Ustalenie przychodu z tytułu rozliczenia umowy leasingu operacyjnego.
Wnioskodawczyni prowadzi działalność gospodarczą (usługi prawnicze) i rozlicza się na zasadach ogólnych. W maju 2021 r. zawarła umowę leasingu operacyjnego samochodu osobowego na 36 miesięcy z opcją wykupu. Pojazd był używany zarówno do celów firmowych, jak i prywatnych. W kwietniu 2023 r. samochód uległ całkowitej szkodzie na skutek podpalenia przez osobę trzecią. W związku ze szkodą całkowitą umowa leasingu wygasła. Leasingodawca przejął likwidację szkody, otrzymał odszkodowanie z…
Interpretacja indywidualna po wyroku sądu - stanowisko nieprawidłowe
Szanowna Pani,
1. ponownie rozpatruję sprawę Pani wniosku z 18 września 2023 r. (data wpływu 20 września 2023 r.) o wydanie interpretacji indywidualnej - uwzględniam przy tym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 marca 2026 r. sygn. akt III SA/Wa 1779/25 (data wpływu prawomocnego orzeczenia - 2 czerwca 2026 r.), i
2. stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
20 września 2023 r. wpłynął Pani wniosek z 18 września 2023 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych.
Uzupełniła go Pani - w odpowiedzi na wezwania - pismem z 28 września 2023 r. (data wpływu 9 października 2023 r.), pismem z dnia 15 lipca 2024 r. (data wpływu 16 lipca 2024 r.) oraz pismem z dnia 7 kwietnia 2025 r. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Prowadzi Pani na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej działalność gospodarczą (działalność prawnicza) pod nazwą (...) z siedzibą w (...), i rozlicza się podatkowo na zasadach ogólnych na podstawie książki przychodów i rozchodów. Jest Pani czynnym podatnikiem VAT.
W dniu 18 maja 2021 r. zawarła Pani z (...) w (...) umowę leasingu operacyjnego (...) samochodu osobowego (...) nr VIN (...) nr rejestracyjny (...). Umowa leasingu została zawarta na okres 36 miesięcy z opcją wykupu. Uiściła Pani opłatę wstępną w kwocie 10 500,01 zł brutto (tj. z 23% podatkiem VAT). Cena pojazdu brutto (tj. z 23% podatkiem VAT) została określona na kwotę 42 000 zł, zaś wartość końcowa netto na kwotę 341,46 zł netto (cena wykupu po zakończeniu umowy leasingu).
Samochód, będący przedmiotem wniosku, był użytkowany przez Panią na podstawie umowy leasingu operacyjnego od maja 2021 r. do 27 kwietnia 2023 r. jako pojazd do celów prywatnych i do celów działalności gospodarczej. Korzystała Pani z prawa do odliczenia 50% podatku VAT na podstawie art. 86a ustawy o podatku od towarów i usług.
27 kwietnia 2023 r. przedmiotowy samochód uległ szkodzie całkowitej na skutek spalenia tj. zajęcia się ogniem w wyniku podpalenia innego pojazdu zaparkowanego obok przez wówczas nieznanego sprawcę (obecnie toczy się postępowanie karne na etapie sądowym przeciwko sprawcy podpalenia, którym nie jest leasingobiorca).
Zgodnie z umową leasingu i umową ubezpieczenia pojazdu, zgłosiła Pani zdarzenie ubezpieczeniowe do ubezpieczyciela - (...) w (...), z którym zawarła Pani uprzednio umowę ubezpieczenia OC i AC przedmiotowego pojazdu na okres ochrony od 21.05.2022 r. do 20.05.2023 r. i opłaciła składkę ubezpieczeniową, oraz zgodnie OWU umowy leasingu zawiadomiła o zdarzeniu leasingodawcę. Ponadto przedmiotowy samochód był ubezpieczony przez leasingodawcę w zakresie GAP, a składka ubezpieczeniowa była doliczana do rat leasingowych, opłacanych przez Panią.
Od tej daty tj. od 27 kwietnia nie użytkowała przedmiotowego pojazdu w związku z działalnością gospodarcza ani do użytku prywatnego, gdyż ze względu na stan uszkodzeń samochód nie nadawał się w ogóle do użytku.
Ogólne warunki umowy leasingu przewidywały, że leasingobiorca prowadzi samodzielnie postępowanie likwidacyjne dotyczące przedmiotu leasingu z wyjątkiem sytuacji, gdy postępowanie to dotyczy szkody całkowitej. Wówczas leasingodawca może przejąć prowadzenie likwidacji szkody. W dniu 8 maja 2023 r. została Pani poinformowana przez finansującego w drodze korespondencji elektronicznej, że ubezpieczyciel zakwalifikował szkodę w przedmiotowym samochodzie jako całkowitą i w związku z tym likwidację szkody przejął finansujący, a Pani została wezwana do zwrotu finansującemu kluczyków i dowodu rejestracyjnego, czego dokonała, przesyłając je finansującemu listem poleconym w dniu 10.05.2023 r. Nie miała Pani wpływu na termin ani wysokość wypłaconego z tytułu umowy ubezpieczenia odszkodowania.
Zgodnie z OWU umowy leasingu, pomimo braku możliwości korzystania ze zniszczonego całkowicie pojazdu, miała Pani obowiązek nadal opłacać raty leasingowe na podstawie wystawianych przez Finansującego faktur. Dlatego w dniu 14.05.2023 r. opłaciła Pani fakturę (…), wystawioną przez Leasingodawcę 1 maja 2023 r., a doręczoną za pomocą Portalu elektronicznego leasingodawcy, natomiast wystawionej w dniu 15.05.2023 r. przez Leasingodawcę faktury (…) w kwocie brutto 615 zł tytułem "opłata z tytułu czynności likwidacji szkody całkowitej” już nie opłaciła Pani samodzielnie, gdyż na Pani Portalu elektronicznym faktura ukazała się wraz z informacją "zapłacona”.
Dopiero pismem z 15 maja 2023 r., doręczonym w dniu 24 maja 2023 r., została Pani poinformowana przez Finansującego, że umowa leasingu wygasła z powodu powstania szkody całkowitej w przedmiocie leasingu oraz o tym, że po otrzymaniu rozliczenia szkody z zakładu ubezpieczeń oraz "podmiotów biorących udział w likwidacji szkody" zostanie dokonane rozliczenie umowy leasingu, a w przypadku wystąpienia nadpłaty po rozliczeniu umowy leasingowej należna kwota zostanie Pani zwrócona na podstawie noty uznaniowej. Leasingodawca nie wystawiał już kolejnych faktur z tytułu rat leasingowych.
W dniu 19.05.2023 r. na żądanie leasingodawcy „wydała” Pani wrak przedmiotowego pojazdu na podstawie wystawionego przez tegoż leasingodawcę protokołu podmiotowi, który kupił go od leasingodawcy, bo wrak był od chwili zdarzenia ubezpieczeniowego pozostawiony w miejscu spalenia w pobliżu Pani miejsca zamieszkania. Nie brała jednak Pani udziału w zbyciu pojazdu przez Leasingodawcę w żaden sposób, nie miała wpływu na cenę sprzedaży ani jej nie odbierała od kupującego. Cena została uiszczona na rzecz Leasingodawcy, a leasingodawca nie udostępnił Pani faktury sprzedaży.
Wiadomo tylko z indywidualnej korespondencji z ubezpieczycielami, że w dniu 10 maja 2023 r. zapadła decyzja (…) w (…) o wypłacie Leasingodawcy (…) w (…) odszkodowania w wysokości 33 171 zł netto plus 50% VAT, na co składała się wartość rynkowa pojazdu przyjęta wg wysokości sumy ubezpieczenia 3 861 zł netto plus 50% VAT pomniejszona o oszacowaną przez rzeczoznawcę wartość rynkową pozostałości zbywalnych 5 439 zł netto plus 50% VAT. Odszkodowanie zostało wypłacone leasingodawcy.
Następnie Leasingodawca podjął czynności zmierzające do wypłaty odszkodowania z ubezpieczenia GAP przedmiotu leasingu. Umowa ubezpieczenia GAP została zawarta przez Leasingodawcę w (…) otrzymała Pani ustną informację, że odszkodowanie zostało wypłacone Leasingodawcy - w kwocie 3 000 zł, jednak nie wiadomo, czy oprócz tego Leasingodawcy ubezpieczyciel wypłacił także 50% VAT, jak w przypadku odszkodowania komunikacyjnego.
Z datą 10 sierpnia 2023 r. otrzymała Pani od Leasingodawcy rozliczenie umowy leasingu, w którym zostały wymienione następujące pozycje:
A/
B/
Razem B/ - 41 049,05 zł
C/
D/
E/
I/
Doręczona Pani nota uznaniowa z dnia 10 sierpnia 2023 r. (…) zawierała opis "nota uznaniowa do umowy (…) - szkoda całkowita" , wskazywała jako "datę sprzedaży" 10 sierpnia 2023 r., w rubryce cena netto wpisano 30 290,91 zł, w rubryce %VAT "NP", w rubryce wartość VAT "0", w rubryce "wartość z podatkiem VAT" 30 290,91 zł.
W rozliczeniu umowy leasingu leasingodawca uwzględnił zatem tylko odszkodowania wypłacone leasingodawcy netto (bez 50% wypłaconego VAT) i, pomimo żądania zawartego w reklamacji, nie przedstawił, co składało się na "wartość zdyskontowanych płatności” w punkcie A/ ww. rozliczenia. W dniu 25.08.2023 r. na Pani rachunek bankowy wpłynęła kwota 30 578,48 zł opisana przez leasingodawcę w tytule przelewu jako "zwrot nadpłaty do (…)”.
Uzupełnienie opisu stanu faktycznego
Faktury wystawione na raty leasingowe dotyczące zawartej umowy leasingu operacyjnego były zaliczane do kosztów uzyskania przychodów działalności gospodarczej, jednak zaznacza Pani, że po wygaśnięciu leasingu została wystawiona przez leasingodawcę tylko jedna faktura, dotycząca okresu sprzed wygaśnięcia umowy. Po niej leasingodawca już nie wystawiał faktur na dalsze raty leasingowe, które należałyby mu się do końca normalnego okresu leasingu, gdyby nie zdarzenie powodujące utratę przedmiotu leasingu.
Składki OC i AC były opłacane przez Panią bezpośrednio i były zaliczane do kosztów uzyskania przychodów działalności gospodarczej. Jednak składki ubezpieczenia GAP były ujęte w racie leasingowej i wykazywane jako składnik na fakturach wystawianych przez leasingodawcę, zatem były zaliczane do kosztów uzyskania przychodów wraz z ratami leasingowymi.
Zgodnie z umową leasingową i OWU leasingu leasingodawca sam zawierał umowę ubezpieczenia GAP, nie miała Pani dostępu do jej treści ani warunków, więc nie wie Pani, jak ta umowa określała strony, ale skoro nie uczestniczyła Pani nawet w jej zawarciu, nie zgłaszała szkody z tytułu tego ubezpieczenia, a wypłata odszkodowania nastąpiła na konto leasingodawcy, to nie była Pani jej stroną ani ubezpieczonym. Umowa ubezpieczenia OC i AC natomiast była corocznie zawierana przez Panią, na polisie Pani była ubezpieczającym i „korzystającym”, leasingodawca był określany jako „właściciel pojazdu” lub ubezpieczony. Pani zgłaszała szkodę do ubezpieczyciela z AC. Podkreśla Pani, że pomimo tej różnicy w zawieraniu ubezpieczeń OC i AC a GAP, obydwa odszkodowania tj. z AC i z GAP wpłynęły na konto leasingodawcy. Umowa leasingu przewidywała, że ma Pani prawo do samodzielnego ubezpieczenia OC i AC, chyba że w określonym terminie przed upływem okresu ubezpieczenia nie przedstawi Pani leasingodawcy odpowiedniej polisy - wówczas ubezpieczenie zostanie zawarte przez leasingodawcę i zostanie obciążona Pani kosztami. Umowa leasingu stanowiła, że Korzystający jest zobowiązany do zawarcia na rzecz Finansującego umowy ubezpieczenia OC i AC, a także dalej: Finansujący zobowiązuje się do opłacania składek ubezpieczeniowych z tytułu wskazanych poniżej umów ubezpieczenia - i tu poniżej wskazano ubezpieczenie GAP i ubezpieczyciela (…) - zaś Korzystający zobowiązany jest do ponoszenia kosztów związanych z umowami ubezpieczenia, a w szczególności do zwrotu opłaconych przez Finansującego składek lub rat ubezpieczeniowych na podstawie wystawionych faktur VAT.
W rozliczeniu końcowym leasingu z 10.08.2023 r. leasingodawca nie wyjaśnił, z czego konkretnie wynika nadpłata. Wcześniej, w e-mailu z dnia 16.06.2023 r. do leasingodawcy domagała się Pani m.in. wyjaśnień dot. stanu Pani rozliczeń oraz zapisów o rzekomo częściowej szkodzie na portalu klienta (…), których Pani nie rozumiała. Z portalu wynikało bowiem właśnie, że na Pani koncie klienta jest nadpłata, a szkoda jest rozliczana jako częściowa pomimo, że leasingodawca otrzymał już odszkodowanie od ubezpieczyciela i sprzedał pozostałości pojazdu stan rozliczeń na koncie nie zmieniał się, a Pani nadal nie otrzymywała rozliczenia ani żadnej wypłaty. W odpowiedzi na ww. e-mail w piśmie z dnia 30.06.2023 r. (…) wyjaśnił Pani, że saldo na Portalu klienta wynika z „przeksięgowania nadpłaty w wysokości 1062,47 zł na rachunku na poczet faktur o numerach (…) oraz (…).”
Została Pani uprzedzona w wezwaniu o tym, że nie może używać subiektywnych określeń, jednak zaznacza Pani, że to co dalej Pani napisze, to wynik analizy sytuacji, gdyż od leasingodawcy nie udało się później uzyskać żadnych dodatkowych wyjaśnień na ten temat, a także inne wątpliwości dot. rozliczenia i zasadności ww. faktur. Złożyła Pani w dniu 30.09.2023 r. skargę do Rzecznika Finansowego, która jest obecnie rozpatrywana.
Zatem:
„Nadpłata”, o której wspominał w piśmie (…), to musi być ostatnia faktura z tytułu raty leasingowej (…) na kwotę 1062,47 brutto, która została wystawiona 1.05.2023 r. już po zaistnieniu szkody i zniszczeniu przedmiotu leasingu, ale którą zgodnie z OWU leasingu musiała Pani pomimo tego uiścić i zrobiła to Pani w terminie płatności tj. do 15.05.2023 r. Faktura (…) wystawiona 11.05.2023 r. z terminem płatności 25.05.2023 r. na kwotę brutto 159,90 zł pojawiła się w portalu klienta w dniu 11.05.2023 r. Dotyczyła opłaty za udzielenie informacji o użytkowniku pojazdu w związku z mandatem za wykroczenie drogowe z okresu, kiedy jeszcze użytkowała Pani przedmiot leasingu. Następnie w portalu pojawiła się faktura (…) wystawiona 15.05.2023 r. z terminem płatności 29.05.2023 r. na kwotę brutto 615,00 zł. Dotyczyła opłaty za likwidację szkody przez leasingodawcę. Zanim zdążyła Pani zapłacić za faktury, obie zostały natychmiast w portalu oznaczone jako zapłacone. Nikt nie składał Pani żadnych oświadczeń o potrąceniu wzajemnych należności i pomimo, że obie zakwestionowała Pani merytorycznie do dzisiaj stanowisko leasingodawcy się nie zmieniło.
Policzyła Pani, że potrącenie z kwoty 1062,47 zł kwot 159,90 zł i 615,00 zł to kwota nadpłaty, której dotyczy zapytanie w wezwaniu.
Kwota z faktury (…) była zaliczona do kosztów uzyskania przychodu, podobnie jak poprzednie raty leasingowe. Kwoty wynikające z pozostałych faktur - nie. Została Pani poinformowana po 15.05.2023 r., że umowa leasingu wygasła (bez wskazania daty wygaśnięcia), a ponadto nie uiszczała Pani sama kwot wynikających z tych faktur i je kwestionowała, więc kwota ,,potrącenia” nie została zaliczona do kosztów uzyskania przychodów.
Z powyższych okoliczności opisanych powyżej wynika, że nadpłata wynika z ostatniej raty leasingowej uiszczonej przeze Panią na podstawie ww. faktury (…).
W dniu 2.12.2024 r. w sprawie (…) Rzecznik Finansowy, do którego zwróciła się Pani w dniu 30.09.2023 r. z wnioskiem o interwencję wobec podmiotu rynku finansowego - leasingodawcy (o czym wspominała Pani w odpowiedzi z dnia 15.07.2024 r. na drugie wezwanie do uzupełnienia braków przez KIS) m.in. dlatego, że nie mogła Pani od leasingodawcy uzyskać wyjaśnień na temat sposobu wyliczenia ostatecznego rozliczenia umowy, otrzymała Pani odpowiedź Rzecznika na podstawie uzyskanych przez Rzecznika informacji od leasingodawcy. Oprócz wskazanych w Pani wniosku pozycji rozliczenia umowy leasingu leasingodawca dodatkowo wyjaśnił, że wartość zdyskontowanych płatności wskazana w części ,A” tego rozliczenia stanowi: wartość zobowiązania wobec leasingodawcy z tytułu opłat leasingowych pozostałych do spłaty wraz z wartością końcową przedmiotu leasingu w kwocie netto tj. 13 pozostałych rat po 831.03 zł - część finansowa raty leasingu plus 341,46 zł - wartość końcowa pojazdu netto, łącznie 11 144,85 zł, zdyskontowane „stosowną” stopą WIBOR 1M z dnia wygaśnięcia umowy leasingu, w wyniku czego otrzymano kwotę „A" - 10758,14 zł. Leasingodawca powołał się też na to, że zasady rozliczenia umowy zostały szczegółowo opisane w umowie leasingu i Ogólnych Warunkach Umowy Leasingu.
W uzupełnieniu stanu faktycznego dodała Pani także treść owych OWUL, w części dotyczącej rozliczenia umów leasingu przed terminem i brzmieniu doręczonym Pani przez leasingodawcę w brzmieniu obowiązującym w dniu zaistnienia szkody i w dniu wygaśnięcia umowy (kursywą dodała Pani oświadczenia własne co do stanu faktycznego dotyczącego Pani, konkretnej umowy), gdyż umowa nie zawierała żadnych postanowień, co do sposobu rozliczenia umowy w wypadku jej zakończenia przed umownym okresem, jedynie w § 6 pkt 2 odesłanie do integralnej części umowy OWUL.
§ 9 Rozwiązanie i wygaśnięcie UL (umowy leasingu)
1. Zakończenie umowy leasingu następuje wskutek jej wygaśnięcia lub rozwiązania. (w tym przypadku chodzi o wygaśnięcie z ust. 3)
2. (...)
3. Wygaśnięcie UL powoduje utrata przedmiotu leasingu lub szkoda całkowita w przedmiocie leasingu. Finansujący rozliczy UL ze skutkiem na dzień powstania szkody całkowitej/utraty przedmiotu leasingu po zakończeniu procesu likwidacji szkody przez ubezpieczyciela i sprzedaży pozostałości po pojeździe w przypadku szkody całkowitej, (w tym przypadku chodzi o wygaśnięcia z powodu szkody całkowitej w przedmiocie leasingu)
4. (...)
5. (...)
6. W każdym przypadku rozwiązania lub wygaśnięcia UL zgodnie z postanowieniami UL, OWUL lub powszechnie obowiązujących przepisów prawa, przed końcem okresu, na jaki dana UL została zawarta, niezależnie od innych w skazanych w UL lub OWUL sankcji, Finansujący ma prawo żądać od Korzystającego natychmiastowej zapłaty odszkodowania obliczonego zgodnie z punktem 8 poniżej. W tej sytuacji wszelkie należności denominowane w walutach obcych przeliczane są na PLN po kursie sprzedaży banku prowadzącego rachunek rozliczeniowy dla UL z dnia zakończenia UL. Korzystający zobowiązany jest zapłacić odszkodowanie, o którym mowa w tym punkcie w terminie wskazanym stosownej nocie obciążeniowej.
7. Alternatywnie w stosunku do postanowień OWUL Korzystający i Finansujący mogą zawrzeć stosowne porozumienie o rozwiązaniu UL na innych zasadach i lub o rozliczeniu danej UL na innych warunkach, (w tym przypadku nie było zawarte takie porozumienie).
8. Rozliczenie finansowe UL przeprowadza się na poniższych zasadach:
KZ = (KN + KS) - (WO + CP)
KZ - kwota zobowiązań korzystającego wobec finansującego z tytułu rozliczenia danej UL lub kwota należna korzystającemu od finansującego.
KN - Łączna kwota niezafakturowanej części opłaty leasingowej wraz z wszelkimi pozostałymi należnościami z tytułu UL. przy czym dana część opłaty leasingowej zdyskontowana jest stosowną stopą bazową z dnia rozwiązania lub wygaśnięcia UL, zaś w przypadku UL z opcją nabycia przedmiotu leasingu (taką opcję przewidywała umowa) - dodatkowo powiększoną o zdyskontowaną na tych samych zasadach cenę nabycia przedmiotu leasingu; finansujący ma prawo obciążyć korzystającego kosztami parkowania pojazdów w przypadku szkody częściowej lub całkowitej, (nie było kosztów parkowania).
KS - Łączna kwota niezafakturowanych należności z tytułu usługi serwisu, zakupionej w ramach UL na zasadach określonych w OWUL, a w szczególności rat/opłat serwisowych, kosztów z tytułu nadprzebiegów oraz zużycia ponadnormatywnego przedmiotu leasingu oraz wszelkich innych należności wynikających z OWUS. (nie było usług serwisowych w Pani umowie, byłaby to usługa dodatkowa w stosunku do UL);
WO - wartość odszkodowania uzyskanego przez finansującego od ubezpieczyciela lub osób trzecich oraz wartość zwrotu składek oszacowanych na moment zwrotu przez korzystającego do finansującego przedmiotu leasingu lub w przypadku wystąpienia szkody całkowitej/kradzieży pojazdu na moment sprzedaży pozostałości pojazdu, lub na moment wyrejestrowania przedmiotu leasingu, oraz korzyści, jakie finansujący uzyskał wskutek zapłaty rat leasingowych przed umówionym terminem;
CP - cena netto uzyskana ze sprzedaży ewentualnych pozostałości po przedmiocie leasingu, ustalona przez finansującego lub oszacowana przez rzeczoznawcę wartość wymuszonej sprzedaży.
9. Jeśli do rozwiązania lub wygaśnięcia umowy leasingu przed terminem dochodzi z przyczyn niezwiązanych z utratą lub zniszczeniem przedmiotu leasingu, nie leżących po stronie korzystającego, finansujący może przyjąć, że suma WO plus CP jest równa wartości przedmiotu leasingu w momencie podpisania protokołu odbioru przedmiotu leasingu przez finansującego. Pytanie poprzednie nie dotyczy przypadku, o którym mowa w pkt 2 zdanie drugie powyżej.
10. Jeżeli stosownie obliczona wartość KZ jest liczbą większą od zera, korzystający ma obowiązek jej zapłaty na rzecz finansującego w ciągu 14 dni od dnia otrzymania od finansującego stosownego wezwania na piśmie. Jeżeli stosownie obliczona wartość KZ jest liczbą mniejszą od zera, finansujący ma obowiązek zapłaty tej kwoty w ciągu 14 dni od dnia otrzymania od korzystającego stosownego powiadomienia na piśmie, jednak nie wcześniej niż w ciągu 14 dni od dnia otrzymania przez finansującego ewentualnego odszkodowania, o ile takie zostało przyznane. (w tym przypadku miała miejsce sytuacja ze zdania drugiego).
Wyraziła Pani stanowisko oparte na orzecznictwie sądów administracyjnych, że pytanie Panią o prawną interpretację charakteru otrzymanej kwoty, a więc w istocie oceny jej charakteru prawnego, jest niezasadne i nie powinno mieć miejsca. Ma Pani świadomość, że treść wezwania jest motywowana treścią uzasadnienia Sądu (nie składała Pani skargi kasacyjnej, pomimo tej treści, bo samo rozstrzygnięcie Panią satysfakcjonowało), jednak w tym zakresie się z nim Pani nie zgadza - obowiązek ustalania charakteru prawnego wypłaconej kwoty nie należy do podatnika. Podatnik ma wyczerpująco podać fakty, sformułować pytanie i swoje stanowisko - istotą Pani stanowiska jest to, że przedmiotowa kwota jest obojętna z punktu widzenia przepisów podatkowych. Oczekuje Pani, że to KIS wskaże ewentualny błąd w Pani stanowisku i poda konkretny przepis, który reguluje opodatkowanie tej kwoty, skoro moje stanowisko może być błędne.
Przykładowo:
Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 września 2021 r., I SA/G1 640/21 - Teza:
Organ powinien wykazać, brak jakich informacji uniemożliwia wydanie interpretacji. Co więcej, organ powinien wykazać, że danego elementu stanu faktycznego (informacji) nie zawiera wniosek (Pani wniosek zawiera odpowiedź na pytanie nr 1/), a także odpowiedź na wezwanie organu, a dalej wykazać poprzez stosowne merytoryczne uzasadnienie (ze wskazaniem konkretnych uregulowań prawnych z zakresu prawa podatkowego), że bez tego elementu stanu faktycznego (informacji) udzielenie prawidłowej i zgodnej z prawem interpretacji jest niemożliwe. (W tym przypadku wezwanie do uzupełnienia wniosku nie podaje przyczyn ani konkretnych uregulowań prawnych, dla których Pani wniosek nie jest możliwy do rozpatrzenia.)
Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 lutego 2022 r., I SA/Gd 1411/21 - Teza:
Dokonanie oceny czy działalność prowadzona przez podatnika stanowa badania naukowe, prace rozwojowe lub działalność badawczo-rozwojową stanowi obowiązek organu, którego nie może przenieść na podatnika. Organ może od podatnika wymagać opisu faktów, lecz nie ocen. Organ nie może uchylić się od wydania interpretacji indywidualnej podając jako powód konieczność sięgnięcia do ustaw nie należących do prawa podatkowego.
Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 24 listopada 2021 r., I SA/Sz 843/21 - Teza:
1.(...)
2. Wezwanie wnioskodawcy do uzupełnienia stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) opisanego we wniosku organ wydający interpretację indywidualną zobowiązany jest ograniczyć do takich danych, które nie doprowadzą do przerzucenia ciężaru wykładni przepisów prawa na wnioskodawcę, a jedynie pozwolą na uzyskanie informacji niezbędnych do oceny prawidłowości stanowiska wnioskodawcy. Także, w trybie żądania uzupełnienia braków formalnych pisma, jakim jest wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, organ podatkowy może żądać jedynie uzupełnienia wniosku o takie elementy, bez których nie jest możliwa ocena, czy stanowisko przedstawione we wniosku i ocena prawna są prawidłowe czy też błędne. Organ interpretacyjny nie może domagać się od wnioskodawcy podania jako stanu faktycznego, czy zdarzenia przyszłego okoliczności w istocie należących do sfery prawnej, a więc takiej, która dotyczy obowiązków organu wydającego indywidualne interpretacje.
3. Żądanie od wnioskodawcy uzupełnienia wniosku o stwierdzenie, jako elementu stanu faktycznego, czy tworzone programy komputerowe (oprogramowania, części oprogramowania) powstają w ramach działalności badawczo-rozwojowej, wykraczało poza ramy zakreślone w art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, a w konsekwencji - narusza także przepis art. 169 § 1 w związku z art. 14h tej ustawy. Oznacza to, że wezwanie do sprecyzowania wniosku nie może prowadzić do żądania, aby to sam wnioskodawca przesadził kwestię, o którą wprost zapytał, lecz jedynie do sprecyzowania danych faktycznych dotyczących prowadzonej działalności, niezbędnych do ich oceny w kontekście definicji tej działalności. Zatem organ zobowiązany jest ocenić ten rodzaj działalności.
Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 września 2021 r., I SA/Gl 544/21-Teza:
To, czy w danych okolicznościach sprawy podejmowane czynności mieszczą się w pojęciu działalności badawczo-rozwojowej, czy też nie, należy do organu, który przepis ten będzie stosował (interpretował), a nie do strony, która jedynie wskazuje własne stanowisko i wątpliwości w tej sprawie. Organ nie może przerzucać ciężaru dokonania prawidłowej wykładni tego pojęcia na wnioskodawcę. Organ nie może domagać się od wnioskodawcy podania jako stanu faktycznego, czy zdarzenia przyszłego czegoś co w istocie należy do sfery prawnej, a więc takiej, która tyczy obowiązków organu wydającego indywidualne interpretacje.
Zatem, wprawdzie to na wnioskującym o wydanie interpretacji indywidualnej ciąży obowiązek przedstawienia jednoznacznych i niebudzących wątpliwości okoliczności faktycznych sprawy, ale tylko okoliczności faktycznych, a nie ocen tych faktów. Podała Pani wszystkie posiadane przez Panią informacje o tytule i sposobie obliczenia kwoty rozliczenia umowy przez leasingobiorcę, ale nie do Pani należy przesądzenie jej charakteru (cokolwiek to znaczy w rozumieniu organu). Pani stanowisko wyraziła też Pani jednoznacznie w toku tego postępowania wielokrotnie - otrzymana przez Panią kwota nie jest żadnym źródłem przychodu, który został uwzględniony w przepisach prawa podatkowego i obciążony obowiązkiem uiszczenia podatku dochodowego od osób fizycznych. Pytanie Organu zawiera w sobie niejako sugestię, że kwota ta musi zostać zakwalifikowana do jakiejś kategorii prawa podatkowego, nie może pozostać „nienazwana”, prawdopodobnie przez założenie, że wszystkie kwoty, które wpływają do przedsiębiorcy z jakiegokolwiek tytułu muszą należeć, do którejś kategorii źródeł przychodów wymienionych w ustawie i być opodatkowane. Przez wezwanie wzywające Panią do nazwania tej kwoty w określony sposób próbuje się Panią skłonić do przyporządkowania jej do którejś z kategorii wymienionych w przepisach prawa podatkowego, choć Pani stanowisko jest odwrotne - kwoty tej nie da się określić w żaden znany Pani z przepisów prawa sposób po tym, w jaki została określona przez leasingodawcę na podstawie OWUL - rozliczenie z tytułu umowy leasingu, zakończonej przed umownym okresem jej trwania.
Odpowiedź:
- Otrzymana przez Panią kwota nie jest odszkodowaniem, co już zostało wyraźnie przyznane przez Organ w wydanych (choć uchylonych) interpretacjach indywidualnych w tym postępowaniu i nie zostało zakwestionowane przez żaden sąd rozpatrujący Pani skargi na te interpretacje. Uważała Pani dotychczas, że akurat co do tego aspektu KIS zgadza się z Pani stanowiskiem.
- Otrzymana przez Panią kwota nie jest Pani zdaniem „zwrotem nienależnie przekazanych leasingodawcy środków”. Sposób obliczenia kwoty, która została Pani przekazana przez leasingodawcę został już przedstawiony we wniosku, w uzupełnieniach wniosku i w niniejszym uzupełnieniu. Jest jasne, że przekazana Pani kwota nie jest jakimś prostym „zwrotem”, ale wynika z wyliczeń tam opisanych, opartych na OWUL, odnoszących się do wszystkich okoliczności tej konkretnej umowy, która niestety wygasła przed terminem. Nie ma Pani na ten temat nic do dodania. Organ pyta Panią nie o fakt, tylko o prawną ocenę tego faktu, jednocześnie nie definiując, co uważa w kontekście przedstawionego stanu faktycznego dotyczącego rozliczania umowy leasingu za „środki nienależnie przekazane”.
- Otrzymana przez Panią kwota miała” inny charakter” - była wynikiem rozliczenia umowy leasingu między stronami w sytuacji jej wygaśnięcia przed terminem z powodu zaistnienia szkody całkowitej bez winy żadnej ze stron - nie umie Pani bardziej precyzyjnie określić tej wypłaty niż tak, jak została nazwana na podstawie OWUL.
Podsumowanie:
Istota Pani stanowiska sprowadza się do tego właśnie, że z uwagi na szczególny charakter przedmiotowego zakończenia umowy leasingu nie można wyniku owego rozliczenia zakwalifikować wprost do żadnej z kategorii źródeł przychodów wymienionych w ustawie, a zwłaszcza do przychodów z działalności gospodarczej, co sugerował Organ w poprzedniej uchylonej interpretacji podatkowej. Ani zawarcie umowy leasingu, ani jej ewentualny skutek w postaci wykupu przedmiotu leasingu po jej zakończeniu albo innego rozliczenia tej umowy nie stanowi przedmiotu Pani działalności gospodarczej, która polega na osiąganiu przychodu poprzez świadczenie usług prawniczych. Związek umowy leasingu z Pani działalnością miał miejsce tylko w kontekście wykorzystywania przedmiotu leasingu w działalności gospodarczej, dopóki istniał. W wyniku umowy leasingu przychód powstaje tylko po stronie leasingodawcy. Kwota ta w żadnym wypadku nie jest więc wynikiem świadczenia przez Panią takich usług, nie pochodzi z wynagrodzenia od klienta, na rzecz którego wykonała Pani jakąkolwiek usługę lub inną czynność, za którą by Pani zapłacono.
Informowała Pani również w toku postępowania, że odnośnie do tej samej kwoty, co do Pani wniosków w zakresie podatku od towarów i usług Dyrektor KIS w interpretacji indywidualnej z dnia 20.11.23 r. 0114-KDIP4-3.4012.420.2023.1.MKA uznał Pani stanowisko za prawidłowe, pisząc w uzasadnieniu, że przekazanie środków pieniężnych nie jest dostawą towaru ani świadczeniem usług, że w przedmiotowej sytuacji nie można mówić o tym. że wypłata następuje na skutek wzajemnego świadczenia, gdyż w wyniku wystąpienia całkowitej szkody pojazdu doszło do zakończenia umowy przed jej terminem, a zatem otrzymana kwota rozliczenia nie nastąpiła już za jakiekolwiek świadczenie, nie istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym.
Przychodem po stronie leasingobiorcy, jak przecież zdecydował ustawodawca w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, mogłoby być tylko odpłatne zbycie wykupionego przedmiotu leasingu, wykorzystywanego w działalności gospodarczej, a zatem przy pomocy którego ten przychód jest osiągany, po zakończeniu umowy przed upływem 6 lat, ale Pani nie dokonała takiej czynności. Gdyby ustawodawca chciał objąć opodatkowaniem także jakiekolwiek inne rozliczenia z tytułu zakończonych umów leasingu, to by je wymienił wśród przepisów ustawy w rozdziale Opodatkowanie stron umów leasingu, ale tego nie zrobił. Przepisów prawa podatkowego nie można interpretować rozszerzająco i na niekorzyść podatnika.
W Kodeksie cywilnym wygaśniecie umowy leasingu reguluje konkretny przepis art. 7095 Kc, w którym jednak nie nazywa w żaden konkretny sposób ewentualnego wyniku opisanego w nim rozliczenia, dlaczego zatem oczekuje się tego od Pani - nie jest dla Pani zrozumiałe. Nie było przeszkód, by ustawa podatkowa bezpośrednio odnosiła się to rozliczeń przedstawionych w art. 7095 Kc, a zatem do takich, które mają miejsce w nietypowej dla umowy leasingu sytuacji, jednak ustawodawca się na to nie zdecydował - brak w ustawie podatkowej odesłań lub nawiązań do tego artykułu. W Pani wniosku o interpretację indywidualną oraz w treści skarg do Sądu przedstawiła Pani swoją analizę tych przepisów. Organ podatkowy ani sąd w uzasadnieniach swoich orzeczeń nie przeciwstawili dotąd żadnej innej wykładni tych przepisów, które mogłyby doprowadzić do wydedukowania normy prawnej, która objęłaby obowiązkiem podatkowym jakąkolwiek wypłatę od leasingodawcy na rzecz leasingobiorcy z tytułu zakończonej przez terminem umowy leasingu i obaliła logikę Pani rozumowania. Sąd ocenił wypowiedź organu zawartą w uchylonej interpretacji jako dowolną.
Wydaje się zatem, że poprzez niniejsze wezwanie organ nie zmierza w istocie do uzyskania informacji o jakichkolwiek faktach, które być może pominęła Pani z niewiedzy, że mają jakieś znaczenie dla rozstrzygnięcia, bo takowych nie wskazuje, ale próbuje zmusić Panią do dokonania takiej oceny przedstawionego stanu faktycznego, który pozwoli na dokonanie subsumpcji spornej kwoty do jakiegoś przepisu prawa podatkowego wbrew Pani stanowisku, że jest to niemożliwe, a ciężar tej interpretacji organ próbuje przerzucić na Panią jako podatnika.
Pytanie
Czy od kwoty 30 578,48 zł, która wpłynęła na Pani rachunek bankowy od (…) Sp. z o.o. w (…) należny jest podatek dochodowy od osób fizycznych?
Pani stanowisko w sprawie
W Pani ocenie w związku z wypłatą przez leasingodawcę kwoty nadpłaty z tytułu rozliczenia umowy leasingu i przyjęciem jej przez Panią od leasingodawcy nie powstaje po Pani stronie żaden obowiązek podatkowy z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych.
Po zakończeniu podstawowego okresu trwania umowy leasingu operacyjnego jednym z wariantów jest sprzedaż przedmiotu umowy leasingobiorcy. Opcja wykupu samochodu będącego przedmiotem umowy leasingu operacyjnego jest uprawnieniem, z którego leasingobiorca może skorzystać, ale nie musi. O ile jednak nie dojdzie do wykupu przedmiotu leasingu, tak jak w opisanym stanie faktycznym, a tylko zakończenia umowy przez zwykłym jej terminem z przyczyn nie leżących po stronie leasingodawcy, ale także nieleżących po stronie leasingobiorcy (nie z winy leasingobiorcy, a dodatkowo w następstwie okoliczności niezwiązanych w żaden sposób z prowadzoną działalnością gospodarczą i wykorzystywaniem przedmiotu leasingu w związku z tą działalnością), samo rozliczenie z tytułu przedterminowo zakończonej umowy nie spełnia żadnej z wymienionych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych definicji przychodu.
Artykuł 7095 Kodeksu cywilnego określa konsekwencje utraty rzeczy po jej wydaniu korzystającemu w postaci m. in. wygaśnięcia umowy leasingu, obowiązku natychmiastowej zapłaty przez korzystającego wszelkich przewidzianych w umowie, a niezapłaconych rat pomniejszonych o korzyści, jakie finansujący uzyskał, w tym z tytułu ubezpieczenia.
Rozliczenie umowy po jej wygaśnięciu w dacie, w której leasingobiorca uiścił już większość rat leasingowych, składających się na wynagrodzenie za korzystanie z przedmiotu leasingu (które były powiększone o należny podatek od towarów i usług), a następnie otrzymał z tytułu zaistnienia szkody całkowitej odszkodowanie z tytułu zawartych na jego rzecz umów ubezpieczenia w kwocie równej wartości przedmiotu leasingu w tejże dacie, oznacza, że powstaje po stronie leasingodawcy obowiązek zwrotu na rzecz leasingodawcy nadwyżki, bo inaczej byłby bezpodstawnie wzbogacony jego kosztem.
Na gruncie ustawy o podatku dochodowym opodatkowanie stron umowy leasingu określa Rozdział IVa. Przedmiotowy zwrot nadpłaty nie jest dochodem (przychodem) w rozumieniu art. 3 ust. 2b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie pochodzi także z odpłatnego zbycia Pani składnika majątku, gdyż przedmiot leasingu nigdy nie był składnikiem Pani majątku. Nie jest także przychodem z działalności gospodarczej na podstawie art. 14 ust. 2 pkt 12 ustawy, gdyż nie otrzymała Pani odszkodowania za szkodę, dotyczącą składnika majątku, związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą - odszkodowanie otrzymał leasingodawca.
Kwota wzajemnych rozliczeń pomiędzy Panią, a firmą leasingową, wynikająca z wygaśnięcia umowy leasingu, nie ma wpływu na przychody i koszty podatkowe. Przepisy ww. działu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych określiły skutki podatkowe umowy w jej podstawowym okresie trwania i po upływie tego okresu. Obowiązek zapłaty opłat leasingowych - takich jak raty leasingowe, czynsz inicjalny i opłata manipulacyjna - wynikał z zawartej umowy leasingowej i był konsekwencją zawarcia tej umowy. Należności te, jako opłaty leasingowe, należało zaliczyć - zgodnie z treścią art. 23b ust. 1 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który określa skutki podatkowe tego rodzaju umowy na gruncie podatku dochodowego, tj. opłaty ustalone w umowie leasingu, ponoszone przez korzystającego z tytułu używania środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych stanowią przychód finansującego i odpowiednio w przypadku, o którym mowa w pkt 1, jako koszt uzyskania przychodów korzystającego, jednakże tylko w podstawowym okresie umowy. Jeżeli po upływie podstawowego okresu umowy leasingu, o której mowa w art. 23b ust. 1, finansujący przenosi na korzystającego własność środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych, będących przedmiotem tej umowy, to art. 23c ustawy określa, jaka wartość jest przychodem ze sprzedaży środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych i jest podstawą opodatkowania podatkiem dochodowym. Dla zaistnienia zatem przychodu do opodatkowania po stronie korzystającego jest niezbędne przeniesienie własności i to tylko takie, które następuje po upływie podstawowego okresu umowy. Jeżeli po upływie podstawowego okresu umowy leasingu, o której mowa w art. 23b ust. 1, tj. leasingu "operacyjnego" finansujący przenosi na osobę trzecią własność środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych, będących przedmiotem tej umowy, oraz wypłaca korzystającemu z tytułu spłaty ich wartości uzgodnioną kwotę - przy określaniu przychodu ze sprzedaży i kosztu jego uzyskania stosuje się przepisy art. 14, art. 19, art. 22 i art. 23, a kwota otrzymana przez korzystającego, w przypadku określonym w ust. 1, stanowi jego przychód w dniu jej otrzymania - na podstawie art. 24d ust. 3 ustawy. Przepis ten dotyczy zatem sytuacji, gdy wprawdzie stroną umowy przeniesienia własności nie jest korzystający, ale podobnie jak w przypadku opisanym w art. 23c, przepis ten dotyczy tylko przeniesienia własności następującego po upływie podstawowego okresu umowy.
Żadna z ww. norm nie obejmuje stanu faktycznego, który jest przedmiotem niniejszego wniosku. Przedmiotowy samochód osobowy od dnia 27 kwietnia 2023 r. tj. od dnia wygaśnięcia umowy leasingu nie był wykorzystywany w prowadzonej działalności gospodarczej ani nie został zbyty przez nią jako składnik majątkowy związany z tą działalnością, zanim uległ szkodzie całkowitej, nie został także przez nią zbyty. Rozliczenie umowy leasingu po utracie rzeczy, będącej jej przedmiotem, na podstawie art. 7095 Kodeksu cywilnego, po nastąpieniu skutku tej utraty tj. po wygaśnięciu umowy leasingu mogło spowodować obowiązek natychmiastowej zapłaty przez korzystającego wszelkich przewidzianych w umowie niezapłaconych rat, jednak korzystający w tym konkretnym stanie faktycznym nie egzekwował tego obowiązku, poza ww. ratą za miesiąc maj, lecz dopiero po uzyskaniu wymienionych w tym przepisie korzyści w postaci ceny za pozostałość pojazdu oraz odszkodowań z umowy AC i OC dokonał zwrotu w wyniku, którego nie uzyskała Pani żadnego przychodu - w majątku nie powstało żadne przysporzenie, gdyż do Pani majątku powróciły jedynie środki wcześniej wydatkowane na podstawie umowy na wynagrodzenie dla leasingodawcy i nie uzyskała Pani w związku z tym żadnego ekwiwalentu dla swojego majątku w postaci pojazdu, jakby to miało miejsce w przypadku wykupu pojazdu od leasingodawcy i następującemu po nim zbyciu pojazdu.
Pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia
28 kwietnia 2025 r. wydałem postanowienie o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia znak: 0114-KDWP.4011.122.2023.18.JCH.
18 maja 2025 r. wniosła Pani zażalenie na to postanowienie.
5 czerwca 2025 r. wydałem postanowienie o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia znak: 0114-KDWP.4011.122.2023.19.JCH/IG.
Skarga na postanowienie
18 lipca 2025 r. wpłynęła do mnie skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zaskarżyła Pani postanowienie z 5 czerwca 2025 r. znak: 0114-KDWP.4011.122.2023.19.JCH/IG utrzymujące w mocy postanowienie z 28 kwietnia 2025 r. znak: 0114-KDWP.4011.122.2023.18.JCH o pozostawieniu wniosku o wydanie interpretacji bez rozpatrzenia i wniosła Pani o:
1. uwzględnienie skargi oraz uchylenie wyżej wymienionych postanowień Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, zaskarżonego i je poprzedzającego;
2. zasądzenie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej według norm przepisanych.
Postępowanie przed sądem administracyjnym
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił skarżone postanowienie o utrzymaniu w mocy postanowienia I instancji oraz poprzedzające je postanowienie - wyrokiem z 10 marca 2026 r., sygn. akt III SA/Wa 1779/25.
Nie wnosiłem skargi kasacyjnej od tego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Wyrok, który uchylił postanowienie o utrzymaniu postanowienia I instancji oraz poprzedzające je postanowienie stał się prawomocny od 28 kwietnia 2026 r.
Ponowne rozpatrzenie wniosku - wykonanie wyroku
Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143):
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Wykonuję obowiązek, który wynika z tego przepisu, tj.:
1) uwzględniam ocenę prawną i wskazania dotyczące postępowania, które wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w ww. wyroku;
2) ponownie rozpatruję Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej - stwierdzam, że stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Zgodnie z przepisem art. 10 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy:
Źródłami przychodów są:
3) pozarolnicza działalność gospodarcza.
W myśl art. 14 ust. 1 tej ustawy:
Za przychód z działalności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3, uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług.
Zgodnie z art. 14 ust. 1i ww. ustawy
W przypadku otrzymania przychodu z działalności gospodarczej, do którego nie stosuje się ust. 1c, 1e i 1h, za datę powstania przychodu uznaje się dzień otrzymania zapłaty.
Literalna wykładnia powołanego przepisu prowadzi do wniosku, że do przychodów podatkowych zalicza się takie przychody, które w danym momencie są trwałe, definitywne i bezwarunkowe. Do przychodów podatkowych podatnik winien zaliczyć tylko takie przychody, które są mu należne. Nie będą to zatem jakiekolwiek przychody, lecz przychody, w stosunku do których podatnikowi przysługiwać będzie prawo do ich otrzymania i które stanowić będą jego trwałe przysporzenie majątkowe.
Powyższe rozumienie pojęcia przychodu znajduje potwierdzenie w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 27 stycznia 2026 r., sygn. akt II FSK 559/23, za przychody podatkowe mogą być uznane wyłącznie takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego, gdyż przychód stanowi określony przyrost majątkowy podatnika, a jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny. Pogląd ten nawiązuje do utrwalonej linii orzeczniczej wyrażonej m.in. w wyrokach NSA z 26 stycznia 2011 r., sygn. akt II FSK 1672/09, oraz z 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FSK 1807/10. Przychód stanowi definitywne przysporzenie majątkowe podatnika wtedy, kiedy zwiększa jego aktywa bądź zmniejsza pasywa, czyli wiąże się z przyrostem majątkowym o charakterze ostatecznym (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 21 lipca 2022 r., sygn. akt II FSK 455/22; z dnia 14 września 2022 r. , sygn. akt II FSK 404/22; z dnia 4 października 2022 r., sygn. akt II FSK 298/20).
W przedstawionej sprawie wymaga zatem ustalenia, czy otrzymana przez Panią kwota 30.578,48 zł stanowi definitywne przysporzenie majątkowe pozostające w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, czy też stanowi jedynie element rozliczenia wzajemnych praw i obowiązków stron wynikających z przedterminowego wygaśnięcia umowy leasingu. Dopiero dokonanie takiej oceny pozwala na prawidłową kwalifikację podatkową otrzymanej kwoty.
Natomiast stosownie do art. 14 ust. 3 pkt 3a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Do przychodów, o których mowa w ust. 1 i 2, nie zalicza się zwróconych innych wydatków niezaliczonych do kosztów uzyskania przychodów.
Stosownie do art. 14 ust. 2 pkt 12 cytowanej ustawy:
Przychodem z działalności gospodarczej są również otrzymane odszkodowania za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą lub z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej.
Przepis ten (art. 14 ust. 2 pkt 12 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych) nie znajduje jednak zastosowania w przedstawionej sprawie, ponieważ z opisu stanu faktycznego wynika, że odszkodowanie z tytułu szkody całkowitej zostało wypłacone leasingodawcy, natomiast przedmiotem wniosku jest kwota przekazana Pani przez leasingodawcę po końcowym rozliczeniu umowy leasingu.
Z opisu sprawy wynika, że otrzymana przez Panią kwota nie została wypłacona jako odszkodowanie ani jako wynagrodzenie za jakiekolwiek świadczenie wykonane przez Panią na rzecz leasingodawcy. Kwota ta stanowiła rezultat końcowego rozliczenia umowy leasingu po jej wygaśnięciu wskutek szkody całkowitej pojazdu. Dla oceny skutków podatkowych decydujące znaczenie ma zatem ustalenie, czy rozliczenie to prowadziło do zwrotu wydatków uprzednio poniesionych przez Panią w związku z wykonywaniem umowy leasingu, czy też stanowiło odrębne świadczenie niemające związku z wcześniej poniesionymi kosztami.
Aby dany wydatek mógł być zaliczony do kategorii „innych wydatków”, o których mowa w art. 14 ust. 3 pkt 3a, konieczne jest by „wydatek ten nie został zaliczony do kosztów uzyskania przychodów” w rozumieniu przepisu art. 22 tej ustawy oraz by wydatek został wcześniej przez podatnika poniesiony, a następnie zwrócony podatnikowi. Przy czym wydatek poniesiony powinien być odpowiednikiem wydatku zwróconego. Zwrotowi może zatem podlegać wyłącznie wydatek, który został wcześniej poniesiony. Oceniając możliwość zastosowania tego przepisu należy więc ustalić, czy kwota otrzymana przez Panią stanowi ekonomiczny odpowiednik wydatków poniesionych wcześniej w wykonaniu umowy leasingu, czy też jest świadczeniem o odmiennym charakterze.
Wyłączenie zawarte w powyższym przepisie odnosi się do kwot uzyskanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, które w istocie stanowią zwrot takich wydatków, które nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Przy czym, niezaliczenie danego wydatku do kosztów uzyskania przychodów winno wynikać bądź z ustawowego wyłączenia tego wydatku z kosztów na podstawie art. 23 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, bądź z braku związku poniesionego wydatku z przychodem, o którym mowa w art. 22 ust. 1 tej ustawy.
W przedstawionej sprawie konieczne jest zatem ustalenie, czy kwota wypłacona przez leasingodawcę pozostaje w bezpośrednim związku z wydatkami poniesionymi przez Panią na podstawie umowy leasingu, które zostały uprzednio rozliczone podatkowo jako koszty uzyskania przychodów.
Z art. 14 ust. 3 pkt 3a ustawy a contrario wynika, że zwrot wydatków uprzednio zaliczonych do kosztów uzyskania przychodów stanowi przychód podatkowy. Wynika to również z zasady symetrii podatkowej, zgodnie z którą zwrot wydatku, który wcześniej pomniejszył podstawę opodatkowania, niweluje skutki podatkowe jego uprzedniego rozliczenia.
W przedstawionej sprawie rozstrzygnięcia wymaga zatem nie to, czy otrzymana przez Panią kwota stanowi definitywne przysporzenie majątkowe, lecz czy w świetle okoliczności sprawy można uznać ją za zwrot wydatków uprzednio zaliczonych do kosztów uzyskania przychodów. Dopiero odpowiedź na to pytanie pozwala ocenić, czy do otrzymanej kwoty znajdzie zastosowanie art. 14 ust. 3 pkt 3a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, czy też stanowi ona przychód podlegający opodatkowaniu.
W doktrynie wskazuje się, że art. 14 ust. 3 pkt 3a ustawy znajduje zastosowanie wyłącznie wówczas, gdy podatnik otrzymuje zwrot wydatku, który wcześniej sam poniósł. Konieczne jest zatem wystąpienie tożsamości pomiędzy wydatkiem poniesionym a wydatkiem zwróconym.
Dlatego w pierwszej kolejności należy ustalić charakter prawny kwoty 30.578,48 zł otrzymanej przez Panią od leasingodawcy. Jak wynika z opisu sprawy, kwota ta nie została określona jako odszkodowanie ani jako zwrot poszczególnych rat leasingowych, lecz jako wynik końcowego rozliczenia umowy leasingu po jej wygaśnięciu wskutek szkody całkowitej pojazdu. Sama nazwa świadczenia nie przesądza jednak o jego kwalifikacji podatkowej. Decydujące znaczenie ma bowiem jego rzeczywisty charakter ekonomiczny oraz okoliczności, z których wynika obowiązek jego wypłaty.
Zgodnie z art. 23a pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Ilekroć w rozdziale jest mowa o umowie leasingu - rozumie się przez to umowę nazwaną w kodeksie cywilnym, a także każdą inną umowę, na mocy której jedna ze stron, zwana dalej „finansującym'', oddaje do odpłatnego używania albo używania i pobierania pożytków na warunkach określonych w ustawie drugiej stronie, zwanej dalej „korzystającym'', podlegające amortyzacji środki trwałe lub wartości niematerialne i prawne, a także grunty oraz prawo wieczystego użytkowania gruntów.
Stosownie do art. 23a pkt 2 ww. ustawy:
Ilekroć w rozdziale jest mowa o podstawowym okresie umowy leasingu - rozumie się przez to czas oznaczony, na jaki została zawarta ta umowa, z wyłączeniem czasu, na który może być przedłużona lub skrócona; w przypadku zmiany strony lub stron tej umowy podstawowy okres umowy uważa się za zachowany, jeżeli inne postanowienia umowy nie uległy zmianie.
W myśl art. 23b ust. 1 cytowanej ustawy:
Opłaty ustalone w umowie leasingu, ponoszone przez korzystającego w podstawowym okresie umowy z tytułu używania środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych stanowią przychód finansującego i odpowiednio w przypadku, o którym mowa w pkt 1, koszt uzyskania przychodów korzystającego, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, jeżeli:
1) umowa leasingu, w przypadku gdy korzystającym nie jest osoba wymieniona w pkt 2, została zawarta na czas oznaczony, stanowiący co najmniej 40% normatywnego okresu amortyzacji, jeżeli przedmiotem umowy leasingu są podlegające odpisom amortyzacyjnym rzeczy ruchome lub wartości niematerialne i prawne, albo została zawarta na okres co najmniej 5 lat, jeżeli jej przedmiotem są podlegające odpisom amortyzacyjnym nieruchomości;
2) umowa leasingu, w przypadku gdy korzystającym jest osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej, została zawarta na czas oznaczony;
3) suma ustalonych opłat w umowie leasingu, o której mowa w pkt 1 lub 2, pomniejszona o należny podatek od towarów i usług, odpowiada co najmniej wartości początkowej środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych, a w przypadku zawarcia przez finansującego następnej umowy leasingu środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej będących uprzednio przedmiotem takiej umowy odpowiada co najmniej jego wartości rynkowej z dnia zawarcia następnej umowy leasingu; przepis art. 19 stosuje się odpowiednio.
Przepisy te określają zasady podatkowego rozliczania umowy leasingu w okresie jej obowiązywania. Nie regulują natomiast wprost skutków podatkowych rozliczeń dokonywanych pomiędzy stronami po wygaśnięciu umowy leasingu wskutek szkody całkowitej przedmiotu leasingu. Ocena tych skutków wymaga zatem zastosowania ogólnych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Stosownie do art. 7091 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r., poz. 795):
Przez umowę leasingu finansujący zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, nabyć rzecz od oznaczonego zbywcy na warunkach określonych w tej umowie i oddać tę rzecz korzystającemu do używania albo używania i pobierania pożytków przez czas oznaczony, a korzystający zobowiązuje się zapłacić finansującemu w uzgodnionych ratach wynagrodzenie pieniężne, równe co najmniej cenie lub wynagrodzeniu z tytułu nabycia rzeczy przez finansującego.
W myśl art. 7095 tej ustawy:
§ 1. Jeżeli po wydaniu korzystającemu rzecz została utracona z powodu okoliczności, za które finansujący nie ponosi odpowiedzialności, umowa leasingu wygasa.
§ 2. Korzystający powinien niezwłocznie zawiadomić finansującego o utracie rzeczy.
§ 3. Jeżeli umowa leasingu wygasła z przyczyn określonych w § 1, finansujący może żądać od korzystającego natychmiastowego zapłacenia wszystkich przewidzianych w umowie a niezapłaconych rat, pomniejszonych o korzyści, jakie finansujący uzyskał wskutek ich zapłaty przed umówionym terminem i wygaśnięcia umowy leasingu oraz z tytułu ubezpieczenia rzeczy, a także naprawienia szkody.
Z powołanego przepisu wynika, że w przypadku wygaśnięcia umowy leasingu przed upływem okresu, na jaki została zawarta, pomiędzy stronami dochodzi do końcowego rozliczenia ich wzajemnych praw i obowiązków. Rozliczenie to może uwzględniać zarówno świadczenia wcześniej spełnione przez korzystającego, jak i korzyści uzyskane przez finansującego w związku z wygaśnięciem umowy, w szczególności odszkodowanie wypłacone przez ubezpieczyciela oraz wartość pozostałości przedmiotu leasingu. Oznacza to, że kwota należna jednej ze stron stanowi wynik kompleksowego rozliczenia stosunku leasingu, a nie prosty zwrot określonej należności.
Stosowanie do art. 23 ust. 1 pkt 46a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, do kosztów uzyskania przychodów nie zalicza się:
25% poniesionych wydatków, z zastrzeżeniem pkt 36, z tytułu kosztów używania samochodu osobowego, innego niż określony w pkt 46, na potrzeby prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej - jeżeli samochód osobowy jest wykorzystywany również do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą prowadzoną przez podatnika.
Ponadto, stosownie do art. 23 ust. 1 pkt 47a ww. ustawy, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów:
dotyczących samochodu osobowego opłat wynikających z umowy leasingu, o której mowa w art. 23a pkt 1, umowy najmu, dzierżawy lub innej umowy o podobnym charakterze, z wyjątkiem opłat z tytułu składek na ubezpieczenie samochodu osobowego, w wysokości przekraczającej ich część ustaloną w takiej proporcji, w jakiej kwota 150 000 zł pozostaje do wartości samochodu osobowego będącego przedmiotem tej umowy.
Natomiast zgodnie z art. 23 ust. 5c tej ustawy:
W przypadku samochodu osobowego oddanego do używania na podstawie umowy leasingu, o której mowa w art. 23a pkt 1, ograniczenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 47a, stosuje się do tej części opłaty, która stanowi spłatę wartości samochodu osobowego.
Powołane przepisy wskazują, że opłaty leasingowe ponoszone przez korzystającego były - z uwzględnieniem ustawowych ograniczeń - zaliczane do kosztów uzyskania przychodów prowadzonej działalności gospodarczej. Okoliczność ta ma istotne znaczenie dla oceny skutków podatkowych późniejszego rozliczenia umowy leasingu.
Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że prowadzi Pani pozarolniczą działalność gospodarczą, w ramach której wykorzystywała Pani samochód osobowy na podstawie zawartej umowy leasingu operacyjnego. Samochód ten był wykorzystywany zarówno do celów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, jak i do celów prywatnych. W związku z użytkowaniem pojazdu ponoszone wydatki, w tym raty leasingowe oraz koszty ubezpieczenia, były przez Panią ujmowane w kosztach uzyskania przychodów. W wyniku szkody całkowitej doszło do wygaśnięcia umowy leasingu, a finansujący po dokonaniu końcowego rozliczenia umowy, obejmującego m.in. odszkodowanie otrzymane od ubezpieczyciela, środki uzyskane ze sprzedaży pozostałości pojazdu oraz pozostałe rozliczenia wynikające z umowy, wypłacił Pani nadwyżkę w kwocie 30 578,48 zł.
W przedstawionej sprawie bezsporne jest, że opłaty leasingowe ponoszone przez Panią w okresie obowiązywania umowy leasingu były - z uwzględnieniem ograniczeń wynikających z art. 23 ust. 1 pkt 47a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - zaliczane do kosztów uzyskania przychodów prowadzonej działalności gospodarczej. Następnie, po wygaśnięciu umowy leasingu wskutek szkody całkowitej pojazdu, finansujący dokonał końcowego rozliczenia umowy zgodnie z jej postanowieniami oraz Ogólnymi Warunkami Umowy Leasingu, uwzględniając przy tym m.in. odszkodowanie otrzymane od ubezpieczyciela, środki uzyskane ze sprzedaży pozostałości pojazdu oraz wartość pozostałych zobowiązań wynikających z umowy. Wynikiem tego rozliczenia było powstanie nadwyżki, która została Pani wypłacona. Otrzymana kwota nie stanowiła prostego zwrotu poszczególnych rat leasingowych ani innych pojedynczych wydatków poniesionych przez Panią, lecz rezultat końcowego rozliczenia całego stosunku leasingu. Nie oznacza to jednak, że świadczenie to nie może obejmować elementów odpowiadających wydatkom poniesionym uprzednio przez korzystającego. Kompleksowy charakter rozliczenia nie wyklucza bowiem, że jego poszczególne elementy ekonomicznie odpowiadają wydatkom wcześniej zaliczonym do kosztów uzyskania przychodów.
Okoliczność, że wypłacona kwota stanowi rezultat końcowego rozliczenia umowy leasingu, nie wyłącza jej oceny na gruncie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. O kwalifikacji podatkowej otrzymanego świadczenia nie decyduje bowiem jego nazwa ani sposób obliczenia wynikający z postanowień umowy leasingu, lecz jego rzeczywisty charakter ekonomiczny. Przyjęcie odmiennego stanowiska oznaczałoby, że o skutkach podatkowych świadczeń o takim samym charakterze ekonomicznym decydowałby wyłącznie sposób ich nazwania przez strony umowy, a nie ich rzeczywista treść ekonomiczna. Nie wyklucza to jednak, że w sensie ekonomicznym część tego świadczenia odpowiada wydatkom uprzednio poniesionym przez korzystającego i rozliczonym podatkowo jako koszty uzyskania przychodów. O zastosowaniu art. 14 ust. 3 pkt 3a ustawy nie decyduje cywilnoprawna konstrukcja rozliczenia ani sposób nazwania świadczenia przez strony, lecz ustalenie, czy w sensie ekonomicznym odpowiada ono wydatkom uprzednio poniesionym przez podatnika i zaliczonym do kosztów uzyskania przychodów. Sam fakt, że kwota została ustalona w wyniku rozliczenia przewidzianego umową leasingu, nie oznacza jeszcze, że korzysta z wyłączenia określonego w art. 14 ust. 3 pkt 3a ustawy.
Przedmiotem Pani wątpliwości jest ustalenie, czy otrzymane od leasingodawcy świadczenie wynikające z rozliczenia umowy leasingu operacyjnego samochodu, po wygaśnięciu tej umowy wskutek szkody całkowitej, powoduje powstanie przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej.
Rozstrzygnięcie tej kwestii wymaga zatem ustalenia, czy świadczenie otrzymane od finansującego stanowi - na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - przysporzenie majątkowe podlegające zaliczeniu do przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej, czy też pozostaje neutralne podatkowo. Ocena ta wymaga uwzględnienia zarówno charakteru prawnego rozliczenia umowy leasingu, jak i zasad rozpoznawania przychodów określonych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Odnosząc się do przedstawionej przez Panią argumentacji, należy w pierwszej kolejności wskazać, że przywołana przez Panią interpretacja indywidualna wydana na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Fakt, że przekazanie środków pieniężnych nie stanowi dostawy towarów ani świadczenia usług oraz nie jest wynagrodzeniem za świadczenie wzajemne, nie oznacza, że nie może ono stanowić przychodu na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przedmiot opodatkowania obu podatków jest bowiem odmienny. Z tego względu ocena skutków podatkowych na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług nie przesądza o kwalifikacji danego świadczenia dla celów podatku dochodowego. Podatek od towarów i usług obejmuje określone czynności podlegające opodatkowaniu, natomiast podatek dochodowy dotyczy osiągniętego przysporzenia majątkowego, o ile ustawa nie przewiduje jego wyłączenia lub zwolnienia. Brak opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług nie przesądza zatem o jej neutralności na gruncie podatku dochodowego od osób fizycznych.
Odnosząc się do Pani argumentu, zgodnie z którym przychodem z pozarolniczej działalności gospodarczej są wyłącznie kwoty otrzymywane od klientów z tytułu świadczenia usług prawniczych, należy wskazać, że takie rozumienie art. 14 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest zbyt wąskie i nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach. Źródłem przychodu jest bowiem prowadzona działalność gospodarcza jako całość, a nie wyłącznie czynności odpowiadające jej podstawowemu przedmiotowi. Przychód mogą stanowić również inne świadczenia pozostające w funkcjonalnym związku z wykonywaną działalnością, jeżeli ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie wyłącza ich z opodatkowania.
Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych odrębnym źródłem przychodów jest pozarolnicza działalność gospodarcza, natomiast art. 14 ust. 1 tej ustawy stanowi, że przychodem z działalności gospodarczej są kwoty należne związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Przepis ten nie ogranicza przychodów wyłącznie do wynagrodzenia otrzymywanego od klientów za wykonane usługi. Potwierdza to również art. 14 ust. 2 ustawy, który zalicza do przychodów z działalności gospodarczej także inne przysporzenia niemające charakteru zapłaty za wykonywane usługi.
W rozpatrywanej sprawie kwota otrzymana od finansującego pozostaje w bezpośrednim związku z umową leasingu operacyjnego samochodu wykorzystywanego w prowadzonej przez Panią działalności gospodarczej. Prawo do otrzymania tego świadczenia nie powstałoby, gdyby umowa leasingu nie została zawarta dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej. Bez znaczenia pozostaje zatem okoliczność, że otrzymane świadczenie nie stanowi wynagrodzenia za świadczone przez Panią usługi prawnicze. Istotne jest bowiem to, że jego źródłem jest umowa leasingu zawarta i wykonywana w ramach prowadzonej działalności gospodarczej oraz że pozostaje ono w funkcjonalnym związku z tą działalnością.
Nie można również podzielić Pani stanowiska, zgodnie z którym jedynym przypadkiem powstania przychodu po stronie leasingobiorcy w związku z umową leasingu jest odpłatne zbycie wykupionego przedmiotu leasingu przed upływem sześciu lat od jego wycofania z działalności gospodarczej. Należy zauważyć, że przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych odnoszące się do skutków podatkowych odpłatnego zbycia wykupionego przedmiotu leasingu regulują wyłącznie konsekwencje podatkowe konkretnego zdarzenia, jakim jest sprzedaż tego składnika majątku po zakończeniu umowy leasingu. Przepisy te nie ustanawiają natomiast zasady, zgodnie z którą inne przysporzenia majątkowe powstałe w związku z umową leasingu pozostają poza zakresem opodatkowania.
W szczególności z faktu, że ustawodawca określił szczególne zasady opodatkowania przychodu uzyskanego ze sprzedaży wykupionego przedmiotu leasingu, nie można wywodzić, że każde inne świadczenie otrzymane przez leasingobiorcę w związku z wykonywaniem lub zakończeniem umowy leasingu jest neutralne podatkowo. Przepisy szczególne dotyczące określonych zdarzeń gospodarczych nie wyłączają bowiem stosowania ogólnych zasad ustalania przychodów z działalności gospodarczej, określonych w art. 14 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
O kwalifikacji podatkowej danego świadczenia decyduje jego rzeczywisty charakter oraz związek z prowadzoną działalnością gospodarczą. W niniejszej sprawie otrzymana przez Panią kwota wynika z rozliczenia umowy leasingu samochodu wykorzystywanego w prowadzonej działalności gospodarczej, a zatem ocena jej skutków podatkowych powinna zostać dokonana na podstawie ogólnych przepisów dotyczących przychodów z działalności gospodarczej.
Nie można również zgodzić się z Pani stanowiskiem, zgodnie z którym skoro przepisy rozdziału 4a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie odnoszą się wprost do rozliczenia przewidzianego w art. 709⁵ Kodeksu cywilnego, to otrzymane świadczenie pozostaje poza zakresem opodatkowania.
Art. 709⁵ Kodeksu cywilnego reguluje wyłącznie cywilnoprawne skutki wygaśnięcia umowy leasingu wskutek utraty przedmiotu leasingu oraz sposób rozliczenia stron tej umowy. Przepis ten nie przesądza natomiast o kwalifikacji podatkowej świadczeń otrzymywanych przez strony. Kwalifikacja ta następuje na podstawie przepisów prawa podatkowego, które zachowuje autonomię względem prawa cywilnego. Oznacza to, że sposób ukształtowania rozliczeń między stronami w prawie cywilnym nie przesądza jeszcze o ich kwalifikacji jako przychodu lub braku przychodu na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Sam fakt, że ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawiera przepisu odnoszącego się wprost do rozliczenia przewidzianego w art. 709⁵ Kodeksu cywilnego, nie oznacza, że skutki podatkowe takiego rozliczenia pozostają poza zakresem jej regulacji. Rozdział 4a ustawy określa szczególne zasady opodatkowania umów leasingu, nie reguluje jednak wszystkich następstw cywilnoprawnych związanych z ich wykonywaniem lub wygaśnięciem. W odniesieniu do zdarzeń nieobjętych przepisami szczególnymi zastosowanie znajdują ogólne przepisy ustawy dotyczące przychodów z działalności gospodarczej, jeżeli dane świadczenie pozostaje w związku z tą działalnością.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 października 2006 r., sygn. akt II FSK 1299/05, organy podatkowe dokonują samodzielnej oceny skutków podatkowych określonych zdarzeń gospodarczych, kierując się przepisami prawa podatkowego, a nie wyłącznie kwalifikacją wynikającą z innych gałęzi prawa.
W przedstawionej sprawie nie budzi wątpliwości, że samochód będący przedmiotem leasingu był wykorzystywany w prowadzonej przez Panią działalności gospodarczej, a opłaty leasingowe ponoszone na podstawie tej umowy były zaliczane do kosztów uzyskania przychodów zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Następnie, wskutek szkody całkowitej pojazdu, doszło do wygaśnięcia umowy leasingu oraz jej końcowego rozliczenia przez finansującego, w wyniku którego wypłacono Pani kwotę 30.578,48 zł. To właśnie skutki podatkowe otrzymania tej kwoty stanowią przedmiot niniejszej interpretacji.
W konsekwencji otrzymana przez Panią kwota pozostaje w bezpośrednim związku z umową leasingu operacyjnego zawartą na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej. Świadczenie to nie stanowi odszkodowania wypłaconego przez zakład ubezpieczeń ani wynagrodzenia za wykonanie świadczenia na rzecz finansującego, lecz jest rezultatem końcowego rozliczenia umowy leasingu dokonanego po jej wygaśnięciu wskutek szkody całkowitej pojazdu.
Jednocześnie okoliczność, że kwota ta została ustalona w wyniku rozliczenia przewidzianego postanowieniami umowy leasingu oraz Ogólnych Warunków Umowy Leasingu, nie wyłącza jej oceny na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jeżeli analiza charakteru otrzymanego świadczenia prowadzi do wniosku, że odpowiada ono wydatkom uprzednio zaliczonym do kosztów uzyskania przychodów, otrzymane świadczenie stanowi przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej zgodnie z art. 14 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W konsekwencji nie ma podstaw do podzielenia Pani stanowiska, zgodnie z którym zakwalifikowanie otrzymanego świadczenia do przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej stanowi niedopuszczalną wykładnię rozszerzającą przepisów prawa podatkowego. W okolicznościach przedstawionej sprawy otrzymana kwota pozostaje bowiem w bezpośrednim związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, wynika z rozliczenia umowy leasingu operacyjnego samochodu wykorzystywanego w tej działalności i nie powstałaby, gdyby umowa ta nie została zawarta dla celów prowadzonej działalności gospodarczej. Brak przepisu odnoszącego się wprost do tego rodzaju rozliczenia nie wyłącza możliwości dokonania jego kwalifikacji na podstawie ogólnych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny, charakter otrzymanego świadczenia oraz powołane przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych należy stwierdzić, że kwota otrzymana od finansującego w wyniku końcowego rozliczenia umowy leasingu operacyjnego pozostaje w bezpośrednim związku z prowadzoną działalnością gospodarczą i stanowi przychód z tego źródła. Brak szczególnej regulacji odnoszącej się do tego rodzaju rozliczenia nie wyłącza zastosowania przepisów ogólnych ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W konsekwencji, otrzymane przez Panią od leasingodawcy świadczenie wynikające z rozliczenia umowy leasingu operacyjnego samochodu wykorzystywanego w prowadzonej działalności gospodarczej podlega kwalifikacji na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej, z uwzględnieniem art. 14 ust. 3 pkt 3a tej ustawy.
Sam fakt, że otrzymane świadczenie stanowi wynik kompleksowego rozliczenia umowy leasingu, nie wyklucza zastosowania art. 14 ust. 3 pkt 3a ustawy. Dla zastosowania tego przepisu znaczenie ma bowiem nie forma rozliczenia, lecz to, czy w sensie ekonomicznym otrzymana kwota odpowiada wydatkom uprzednio zaliczonym do kosztów uzyskania przychodów. W konsekwencji przychodem podatkowym pozostaje wyłącznie ta część otrzymanego świadczenia, która odpowiada wydatkom wcześniej rozliczonym podatkowo, natomiast pozostała część korzysta z wyłączenia określonego w art. 14 ust. 3 pkt 3a ustawy.
Przychód ten podlega rozpoznaniu w dacie jego otrzymania, zgodnie z art. 14 ust. 1i ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Mając powyższe na uwadze, Pani stanowisko należało uznać za nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe wyłącznie wobec Pani i tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym podanym przez Panią w złożonym wniosku.
W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego udzielona odpowiedź traci swą aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…), ul. (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo