Prawo do odliczenia podatku naliczonego związanego z realizowanym przedsięwzięciem.
Gmina A, jako czynny podatnik VAT, planuje kompleksową inwestycję w system bezpieczeństwa publicznego, obejmującą budowę centrum zarządzania, instalację monitoringu wizyjnego na obiektach publicznych i infrastrukturze wodociągowej oraz zakup specjalistycznego oprogramowania. Inwestycja ma na celu poprawę bezpieczeństwa mieszkańców i zarządzania kryzysowego, przy czym monitoring wodociągów ma częściowy związek z opodatkowaną…
Interpretacja indywidualna
– stanowisko w części nieprawidłowe i w części prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe w zakresie prawa do częściowego odliczenia podatku naliczonego w przypadku wydatków ściśle związanych z monitoringiem wodociągów oraz z zadaniami ogólnoadministracyjnymi Urzędu Gminy, a także jest prawidłowe w zakresie braku prawa do odliczenia podatku naliczonego w przypadku zakupów związanych z inwestycją, która dotyczy kamer monitoringu zainstalowanych na obiektach użyteczności publicznej, obiektach kulturalnych, remizach, świetlicach, szkołach i innych nieruchomościach Gminy.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
16 grudnia 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 16 grudnia 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy prawa do odliczenia podatku naliczonego związanego z realizowanym przedsięwzięciem. Uzupełnili go Państwo w odpowiedzi na wezwania pismami: z 19 stycznia 2026 r. i z 23 lutego 2026 r. Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Gmina A, dalej zwana Gminą, jest czynnym podatnikiem podatku VAT. Gmina zamierza zrealizować przedsięwzięcie pn.: (…) obejmujące:
‒ budowę centrum zarządzania bezpieczeństwem na terenie Gminy A,
‒ wykonanie systemu monitoringu na terenie Gminy A,
‒ zakup specjalistycznego oprogramowania do obsługi centrum zarządzania bezpieczeństwem.
Projekt stanowi odpowiedź na pilną potrzebę podniesienia poziomu bezpieczeństwa publicznego w Miejskim Obszarze Funkcjonalnym (MOF) A. Zasadniczym celem projektu jest zmniejszenie skali i konsekwencji incydentów zagrażających zdrowiu i życiu - zarówno tych spowodowanych przez człowieka (np. przestępczość, wandalizm), jak i wynikających z nieprzewidywalnych zjawisk naturalnych. Realizacja projektu umożliwi sprawniejsze działanie służb w sytuacjach zagrożenia oraz wzmocni systemy wczesnego reagowania, co bezpośrednio przełoży się na wzrost bezpieczeństwa mieszkańców i osób przebywających na terenie MOF.
W ramach Inwestycji planowana jest budowa nowoczesnego centrum zarządzania bezpieczeństwem w miejscowości (...) oraz instalacja sieci kamer monitoringu wizyjnego na obiektach użyteczności publicznej i infrastrukturze wodociągowej na terenie 20 miejscowości w gminie A. Obraz z kamer będzie przesyłany do centrum w czasie rzeczywistym, co umożliwi szybką reakcję służb na zagrożenia. Projekt przewiduje również zakup specjalistycznego oprogramowania do zarządzania systemem. Zakres Projektu obejmuje trzy komplementarne komponenty:
1) W pierwszym przewidziano budowę nowoczesnego Centrum Zarządzania Bezpieczeństwem na terenie Gminy A. Inwestycja obejmuje wykonanie pełnego zakresu robót budowlanych, instalacyjnych i wykończeniowych wraz z branżą elektryczną i sanitarną, w tym m.in. instalacje zasilające, oświetlenie wewnętrzne i zewnętrzne, rozdzielnice elektryczne, instalacje odgromowe, uziemiające oraz sanitarne. Obiekt zostanie przygotowany do obsługi systemów informatycznych i telekomunikacyjnych, zapewniając warunki do całodobowej pracy operacyjnej.
2) Drugim elementem jest budowa rozproszonego systemu monitoringu wizyjnego CCTV, obejmującego 20 miejscowości na terenie gminy (m.in. remizo-świetlice, szkoły, obiekty użyteczności publicznej). Zakres obejmuje montaż kamer IP, instalację szafek teletechnicznych, prowadzenie okablowania strukturalnego, rozbudowę istniejących rozdzielnic oraz uruchomienie transmisji danych. System umożliwi bieżącą obserwację i rejestrację zdarzeń, co zwiększy poziom bezpieczeństwa mieszkańców.
3) Trzecim filarem przedsięwzięcia jest zakup specjalistycznego oprogramowania dedykowanego obsłudze centrum. Narzędzie to pozwoli na integrację i zarządzanie wszystkimi instalacjami, w tym systemem monitoringu, alarmami i siecią teletechniczną, a także zapewni możliwość szybkiego reagowania na zagrożenia i analizę zarejestrowanych danych.
Całość inwestycji ma charakter kompleksowy i tworzy spójny system bezpieczeństwa gminy, łącząc infrastrukturę techniczną, monitoring oraz nowoczesne rozwiązania IT w jednolitą platformę zarządzania. Całość przedsięwzięcia stanowi element szerszej strategii MOF A, której celem jest podniesienie jakości życia, integracja społeczna oraz zwiększenie atrakcyjności inwestycyjnej i turystycznej regionu. Projekt jest realizowany w formule wiązki projektów, w synergii z bliźniaczymi inicjatywami na terenie Miasta A. i Gminy B.
Projekt przyczyni się do:
Monitoring będzie służył zarówno:
Faktury wystawiane będą na Gminę A.
Uzupełnienie opisu zdarzenia przyszłego
Ad 1) Przeznaczenie wybudowanej infrastruktury
a) Centrum Zarządzania Bezpieczeństwem oraz specjalistyczne oprogramowanie
Centrum Zarządzania Bezpieczeństwem (dalej: „CZB”) wraz z dedykowanym oprogramowaniem będzie służyło przede wszystkim czynnościom niepodlegającym opodatkowaniu podatkiem VAT - w szczególności realizacji zadań własnych Gminy z zakresu bezpieczeństwa publicznego i porządku publicznego, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 14 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1153). Centrum będzie obsługiwać całość systemu monitoringu na terenie gminy, zarządzać alarmami, integrować systemy teletechniczne oraz umożliwiać szybką reakcję służb na zagrożenia - funkcje te mają charakter publicznoprawny i nie są wykonywane w ramach działalności gospodarczej.
Jednocześnie, w zakresie, w jakim CZB będzie obsługiwało monitoring infrastruktury wodociągowej (kamery zamontowane na obiektach wodociągowych, przesyłające obraz w czasie rzeczywistym do centrum), wydatki związane z tą funkcją mają związek z czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT - tj. ze świadczeniem przez Gminę (za pośrednictwem zakładu budżetowego lub w ramach własnej działalności) usług dostarczania wody i odprowadzania ścieków na rzecz odbiorców zewnętrznych, opodatkowanych stawką VAT 8%. Związek ten polega na tym, że monitoring infrastruktury wodociągowej umożliwia bieżący nadzór nad instalacjami i szybkie reagowanie na awarie, co przekłada się bezpośrednio na efektywność świadczenia tych usług i ochronę majątku wykorzystywanego do działalności opodatkowanej.
Mając na uwadze powyższe, CZB oraz specjalistyczne oprogramowanie będą służyły:
Gmina nie identyfikuje czynności zwolnionych od podatku VAT związanych z CZB i oprogramowaniem.
b) System monitoringu wizyjnego CCTV
System monitoringu wizyjnego (sieć kamer IP obejmująca 20 miejscowości) będzie służył:
Gmina nie identyfikuje czynności zwolnionych od podatku VAT związanych z systemem monitoringu.
Ad 2) Prewspółczynnik indywidualny dla gospodarki wodociągowej
Prewspółczynnik indywidualny, o którym mowa w stanowisku Wnioskodawcy, ma zastosowanie wyłącznie do wydatków ściśle związanych z monitoringiem infrastruktury wodociągowej - tj. do tej części kosztów systemu monitoringu CCTV, która dotyczy kamer zainstalowanych wyłącznie na obiektach infrastruktury wodociągowej.
Konstrukcja i sposób wyliczenia prewspółczynnika indywidualnego:
Prewspółczynnik dla gospodarki wodociągowej jest skonstruowany jako iloraz rocznego obrotu z tytułu odpłatnej dostawy wody na rzecz podmiotów zewnętrznych (spoza Gminy) do łącznego rocznego obrotu z tytułu tych usług (tj. zarówno na rzecz podmiotów zewnętrznych, jak i na rzecz jednostek organizacyjnych Gminy).
Wzór prewspółczynnika:
Wwod = Obrót zewnętrzny (sprzedaż wody poza Gminę) / Obrót łączny (zewnętrzny + wewnętrzny)
Prewspółczynnik jest obliczany na podstawie danych za rok poprzedni, zgodnie z zasadą wynikającą z art. 86 ust. 2g i 2h ustawy o VAT, stosowaną odpowiednio dla proporcji indywidualnej. Wartości do wyliczenia proporcji wynikają z ewidencji księgowej prowadzonej dla gospodarki wodno-kanalizacyjnej.
Ad 3) Prewspółczynnik z rozporządzenia MF dla Urzędu Gminy
W odniesieniu do wydatków ściśle związanych z budową CZB oraz zakupem specjalistycznego oprogramowania, Gmina zamierza stosować prewspółczynnik obliczany dla Urzędu Gminy A. zgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 999).
Sposób obliczenia prewspółczynnika z rozporządzenia MF:
Prewspółczynnik dla Urzędu Gminy jest obliczany jako iloraz:
Prewspółczynnik oblicza się na podstawie danych za rok poprzedni (proporcja wstępna), a po zakończeniu roku następuje korekta do wartości rzeczywistej. Dane do obliczeń wynikają z zatwierdzonych sprawozdań finansowych Urzędu Gminy.
Zastosowanie prewspółczynnika z rozporządzenia:
Prewspółczynnik z rozporządzenia MF stosowany jest do odliczenia podatku VAT od wydatków związanych z budową CZB i zakupem specjalistycznego oprogramowania, w takim zakresie, w jakim te wydatki wykazują związek zarówno z czynnościami opodatkowanymi (monitoring wodociągów), jak i z czynnościami niepodlegającymi opodatkowaniu (zadania publiczne). W praktyce dotyczy to elementów infrastrukturalnych CZB, które nie mogą być ściśle przypisane wyłącznie do działalności wodociągowej.
Ad 4) Obiektywność prewspółczynników
Prewspółczynnik indywidualny dla gospodarki wodociągowej:
Prewspółczynnik indywidualny obliczany dla gospodarki wodociągowej obiektywnie odzwierciedla udział działalności gospodarczej (odpłatna dostawa wody na rzecz podmiotów zewnętrznych) w całości działalności w tym obszarze. Podstawą do jego wyznaczenia są wyłącznie obroty związane bezpośrednio ze świadczeniem usług wodociągowych, co zapewnia precyzyjne odzwierciedlenie stopnia wykorzystania infrastruktury wodociągowej do działalności podlegającej opodatkowaniu VAT. Prewspółczynnik ten jest bardziej reprezentatywny niż prewspółczynnik urzędowy obliczany dla całego Urzędu Gminy, gdyż w całości dotyczy kategorii wydatków związanych z konkretną, wydzieloną sferą działalności.
Prewspółczynnik z rozporządzenia MF dla Urzędu Gminy:
Prewspółczynnik obliczany zgodnie z rozporządzeniem MF dla Urzędu Gminy obiektywnie odzwierciedla proporcję działalności gospodarczej Urzędu w stosunku do ogółu prowadzonej przez niego działalności. Metodologia rozporządzenia uwzględnia specyfikę jednostek samorządu terytorialnego i jest powszechnie stosowana jako miara stopnia powiązania wydatków ogólnych z działalnością opodatkowaną. W przypadku CZB i oprogramowania - gdzie nie jest możliwe ścisłe wyodrębnienie ich związku wyłącznie z działalnością wodociągową - prewspółczynnik urzędowy stanowi obiektywną, uregulowaną ustawowo metodę określenia tej proporcji.
Ad 5) Zapewnienie odliczenia proporcjonalnego
Prewspółczynnik indywidualny dla gospodarki wodociągowej:
Zastosowanie prewspółczynnika indywidualnego dla gospodarki wodociągowej do wydatków ściśle związanych z monitoringiem infrastruktury wodociągowej zapewnia dokonanie odliczenia podatku naliczonego wyłącznie w części przypadającej na czynności opodatkowane wykonywane w ramach działalności gospodarczej (dostawa wody i odbiór ścieków dla podmiotów zewnętrznych). Pozostała część podatku naliczonego - przypadająca na wykorzystanie monitoringu do celów wewnętrznych (dostawy na rzecz jednostek Gminy) - nie będzie podlegała odliczeniu.
Prewspółczynnik z rozporządzenia MF dla Urzędu Gminy:
Zastosowanie prewspółczynnika wynikającego z rozporządzenia MF do wydatków na budowę CZB i zakup oprogramowania zapewnia, że podatek naliczony zostanie odliczony wyłącznie w proporcji odpowiadającej wykonywaniu czynności opodatkowanych podatkiem VAT w ramach działalności gospodarczej Urzędu Gminy. Rozliczenie nastąpi przy zastosowaniu proporcji wstępnej z poprzedniego roku, a po zakończeniu roku podatkowego - przy uwzględnieniu korekty rocznej zgodnie z art. 90c ustawy o VAT.
Ad 6) Przesłanki reprezentatywności prewspółczynników
Prewspółczynnik indywidualny dla gospodarki wodociągowej:
Prewspółczynnik indywidualny obliczany dla sfery wodociągowej jest najbardziej reprezentatywny dla wydatków związanych z monitoringiem wodociągów z następujących przyczyn:
‒ kamery zainstalowane na infrastrukturze wodociągowej służą wyłącznie tej infrastrukturze i powiązanym usługom - dlatego właśnie proporcja wyznaczona w oparciu o obroty z działalności wodociągowej najlepiej odpowiada rzeczywistemu stopniowi wykorzystania tych kamer do działalności opodatkowanej;
‒ prewspółczynnik oparty na obrotach wodociągowych odnosi się bezpośrednio do specyfiki tych nabyć - w odróżnieniu od prewspółczynnika ogólnego dla Urzędu, który uwzględnia zróżnicowane dochody budżetowe niezwiązane z działalnością wodociągową;
‒ metoda ta jest spójna z zasadą wyrażoną w art. 86 ust. 2h ustawy o VAT, zgodnie z którą podatnik może zastosować inną metodę niż wynikającą z rozporządzenia, jeżeli bardziej reprezentatywnie oddaje specyfikę prowadzonej przez niego działalności i dokonywanych nabyć;
‒ podejście to jest zgodne z utrwaloną linią interpretacyjną KIS oraz orzecznictwem TSUE, które potwierdzają dopuszczalność stosowania metod sektorowych dla działalności wyraźnie wyodrębnionej i homogenicznej.
Prewspółczynnik z rozporządzenia MF dla Urzędu Gminy:
Prewspółczynnik obliczony dla Urzędu Gminy zgodnie z rozporządzeniem MF jest najbardziej reprezentatywny dla wydatków dotyczących budowy CZB i zakupu oprogramowania z następujących przyczyn:
‒ CZB i oprogramowanie służą realizacji zadań ogólnoadministracyjnych Urzędu Gminy (bezpieczeństwo publiczne) i jednocześnie - w zakresie obsługi monitoringu wodociągów - działalności opodatkowanej; brak jest możliwości ścisłego wyodrębnienia tych funkcji, a więc uzasadnione jest zastosowanie metody urzędowej, która obejmuje całość działalności Urzędu;
‒ ustawodawca przewidział prewspółczynnik z rozporządzenia jako metodę standardową dla jednostek samorządu terytorialnego, która w sposób systemowy i zobiektywizowany uwzględnia specyfikę finansów publicznych;
‒ brak jest możliwości zastosowania innej, bardziej precyzyjnej metody dla tej kategorii wydatków, gdyż CZB nie jest przypisane wyłącznie do jednej sfery działalności.
Ad 7) Brak odliczenia w pozostałym zakresie.
Przez „brak odliczenia w pozostałym zakresie” Wnioskodawca rozumie tę część podatku naliczonego od zakupów związanych z inwestycją, która dotyczy:
Pytanie
Czy Gminie A. będzie służyło prawo do odliczenia podatku VAT w związku z planowaną inwestycją?
Państwa stanowisko w sprawie
Gminie A. będzie służyło prawo do odliczenia podatku VAT:
- braku odliczenia w pozostałym zakresie.
Uzupełnienie stanowiska Wnioskodawcy
Mając na uwadze powyższe uzupełnienie opisu zdarzenia przyszłego, Wnioskodawca podtrzymuje i doprecyzowuje swoje stanowisko następująco:
Gmina A. stoi na stanowisku, że w związku z realizacją przedsięwzięcia pn. (…) przysługuje jej prawo do odliczenia podatku naliczonego na poniższych zasadach:
1.W odniesieniu do wydatków ściśle związanych z monitoringiem infrastruktury wodociągowej: prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje z zastosowaniem prewspółczynnika indywidualnego obliczonego dla działalności wodociągowej, opartego na proporcji obrotu z zewnętrznej sprzedaży usług wodociągowo-kanalizacyjnych do łącznego obrotu z tej działalności. Metoda ta jest bardziej reprezentatywna niż prewspółczynnik urzędowy, gdyż odpowiada specyfice nabyć służących wyłącznie infrastrukturze wodociągowej i jest dopuszczona przez art. 86 ust. 2h ustawy o VAT.
2.W odniesieniu do wydatków związanych z budową CZB i zakupem specjalistycznego oprogramowania: prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje z zastosowaniem prewspółczynnika obliczonego dla Urzędu Gminy A. zgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. Metoda ta jest właściwa dla wydatków o ogólnym charakterze, których nie można przypisać wyłącznie do jednej sfery działalności Gminy.
3.W pozostałym zakresie - tj. w odniesieniu do kamer zainstalowanych na obiektach użyteczności publicznej niezwiązanych z działalnością wodociągową ani inną opodatkowaną działalnością Gminy - Gmina A. nie jest uprawniona do odliczenia podatku naliczonego, gdyż te wydatki służą wyłącznie realizacji zadań publicznych niepodlegających opodatkowaniu VAT.
Powyższe stanowisko jest spójne z treścią art. 86 ust. 1, ust. 2a, ust. 2g i ust. 2h ustawy o VAT oraz z § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 999).
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest w części nieprawidłowe i w części prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”. Zgodnie z tym przepisem:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Zgodnie z art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
a) nabycia towarów i usług,
b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
Z przywołanych wyżej przepisów wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).
Z art. 86 ust. 1 ustawy wynika, że odliczyć można w całości podatek naliczony, który jest związany z transakcjami opodatkowanymi podatnika. Ta zasada wyklucza możliwość dokonywania odliczeń podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku lub niepodlegających opodatkowaniu VAT. Jednocześnie z zasady tej wynika, że odliczenie podatku naliczonego może być częściowe, tzn. w tej części, w jakiej dane towary lub usługi, z którymi związany jest podatek naliczony są wykorzystywane do realizacji czynności opodatkowanych, z pominięciem tej części podatku od tych towarów i usług, w jakiej towary te (usługi) są wykorzystywane do wykonywania czynności nieopodatkowanych podatkiem VAT.
Ustawodawca przyznał podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Jedno z takich ograniczeń zostało wskazane w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy, zgodnie z którym:
Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.
Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wykazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.
Na mocy art. 88 ust. 4 ustawy:
Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.
Zgodnie z ww. regulacją, z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni.
Na mocy art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Według art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Konieczność implementacji przepisów prawa wspólnotowego do prawa krajowego wymusiła na ustawodawcy odrębne określenie statusu organów władzy publicznej.
I tak, stosownie do art. 15 ust. 6 ustawy:
Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Powyższy zapis jest odzwierciedleniem art. 13 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
(Dz. Urz. UE. L. Nr 347 z 11 grudnia 2006 r. s. 1 ze zm.), zgodnie z którym:
Krajowe, regionalne i lokalne organy władzy oraz inne podmioty prawa publicznego nie są uważane za podatników w związku z działalnością, którą podejmują lub transakcjami, których dokonują jako organy władzy publicznej, nawet jeśli pobierają należności, opłaty, składki lub płatności w związku z takimi działaniami lub transakcjami.
Jednakże w przypadku, gdy podejmują one takie działania lub dokonują takich transakcji, są uważane za podatników w odniesieniu do tych działań lub transakcji, gdyby wykluczenie ich z kategorii podatników prowadziło do znaczących zakłóceń konkurencji.
W każdych okolicznościach podmioty prawa publicznego są uważane za podatników w związku z czynnościami określonymi w załączniku I, chyba że niewielka skala tych działań sprawia, że mogą być one pominięte.
Oznacza to, że organ władzy publicznej będzie uznany za podatnika podatku od towarów i usług w dwóch przypadkach, tj. gdy wykonuje czynności inne niż te, które mieszczą się w ramach jego zadań oraz, gdy wykonuje czynności mieszczące się w ramach jego zadań, ale czyni to na podstawie umów cywilnoprawnych.
Analiza wskazanych powyżej przepisów prowadzi do wniosku, że wyłączenie organów władzy publicznej i urzędów obsługujących te organy z kategorii podatników podatku od towarów i usług ma charakter wyłącznie podmiotowo przedmiotowy. W świetle wskazanych unormowań jednostki samorządu terytorialnego na gruncie podatku od towarów i usług występować mogą w dwojakim charakterze:
‒ podmiotów niebędących podatnikami, gdy realizują zadania nałożone na nich odrębnymi przepisami prawa, oraz
‒ podatników podatku od towarów i usług, gdy wykonują czynności na postawie umów cywilnoprawnych.
Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, np. czynności sprzedaży, zamiany (nieruchomości i ruchomości), wynajmu, dzierżawy itp., umów prawa cywilnego (nazwanych i nienazwanych).
Zatem, jednostki samorządu terytorialnego są podatnikami podatku od towarów i usług jedynie w zakresie wszelkich czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są przez nie realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych. Tylko bowiem w tym zakresie ich czynności mają charakter działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1153 ze zm.):
Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.
Stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:
Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.
W myśl art. 7 ust. 1 pkt 3 i 14 ww. ustawy o samorządzie gminnym:
Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy:
3) wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz;
14) porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli oraz ochrony przeciwpożarowej i przeciwpowodziowej, w tym wyposażenia i utrzymania gminnego magazynu przeciwpowodziowego.
Z opisu sprawy wynika, że są Państwo czynnym podatnikiem podatku VAT. Gmina zamierza zrealizować przedsięwzięcie pn.: (…). Projekt stanowi odpowiedź na pilną potrzebę podniesienia poziomu bezpieczeństwa publicznego w Miejskim Obszarze Funkcjonalnym (MOF) A. Zasadniczym celem projektu jest zmniejszenie skali i konsekwencji incydentów zagrażających zdrowiu i życiu - zarówno tych spowodowanych przez człowieka (np. przestępczość, wandalizm), jak i wynikających z nieprzewidywalnych zjawisk naturalnych. Realizacja projektu umożliwi sprawniejsze działanie służb w sytuacjach zagrożenia oraz wzmocni systemy wczesnego reagowania, co bezpośrednio przełoży się na wzrost bezpieczeństwa mieszkańców i osób przebywających na terenie MOF.
W ramach Inwestycji planowana jest budowa nowoczesnego centrum zarządzania bezpieczeństwem w miejscowości (...) oraz instalacja sieci kamer monitoringu wizyjnego na obiektach użyteczności publicznej i infrastrukturze wodociągowej na terenie 20 miejscowości w gminie A. Obraz z kamer będzie przesyłany do centrum w czasie rzeczywistym, co umożliwi szybką reakcję służb na zagrożenia. Projekt przewiduje również zakup specjalistycznego oprogramowania do zarządzania systemem. Zakres Projektu obejmuje trzy komplementarne komponenty:
1)W pierwszym przewidziano budowę nowoczesnego Centrum Zarządzania Bezpieczeństwem na terenie Gminy. Inwestycja obejmuje wykonanie pełnego zakresu robót budowlanych, instalacyjnych i wykończeniowych wraz z branżą elektryczną i sanitarną, w tym m.in. instalacje zasilające, oświetlenie wewnętrzne i zewnętrzne, rozdzielnice elektryczne, instalacje odgromowe, uziemiające oraz sanitarne. Obiekt zostanie przygotowany do obsługi systemów informatycznych i telekomunikacyjnych, zapewniając warunki do całodobowej pracy operacyjnej.
2)Drugim elementem jest budowa rozproszonego systemu monitoringu wizyjnego CCTV, obejmującego 20 miejscowości na terenie gminy (m.in. remizo-świetlice, szkoły, obiekty użyteczności publicznej). Zakres obejmuje montaż kamer IP, instalację szafek teletechnicznych, prowadzenie okablowania strukturalnego, rozbudowę istniejących rozdzielnic oraz uruchomienie transmisji danych. System umożliwi bieżącą obserwację i rejestrację zdarzeń, co zwiększy poziom bezpieczeństwa mieszkańców.
3)Trzecim filarem przedsięwzięcia jest zakup specjalistycznego oprogramowania dedykowanego obsłudze centrum. Narzędzie to pozwoli na integrację i zarządzanie wszystkimi instalacjami, w tym systemem monitoringu, alarmami i siecią teletechniczną, a także zapewni możliwość szybkiego reagowania na zagrożenia i analizę zarejestrowanych danych.
Całość inwestycji ma charakter kompleksowy i tworzy spójny system bezpieczeństwa gminy, łącząc infrastrukturę techniczną, monitoring oraz nowoczesne rozwiązania IT w jednolitą platformę zarządzania. Całość przedsięwzięcia stanowi element szerszej strategii MOF A, której celem jest podniesienie jakości życia, integracja społeczna oraz zwiększenie atrakcyjności inwestycyjnej i turystycznej regionu. Faktury będą wystawiane na Państwa.
Wskazali Państwo, że monitoring będzie służył zarówno:
Wskazali Państwo, że Centrum Zarządzania Bezpieczeństwem (CZB) wraz z dedykowanym oprogramowaniem będzie służyło przede wszystkim czynnościom niepodlegającym opodatkowaniu podatkiem VAT - w szczególności realizacji zadań własnych Gminy z zakresu bezpieczeństwa publicznego i porządku publicznego, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 14 ustawy o samorządzie gminnym. Centrum będzie obsługiwać całość systemu monitoringu na terenie gminy, zarządzać alarmami, integrować systemy teletechniczne oraz umożliwiać szybką reakcję służb na zagrożenia - funkcje te mają charakter publicznoprawny i nie są wykonywane w ramach działalności gospodarczej. Jednocześnie, w zakresie, w jakim CZB będzie obsługiwało monitoring infrastruktury wodociągowej (kamery zamontowane na obiektach wodociągowych, przesyłające obraz w czasie rzeczywistym do centrum), wydatki związane z tą funkcją mają związek z czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT - tj. ze świadczeniem przez Gminę (za pośrednictwem zakładu budżetowego lub w ramach własnej działalności) usług dostarczania wody i odprowadzania ścieków na rzecz odbiorców zewnętrznych, opodatkowanych stawką VAT 8%. Monitoring infrastruktury wodociągowej umożliwia bieżący nadzór nad instalacjami i szybkie reagowanie na awarie, co przekłada się bezpośrednio na efektywność świadczenia tych usług i ochronę majątku wykorzystywanego do działalności opodatkowanej. Mając na uwadze powyższe, CZB oraz specjalistyczne oprogramowanie będą służyły:
Z kolei system monitoringu wizyjnego (sieć kamer IP obejmująca 20 miejscowości) będzie służył:
Państwa wątpliwości dotyczą kwestii prawa do odliczenia podatku VAT w związku z planowaną inwestycją.
Odnosząc się do powyższego należy wskazać, że podstawowym warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Formułując w art. 86 ust. 1 ustawy warunek związku ze sprzedażą opodatkowaną, ustawodawca nie uzależnia prawa do odliczenia od związku zakupu z obecnie wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Wystarczającym jest, że z okoliczności towarzyszących nabyciu towarów lub usług przy uwzględnieniu rodzaju prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej wynika, że zakupy te dokonane są w celu ich wykorzystania w ramach jego działalności opodatkowanej.
Obowiązkiem podatnika jest przypisanie konkretnych wydatków do określonego rodzaju sprzedaży, z którymi wydatki te są związane. Podatnik ma zatem obowiązek odrębnego określenia, z jakim rodzajem działalności będzie związany podatek wynikający z otrzymanych faktur zakupu, czyli dokonania tzw. alokacji podatku.
Wyrażoną w cytowanym art. 86 ust. 1 ustawy generalną zasadę uprawniającą do odliczenia podatku naliczonego, uzupełniają regulacje zawarte w art. 86 ust. 2a-2h ustawy.
Na mocy art. 86 ust. 2a ustawy:
W przypadku nabycia towarów i usług wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 - w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej podatnika nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego, o której mowa w ust. 2, oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej, zwanym dalej "sposobem określenia proporcji". Sposób określenia proporcji powinien najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć.
Stosownie do treści art. 86 ust. 2b ustawy:
Sposób określenia proporcji najbardziej odpowiada specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć, jeżeli:
1) zapewnia dokonanie obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wyłącznie w odniesieniu do części kwoty podatku naliczonego proporcjonalnie przypadającej na wykonywane w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowane oraz
2) obiektywnie odzwierciedla część wydatków przypadającą odpowiednio na działalność gospodarczą oraz na cele inne niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 – w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych wydatków w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe.
Zgodnie z art. 86 ust. 2c ustawy:
Przy wyborze sposobu określenia proporcji można wykorzystać w szczególności następujące dane:
1) średnioroczną liczbę osób wykonujących wyłącznie prace związane z działalnością gospodarczą w ogólnej średniorocznej liczbie osób wykonujących prace w ramach działalności gospodarczej i poza tą działalnością;
2) średnioroczną liczbę godzin roboczych przeznaczonych na prace związane z działalnością gospodarczą w ogólnej średniorocznej liczbie godzin roboczych przeznaczonych na prace związane z działalnością gospodarczą i poza tą działalnością;
3) roczny obrót z działalności gospodarczej w rocznym obrocie podatnika z działalności gospodarczej powiększonym o otrzymane przychody z innej działalności, w tym wartość dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze, otrzymanych na sfinansowanie wykonywanej przez tego podatnika działalności innej niż gospodarcza;
4) średnioroczną powierzchnię wykorzystywaną do działalności gospodarczej w ogólnej średniorocznej powierzchni wykorzystywanej do działalności gospodarczej i poza tą działalnością.
Na mocy art. 86 ust. 2d ustawy:
W celu obliczenia kwoty podatku naliczonego w przypadku, o którym mowa w ust. 2a, przyjmuje się dane za poprzedni rok podatkowy.
Na podstawie art. 86 ust. 2g ustawy:
Proporcję określa się procentowo w stosunku rocznym. Proporcję tę zaokrągla się w górę do najbliższej liczby całkowitej. Przepisy art. 90 ust. 5, 6, 9a, 10 i 10c-10g stosuje się odpowiednio.
W myśl art. 86 ust. 2h ustawy:
W przypadku gdy podatnik, dla którego sposób określenia proporcji wskazują przepisy wydane na podstawie ust. 22, uzna, że wskazany zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie ust. 22 sposób określenia proporcji nie będzie najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez niego działalności i dokonywanych przez niego nabyć, może zastosować inny bardziej reprezentatywny sposób określenia proporcji.
Jak stanowi art. 86 ust. 22 ustawy:
Minister właściwy do spraw finansów publicznych może, w drodze rozporządzenia, określić w przypadku niektórych podatników sposób określenia proporcji uznany za najbardziej odpowiadający specyfice wykonywanej przez tych podatników działalności i dokonywanych przez nich nabyć oraz wskazać dane, na podstawie których jest obliczana kwota podatku naliczonego z wykorzystaniem tego sposobu określenia proporcji, uwzględniając specyfikę prowadzenia działalności przez niektórych podatników i uwarunkowania obrotu gospodarczego.
Na podstawie powyższej delegacji, zostało wydane rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 999), zwane dalej rozporządzeniem.
Na mocy § 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia:
Rozporządzenie:
1) określa w przypadku niektórych podatników sposób określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej uznany za najbardziej odpowiadający specyfice wykonywanej przez tych podatników działalności i dokonywanych przez nich nabyć, zwany dalej „sposobem określenia proporcji”;
2) wskazuje dane, na podstawie których jest obliczana kwota podatku naliczonego z wykorzystaniem sposobu określenia proporcji.
Podatnikami, do których odnoszą się przepisy zawarte w rozporządzeniu, są jednostki samorządu terytorialnego, samorządowe instytucje kultury, państwowe instytucje kultury, uczelnie publiczne, instytuty badawcze.
W świetle zapisów § 2 pkt 8 rozporządzenia:
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o jednostkach organizacyjnych jednostki samorządu terytorialnego – rozumie się przez to:
a) urząd obsługujący jednostkę samorządu terytorialnego,
b) jednostkę budżetową,
c) zakład budżetowy.
Rozporządzenie wprowadza wzory, według których będą wyznaczane sposoby określenia proporcji, uznane za najbardziej odpowiadające specyfice wykonywanej przez tych podatników działalności i dokonywanych przez nich nabyć.
Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia:
W przypadku jednostki samorządu terytorialnego sposób określenia proporcji ustala się odrębnie dla każdej z jednostek organizacyjnych jednostki samorządu terytorialnego.
Oznacza to, że w przypadku jednostek samorządu terytorialnego, nie będzie ustalany jeden „całościowy” sposób określenia proporcji dla jednostki samorządu terytorialnego jako osoby prawnej, tylko będą ustalane odrębnie sposoby określenia proporcji dla wymienionych wyżej jej poszczególnych jednostek organizacyjnych.
W rozporządzeniu ustawodawca podał ustalone według wzoru sposoby określania proporcji m.in. w przypadku urzędu obsługującego jednostkę samorządu terytorialnego, w przypadku jednostki budżetowej oraz zakładu budżetowego.
W myśl z § 3 ust. 2 rozporządzenia:
Jako sposób określenia proporcji uznaje się w przypadku urzędu obsługującego jednostkę samorządu terytorialnego sposób ustalony według wzoru:
X = A x 100/DUJST
gdzie poszczególne symbole oznaczają:
X – proporcję określoną procentowo, zaokrągloną w górę do najbliższej liczby całkowitej,
A – roczny obrót z działalności gospodarczej zrealizowany przez urząd obsługujący jednostkę samorządu terytorialnego, stanowiący część rocznego obrotu jednostki samorządu terytorialnego z działalności gospodarczej,
DUJST – dochody wykonane urzędu obsługującego jednostkę samorządu terytorialnego.
Przy czym zgodnie z § 2 pkt 4 rozporządzenia:
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o obrocie - rozumie się przez to podstawę opodatkowania, o której mowa w art. 29a, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5 ustawy, w zakresie:
a) dokonywanych przez podatników:
- odpłatnych dostaw towarów na terytorium kraju,
- odpłatnego świadczenia usług na terytorium kraju,
- eksportu towarów,
- wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów,
b) odpłatnych dostaw towarów lub świadczenia usług poza terytorium kraju, które podlegałyby opodatkowaniu podatkiem, gdyby były wykonywane na terytorium kraju.
Stosownie do § 2 pkt 9 rozporządzenia:
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o dochodach wykonanych urzędu obsługującego jednostkę samorządu terytorialnego rozumie się przez to dochody obejmujące dochody publiczne, środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej oraz środki pochodzące ze źródeł zagranicznych, w rozumieniu ustawy o finansach publicznych – wynikające ze sprawozdania rocznego z wykonania budżetu jednostki samorządu terytorialnego, pomniejszone o:
a) dochody, o których mowa w art. 5 ust. 2 pkt 4 lit. b-d i pkt 5 ustawy o finansach publicznych,
b) zwrot różnicy podatku, o której mowa w art. 87 ust. 1 ustawy, lub zwrot kwoty podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 8 pkt 1 ustawy,
c) dochody wykonane jednostki budżetowej powiększone o kwotę stanowiącą równowartość środków przeznaczonych na wypłatę przez tę jednostkę, na podstawie odrębnych przepisów, zasiłków, zapomóg i innych świadczeń o podobnym charakterze na rzecz osób fizycznych, celem realizacji zadań jednostki samorządu terytorialnego,
d) środki finansowe pozostające na wydzielonym rachunku, o którym mowa w art. 223 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, odprowadzone na rachunek budżetu jednostki samorządu terytorialnego,
e) wpłaty nadwyżki środków obrotowych zakładu budżetowego,
f) kwoty stanowiące równowartość środków, innych niż stanowiące zapłatę, o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy, przekazanych zakładom budżetowym, innym jednostkom sektora finansów publicznych oraz innym osobom prawnym lub jednostkom organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej, z wyłączeniem kwot, które zostały zwrócone, celem realizacji przez te podmioty zadań jednostki samorządu terytorialnego,
g) odszkodowania należne jednostce samorządu terytorialnego, pomniejszone o kwoty odszkodowań stanowiących zapłatę, o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy.
Zgodnie z § 3 ust. 5 rozporządzenia:
Dochody wykonane urzędu obsługującego jednostkę samorządu terytorialnego, dochody wykonane jednostki budżetowej oraz przychody wykonane zakładu budżetowego nie obejmują odpowiednio dochodów lub przychodów uzyskanych z tytułu:
1) dostawy towarów i usług, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane odpowiednio przez jednostkę samorządu terytorialnego lub jednostkę organizacyjną jednostki samorządu terytorialnego do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji, oraz gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli są zaliczane odpowiednio do środków trwałych jednostki samorządu terytorialnego lub jednostki organizacyjnej jednostki samorządu terytorialnego – używanych na potrzeby prowadzonej przez te jednostki działalności;
2) transakcji dotyczących:
a) pomocniczych transakcji w zakresie nieruchomości i pomocniczych transakcji finansowych,
b) usług wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 7, 12 i 38–41 ustawy, w zakresie, w jakim transakcje te mają charakter pomocniczy.
Wyłączenie powyższych transakcji z dochodów wykonanych urzędu obsługującego jednostkę samorządu terytorialnego (mianownik proporcji) zapewnia spójność z wyłączeniem tych transakcji z obrotu z działalności gospodarczej (licznik proporcji) i ma na celu „oczyszczenie” kwoty dochodów przyjmowanej do wyliczenia proporcji z danych, które mogłyby zniekształcić proporcję.
Zaproponowana metoda ma charakter „obrotowy”, polegający na ustaleniu udziału „obrotów” z tytułu działalności gospodarczej w całkowitym „obrocie” z tytułu działalności gospodarczej oraz działalności pozostającej poza sferą VAT.
Powołany wyżej przepis art. 86 ust. 2a ustawy wprost określa, co stanowi kwotę podatku naliczonego w przypadku nabycia towarów i usług, wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych.
Cele prowadzonej działalności gospodarczej należy rozpatrywać w kontekście definicji działalności gospodarczej, określonej w art. 15 ust. 2 i 3 ustawy. W związku z prowadzeniem działalności gospodarczej u podatnika mogą wystąpić działania czy sytuacje, które nie generują opodatkowania VAT. „Towarzyszą” one działalności gospodarczej i nie stanowią obok niej odrębnego przedmiotu działalności podatnika. Nie podlegają one opodatkowaniu VAT, jednakże ich występowanie nie oznacza, że u podatnika występują czynności wykonywane poza działalnością gospodarczą. Za czynności zrównane z czynnościami wykonywanymi w ramach działalności gospodarczej uznaje się także nieodpłatną dostawę towarów lub nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste, w przypadkach o których mowa w art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2 ustawy. Uzasadnia to fakt, że chociaż czynności te z definicji nie mają związku z działalnością gospodarczą, w przypadkach określonych w tych przepisach następuje obowiązek naliczenia VAT. Natomiast przez cele inne, rozumie się sferę działalności danego podmiotu niebędącą działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 i 3 ustawy (przykładowo działalność podmiotu w charakterze organu władzy czy nieodpłatną działalność statutową).
Z uwagi na swą specyfikę jednostki samorządu terytorialnego nie są podmiotami zrównanymi z komercyjnymi przedsiębiorcami. Wynika to chociażby z racji uprzywilejowania tych jednostek poprzez treść art. 15 ust. 6 ustawy i nieuznawania ich za podatnika w określonych okolicznościach, tj. w przypadku działania w charakterze organu władzy publicznej, którego przymiotu komercyjny przedsiębiorca nie posiada i którego działalność, co do zasady, jest opodatkowana w całości. Z tego też względu rozpatrując w zakresie podatku VAT kwestie uprawnień i obowiązków podmiotów, takich jak jednostki samorządu terytorialnego, należy mieć na względzie okoliczność, że podmioty te – co do zasady – w odniesieniu do niektórych czynności występują jako organ władzy publicznej i nie są uznawane za podatników stosownie do ww. art. 15 ust. 6 ustawy.
Z powołanych powyżej przepisów wynika, że w celu odliczenia podatku naliczonego podatnik powinien w pierwszej kolejności przyporządkować ponoszone wydatki do poszczególnych rodzajów działalności (opodatkowanej podatkiem VAT, zwolnionej od podatku i niepodlegającej opodatkowaniu tym podatkiem). W przypadku zakupów bezpośrednio związanych z działalnością opodatkowaną, podatnik, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy, odlicza podatek naliczony w całości. Natomiast w sytuacji, gdy takie przyporządkowanie nie jest możliwe, a wydatki służą zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, podatnik winien ustalić proporcję, o której mowa w art. 86 ust. 2a ustawy oraz (w przypadku wystąpienia także czynności zwolnionych od podatku) w art. 90 ust. 2 i 3 ustawy.
Jak Państwo wskazali, wydatki ponoszone w związku z realizowanym projektem służyć będą czynnościom opodatkowanym – w części dotyczącej monitoringu infrastruktury wodociągowej, a także czynnościom niepodlegającym opodatkowaniu – w przeważającej mierze – tj. w zakresie realizacji zadań publicznych z zakresu bezpieczeństwa publicznego, ochrony mienia komunalnego oraz zarządzania kryzysowego.
Państwa zdaniem, Gminie będzie służyło prawo do odliczenia podatku VAT:
oraz nie będą mieli Państwo prawa do odliczenia w pozostałym zakresie.
Jak wynika z powołanego wyżej art. 7 ust. 1 pkt 14 ustawy o samorządzie gminnym, zadania własne gminy obejmują m.in. sprawy porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli.
Stosownie do art. 9 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym:
Zadaniami użyteczności publicznej, w rozumieniu ustawy, są zadania własne gminy, określone w art. 7 ust. 1, których celem jest bieżące i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych.
Zgodnie z art. 9a ust. 1-6 ustawy o samorządzie gminnym:
1. Gmina w celu zapewnienia porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli oraz ochrony przeciwpożarowej i przeciwpowodziowej może stosować środki techniczne umożliwiające rejestrację obrazu (monitoring) w obszarze przestrzeni publicznej, za zgodą zarządzającego tym obszarem lub podmiotu posiadającego tytuł prawny do tego obszaru lub na terenie nieruchomości i w obiektach budowlanych stanowiących mienie gminy lub jednostek organizacyjnych gminy, a także na terenie wokół takich nieruchomości i obiektów budowlanych, jeżeli jest to konieczne do zapewnienia porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli lub ochrony przeciwpożarowej i przeciwpowodziowej.
2. Monitoring nie obejmuje pomieszczeń sanitarnych, szatni, stołówek, palarni oraz obiektów socjalnych.
3. Nagrania obrazu zawierające dane osobowe przetwarza się wyłącznie do celów, dla których zostały zebrane, i przechowuje przez okres nieprzekraczający 3 miesięcy od dnia nagrania, o ile przepisy odrębne nie stanowią inaczej.
4. Po upływie okresu, o którym mowa w ust. 3, uzyskane w wyniku monitoringu nagrania obrazu zawierające dane osobowe, podlegają zniszczeniu, z wyjątkiem sytuacji, w których nagrania zostały zabezpieczone, zgodnie z odrębnymi przepisami.
5. Nieruchomości i obiekty budowlane objęte monitoringiem oznacza się w sposób widoczny i czytelny informacją o monitoringu, w szczególności za pomocą odpowiednich znaków.
6. Monitoring, w ramach którego dochodzi do przetwarzania danych osobowych, wymaga stosowania środków zabezpieczających przetwarzanie tych danych, w szczególności uniemożliwiających ich utratę lub bezprawne rozpowszechnienie, a także uniemożliwienie dostępu do danych osobom nieuprawnionym.
Z powołanych wyżej przepisów w kontekście opisu sprawy wynika, że przedsięwzięcie pn. (…) realizowane będzie w istocie w ramach zadań własnych Gminy, określonych w art. 7 ust. 1 pkt 14 w zw. z art. 9a ustawy o samorządzie gminnym. Zapewnienie bezpieczeństwa oraz porządku publicznego jest jednym z zadań własnych gminy wymienionych wprost w ustawie o samorządzie gminnym. Wskazali Państwo, że zasadniczym celem projektu jest zmniejszenie skali i konsekwencji incydentów zagrażających zdrowiu i życiu - zarówno tych spowodowanych przez człowieka (np. przestępczość, wandalizm), jak i wynikających z nieprzewidywalnych zjawisk naturalnych. Realizacja projektu umożliwi sprawniejsze działanie służb w sytuacjach zagrożenia oraz wzmocni systemy wczesnego reagowania, co bezpośrednio przełoży się na wzrost bezpieczeństwa mieszkańców i osób przebywających na terenie MOF. Wydatki poniesione przez Państwa w ramach tego projektu będą więc służyły działalności niepodlegającej opodatkowaniu VAT.
Rozliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 ustawy jest uwarunkowane tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane przez zarejestrowanego, czynnego podatnika podatku VAT, w ramach działalności gospodarczej, do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. Zasada ta wyłącza tym samym możliwość odliczenia podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które są wykorzystywane do czynności zwolnionych od podatku lub niepodlegających opodatkowaniu. Oznacza to, że podstawowym warunkiem, który uprawnia do odliczenia podatku naliczonego, jest związek nabywanych towarów i usług ze sprzedażą generującą podatek należny.
W omawianej sprawie taki związek nie zaistnieje, gdyż towary i usługi związane z realizowanym zadaniem będą służyły wyłącznie wykonywaniu zadań własnych Gminy – a więc wyłącznie czynnościom niepodlegającym opodatkowaniu VAT.
W konsekwencji, wbrew Państwa stanowisku, w niniejszej sprawie do wydatków ponoszonych na monitoring infrastruktury wodociągowej oraz do wydatków służących realizacji zadań ogólnoadministracyjnych Urzędu Gminy nie znajdą zastosowania również powołane przepisy dotyczące prawa do odliczenia podatku naliczonego wg wskazanego przez Państwa sposobu określenia proporcji. Jak wyżej wykazano, opisane wydatki ponoszone będą w ramach zadań własnych gminy – a więc służyć będą czynnościom niepodlegającym opodatkowaniu VAT. W związku z brakiem związku ponoszonych wydatków z wykonywaniem czynności opodatkowanych, nie będzie Państwu przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków związanych z monitoringiem wodociągów ani z zadaniami ogólnoadministracyjnymi Urzędu Gminy ani w całości na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy, ani w części na podstawie art. 86 ust. 2a i nast. ustawy w związku z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników.
Z powyższych przyczyn nie będzie Państwu przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego w pozostałym zakresie, tj. od zakupów związanych z inwestycją, która dotyczy kamer monitoringu zainstalowanych na obiektach użyteczności publicznej, obiektach kulturalnych, remizach, świetlicach, szkołach i innych nieruchomościach Gminy.
W konsekwencji Państwa stanowisko jest nieprawidłowe w zakresie prawa do częściowego odliczenia podatku naliczonego w przypadku wydatków ściśle związanych z monitoringiem wodociągów oraz z zadaniami ogólnoadministracyjnymi Urzędu Gminy, a także jest prawidłowe w zakresie braku prawa do odliczenia podatku naliczonego w przypadku zakupów związanych z inwestycją, która dotyczy kamer monitoringu zainstalowanych na obiektach użyteczności publicznej, obiektach kulturalnych, remizach, świetlicach, szkołach i innych nieruchomościach Gminy.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywiste zdarzenie przyszłe sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywało się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo