Podatnik jest osobą fizyczną pełniącą funkcję biegłego sądowego w dziedzinie informatyki i pokrewnych. Zamierza uzyskiwać przychody z dwóch źródeł: z czynności wykonywanych na zlecenie sądów i organów ścigania oraz z opinii sporządzanych dla podmiotów prywatnych. Działalność ta ma być prowadzona w sposób zorganizowany i ciągły, we własnym imieniu i na własny rachunek, z ryzykiem gospodarczym. Podatnik spełnia warunki dotyczące…
Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest:
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
16 lutego 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 11 marca 2026 r. (wpływ 11 marca 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego
Jest Pan osobą fizyczną posiadającą nieograniczony obowiązek podatkowy na terytorium RR. Pełni Pan funkcję biegłego sądowego przy Sądzie Okręgowym (…) z dziedziny informatyki, teleinformatyki, telekomunikacji, systemów teleinformatycznych, bezpieczeństwa systemów teleinformatycznych i informatyki śledczej. Nie prowadzi Pan zarejestrowanej działalności gospodarczej (brak wpisu w CEIDG) i w okresie ostatnich 60 miesięcy nie prowadził Pan takiej działalności. Czynności te prowadzi Pan od 2009 roku.
W ramach swojej aktywności zawodowej zamierza Pan uzyskiwać przychody z dwóch źródeł:
1. z tytułu czynności wykonywanych na zlecenie sądów i organów ścigania: czynności te są podejmowane na podstawie postanowień o powołaniu biegłego w konkretnych sprawach, a wynagrodzenie wypłacane jest przez organ zlecający (płatnika) po wykonaniu zlecenia - czynności te będą wykonywane w sposób zorganizowany i ciągły, we własnym imieniu i na własny rachunek;
2. z tytułu czynności wykonywanych na rzecz podmiotów prywatnych (np. osób fizycznych, przedsiębiorców, kancelarii prawnych, innych jednostek): czynności te polegają na sporządzaniu tzw. opinii prywatnych (pozaprocesowych), ekspertyz lub konsultacji z zakresu posiadanej specjalności biegłego, zaś czynności te będą wykonywane w sposób zorganizowany i ciągły, we własnym imieniu i na własny rachunek.
Przewiduje Pan, że łączny przychód należny z tytułu czynności opisanych w pkt 2 (zlecenia prywatne) nie przekroczy w żadnym miesiącu 75% kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę (zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców). Jednocześnie zaznacza Pan, że przychody z pkt 1 (zlecenia sądowe) mogą, ale nie muszą, powodować przekroczenia tego limitu w ujęciu łącznym.
Nie wykonywał Pan działalności gospodarczej w okresie ostatnich 60 miesięcy. Czynności wykonywane przez Pana (sporządzanie opinii) mają charakter zarobkowy, są prowadzone w sposób zorganizowany i ciągły, we własnym imieniu i na własny lub powierzony rachunek. Ponosi Pan ryzyko gospodarcze związane z tymi czynnościami.
Wątpliwość Pana dotyczy kwalifikacji źródła przychodów uzyskiwanych z tytułu wydawania opinii jako biegły sądowy (na podstawie postanowień sądu/organu) w kontekście możliwości rozliczania ich jako tzw. działalności nierejestrowanej, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców, a co za tym idzie - opodatkowania ich na zasadach ogólnych jako przychody z „innych źródeł” (art. 20 ust. 1ba ustawy o PIT), zamiast kwalifikowania ich jako działalność wykonywana osobiście (art. 13 pkt 6 ustawy o PIT). Nadmienia Pan, że w PIT-11, który otrzymuje Pan z sądów i innych jednostek) ma oznaczone zarobki jako "Działalność wykonywana osobiście, o której mowa w art. 13 pkt 2,4-9 ustawy, w tym z umowy o dzieło oraz czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych lub obywatelskich, z wyjątkiem należności wykazanych w wierszach 6 i 7 albo 8".
Uzupełnienie opisu stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
Działalność, którą Pan zamierza wykonywać będzie stanowiła tzw. działalność nierejestrową, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców (Dz. U. 2025, poz. 1480).
Zamierza Pan świadczyć usługi jako biegły sądowy przede wszystkim dla sądów i prokuratur (…) a ponadto dla innych organów, które zgłoszą się do mnie w celu wydania opinii, np. straży miejskiej, organów administracji publicznej (innych niż te które mogą prowadzić postępowania karne).
Przychód należny z usług, które zamierza Pan świadczyć w ramach działalności nierejestrowej nie powinien przekroczyć w żadnym z kwartałów 225% kwoty minimalnego wynagrodzenia.
Działalność nie wiąże się z posiadaniem koncesji, licencji albo pozwolenia. Pełni Pan funkcję biegłego sądowego ustanowionego na podstawie art. 157 ustawy z 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 334, 1907, z 2025 r. poz. 526, 820, 1172, 1178, 1609, z 2026 r. poz. 26.) oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie biegłych sądowych z dnia 24 stycznia 2005 r. (Dz.U. Nr 15, poz. 133). W myśli § 12 ww. rozporządzenia biegłym może być ustanowiona osoba, która:
Ustawa prawo o ustroju sądów powszechnych, jak i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości nie statuują sposobu powoływania biegłych - określają jedynie, że prezes sądu okręgowego prowadzi listę biegłych. Zwykle powołanie biegłych odbywa się poprzez wydanie stosownej decyzji (którą Pan załącza).
Na pytanie: „w jaki sposób będzie Pan ewidencjonował przychody oraz koszty osiągane z przedmiotowej działalności nierejestrowanej?” wskazał Pan „Przychody oraz koszty osiągane z przedmiotowej działalności nierejestrowanej”
Obecnie wystawia Pan rachunki, ale nie wystawia faktur. W przypadku prowadzenia nierejestrowanej działalności gospodarczej planuje Pan wystawiać faktury.
Pytanie
Czy przychody uzyskiwane przez Pana z tytułu sporządzania opinii i ekspertyz na rzecz podmiotów prywatnych oraz na zlecenia sądów i organów ścigania (przy założeniu nieprzekroczenia miesięcznego limitu przychodu określonego w art. 5 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców), mogą być kwalifikowane jako przychody z działalności nierejestrowanej (art. 20 ust. 1ba ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych) – biorąc pod uwagę art. 13 pkt 6 ustawy?
Pana stanowisko w sprawie
Pana zdaniem, przychody uzyskiwane z tytułu sporządzania opinii na zlecenie sądów i organów ścigania, jak i przychody z opinii sporządzanych dla podmiotów prywatnych, stanowią w całości przychody z działalności nierejestrowanej, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców. Na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 13 pkt 6) przychody biegłych uznawane są za przychody z działalności wykonywanej osobiście.
Planuje Pan wystawiać faktury i samodzielnie rozliczać zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych.
Aktywność Pana jako biegłego posiada wszystkie konstytutywne cechy działalności gospodarczej wymienione w art. 3 ustawy Prawo przedsiębiorców oraz art. 5a pkt 6 ustawy o PIT. Jest ona wykonywana w sposób zarobkowy, zorganizowany (wnioskodawca posiada niezbędne zaplecze techniczne, wiedzę i narzędzia) oraz ciągły. Działa Pan we własnym imieniu i na własny rachunek, ponosząc pełną odpowiedzialność za rzetelność i terminowość opinii.
Stoi Pan na stanowisku, że o kwalifikacji źródła przychodu decyduje faktyczny sposób wykonywania czynności, a nie tylko podmiot zlecający. Art. 13 pkt 6 ustawy o PIT (działalność wykonywana osobiście) ma charakter subsydiarny. W sytuacji, gdy czynności biegłego są zintegrowanym elementem zorganizowanego modelu aktywności zawodowej (mającej charakter przedsiębiorczy), prymat należy przyznać definicji działalności gospodarczej. Skoro ustawodawca w art. 5 ust. 1 Prawa przedsiębiorców stworzył kategorię „działalności nierejestrowanej” jako formy prowadzenia drobnej działalności gospodarczej, biegły sądowy spełniający limity przychodowe ma prawo z tej formy korzystać.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.), jest zasada powszechności opodatkowania.
W myśl tej zasady, wyrażonej w art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
Stosownie do art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych odrębnymi źródłami przychodów są określone w pkt 2 i pkt 9 tego przepisu:
– działalność wykonywana osobiście,
– inne źródła.
Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Źródłem przychodów jest działalność wykonywana osobiście.
Z kolei w myśl art. 13 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Za przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2, uważa się przychody osób, którym organ władzy lub administracji państwowej albo samorządowej, sąd lub prokurator, na podstawie właściwych przepisów, zlecił wykonanie określonych czynności, a zwłaszcza przychody biegłych w postępowaniu sądowym, dochodzeniowym i administracyjnym oraz płatników, z zastrzeżeniem art. 14 ust. 2 pkt 10, i inkasentów należności publicznoprawnych, a także przychody z tytułu udziału w komisjach powoływanych przez organy władzy lub administracji państwowej albo samorządowej, z wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 9.
Powyższe przepisy jasno wskazują, że czynności wykonywane przez osoby fizyczne, którym organ władzy lub administracji państwowej albo samorządowej, sąd lub prokurator zlecił wykonywanie określonych czynności, zwłaszcza przychody biegłych, należy zakwalifikować do przychodów z działalności wykonywanej osobiście.
W myśl art. 20 ust. 1ba ww. ustawy:
Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się również przychody osiągane z działalności, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców.
Stosownie do art. 5a pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Ilekroć w ustawie jest mowa o działalności gospodarczej albo pozarolniczej działalności gospodarczej - oznacza to działalność zarobkową:
a) wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową,
b) polegającą na poszukiwaniu, rozpoznawaniu i wydobywaniu kopalin ze złóż,
c) polegającą na wykorzystywaniu rzeczy oraz wartości niematerialnych i prawnych
– prowadzoną we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9.
Jak wynika z przytoczonych przepisów podatkowych, przychody osiągane z działalności, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców, stosownie do art. 20 ust. 1ba ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, są kwalifikowane do przychodów z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy.
Zgodnie z treścią art. 20 ust. 1bb o podatku dochodowym od osób fizycznych:
W razie przekroczenia limitu przychodu należnego określonego w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców uznaje się, że podatnik, poczynając od dnia złożenia wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, a jeżeli wniosek nie został złożony w terminie określonym w art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców - poczynając od dnia następującego po dniu, w którym nastąpił bezskuteczny upływ tego terminu, uzyskuje przychody, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2025 r. poz. 1480 ze zm.):
Nie stanowi działalności gospodarczej działalność wykonywana przez osobę fizyczną, której przychód należny z tej działalności nie przekracza w żadnym kwartale 225% kwoty minimalnego wynagrodzenia, o którym mowa w ustawie z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2024 r. poz. 1773), i która w okresie ostatnich 60 miesięcy nie wykonywała działalności gospodarczej.
W myśl art. 5 ust. 2 ww. ustawy:
Osoba wykonująca działalność, o której mowa w ust. 1, może złożyć wniosek o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Działalność ta staje się działalnością gospodarczą z dniem określonym we wniosku.
Działalność określona w art. 5 ust. 1 stanowi tzw. działalność nierejestrową.
Podkreślam, że przepis art. 20 ust. 1ba ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych odsyła wprost do zapisu art. 5 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców. Z kolei art. 5 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców wymienia warunki uznania działalności za działalność nierejestrową, nie wskazując innych ograniczeń, czy wyłączeń. Tak więc w rozumieniu ustawy Prawo przedsiębiorców działalność będzie uznana za działalność nierejestrową, jeśli będzie wykonywana przez osobę fizyczną, której przychód należny z tej działalności nie przekroczy w żadnym kwartale 225% kwoty minimalnego wynagrodzenia, o którym mowa w ustawie o minimalnym wynagrodzeniu za pracę i która w okresie ostatnich 60 miesięcy nie wykonywała działalności gospodarczej. W sytuacji, gdy osoba fizyczna wykonuje w ramach działalności nierejestrowej różne czynności, do ustalenia, czy przychód należny nie przekroczył w poszczególnych kwartałach 225% kwoty minimalnego wynagrodzenia, należy wziąć pod uwagę łączne przychody należne uzyskane z tej działalności w danym kwartale.
Z przedstawionych we wniosku informacji wynika, że pełni Pan funkcję biegłego sądowego przy Sądzie Okręgowym (…) z dziedziny informatyki, teleinformatyki, telekomunikacji, systemów teleinformatycznych, bezpieczeństwa systemów teleinformatycznych i informatyki śledczej. Nie prowadzi Pan zarejestrowanej działalności gospodarczej (brak wpisu w CEIDG) i w okresie ostatnich 60 miesięcy nie prowadził Pan takiej działalności. Zamierza Pan świadczyć usługi jako biegły sądowy przede wszystkim dla sądów i prokuratur (…) a ponadto dla innych organów, które zgłoszą się do Pana w celu wydania opinii, np. straży miejskiej, organów administracji publicznej (innych niż te które mogą prowadzić postępowania karne). Przychód należny z usług, które zamierza Pan świadczyć w ramach działalności nierejestrowej nie powinien przekroczyć w żadnym z kwartałów 225% kwoty minimalnego wynagrodzenia.
Pana wątpliwości dotyczą kwestii czy uzyskiwane przez Pana z tytułu sporządzania opinii i ekspertyz na rzecz podmiotów prywatnych oraz na zlecenia sądów i organów ścigania mogą być kwalifikowane jako przychody z działalności nierejestrowanej.
Nie można jednak zgodzić się ze stanowiskiem Pana, że wykonując jako biegły sądowy opinie -ekspertyzy dla sądów i innych organów państwowych może Pan rozliczać uzyskiwane z tego tytułu przychody w ramach działalności nierejestrowanej. Przychody te należy zakwalifikować do źródła przychodów, o którym mowa w art. 13 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Przepisy jednoznacznie wskazują, że czynności wykonywane przez osoby fizyczne, którym organ władzy lub administracji państwowej albo samorządowej, sąd lub prokurator zlecił wykonywanie określonych czynności, w tym w szczególności przychody uzyskiwane przez biegłych sądowych, należy kwalifikować jako przychody z działalności wykonywanej osobiście. Tym samym uzyskiwane przez Pana przychody nie mogą być traktowane jako przychody z działalności nierejestrowanej.
Zatem w tej części Pana stanowisko jest nieprawidłowe.
Przechodząc natomiast do możliwości kwalifikacji do tzw. działalności nierejestrowej przychodów uzyskiwanych z tytułu sporządzania opinii i ekspertyz na rzecz podmiotów innych niż sądy i organy ścigania, stwierdzam, że mając na względzie – jak Pan wskazał – że prowadzona przez Pana działalność spełniać będzie warunki tzw. działalności nierejestrowej, osiągnięte z tej działalności przychody należne może Pan zaliczyć do źródła przychodów, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Tym samym Pana stanowisko w tym zakresie jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy
· stanu faktycznego, który Pan przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia,
· zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dniu wydania interpretacji.
W trybie wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie prowadzimy postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Organ wydający interpretacje opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku – nie prowadzi postępowania dowodowego. Nie analizujemy załączników (dokumentów) podłączonych do wniosku.
Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny/zdarzenie przyszłe sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym/zdarzeniem przyszłym podanym przez wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona interpretacja traci swoją aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pana do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo