenie kraju czynności opodatkowanych:
„Przepis ten jest uzupełnieniem regulacji zawartej w ust. 1 art. 86 przewidującej jako zasadę prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego w związku z nabyciem towarów i usług wykorzystywanych do wykonywania czynności opodatkowanych, o czym świadczy zarówno wykładnia gramatyczna jak i systematyczna tych unormowań, jak również treść art. 87 ust. 5 u.p.t.u. (…) Regulacja zawarta w art. 86 ust. 1 jest implementacją art. 168 Dyrektywy 112, a art. 86 ust. 8 pkt 1 u.p.t.u. jest odpowiednikiem art. 169 lit. a Dyrektywy 112. (…) W art. 169 Dyrektywy 112 rozszerzony został katalog czynności określony w art. 168 o przypadki, w których podatnikowi przysługuje także prawo do odliczenia podatku naliczonego. W myśl art. 169 lit. a tej Dyrektywy poza prawem do odliczenia, o którym mowa w art. 168, podatnik ma prawo do odliczenia VAT określonego w tym artykule, jeżeli towary i usługi są wykorzystywane do transakcji podatnika związanych z działalnością, o której mowa w art. 9 ust. 1 akapit drugi, dokonywanych poza terytorium państwa członkowskiego, w którym podatek jest należny lub został zapłacony, w odniesieniu do których VAT podlegałby odliczeniu, gdyby zostały one dokonane na terytorium tego państwa członkowskiego. W piśmiennictwie na tle tej ostatniej wskazanej regulacji podkreśla się, że przepis ten ustanawia prawo do odliczenia podatku naliczonego również w odniesieniu do czynności, które nie podlegają opodatkowaniu ze względu na zasady określenia miejsca świadczenia (miejsce opodatkowania), a które w przeciwnym wypadku podlegałyby opodatkowaniu. Zauważa się także, że celem tej regulacji było między innymi wyrównanie pozycji podatników tj. podmiotów prowadzących działalność gospodarczą bez względu na miejsce, w którym wykonują te działalność.
(…) 11.4. Podkreślić należy, że zasadniczo każdy podmiot prowadzący działalność gospodarczą, bez względu na miejsce prowadzenia tej działalności uprawniony jest do odliczenia podatku naliczonego oraz do jego zwrotu (vide Dyrektywa VAT 2006/112/WE, Komentarz 2010 pod redakcją J. Martiniego, Wydawnictwo UNIMEX).”
W ocenie Wnioskodawcy w orzecznictwie polskich sądów administracyjnych słusznie podkreśla się, że art. 86 ust. 8 pkt 1 ustawy o VAT opiera się na konstrukcji porównawczej. Przepis ten przewiduje możliwość odliczenia podatku naliczonego w odniesieniu do nabyć związanych z czynnościami świadczonymi poza terytorium kraju – pod warunkiem, że gdyby tożsame czynności były wykonywane na terytorium Polski, dawałyby prawo do odliczenia na zasadach ogólnych. Tym samym, dla oceny prawa do odliczenia nie ma znaczenia, że dana usługa podlega opodatkowaniu poza Polską. Liczy się to, czy – gdyby była świadczona w kraju – stanowiłaby czynność opodatkowaną VAT niekorzystającą ze zwolnienia, a tym samym uprawniającą do odliczenia. Taki sposób interpretacji pozwala zachować neutralność VAT i zapobiega sytuacjom, w których podatnik byłby pozbawiony prawa do odliczenia wyłącznie ze względu na terytorialny zakres swojej działalności. Przykładowo, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, w prawomocnym wyroku z 14 lipca 2023 r., w sprawie o sygn. akt I SA/Op 135/23 potwierdził, że w celu skorzystania z odliczenia na zasadzie art. 86 ust. 8 pkt 1 ustawy o VAT z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej za granicą nie ma prawnego znaczenia, jak został rozliczony zagraniczny podatek od wartości dodanej:
„Tym samym, skoro wykonanie remontu mieszkania na rzecz J. D., wpisuje się w profil działalności gospodarczej Skarżącej prowadzonej w Polsce, to za uprawnione należy uznać ustalenie na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, że gdyby hipotetycznie usługa taka jak w Hiszpanii zostałaby przez Skarżącą wykonana w kraju, to stanowiłaby według przepisów obowiązujących na terytorium Polski czynności opodatkowane VAT, dającą pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego od podatku należnego w związku z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą na terytorium kraju.”
Warto też zwrócić uwagę, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z 25 maja 2023 r., sygnatura akt I SA/Kr 261/23, rozpatrywał sprawę dotyczącą spółki zamierzającej świadczyć usługi finansowe na rzecz podmiotów należących do tej samej grupy kapitałowej, posiadających siedzibę w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej lub poza jej terytorium. W tym kontekście spółka chciała ustalić czy podatek VAT naliczony w związku ze świadczeniem tych usług – w okresach, w których zrezygnowano ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 22 ustawy o VAT – podlega odliczeniu na zasadach określonych w art. 86 tej ustawy, jako związany z czynnościami opodatkowanymi. WSA w Krakowie wyjaśnił, że:
„Prima facie, skoro usługi wymienione w art. 43 ust. 1 pkt 12 oraz pkt 41 u.p.t.u. zostały zwolnione z opodatkowania podatkiem VAT, umieszczając je w Polsce a nie poza jej terytorium, Spółka nie uzyskałaby prawa do odliczenia podatku naliczonego. Stąd też art. 86 ust. 8 pkt 1 u.p.t.u. nie powinien mieć zastosowania względem Spółki. Tym niemniej, skoro Spółka zamierza zrezygnować z zastosowania powyższych zwolnień, gdyby usługi te świadczyła na terytorium kraju oczywistym jest, że podlegałyby one opodatkowaniu – a w konsekwencji, co do zasady, miałaby ona prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tych usług.
(…) Rzecz jednak w tym, że u podstaw art. 86 ust. 8 pkt 1 u.p.t.u. spoczywa założenie, iż dotyczy on „dostawy towarów lub świadczenia usług przez podatnika poza terytorium kraju” – czyli takich zdarzeń, które zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. nie stanowią przedmiotu opodatkowania. Przepis ten zakłada bowiem – jak już zostało to wyjaśnione – odtworzenie danej transakcji w ramach testu, tak jak gdyby przeprowadzana była ona na terytorium kraju, a nie poza jego obszarem.”
Również wyrok Wojewódzkiego Sądu w Gorzowie Wielkopolskim z 20 lutego 2025 r. w sprawie I SA/Go 353/24 potwierdza, że biorąc pod uwagę wynik wykładni językowej art. 86 ust. 8 pkt 1 ustawy o VAT istotne jest jedynie, aby usługi podatnika spełniały warunki wspomnianego w powyższym cytacie testu:
Należy zwrócić uwagę, że z opisanego w sprawie zdarzenia przyszłego wynika, że wykonywane przez spółkę usługi - o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT - co do zasady, nie będą świadczone na rzecz usługobiorców mających siedziby w Polsce, lecz tych, którzy mają siedzibę w UE oraz poza UE.
(…) w przypadku złożenia oświadczenia o rezygnacji ze zwolnienia od podatku, o którym jest mowa w art. 43 ust. 22 ustawy o VAT, czynności te zaczęłyby podlegać opodatkowaniu – w konsekwencji Spółka nabyłaby prawo do rozliczenia podatku należnego na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy. W tym miejscu należy jednak rozważyć znaczenie art. 86 ust. 8 pkt 1 ww. ustawy o VAT dla rozstrzygnięcia zagadnienia sformułowanego przez Spółkę w jej wniosku. Z literalnego brzmienia tego przepisu wynika, że wówczas gdy podatnik świadczy usługi poza terytorium kraju – ma on prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, o ile „kwoty te mogłyby być odliczone, gdyby czynności te były wykonywane na terytorium kraju”. Istotą tej regulacji jest zatem stworzenie pewnego rodzaju testu, który wymaga zbadania, czy w przypadku hipotetycznego świadczenia danej usługi na terytorium kraju, podatnikowi przysługiwałoby prawo do odliczenia podatku”.
Rezygnacja ze zwolnienia, o której mowa w art. 43 ust. 22 ustawy o VAT, skutkuje objęciem świadczonych Usług opodatkowaniem VAT. Oznacza to, że – gdyby usługi te były wykonywane na terytorium Polski – podlegałyby opodatkowaniu, co z kolei oznacza, że spełniony zostałby podstawowy warunek przewidziany w art. 86 ust. 8 pkt 1 ustawy o VAT. Przepis ten odnosi się do sytuacji, w których miejscem świadczenia usług nie jest terytorium kraju, i przyznaje podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego, o ile czynności te – w warunkach krajowych – dawałyby takie uprawnienie.
W niniejszej sprawie warunki przewidziane w art. 86 ust. 8 pkt 1 ustawy o VAT byłyby spełnione w sposób jednoznaczny i oczywisty, ponieważ w przypadku rezygnacji ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 22 ustawy o VAT, Usługi byłyby w Polsce opodatkowane. Stanowisko to znajduje potwierdzenie nie tylko w literalnym brzmieniu przepisów, lecz również pozostaje zgodne z zasadą neutralności VAT – zasadą fundamentalną zarówno w prawie krajowym, jak i unijnym – zgodnie z którą prawo do odliczenia nie może być ograniczane wyłącznie ze względu na terytorialny zakres świadczenia.
Odmowa prawa do odliczenia wyłącznie z tego powodu, że miejscem opodatkowania jest inne państwo członkowskie, mimo że w Polsce dane czynności byłyby objęte VAT, prowadziłaby do rezultatu sprzecznego z art. 86 ust. 8 pkt 1 ustawy o VAT. Warto w tym miejscu przypomnieć, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pierwszeństwo przyznaje się wykładni językowej, której rezultaty w niniejszej sprawie jednoznacznie potwierdzają prawo do odliczenia. Stanowisko Wnioskodawcy pozostaje jednak również spójne z wykładnią systemową i funkcjonalną, a także zgodne z utrwalonym orzecznictwem potwierdzającym neutralność VAT jako zasadę nadrzędną.
W tym kontekście warto również zwrócić uwagę na treść art. 86 ust. 9 ustawy o VAT, który przewiduje prawo do odliczenia VAT naliczonego w odniesieniu do czynności zwolnionych z VAT w kraju (na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 7 oraz pkt 37–41), jeżeli usługi te są świadczone na rzecz podatników mających siedzibę w państwach trzecich (poza UE), a miejscem ich świadczenia – zgodnie z art. 28b lub art. 28l – jest terytorium tego państwa trzeciego.
Art. 86 ust. 9 ustawy o VAT dopuszcza zatem możliwość odliczenia VAT w odniesieniu do usług zwolnionych od podatku (na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 7 i 37–41 ustawy o VAT), jeżeli są one świadczone na rzecz kontrahentów z państw trzecich. Oznacza to, że nawet jeśli usługa – zgodnie z polską ustawą – korzystałaby ze zwolnienia z VAT, prawo do odliczenia zostaje zachowane, o ile miejscem świadczenia jest państwo trzecie i podatnik dysponuje odpowiednią dokumentacją. Tym bardziej niezrozumiałe i nieakceptowalne byłoby uznanie, że podatnik nie ma prawa do odliczenia VAT naliczonego w sytuacji, gdy świadczy usługi opodatkowane (po rezygnacji ze zwolnienia zgodnie z art. 43 ust. 22 ustawy o VAT), których miejsce świadczenia – na mocy art. 28b – znajduje się na terytorium innego państwa członkowskiego UE. Taka wykładnia prowadziłaby do rażąco niespójnego i dyskryminującego rezultatu: podatnik miałby prawo do odliczenia podatku w przypadku świadczenia usług zwolnionych na rzecz kontrahenta spoza UE, ale byłby tego prawa pozbawiony w przypadku usług świadczonych na rzecz kontrahenta z UE, które, gdyby były świadczone w Polsce, w ogóle ze zwolnienia by nie korzystały. Taki efekt byłby nie tylko sprzeczny z zasadą neutralności VAT i równego traktowania, ale również logicznie niespójny.
Podsumowując powyższe rozważania, zdaniem Wnioskodawcy – jeśli Spółka złoży zawiadomienie, o którym mowa w art. 43 ust. 22 ustawy o VAT – podatek VAT naliczony od nabyć towarów i usług, które zostały lub będą wykorzystane do świadczenia na rzecz Pożyczkobiorcy usług finansowych, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 38–41 ustawy o VAT, będzie podlegał odliczeniu na zasadach określonych w art. 86 ustawy o VAT.
Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy w zakresie pytania 2
W ocenie Wnioskodawcy, argumentacja przedstawiona w odniesieniu do pytania nr 1 znajduje odpowiednie zastosowanie również na gruncie pytania nr 2. W szczególności należy podkreślić, że przedstawione zasady interpretacji art. 86 ust. 8 pkt 1 ustawy o VAT, jak również systemowe podejście do prawa do odliczenia podatku naliczonego w przypadku świadczenia usług poza terytorium kraju, mają zastosowanie niezależnie od tego, czy dotyczą one Usług już zrealizowanych, czy też takich, które dopiero zostaną zrealizowane w przyszłości – zarówno na rzecz Pożyczkobiorcy, jak i innych podmiotów z Grupy.
Jednocześnie w przypadku Usług, które będą podlegały opodatkowaniu na terytorium kraju, z uwagi na siedzibę lub stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej usługobiorcy, w przypadku rezygnacji ze zwolnienia z opodatkowania zgodnie z art. 43 ust. 22 ustawy o VAT, prawo do odliczenia będzie przysługiwało Wnioskodawcy na zasadach ogólnych, o których mowa w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT.
Tym samym, zdaniem Wnioskodawcy – jeśli Spółka złoży zawiadomienie, o którym mowa w art. 43 ust. 22 ustawy o VAT – podatek VAT naliczony od nabyć towarów i usług, które będą wykorzystywane do świadczenia w przyszłości usług finansowych, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 38–41 ustawy o VAT, w tym usług świadczonych na rzecz Pożyczkobiorcy oraz innych podmiotów powiązanych z Grupy, będzie podlegał odliczeniu na zasadach określonych w art. 86 ustawy o VAT, bez względu na miejsce opodatkowania tych usług.
Ocena stanowisk
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają:
1) odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2) eksport towarów;
3) import towarów na terytorium kraju;
4) wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5) wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.
Zgodnie z art. 2 pkt 22 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży – rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Na podstawie art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach – rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
W świetle art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7.
Z treści powołanego wyżej przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy jednoznacznie wynika, że dostawa towarów i świadczenie usług, co do zasady, podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT wówczas, gdy czynności te są wykonywane odpłatnie.
Aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę.
Należy jednak zauważyć, że nie każda czynność stanowiąca odpłatną dostawę towarów lub odpłatne świadczenie usług podlega opodatkowaniu. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu musi być wykonywana przez podmiot o statusie podatnika działającego w takim charakterze w odniesieniu do tej czynności.
Stosownie do treści art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Według art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Definicja działalności gospodarczej, zawarta w ustawie, ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym.
Powołana wyżej definicja podatnika zawarta w ustawie o podatku od towarów i usług jest odzwierciedleniem definicji zawartej w art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11 grudnia 2006 r. s. 1 ze zm.), zgodnie z którym:
„Podatnikiem” jest każda osoba prowadząca samodzielnie w dowolnym miejscu jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej działalności.
„Działalność gospodarcza” obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie. Za działalność gospodarczą uznaje się w szczególności wykorzystywanie, w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu.
Jak wynika z opisu sprawy, są Państwo polskim rezydentem podatkowym, czynnym zrejestrowanym podatnikiem podatku VAT, należącym do grupy kapitałowej X.. Grupa zajmuje się inwestycjami w projekty dotyczące energii odnawialnej, w szczególności w zakresie energii solarnej. Grupa inwestuje m.in. w Europie, w tym w Polsce. Podstawowym przedmiotem Państwa działalności jest świadczenie usług związanych z komercyjnym zarządzaniem oraz rozwijaniem projektów elektrowni solarnych – w tym za pośrednictwem podmiotów powiązanych.
W przeszłości udzielili Państwo finansowania dłużnego w formie pożyczek spółce X. B.V. (Pożyczkobiorca) z siedzibą w Holandii, zarejestrowanej dla celów VAT w tym kraju, nieposiadającej w Polsce stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej i niebędącej polskim podatnikiem VAT czynnym. Posiadają Państwo udziały Pożyczkobiorcy. Do dnia złożenia wniosku odsetki od wskazanych pożyczek były naliczane, ale nie były spłacane ani kapitalizowane.
W zależności od bieżących potrzeb finansowych podmiotów z Grupy, możliwe będzie dalsze udzielanie przez Państwa finansowania dłużnego w formie pożyczek na rzecz podmiotów powiązanych. Beneficjentami takich pożyczek może być zarówno Pożyczkobiorca, jak również inne spółki, przy czym mogą to być podmioty mające siedzibę zarówno w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej, jak i na terytorium Polski.
Nie wykluczają Państwo również świadczenia innych usług finansowych, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 38–41 ustawy o podatku od towarów i usług. Usługi te mogą być świadczone zarówno na rzecz podatników posiadających siedzibę lub stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium Polski, jak i na rzecz podatników posiadających siedzibę w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej, którzy nie posiadają w Polsce stałego miejsca prowadzenia działalności. W przypadku świadczenia usług na rzecz podatników spoza Polski, zastosowanie do usług świadczonych przez Państwa będzie mógł znaleźć art. 28b ust. 1 lub 2 ustawy o VAT, zgodnie z którym miejscem świadczenia usług będzie miejsce, w którym usługobiorca posiada siedzibę działalności gospodarczej lub stałe miejsce prowadzenia działalności.
Wszelkie usługi będą przez Państwa świadczone wyłącznie na rzecz podatników, nie przewidują Państwo świadczenia usług na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej.
Wskazali Państwo, że usługi świadczone przez Państwa zarówno na rzecz Pożyczkobiorcy, jak i innych podatników, w tym usługi, które mogą być świadczone w przyszłości mieszczą się w zakresie art. 43 ust. 1 pkt 38–41 ustawy o VAT. Podmioty, na rzecz których będą Państwo świadczyć Usługi, będą w praktyce mogły posiadać siedzibę działalności gospodarczej:
Jednocześnie w przypadku kontrahentów innych niż posiadający siedzibę na terytorium Polski, nie będą Państwo świadczyć Usług na rzecz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej usługobiorcy zlokalizowanego na terytorium Polski.
W związku ze świadczeniem Usług, ponosili i będą Państwo ponosić wydatki związane z ich realizacją. Na moment sporządzania niniejszego wniosku nie jest możliwe wskazanie zamkniętego katalogu towarów i usług nabywanych przez Państwa w związku ze świadczeniem Usług. Niemniej jednak, jak Państwo wskazali, towary i usługi nabywane przez Państwa, w odniesieniu do których rozważają Państwo możliwość skorzystania z prawa do odliczenia podatku naliczonego, nie mieszczą się – ani obecnie, ani w przyszłości – w katalogu wydatków wyłączonych z prawa do odliczenia na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 4 oraz ust. 1a ustawy o VAT. Będą Państwo dysponować dokumentacją potwierdzającą związek podatku naliczonego z Usługami.
Rozważają Państwo obecnie rezygnację ze zwolnienia od podatku dla usług, o których mowa w ust. 1 pkt 7, 12 i 38-41 ustawy o VAT, świadczonych na rzecz podatników w rozumieniu art. 15 ustawy o VAT i wyboru ich opodatkowania.
Państwa wątpliwości dotyczą ustalenia, czy podatek VAT naliczony od nabyć towarów i usług, które zostały lub będą wykorzystane do świadczenia na rzecz Pożyczkobiorcy usług finansowych, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 38-41 ustawy – jeśli złożą Państwo zawiadomienie, o którym mowa w art. 43 ust. 22 ustawy – będzie podlegał odliczeniu oraz tego czy, podatek VAT naliczony od nabyć towarów i usług, które będą wykorzystywane do świadczenia w przyszłości usług finansowych, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 38–41 ustawy, w tym usług świadczonych na rzecz Pożyczkobiorcy oraz innych podmiotów powiązanych z Grupy – jeśli złożą Państwo zawiadomienie, o którym mowa w art. 43 ust. 22 ustawy o VAT – będzie podlegał odliczeniu bez względu na miejsce opodatkowania tych usług.
Kwestie dotyczące miejsca świadczenia przy świadczeniu usług uregulowane zostały w rozdziale 3 działu V ustawy.
I tak, stosownie do art. 28a ustawy:
Na potrzeby stosowania przepisów regulujących miejsce świadczenia przy świadczeniu usług:
1) ilekroć jest mowa o podatniku - rozumie się przez to:
a) podmioty, które wykonują samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2, lub działalność gospodarczą odpowiadającą tej działalności, bez względu na cel czy rezultat takiej działalności, z uwzględnieniem art. 15 ust. 6,
b) osobę prawną niebędącą podatnikiem na podstawie lit. a, która jest zidentyfikowana lub obowiązana do identyfikacji do celów podatku lub podatku od wartości dodanej;
2) podatnika, który prowadzi również działalność lub dokonuje transakcji nieuznawanych za podlegające opodatkowaniu dostawy towarów lub świadczenia usług zgodnie z art. 5 ust. 1, uznaje się za podatnika w odniesieniu do wszystkich świadczonych na jego rzecz usług.
Wskazany art. 28a ustawy wprowadza drugą definicję podatnika do ustawy. Definicja ta ma zastosowanie tylko w przypadku ustalenia miejsca świadczenia usług. Podatnikiem według tej regulacji jest podmiot wykonujący samodzielnie działalność gospodarczą. Ustawodawca odwołuje się w tym celu do definicji działalności gospodarczej ustalonej w art. 15 ust. 2 ustawy. Za podatników są uznawane również podmioty wykonujące działalność gospodarczą zgodnie z regulacjami innych państw członkowskich oraz państw trzecich.
Zgodnie z ogólną zasadą zawartą w art. 28b ust. 1 ustawy:
Miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2-4 oraz art. 28e, art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, art. 28j ust. 1 i 2 oraz art. 28n.
W myśl art. 28b ust. 2 ustawy:
W przypadku gdy usługi są świadczone dla stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej podatnika, które znajduje się w innym miejscu niż jego siedziba działalności gospodarczej, miejscem świadczenia tych usług jest to stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej.
Z powyższych przepisów wynika, że miejscem świadczenia usług na rzecz podatnika działającego w takim charakterze jest miejsce, w którym podatnik ten posiada siedzibę swojej działalności gospodarczej. Jeżeli jednak usługi te są świadczone na rzecz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej podatnika znajdującego się w miejscu innym niż jego siedziba działalności gospodarczej, miejscem świadczenia tych usług jest stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej. Ww. zasady należy stosować, gdy usługa jest świadczona na rzecz podatnika, a przepisy ust. 3 i 4, art. 28e, art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, art. 28j ust. 1 i 2 i art. 28n ustawy nie będą przewidywać innych zasad ustalenia miejsca świadczenia.
Odnosząc się do Państwa wątpliwości należy zauważyć, że dokonywana czynność, która podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług może albo być opodatkowana, albo może korzystać ze zwolnienia od tego podatku.
Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone między innymi w art. 43 ustawy.
W myśl art. 43 ust. 1 pkt 38-41 ustawy:
Zwalnia się od podatku:
38) usługi udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych, a także zarządzanie kredytami lub pożyczkami pieniężnymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę;
39) usługi w zakresie udzielania poręczeń, gwarancji i wszelkich innych zabezpieczeń transakcji finansowych i ubezpieczeniowych oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu tych usług, a także zarządzanie gwarancjami kredytowymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę;
40) usługi w zakresie depozytów środków pieniężnych, prowadzenia rachunków pieniężnych, wszelkiego rodzaju transakcji płatniczych, przekazów i transferów pieniężnych, długów, czeków i weksli oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu tych usług;
40a) usługi, w tym także usługi pośrednictwa, których przedmiotem są udziały w:
a) spółkach,
b) innych niż spółki podmiotach, jeżeli mają one osobowość prawną
- z wyłączeniem usług przechowywania tych udziałów i zarządzania nimi;
41) usługi, których przedmiotem są instrumenty finansowe, o których mowa w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 722 i 1863 oraz z 2025 r. poz. 146), z wyłączeniem przechowywania tych instrumentów i zarządzania nimi, oraz usługi pośrednictwa w tym zakresie.
Należy podkreślić, że pojęcia używane do oznaczenia zwolnień, o których mowa w art. 43 ustawy, należy interpretować ściśle, zważywszy, że zwolnienia te stanowią odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatek VAT pobierany jest od każdej usługi świadczonej odpłatnie przez podatnika.
Sprecyzowanie przepisów regulujących zwolnienie od podatku od towarów i usług dla usług finansowych ma na celu zapewnienie jednolitego stosowania tego zwolnienia w odniesieniu do rynku wspólnotowego, jak również zapewnienie spójności przepisów dotyczących podatku od towarów i usług z przepisami krajowymi regulującymi funkcjonowanie rynku finansowego.
Powyższe przepisy są efektem implementacji do krajowego porządku prawnego przepisu art. 135 ust. 1. lit. b)-d) i f) Dyrektywy 2006/112/WE Rady, który stanowi, że:
Państwa członkowskie zwalniają następujące transakcje:
(…)
b) udzielanie kredytów i pośrednictwo kredytowe, oraz zarządzanie kredytami przez kredytodawcę;
c) pośrednictwo lub wszelkie działania w zakresie gwarancji kredytowych, poręczeń i wszelkich innych zabezpieczeń i gwarancji oraz zarządzanie gwarancjami kredytowymi przez kredytodawcę;
d) transakcje, łącznie z pośrednictwem, dotyczące rachunków depozytowych, rachunków bieżących, płatności, przelewów, długów, czeków i innych zbywalnych instrumentów finansowych, z wyłączeniem windykacji należności;
(…)
f) transakcje, łącznie z pośrednictwem, jednakże z wyłączeniem przechowywania i zarządzania, których przedmiotem są akcje, udziały w spółkach lub związkach, obligacje i inne papiery wartościowe, z wyłączeniem dokumentów ustanawiających tytuł prawny do towarów, oraz praw lub papierów wartościowych, o których mowa w art. 15 ust. 2.
Z kolei zgodnie z art. 43 ust. 22 ustawy:
Podatnik może zrezygnować ze zwolnienia od podatku usług, o których mowa w ust. 1 pkt 7,
12 i 38-41, świadczonych na rzecz podatników, i wybrać ich opodatkowanie, pod warunkiem że:
1) jest zarejestrowany jako podatnik VAT czynny;
2) złoży naczelnikowi urzędu skarbowego pisemne zawiadomienie o wyborze opodatkowania tych usług przed początkiem okresu rozliczeniowego, od którego rezygnuje ze zwolnienia.
Jednocześnie, art. 43 ust. 23 ustawy stanowi, że:
Podatnik, o którym mowa w ust. 22, może, nie wcześniej niż po upływie 2 lat, licząc od początku okresu rozliczeniowego, od którego wybrał opodatkowanie usług, o których mowa w ust. 1 pkt 7, 12 i 38-41, ponownie skorzystać ze zwolnienia od podatku tych usług, pod warunkiem złożenia naczelnikowi urzędu skarbowego pisemnego zawiadomienia o rezygnacji z opodatkowania, przed początkiem okresu rozliczeniowego, od którego ponownie będzie korzystał ze zwolnienia.
Zgodnie z art. 135 Dyrektywy 2006/112/WE Rady, w krajach członkowskich UE usługi finansowe korzystają zasadniczo ze zwolnienia od opodatkowania VAT. Stosownie jednak do art. 137 ust. 1 lit. a Dyrektywy 2006/112/WE Rady:
Państwa członkowskie mogą przyznać podatnikom prawo wyboru opodatkowania transakcji finansowych, o których mowa w art. 135 ust. 1 lit. b)-g).
Na podstawie art. 43 ust. 22 ustawy, wprowadzono w Polsce możliwość wyboru przez podatnika opcji opodatkowania wykonywanych przez niego usług finansowych, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 38-41 ustawy, świadczonych wyłącznie na rzecz podatników. Warunkiem wyboru opodatkowania ww. usług jest zarejestrowanie podatnika, jako podatnika VAT czynnego oraz złożenie w stosownym terminie naczelnikowi urzędu skarbowego zawiadomienia o wyborze opodatkowania tych usług.
Należy zaznaczyć, że opcja wyboru opodatkowania ww. usług dotyczy czynności zwolnionych od podatku VAT, a więc takich, które zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT na terytorium kraju, jednak ze względu na przyznane w przepisach ustawy lub rozporządzenia zwolnienie nie skutkują obowiązkiem naliczenia należnego podatku VAT.
Istotnym dla zastosowania opcji opodatkowania usług, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 38-41 ustawy, jest zatem to, by stanowiły one czynność podlegającą opodatkowaniu na terytorium kraju. O miejscu opodatkowania danej czynności decyduje z kolei ustalone na podstawie przepisów ustawy miejsce świadczenia usług wskazujące kraj, w którym powinien zostać rozliczony podatek VAT.
W sytuacji, w której przedmiotowe Usługi będą świadczone przez Państwa (podatnika) na rzecz podmiotów posiadających siedzibę lub stałe miejsce prowadzenia działalności poza Polską lecz na terenie UE (w tym Pożyczkobiorca) oraz na rzecz podmiotów posiadających siedziby poza terytorium UE (podmiotom z państw trzecich), to zgodnie z art. 28b ust. 1 ustawy, usługi takie będą podlegały opodatkowaniu poza Polską, czyli na terenie kraju nie będą podlegały opodatkowaniu. W związku z tym w odniesieniu do takich usług – wbrew Państwa twierdzeniu – podatnik nie może „zrezygnować ze zwolnienia” od podatku, bo w stosunku do czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT na terytorium kraju takiego zwolnienia nie stosuje.
Jak bowiem wskazano wyżej na gruncie przepisów Dyrektywy 2006/122/WE Rady usługi finansowe zasadniczo korzystają ze zwolnienia od opodatkowania VAT, natomiast Polska przepisami tzw. Polskiego Ładu wprowadziła możliwość opodatkowania usług finansowych. Jednakże jest to tylko na zasadzie wyboru dokonanego przez Polskę jako kraj członkowski i w dalszej kolejności wyboru dokonanego przez podatnika. Nie w każdym kraju musi zatem występować opodatkowanie takich usług.
Zatem stwierdzić należy, że w odniesieniu do Usług, które będą świadczone przez Państwa na rzecz podmiotów z siedzibą/stałym miejscem prowadzenia działalności poza terytorium kraju lecz w UE oraz poza UE, nie będą Państwo uprawnieni do wyboru opcji opodatkowania ww. Usług na podstawie art. 43 ust. 22 ustawy, gdyż czynności te nie będą podlegały opodatkowaniu na terytorium kraju.
W przypadku natomiast świadczenia Usług na rzecz polskich podatników VAT, będą Państwo mogli skorzystać z możliwości określonej ww. art. 43 ust. 22 ustawy i zrezygnować ze zwolnienia od podatku świadczonych Usług.
Odnosząc się do Państwa wątpliwości dotyczących prawa do odliczenia podatku VAT, należy wskazać, że w myśl art. 86 ust. 1 ustawy:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Zgodnie z art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
a) nabycia towarów i usług,
b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
Podkreślić należy, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do czynności opodatkowanych.
Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.
Przepisy ustawy nie precyzują, jaki związek musi istnieć pomiędzy zakupami a sprzedażą, żeby podatnik mógł skorzystać z prawa do odliczenia. Związek ten może być pośredni lub bezpośredni.
Związek bezpośredni występuje wówczas, gdy nabywane towary bądź usługi służą dalszej odsprzedaży lub też w bezpośredni sposób wiążą się z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez podatnika. Natomiast o związku pośrednim mówimy wtedy, gdy ponoszone wydatki wiążą się z całokształtem funkcjonowania podmiotu, a więc w sposób pośredni wiążą się z działalnością gospodarczą i z osiąganymi przychodami. Aby wskazać, czy określone zakupy mają związek pośredni musi istnieć związek przyczynowo-skutkowy między dokonanymi zakupami towarów i usług a powstaniem obrotu. Pośredni związek dokonanych zakupów z działalnością gospodarczą występuje wówczas, gdy zakup towarów i usług nie przyczynia się bezpośrednio do uzyskania przychodu, lecz poprzez wpływ na ogólne funkcjonowanie przedsiębiorstwa jako całości, przyczynia się do generowania przez podmiot obrotów.
Ponadto należy podkreślić, że ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Jedno z takich ograniczeń zostało wskazane w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy, zgodnie z którym:
Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.
Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wykazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.
Na podstawie przepisu art. 88 ust. 4 ustawy:
Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.
Z przywołanych przepisów prawa wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego). Odliczyć zatem można w całości podatek naliczony, który jest związany z transakcjami opodatkowanymi podatnika.
Ponadto art. 86 ust. 8 pkt 1 ustawy stanowi, że:
Podatnik ma również prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, o której mowa w ust. 2, jeżeli importowane lub nabyte towary i usługi dotyczą dostawy towarów lub świadczenia usług przez podatnika poza terytorium kraju, innych niż te, do których stosuje się zwolnienie, o którym mowa w art. 113b ust. 1, jeżeli kwoty te mogłyby być odliczone, gdyby czynności te były wykonywane na terytorium kraju, a podatnik posiada dokumenty, z których wynika związek odliczonego podatku z tymi czynnościami.
Jak wynika z cyt. przepisu, warunkiem do odliczenia podatku naliczonego związanego z usługami świadczonymi poza terytorium kraju jest to, aby – hipotetycznie – w przypadku wykonywania tych samych usług w kraju podatnikowi przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego. Powołany przepis wymaga ponadto, aby podatnik posiadał dokumenty, z których wynikać będzie związek odliczonego podatku z czynnościami wykonywanymi poza terytorium kraju. Powinny to być przede wszystkim dokumenty potwierdzające dokonanie określonych czynności poza terytorium kraju, które będą jednocześnie opisywać te czynności.
W tym miejscu wskazać należy, że z treści art. 86 ust. 8 pkt 1 ustawy wynika, że podatnik podatku od towarów i usług, który dokonuje dostawy towarów lub świadczenia usług poza terytorium kraju, zachowuje prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, przy spełnieniu określonych warunków. Przepis ten winien być rozumiany w ten sposób, że upoważnia do odliczenia podatku naliczonego nie tyle w sytuacji, gdy podatnik podatku od towarów i usług wykazuje podatek należny z tytułu wykonywania na terenie kraju czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług, ale gdy wykazuje fakt dostawy towarów lub świadczenia usług, które z uwagi na przepisy dotyczące miejsca świadczenia opodatkowane są poza terytorium kraju.
Według art. 86 ust. 9 ustawy:
Podatnik ma również prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, o której mowa w ust. 2, jeżeli importowane lub nabyte towary i usługi dotyczą czynności zwolnionych od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 7 oraz pkt 37–41, wykonywanych na terytorium kraju, w przypadku gdy miejscem świadczenia tych usług zgodnie z art. 28b lub art. 28l jest terytorium państwa trzeciego lub gdy usługi dotyczą bezpośrednio towarów eksportowanych, pod warunkiem że podatnik posiada dokumenty, z których wynika związek odliczonego podatku z tymi czynnościami.
Należy podkreślić, że powołany przepis wymaga, aby podatnik posiadał dokumenty, z których wynika związek odliczonego podatku z czynnościami wykonywanymi poza terytorium kraju. Powinny to być przede wszystkim dokumenty potwierdzające dokonanie określonych czynności poza terytorium kraju, które jednocześnie opisują te czynności.
W tym miejscu ponownie wskazuję, że na podstawie art. 43 ust. 22 ustawy, wprowadzono w Polsce możliwość wyboru przez podatnika opcji opodatkowania wykonywanych przez niego usług, o których mowa m.in. w art. 43 ust. 1 pkt 38-41 ustawy, świadczonych wyłącznie na rzecz podatników. Warunkiem wyboru opodatkowania ww. usług jest zarejestrowanie podatnika jako podatnika VAT czynnego oraz złożenie w stosownym terminie naczelnikowi urzędu skarbowego zawiadomienia o wyborze opodatkowania tych usług.
Opodatkowanie usług, o których mowa powyżej, powoduje powstanie u podmiotów świadczących te usługi prawa do odliczenia podatku naliczonego przy zakupach związanych z ich świadczeniem. Z kolei podmioty będące podatnikami – nabywcy takich opodatkowanych usług – będą miały prawo do odliczenia podatku naliczonego zawartego w cenie opodatkowanych usług na ogólnych zasadach, tj. jeżeli usługi te będą związane z wykonywaniem przez nich czynności opodatkowanych.
Mając na uwadze treść powołanych powyżej przepisów prawa, przedstawiony opis sprawy oraz powyższe rozważania należy wskazać, że nie nabędą Państwo prawa do odliczenia podatku naliczonego – na podstawie art. 86 ust. 8 pkt 1 ustawy – od nabycia towarów i usług związanych ze świadczeniem przedmiotowych Usług na rzecz podatników posiadających siedziby na terytorium innego niż Polska państwa członkowskiego UE. Nie można bowiem założyć, że związane ze świadczeniem ww. Usług zakupy towarów i usług dotyczą czynności (opodatkowanych poza terytorium kraju), które gdyby były wykonane na terytorium kraju, to byłyby opodatkowane podatkiem VAT.
Prawo do odliczenia wskazane w art. 86 ust. 8 pkt 1 ustawy dotyczy bowiem tylko tych czynności, które zasadniczo są opodatkowane i dają prawo do odliczenia, czyli w kraju konsumpcji (czyli w analizowanym przypadku w innym niż Polska kraju) też wystąpiłoby opodatkowanie.
Z kolei w stosunku do przedmiotowych Usług świadczonych dla podatników posiadających siedzibę poza terytorium UE, będzie Państwu przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego na podstawie art. 86 ust. 9 ustawy, gdyż nabyte towary i usługi dotyczą czynności zwolnionych od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38-41 ustawy, wykonywanych na terytorium kraju, w przypadku gdy miejscem świadczenia tych usług jest terytorium państwa trzeciego, pod warunkiem że podatnik posiada dokumenty, z których wynika związek odliczonego podatku z tymi czynnościami.
Zatem, jeśli będą Państwo posiadali dokumenty, z których będzie wynikał związek odliczonego podatku z czynnościami wykonywanymi poza terytorium kraju, wówczas będzie Państwu przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków związanych ze świadczeniem usług – o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 38-41 ustawy – na rzecz podatników spoza UE. Prawo to będzie przysługiwało pod warunkiem niezaistnienia przesłanek negatywnych, o których mowa w art. 88 ustawy.
Jednocześnie w przypadku Usług, które będą podlegały opodatkowaniu na terytorium kraju wskazać należy, że wydatki związane z ich realizacją będą związane ściśle ze świadczeniem usług korzystających ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38-40 ustawy. Planują Państwo zrezygnować ze zwolnienia od podatku w myśl art. 43 ust. 22 ustawy dla ww. Usług i wybranie ich opodatkowania. Będą Państwo dysponować dokumentacją potwierdzającą związek podatku naliczonego z Usługami.
Wobec tego, w przedmiotowej sprawie będą spełnione przesłanki, o których mowa w art. 86 ust. 1 ustawy, warunkujące prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony. Są Państwo bowiem podatnikiem podatku VAT, a nabywane przez Państwa (po rezygnacji ze zwolnienia od podatku) towary i usługi będą wykorzystywane przez Państwa do czynności opodatkowanych podatkiem VAT. Zatem, zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy, będzie Państwu przysługiwało prawo do odliczania VAT naliczonego w związku z rezygnacją przez Państwa ze zwolnienia od podatku świadczonych Usług.
W związku z powyższym oceniając całościowo Państwa stanowisko, zgodnie z którym przysługuje Państwu prawo do odliczenia podatku naliczonego w związku ze świadczeniem przedmiotowych Usług, bez względu na miejsce opodatkowania tych usług, należało uznać je za nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Informuję, iż wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytania). Inne kwestie przedstawione we wniosku, które nie zostały objęte pytaniami, nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa – rozpatrzone.
Ponadto, należy zauważyć, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, niniejsza interpretacja została wydana w oparciu o opis sprawy, w tym w szczególności o informację, że: „Wnioskodawca nie wyklucza również świadczenia innych usług finansowych, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 38–41 ustawy o podatku od towarów i usług. (…) usługi świadczone przez Wnioskodawcę, mieszczące się w zakresie art. 43 ust. 1 pkt 38–41 ustawy o VAT (…)”. Kwestia kwalifikacji usług świadczonych przez Państwa nie była przedmiotem oceny tut. Organu, lecz przyjęto ww. okoliczność jako element opisu sprawy. Zatem w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.
W odniesieniu do powołanej interpretacji indywidualnej podkreślam, że interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane są w indywidualnych sprawach podatników i niewątpliwie kształtują sytuację prawną tych podatników w sprawach będących przedmiotem rozstrzygnięcia, lecz dotyczą konkretnych stanów faktycznych co oznacza, że należy je traktować indywidualnie.
Także w odniesieniu do powołanych przez Państwa wyroków sądów administracyjnych należy zauważyć, iż wyroki sądów, są to rozstrzygnięcia odnoszące się do indywidualnych spraw i co do zasady wiążą one strony postępowania w tych konkretnych, indywidualnych sprawach nie rozciągając swojego oddziaływania na inne, choćby podobne lub zbieżne sprawy. Zatem powołane orzeczenia nie mogą wpłynąć na ocenę prawidłowości przedmiotowej kwestii.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo