Interpretacja 0114-KDWP.4011.108.2026.2.ASZ

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

27 marca 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 6 kwietnia 2026 r. – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Prowadzi Pani jednoosobową rodzinę zastępczą nie zawodową i jednocześnie jest Pani opiekunem prawnym chłopca w wieku 14 lat (rok urodzenia 2011). Opiekunem prawnym jest Pani od 2020 roku. Dziecko mieszka na stałe tylko z Panią. Pani samodzielnie utrzymuje i wychowuje dziecko, bez wsparcia byłego męża. Jest Pani rozwiedziona od 2021 roku. Drugim opiekunem prawnym jest Pani były mąż. Pani były mąż nie ma zasądzonych alimentów. Widuje się z chłopcem sporadycznie (ok. raz w miesiącu). Nie łoży na jego utrzymanie. Dziecko nie ma źródeł przychodów. Pani rozlicza się z przychodu uzyskanego z tytułu jednego stosunku pracy, PIT 37.

Uzupełnienie opisu stanu faktycznego

Prosi Pani o wydanie interpretacji dotyczącej stanu faktycznego (rozliczenie za 2025 r.) oraz dotyczącej zdarzenia przeszłego (okresu od rozwodu, tj. rozliczenie za lata 2022-2024).

W okresie, którego dotyczy wniosek (2022-2025) podlegała Pani nieograniczonemu obowiązkowi podatkowego na terytorium RP.

Orzeczenie sądu o rozwodzie między Panią a byłym mężem uprawomocniło się 20.04.2022 r. Po rozwodzie Pani stan cywilny nie uległ zmianie.

W okresie 2022 r. do teraz - nie prowadziła i nie prowadzi Pani działalności gospodarczej.

W okresie 2022 r. do teraz - w stosunku do dziecka, dla którego jest Pani opiekunem prawnym nie miały i nie mają zastosowania przepisy:

• art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (opodatkowanie dochodów
• działalności gospodarczej, działów specjalnych produkcji rolnej podatkiem liniowym),
• ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem najmu prywatnego,

ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym albo w ustawie z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Wyrok sądu orzekający o Pani rozwodzie nie orzekł o opiece naprzemiennej nad dzieckiem.

Wyrok sądu rodzinnego - (...) postanowił o zwolnieniu Pani byłego męża z pełnienia obowiązku rodziny zastępczej dla dziecka (na skutek rozwodu - 4.2022 r. i braku wspólnego zamieszkania z Panią i dzieckiem od 2019 roku) i powierzył obowiązki rodziny zastępczej jedynie Pani.

Świadczenie wychowawcze 800+ jest ustalone na Panią, ponieważ to Pani mieszka z dzieckiem i samodzielnie je Pani wychowuje i utrzymuje. Pani były mąż nie uczestniczy w wychowaniu i utrzymaniu dziecka.

W okresie, którego dotyczy wniosek (2022-2025) nie była i nie jest Pani matką ani opiekunem prawnym dla innego dziecka.

W okresie, którego dotyczy wniosek (2022-2025) wykonywała Pani władzę rodzicielską w stosunku do dziecka wskazanego we wniosku, tj. uczestniczyła Pani w wychowaniu dziecka, dbała Pani o prawidłowy rozwój dziecka kształtując jego właściwe zachowania, rozwijała Pani jego zainteresowania, sprawowała Pani nad nim pieczę, troszczyła się Pani o rozwój fizyczny i duchowy, ponosiła Pani wydatki związane z wypoczynkiem, ponosiła Pani koszty utrzymania dziecka, zabezpieczała Pani potrzeby bytowe, zdrowotne i edukacyjne, pomagała Pani w edukacji szkolnej, brała Pani czynny udział w sprawach dotyczących dziecka związanych z jego kształceniem, dodatkowymi zajęciami itp.

Pytanie

Czy może Pani jako opiekun prawny dziecka i osoba samodzielnie je utrzymująca i wychowująca, rozliczać swój roczny podatek dochodowy korzystając z preferencyjnego, wspólnego rozliczenia z dzieckiem (osoba samotnie wychowująca dziecko)?

Pani stanowisko w sprawie (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku)

Uważa Pani, że przysługuje Pani rozliczanie się podatkowe jako osobie samotnie wychowującej dziecko, dla którego jest Pani opiekunem prawnym i jednoosobową rodziną zastępczą. Pani były mąż nie mieszka z Panią i dzieckiem od 2019 r., od 20.04.2022 r. jest Pani po rozwodzie, a od 11.03.2025 r. decyzją sądu Pani były mąż nie pełni już z Panią funkcji rodziny zastępczej. Pani były mąż z dzieckiem widuje się sporadycznie i nie bierze czynnego udziału w wychowaniu dziecka oraz nie pokrywa kosztów jego utrzymania.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Stanowi on, że:

Zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 6 ust. 4d ww. ustawy:

Na mocy art. 6 ust. 4e omawianej ustawy:

W świetle zaś art. 6 ust. 4f powoływanej ustawy:

W myśl art. 6 ust. 8 tej ustawy:

Z powyższego wynika, że ustawodawca uzależnił prawo do skorzystania z preferencyjnych zasad obliczania podatku dochodowego dla osób samotnie wychowujących dzieci od spełnienia łącznie następujących warunków:

·      posiadania przez rodzica statusu osoby samotnie wychowującej dziecko/dzieci;

·      wychowywania przez rodzica samotnie w roku podatkowym dziecka/dzieci;

·      nie uzyskiwania przez rodzica i dziecko (dzieci) przychodów/dochodów, do których zastosowanie mają przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;

·      nie podlegania przez rodzica i dziecko (dzieci) opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Należy jednak wskazać, że przepis art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie może być odczytywany w ten sposób, że każda osoba mająca dzieci i znajdująca się w stanie wolnym, określonym w tym przepisie, jest osobą samotnie wychowującą dziecko.

Z istoty pojęcia „osoby samotnie wychowującej dziecko” wynika, że jest to osoba, która w określonej sytuacji, w określonym czasie zupełnie sama (bez udziału drugiej osoby) zajmuje się wychowywaniem dziecka, stale troszczy się o jego byt materialny i rozwój emocjonalny.

Przepis art. 6 ust. 4c ustawy wymienia enumeratywnie osoby, którym przysługuje status osób samotnie wychowujących dzieci, odwołując się zarówno do statusu cywilnoprawnego osoby wychowującej dzieci (panna, kawaler, wdowa, wdowiec, rozwódka, rozwodnik), jak również do tego, że osoba ta musi faktycznie wychowywać dzieci samotnie, tj. bez wsparcia drugiego z rodziców. Jest to więc taka osoba, która stale troszczy się o byt materialny i rozwój emocjonalny dziecka, bez udziału (wsparcia) drugiej osoby.

Natomiast, kiedy każdy rodzic jest zaangażowany w proces wychowawczy dziecka oznacza, że w roku podatkowym dziecko wychowywane jest wspólnie przez oboje rodziców, a nie samotnie przez któregokolwiek z nich.

Przy wychowywaniu dziecka należy wziąć pod uwagę całokształt działań i czynności wykonywanych przez każdego z rodziców, w tym także tych o charakterze niewymiernym jak kształtowanie osobowości, światopoglądu, systemu wartości, postaw emocjonalnych. W sytuacji, gdy każdy z rodziców aktywnie oraz w porównywalnym stopniu uczestniczy w wychowywaniu dziecka – co przejawia się między innymi dzieleniem się wszelkimi obowiązkami związanymi z procesem wychowawczym dziecka, niezależnie od tego u kogo - pod czyją w danym momencie roku podatkowego opieką dziecko przebywa – nie można mówić o samotnym wychowywaniu dziecka przez któregokolwiek z rodziców.

Przyjęcie odmiennej wykładni stałoby w sprzeczności z uzasadnieniem wprowadzenia tej ulgi, z którego jednoznacznie wynika, że ustawodawca kierował ją tylko do osób, które samotnie troszczą się o codzienne zaspokojenie potrzeb dzieci, posiadając ściśle określony status cywilny.

Wychowywanie dziecka nie sprowadza się jedynie do „jego utrzymania” czy też czasowego (doraźnego) przebywania z nim, lecz obejmuje ogół czynności zmierzających do należytego ukształtowania człowieka w sferze duchowej i psychicznej oraz zapewnienia mu materialnych podstaw rozwoju.

Do skorzystania z tej preferencji, niewystarczające jest więc samo legitymowanie się określonym stanem cywilnym. Równie istotne jest samotne troszczenie się o byt materialny i rozwój emocjonalny dziecka bez udziału innej osoby, tj. w szczególności ojca lub matki dziecka.

Z istoty pojęcia „osoby samotnie wychowującej dziecko” wynika, że jest to osoba, która w określonej sytuacji, w określonym czasie, tj. w roku podatkowym, sama (bez udziału drugiej osoby), zajmuje się wychowywaniem dziecka. Przepis ten wymienia enumeratywnie osoby, którym przysługuje status osób samotnie wychowujących dzieci, odwołując się zarówno do statusu cywilnoprawnego osoby wychowującej dzieci, jak również do tego, że osoba ta w roku podatkowym musi faktycznie wychowywać dzieci samotnie, tj. bez wsparcia drugiego z rodziców.

Użycie określenia „osoba samotnie wychowująca dzieci” oznacza zatem, że intencją ustawodawcy było przyznanie prawa do rozliczenia dochodów jako osoba samotnie wychowująca dziecko jednemu z rodziców lub opiekunów prawnych, który faktycznie wychowuje dziecko.

W przypadku, gdy żadne z rodziców nie jest pozbawione władzy rodzicielskiej, rodzic, który faktycznie w roku podatkowym dziecko wychowuje, czyli sprawuje nad nim ciągłą opiekę, stale troszczy się o byt materialny i rozwój emocjonalny dziecka, ma prawo do przedmiotowej preferencji podatkowej. W sytuacji, gdy dziecko pozostaje pod stałą, codzienną opieką jednego rodzica, a drugi rodzic jest zobowiązany do płacenia alimentów oraz zajmowania się dzieckiem doraźnie (np. według postanowień porozumienia rodzicielskiego), status samotnego rodzica ma ten, który wykonuje wszystkie obowiązki, dzięki którym dziecko będzie wychowywane w sposób zapewniający jego prawidłowy rozwój. Fakt utrzymywania kontaktów pomiędzy dzieckiem i drugim rodzicem, nie pozbawia pierwszego rodzica – przy którym dziecko mieszka – prawa do opodatkowania swoich dochodów na zasadach określonych w art. 6 ust. 4 i ust. 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Jednocześnie przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie uzależniają prawa podatnika do preferencyjnego opodatkowania jego dochodów od tego, czy przez cały rok był osobą samotnie wychowującą dziecko. Wystarczające jest zatem, aby taki stan zaistniał w ciągu roku, a nie trwał przez cały rok.

Z opisu sprawy wynika, że jest Pani opiekunem prawnym chłopca w wieku 14 lat (rok urodzenia 2011 r.). Opiekunem prawnym jest Pani od 2020 roku.

Jest Pani rozwiedziona od 2021 roku - orzeczenie sądu o rozwodzie między Panią a byłym mężem uprawomocniło się z dniem 20.04.2022 r. Po rozwodzie Pani stan cywilny nie uległ zmianie.

Dziecko mieszka na stałe tylko z Panią. Pani samodzielnie utrzymuje i wychowuje dziecko, bez wsparcia byłego męża. Drugim opiekunem prawnym jest Pani były mąż. Pani były mąż nie ma zasądzonych alimentów. Widuje się z chłopcem sporadycznie (ok. raz w miesiącu). Nie łoży na jego utrzymanie.

Dziecko nie ma źródeł przychodów. Pani rozlicza się z przychodu uzyskanego z tytułu jednego stosunku pracy, PIT 37. W okresie 2022 r. do teraz - nie prowadziła i nie prowadzi Pani działalności gospodarczej.

W okresie 2022r. do teraz - w stosunku do dziecka, dla którego jest Pani opiekunem prawnym nie miały i nie mają zastosowania przepisy:

a)  art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (opodatkowanie dochodów

działalności gospodarczej, działów specjalnych produkcji rolnej podatkiem liniowym),

b)  ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem najmu prywatnego,

c)  ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym albo w ustawie z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Wyrok sądu orzekający o Pani rozwodzie nie orzekł o opiece naprzemiennej nad dzieckiem.

Świadczenie wychowawcze 800+ jest ustalone na Panią, ponieważ to Pani mieszka z dzieckiem i samodzielnie je Pani wychowuje i utrzymuje. Pani były mąż nie uczestniczy w wychowaniu i utrzymaniu dziecka.

W okresie, którego dotyczy wniosek (2022-2025) nie była i nie jest Pani matką ani opiekunem prawnym dla innego dziecka.

W okresie, którego dotyczy wniosek (2022-2025) wykonywała Pani władzę rodzicielską w stosunku do dziecka wskazanego we wniosku, tj. uczestniczyła Pani w wychowaniu dziecka, dbała Pani o prawidłowy rozwój dziecka kształtując jego właściwe zachowania, rozwijała Pani jego zainteresowania, sprawowała Pani nad nim pieczę, troszczyła się Pani o rozwój fizyczny i duchowy, ponosiła Pani wydatki związane z wypoczynkiem, ponosiła Pani koszty utrzymania dziecka, zabezpieczała Pani potrzeby bytowe, zdrowotne i edukacyjne, pomagała Pani w edukacji szkolnej, brała Pani czynny udział w sprawach dotyczących dziecka związanych z jego kształceniem, dodatkowymi zajęciami itp.

Należy jednoznacznie podkreślić, że wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe są odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania, wynikającej z art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78 poz. 483 ze zm.), stanowiącego, że:

Oznacza to, że wszelkie odstępstwa od tej zasady, muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą. Co więcej, zgodnie z konstrukcją i systematyką ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe stanowią wyjątek od generalnej zasady powszechności opodatkowania wyrażonej w art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Stąd też, korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym ulgi przewidzianej w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uzależnione jest od spełnienia wszystkich przesłanek wymaganych do jej zastosowania. Tak więc, przepisy regulujące prawo do preferencyjnego rozliczenia powinny być interpretowane ściśle; niedopuszczalna jest ich interpretacja rozszerzająca.

W kwestii korekty rozliczeń lat poprzednich należy wskazać, że zgodnie z art. 81 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r., poz. 111 ze zm.):

Stosownie do art. 81 § 2 ww. ustawy:

Przy czym, w myśl z art. 3 pkt 5 tej ustawy:

Stosownie do art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej:

Korekta deklaracji może dotyczyć każdej jej pozycji, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej. Może więc ona dotyczyć kwot odliczeń od dochodu z tytułu ulgi podatkowej. Skorygowanie deklaracji polega na ponownym poprawnym wypełnieniu formularza z zaznaczeniem, że w tym przypadku mamy do czynienia z korektą uprzednio złożonej deklaracji.

Korektę deklaracji składa się wówczas, gdy następują – w wyniku jakichkolwiek zdarzeń gospodarczych – zmiany w zakresie danych wykazanych w tych deklaracjach (np. po stronie przychodów, kosztów ich uzyskania, zwolnień, odliczeń, wysokości podatku należnego).

Przepisy Ordynacji podatkowej nie określają szczególnych terminów, w których przysługuje powyższe uprawnienie. Należy więc powiązać tę możliwość ze zobowiązaniem podatkowym, którego deklaracja (zeznanie) dotyczy. Prawo do korekty deklaracji (zeznania) istnieje tak długo, jak długo istnieje zobowiązanie podatkowe, czyli 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku (art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej).

Mając zatem na uwadze opis stanu faktycznego i powołane przepisy prawa stwierdzam, że w latach 2022- 2024 przysługiwało Pani prawo do preferencyjnego rozliczenia się jako osoba samotnie wychowująca dziecko, na zasadach określonych w art. 6 ust. 4c i ust. 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tym samym jest Pani uprawniona do złożenia korekty zeznania podatkowego za lata 2022 – 2024 r. Z preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko będzie Pani również mogła skorzystać w 2025 r. Spełniała i spełnia Pani bowiem wymagane w ustawie warunki posiadania odpowiedniego stanu cywilnego oraz samotnego wychowywania dziecka, a także nie mają do Pani zastosowania wyłączenia wskazane w art. 6 ust. 4f i ust. 8 tej ustawy.

Pani stanowisko jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym podanym przez wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona interpretacja traci swoją aktualność.

Przy wydawaniu niniejszej interpretacji tutejszy organ dokonał wyłącznie analizy okoliczności podanych we wniosku. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego nie jest bowiem ustalanie, czy przedstawiony we wniosku stan faktyczny jest zgodny ze stanem rzeczywistym. W ramach postępowania o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego organ nie przeprowadza postępowania dowodowego, lecz opiera się jedynie na stanie faktycznym przedstawionym we wniosku. Ustalenie stanu rzeczywistego stanowi domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.