Brak prawa do odliczenia podatku naliczonego związanego z realizowanym projektem.
Gmina A., zarejestrowana jako czynny podatnik VAT, realizuje projekt budowy infrastruktury drogowej współfinansowany ze środków unijnych w ramach konsorcjum z innymi gminami. Wybudowana infrastruktura będzie własnością gminy, udostępniana nieodpłatnie mieszkańcom i wykorzystywana wyłącznie do celów publicznych, bez generowania dochodów, co stanowi…
Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
30 grudnia 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 30 grudnia 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy braku prawa do odliczenia podatku naliczonego związanego z realizowanym projektem. Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Gmina A. jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Gmina buduje infrastrukturę drogową (...) nie służącą do wykonywania działalności opodatkowanej podatkiem VAT. Wybudowaną infrastrukturę wykorzystuje do zaspokajania zbiorowych potrzeb mieszkańców. A. realizuje inwestycję pn. (…).
Celem operacji jest budowa (...) a w konsekwencji poprawa warunków życia mieszkańców poprzez podniesienie parametrów techniczno-użytkowych dróg publicznych, co przyczyni się do zwiększenia bezpieczeństwa. Z infrastruktury planowanej do budowy nie planuje się pobierania pożytków. Wydatki na budowę będą udokumentowane fakturami VAT wystawionymi na Gminę A. Wydatki w tym zakresie obejmą przede wszystkim roboty budowlane oraz nadzór budowlany. Inwestycje będą stanowić dla Gminy odrębne środki trwałe. Zakładany termin zakończenia prac budowlanych to koniec (...) roku.
Na realizację wyżej wskazanej inwestycji Gmina uzyskała dofinansowanie ze środków Funduszy Europejskich w ramach naboru (…). W złożonym wniosku o dofinansowanie Gmina wskazała, że wytworzona infrastruktura, po jej wybudowaniu, będzie własnością Gminy. Wydatki kwalifikowane w projekcie, czyli wydatki, które będą przedmiotem dofinansowania stanowić będą wydatki brutto Gminy na przedmiotową inwestycję (całkowite koszty kwalifikowane, w tym VAT). W związku ze wskazanymi źródłami finansowania inwestycji Gmina A. ubiega się o uznanie podatku VAT jako koszty kwalifikowane, czyli refundowane z projektu.
Wnioskodawca, jako jednostka samorządu terytorialnego, wykonuje zadania własne określone w ustawie o samorządzie gminnym, w tym zadania z zakresu infrastruktury technicznej, w szczególności dróg gminnych i publicznego transportu zbiorowego. Gmina A. jest Partnerem w konsorcjum realizującym projekt pt. (…) (dalej: „Projekt”), współfinansowany ze środków Funduszy Europejskich w ramach naboru (…).
Partnerami projektu są: Gmina B., Gmina A., Miasto i Gmina C. oraz Gmina D. Wybudowana infrastruktura (...) będzie:
Infrastruktura nie będzie generowała żadnych dochodów dla Gminy. Infrastruktura będzie wykorzystywana wyłącznie do celów publicznych i nie będzie wykorzystywana do czynności opodatkowanych VAT. Na realizację przedsięwzięcia przewidziano środki wysokości (…) zł.
Pytanie
Czy w przedstawionym zdarzeniu przyszłym Gmina A., realizując Zadanie (…) w ramach projektu partnerskiego polegające na budowie infrastruktury (...) udostępnianej nieodpłatnie dla ogółu użytkowników, będzie miała prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków poniesionych w ramach projektu na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy o VAT?
Państwa stanowisko w sprawie
Stosownie do art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług z dnia 11 marca 2004 r. w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. Prawo do odliczenia VAT przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. podatnik może skorzystać z prawa do odliczenia podatku od towarów i usług, gdy jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi.
Wybudowanie infrastruktury drogowej ma na celu zaspokojenie zbiorowych potrzeb lokalnych mieszkańców, co należy do podstawowych zadań własnych gmin, o czym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Infrastruktura służyć będzie mieszkańcom, jednakże Gmina A. nie będzie pobierała opłat.
Na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy, nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami, dla realizacji których zostały one powołane z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych wówczas podmiot zostanie uznany za podatnika. Wobec powyższego, za podatnika podatku VAT uznaje się tylko taki podmiot, który dokonuje czynności zmierzających do wykorzystania nabytych towarów i usług do celów działalności gospodarczej, o czym mowa w art. 15 ust. 2 ustawy.
Z powyżej przedstawionych argumentów wynika, iż Gmina A. nie ma prawa do obniżania kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, gdyż wybudowana infrastruktura nie będzie wykorzystywana do wykonywania czynności opodatkowanych. Brak powiązania dla zakupów towarów i usług związanych z przedmiotową inwestycją jest przyczyną sprawiającą, iż Gmina A. nie ma prawa do odliczenia podatku VAT.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej ustawą:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Stosownie do art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.
Z cytowanych wyżej przepisów wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).
Tak skonstruowana zasada wyklucza możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z usługami i towarami, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych.
Ponadto, ustawodawca stworzył podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno tzw. przesłanek pozytywnych oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Jedno z takich ograniczeń zostało wskazane w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy, zgodnie z którym:
Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.
Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wykazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.
W myśl art. 88 ust. 4 ustawy:
Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.
Zgodnie z ww. regulacją, z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni.
Aby podmiot mógł skorzystać z prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z dokonanym nabyciem towarów i usług, w pierwszej kolejności powinien spełnić przesłanki umożliwiające uznanie go – dla tej czynności – za podatnika podatku od towarów i usług, działającego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
W myśl art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza, obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Organy władzy publicznej mają na gruncie podatku od towarów i usług szczególny status, wynikający z art. 15 ust. 6 ustawy, w myśl którego:
Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Oznacza to, że organ władzy publicznej będzie uznany za podatnika podatku od towarów i usług w dwóch przypadkach, tj.:
Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Zatem, jednostki samorządu terytorialnego są podatnikami podatku od towarów i usług jedynie w zakresie wszelkich czynności, które mają charakter cywilnoprawny. Będą to zatem wszystkie realizowane przez te jednostki czynności w sferze ich aktywności cywilnoprawnej, np. czynności sprzedaży, zamiany (nieruchomości i ruchomości), wynajmu, dzierżawy, itp., umów prawa cywilnego (nazwanych i nienazwanych). Tylko w tym zakresie ich czynności mają bowiem charakter działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.
Stosownie do przepisu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1153 ze zm.), zwanej dalej ustawą o samorządzie gminnym:
Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.
Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:
Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 i 10 ww. ustawy o samorządzie gminnym:
Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy:
2) gminnych dróg, ulic mostów placów oraz organizacji ruchu drogowego;
10) kultury fizycznej i turystyki, w tym terenów rekreacyjnych i urządzeń sportowych.
Z opisu sprawy wynika, że są Państwo zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Budują Państwo infrastrukturę drogową (...) nie służącą do wykonywania działalności opodatkowanej podatkiem VAT. Wybudowana infrastruktura wykorzystywana jest do zaspokajania zbiorowych potrzeb mieszkańców. Realizują Państwo inwestycję pn. (…).
Celem operacji jest budowa (...) a w konsekwencji poprawa warunków życia mieszkańców poprzez podniesienie parametrów techniczno-użytkowych dróg publicznych, co przyczyni się do zwiększenia bezpieczeństwa. Z infrastruktury planowanej do budowy nie planuje się pobierania pożytków. Wydatki na budowę będą udokumentowane fakturami VAT wystawionymi na Państwa. Wydatki w tym zakresie obejmą przede wszystkim roboty budowlane oraz nadzór budowlany. Inwestycje będą stanowić dla Państwa odrębne środki trwałe. Zakładany termin zakończenia prac budowlanych to koniec 2027 roku.
Na realizację wyżej wskazanej inwestycji uzyskali Państwo dofinansowanie ze środków Funduszy Europejskich. W złożonym wniosku o dofinansowanie wskazali Państwo, że wytworzona infrastruktura, po jej wybudowaniu, będzie Państwa własnością.
Jako jednostka samorządu terytorialnego, wykonują Państwo zadania własne określone w ustawie o samorządzie gminnym, w tym zadania z zakresu infrastruktury technicznej, w szczególności dróg gminnych i publicznego transportu zbiorowego. Są Państwo Partnerem w konsorcjum realizującym projekt pt. (…), współfinansowany ze środków Funduszy Europejskich. Wybudowana infrastruktura (...) będzie:
Infrastruktura nie będzie generowała żadnych dochodów dla Państwa, będzie wykorzystywana wyłącznie do celów publicznych i nie będzie wykorzystywana do czynności opodatkowanych VAT.
Państwa wątpliwości dotyczą ustalenia, czy realizując Zadanie (…) w ramach projektu partnerskiego, polegające na budowie infrastruktury (...) udostępnianej nieodpłatnie dla ogółu użytkowników, będą Państwo mieli prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków poniesionych w ramach projektu na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy o VAT.
Rozliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 ustawy jest uwarunkowane tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane przez zarejestrowanego, czynnego podatnika podatku VAT, w ramach działalności gospodarczej, do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. Zasada ta wyłącza tym samym możliwość odliczenia podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które są wykorzystywane do czynności zwolnionych od podatku lub niepodlegających opodatkowaniu. Oznacza to, że podstawowym warunkiem, który uprawnia do odliczenia podatku naliczonego, jest związek nabywanych towarów i usług ze sprzedażą generującą podatek należny.
W omawianej sprawie warunek uprawniający do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego nie zostanie spełniony, ponieważ – jak wynika z okoliczności sprawy – wybudowana infrastruktura (...) nie będzie wykorzystywana do czynności opodatkowanych VAT.
W konsekwencji, nie zostanie spełniona podstawowa pozytywna przesłanka warunkująca prawo do odliczenia podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 1 ustawy, jaką jest związek ponoszonych wydatków z wykonywaniem czynności opodatkowanych.
Tym samym, nie będzie Państwu przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od wydatków związanych z realizacją Zadania (…).
Państwa stanowisko jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Pojęcie „kosztu kwalifikowanego” nie jest pojęciem podatkowym i organy podatkowe nie są właściwe do rozstrzygania wątpliwości podatników odnośnie możliwości zaliczania wartości podatku od towarów i usług do kosztów kwalifikowanych. Kwestię tę rozstrzygają bowiem przepisy regulujące zasady korzystania ze środków pomocowych. Zasady i przepisy podatkowe przywołane w uzasadnieniu niniejszej interpretacji mogą być jedynie Państwu pomocne przy dokonywaniu oceny, czy podatek VAT w tej sytuacji powinien być kosztem kwalifikowanym.
Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.
Ponadto informuję, że wszystkie informacje niezbędne z punktu widzenia przepisów, których interpretacji Państwo oczekują powinny wynikać z opisu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, a nie z załączonych dokumentów. W ramach wydawania interpretacji prawa podatkowego nie prowadzę postępowania dowodowego i nie analizuję załączników.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo