Małżonkowie, osoby fizyczne, w 2010 roku zawarli z bankiem umowę kredytu hipotecznego w CHF na zakup działki budowlanej do majątku prywatnego, bez związku z działalnością gospodarczą. W 2012 roku spółka jawna zawarła odrębne kredyty inwestycyjne, niezależne od kredytu hipotecznego. W 2022 roku małżonkowie wytoczyli powództwo przeciwko bankowi, a w 2025 roku zawarli ugodę pozasądową, na podstawie której bank wypłacił im kwotę stanowiącą…
Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej
18 lutego 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 14 lutego 2026 roku o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnili go Państwo pismem z 7 marca 2026 r. (wpływ 11 marca 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie . Treść wniosku wspólnego jest następująca:
Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem
1) Zainteresowany będący stroną postępowania:
A.A.
2) Zainteresowana niebędąca stroną postępowania:
B.B.
Opis stanu faktycznego
W dniu 13 maja 2010 r. Wnioskodawcy - małżonkowie, osoby fizyczne, pozostający w ustroju wspólności ustawowej małżeńskiej - zawarli z Bankiem umowę kredytu hipotecznego dla osób fizycznych, waloryzowanego kursem franka szwajcarskiego (CHF).
Celem zawarcia umowy kredytu hipotecznego był zakup działki budowlanej przez Wnioskodawców jako osoby fizyczne, do ich majątku prywatnego. W chwili zawarcia umowy kredytu zakup nieruchomości nie był związany z prowadzoną działalnością gospodarczą ani z realizacją przedsięwzięcia gospodarczego, a kredyt nie był przeznaczony na finansowanie działalności gospodarczej.
Kredyt został udzielony wyłącznie na osoby prywatne Wnioskodawców, poza działalnością gospodarczą. Wszystkie koszty związane z zawarciem i wykonywaniem tej umowy były ponoszone prywatnie przez Wnioskodawców i nigdy nie były zaliczane do kosztów uzyskania przychodów ani w jakikolwiek sposób rozliczane podatkowo.
W dniu 4 stycznia 2012 r. spółka (…) Spółka Jawna zawarła odrębne umowy kredytu inwestycyjnego oraz kredytu VAT na budowę budynku biurowego. Kredyty zostały udzielone na spółkę jawną i były całkowicie niezależne od kredytu hipotecznego z 2010 r.
Kredyt hipoteczny zawarty w 2010 r. nie był wykorzystywany do finansowania działalności gospodarczej, nie był związany z kredytem inwestycyjnym ani kredytem VAT udzielonym spółce jawnej, ani też nie stanowił elementu finansowania budowy budynku biurowego. Budowa budynku biurowego była finansowana wyłącznie z odrębnych kredytów firmowych zawartych przez spółkę jawną w 2012 r.
W związku z wykonywaniem umowy kredytu hipotecznego z 2010 roku Wnioskodawcy dokonywali wpłat rat kapitałowo-odsetkowych oraz innych świadczeń wynikających z tej umowy.
W 2022 r. Wnioskodawcy wytoczyli powództwa przeciwko bankowi, obejmujące m.in. roszczenie o stwierdzenie nieważności umowy kredytu oraz zwrot nienależnie spełnionych świadczeń.
Zwrot składek z tytułu ubezpieczenia niskiego wkładu własnego zasądzony prawomocnym wyrokiem został wykonany przed zawarciem ugody z dnia 26 czerwca 2025 r. i nie stanowi elementu świadczeń objętych niniejszym wnioskiem.
W toku postępowania strony zawarły w dniu 26 czerwca 2025 r. ugodę pozasądową. Na podstawie ugody strony dokonały wzajemnego rozliczenia świadczeń poprzez potrącenie wzajemnych wierzytelności.
Na skutek potrącenia bank zobowiązał się do zapłaty na rzecz Wnioskodawców kwoty (…), stanowiącej różnicę pomiędzy roszczeniem Wnioskodawców (…) a roszczeniem banku (…).
W ramach globalnego rozliczenia stron ugoda obejmowała również kwotę (…) tytułem ustalonych przez strony części odsetek ustawowych za opóźnienie, stanowiących element kompleksowego rozliczenia roszczeń wynikających z wykonania umowy kredytu hipotecznego.
Ponadto bank zobowiązał się do zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w kwocie (…). Ugoda nie przewidywała wypłaty odszkodowania ani zadośćuczynienia, nie doszło do umorzenia zobowiązania ani do przewalutowania kredytu.
Wszystkie opisane powyżej świadczenia wynikają z jednej ugody zawartej w dniu 26 czerwca 2025 r. i stanowią element jednego rozliczenia stron.
Wypłata środków przez bank nastąpiła w czerwcu 2025 roku.
Ugoda nie prowadziła do umorzenia zobowiązania Wnioskodawców wobec banku, lecz do rozliczenia wzajemnych roszczeń poprzez potrącenie.
Ugoda zawiera postanowienie, zgodnie z którym bank wskazuje, iż posiada indywidualną interpretację podatkową wydaną przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, potwierdzającą, że po stronie klienta nie powstaje przychód podatkowy, w związku z czym bank nie sporządza informacji PIT-11.
Okoliczność ta ma charakter informacyjny i nie stanowi podstawy prawnej niniejszego stanowiska Wnioskodawców.
Opisany stan faktyczny odzwierciedla rzeczywisty przebieg zdarzeń.
Uzupełnienie opisu stanu faktycznego
Kwota (…) stanowi saldo wzajemnego rozliczenia roszczeń stron wynikających z wykonania umowy kredytu hipotecznego oraz ugody pozasądowej zawartej w dniu 26 czerwca 2025 r. Kwota ta jest różnicą pomiędzy roszczeniem Wnioskodawców w wysokości (…) a roszczeniem Banku o zwrot wypłaconego kapitału kredytu w wysokości (…).
Roszczenie Wnioskodawców obejmowało zwrot świadczeń pieniężnych spełnionych wcześniej przez Wnioskodawców na rzecz Banku w wykonaniu umowy kredytu hipotecznego, w szczególności zapłaconych rat kapitałowo-odsetkowych oraz składek ubezpieczeniowych, a także część odsetek ustawowych za opóźnienie. Kwota ta nie stanowi odrębnego świadczenia ani dodatkowego wynagrodzenia wynikającego z ugody.
Kwota (…) otrzymana tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego stanowi zwrot kosztów faktycznie poniesionych przez Wnioskodawców z własnych środków pieniężnych w związku z dochodzeniem roszczeń wobec Banku.
Pytania
1. Czy kwota otrzymana przez Wnioskodawców od banku na podstawie ugody pozasądowej z dnia 26 czerwca 2025 r., stanowiąca rozliczenie wzajemnych roszczeń stron wynikających z wykonania umowy kredytu hipotecznego z dnia 13 maja 2010 r., obejmująca zwrot części świadczeń spełnionych przez Wnioskodawców w wykonaniu tej umowy (w szczególności rat kapitałowo-odsetkowych), stanowi przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?
2. Czy kwota otrzymana przez Wnioskodawców tytułem odsetek ustawowych za opóźnienie, przyznanych na podstawie ugody pozasądowej w związku z dochodzonymi roszczeniami, stanowi przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?
3. Czy kwota otrzymana przez Wnioskodawców tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, poniesionych przez nich w związku z postępowaniami sądowymi przeciwko bankowi, stanowi przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?
Państwa stanowisko w sprawie
Zdaniem Wnioskodawców kwoty otrzymane na podstawie ugody z dnia 26 czerwca 2025 r., tj.: (…) tytułem rozliczenia wzajemnych roszczeń stron, (2) (…) tytułem odsetek ustawowych za opóźnienie. (3) (…) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, nie stanowią przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
1. Brak definitywnego przysporzenia - art. 11 ust. 1 ustawy o PIT
Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychodem są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika pieniądze i wartości pieniężne, jeżeli prowadzą do definitywnego przysporzenia majątkowego. W analizowanej sprawie otrzymane środki mają charakter restytucyjny - stanowią zwrot świadczeń wcześniej spełnionych przez Wnioskodawców w wykonaniu umowy kredytu hipotecznego lub pozostają w bezpośrednim związku z tym zwrotem.
Ugoda nie kreowała nowego źródła dochodu, lecz prowadziła do rozliczenia wzajemnych roszczeń stron wynikających z wykonania umowy kredytu. W konsekwencji nie doszło do trwałego zwiększenia majątku Wnioskodawców, lecz do wyrównania uprzednio spełnionych świadczeń.
2. Charakter globalnego rozliczenia roszczeń
Wszystkie wskazane kwoty stanowią element jednego, kompleksowego rozliczenia stron wynikającego z zawartej ugody. Ugoda obejmowała potrącenie wzajemnych wierzytelności oraz ustalenie salda należnego Wnioskodawcom. Otrzymana kwota nie stanowiła odszkodowania ani zadośćuczynienia, nie wiązała się z umorzeniem zobowiązania ani przewalutowaniem kredytu, lecz była konsekwencją rozliczenia świadczeń spełnionych przy wykonywaniu umowy.
3. Odsetki ustawowe za opóźnienie
Kwota (…) tytułem odsetek ustawowych za opóźnienie miała charakter akcesoryjny względem roszczenia głównego i była ściśle związana z dochodzonym zwrotem świadczeń nienależnych. Odsetki te stanowiły rekompensatę za czasowe pozbawienie Wnioskodawców możliwości dysponowania własnymi środkami pieniężnymi i nie stanowią samodzielnego, niezależnego źródła przysporzenia majątkowego.
4. Zwrot kosztów zastępstwa procesowego
Kwota (…) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego stanowi refundację wydatków poniesionych prywatnie przez Wnioskodawców w związku z dochodzeniem roszczeń. Koszty te nie były zaliczane do kosztów uzyskania przychodów ani w jakikolwiek sposób rozliczane podatkowo. Zwrot wydatku prywatnego nie prowadzi do powstania przychodu podatkowego.
5. Potwierdzenie w orzecznictwie
Stanowisko to znajduje potwierdzenie w utrwalonym orzecznictwie sądowym, w szczególności w orzeczeniach Trybunału Sprawiedliwości UE (m.in. C-260/18 oraz C-520/21) oraz uchwałach Sądu Najwyższego (m.in. III CZP 11/20, III CZP 6/21), w których wskazano, że skutkiem eliminacji klauzul abuzywnych jest wzajemna restytucja świadczeń, a nie powstanie nowego przysporzenia.
W konsekwencji otrzymane środki - jako mające charakter restytucyjny i pozostające elementem jednego globalnego rozliczenia - nie powodują definitywnego przysporzenia majątkowego w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o PIT i nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Reguły dotyczące opodatkowania
Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:
Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
Jak stanowi art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:
Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.
Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.
Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.
Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.
Źródła przychodów
W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Źródłami przychodów są inne źródła.
Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:
Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.
Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.
Wskazali Państwo, że na podstawie zawartej ugody z bankiem doszło do wzajemnego rozliczenia świadczeń poprzez potrącenie wzajemnych wierzytelności. Bank wypłacił Państwu określoną kwotę oraz odsetki ustawowe za opóźnienie oraz zobowiązał się do zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Powzięli Państwo wątpliwość, czy wypłata ta będzie skutkować zapłatą przez Państwa podatku dochodowego od osób fizycznych.
Rozliczenie wzajemnych roszczeń
Ugoda – jako jeden z typów umów – regulowana jest przepisami Kodeksu cywilnego.
Zgodnie z art. 917 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):
Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać.
Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania czy też odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp.
Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.
W doktrynie prezentowany jest również pogląd, zgodnie z którym kauzalność ugody przejawia się w określeniu zarzutów, którymi mogą się posłużyć strony po zawarciu ugody. Tak więc ugoda jest czynnością, realizowaną w drodze wzajemnych ustępstw stron, zmierzającą do uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnienia ich wykonania albo uchylenia sporu istniejącego lub mogącego powstać.
Instytucja kredytu została natomiast uregulowana przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.).
Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:
Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.
Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.
O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.
Zasady i skutki dokonywania kompensaty (potrącenia) reguluje art. 498 ustawy Kodeks cywilny. Zgodnie z tym przepisem:
§ 1. Gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym.
§ 2. Wskutek potrącenia obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej.
Potrącenie wierzytelności jest jedną z form wygaśnięcia zobowiązania w wyniku wykonania świadczenia przez umorzenie wzajemnych wierzytelności między stronami. Wygaśnięcie zobowiązania przez potrącenie, czyli kompensata wierzytelności, następuje wówczas, jeżeli jedna strona jest w stosunku do drugiej dłużnikiem i jednocześnie wierzycielem, tj. ma zarówno wierzytelność, jak i zobowiązanie względem tej drugiej strony.
Potrącenie, mimo że dotyczy świadczeń tego samego rodzaju (z reguły pieniężnych), prowadzi do zaliczenia jednej wierzytelności na poczet drugiej. Dochodzi w ten sposób do zaspokojenia wierzyciela i osiągnięcia tym samym celu zobowiązania. Na skutek potrącenia wierzytelności obydwu stron umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej. Instytucja potrącenia jest substytutem świadczenia, dzięki któremu dłużnik płaci swój dług i zwalnia się z zobowiązania. W momencie potrącenia następuje faktyczne spełnienie świadczenia. Potrącenie jest więc formą wykonania zobowiązania, do którego, w myśl art. 503 Kodeksu cywilnego, stosuje się przepisy o zaliczeniu zapłaty.
Wprawdzie przez potrącenie strony nie otrzymują efektywnie należnych im świadczeń, ale wskutek zaliczenia wierzytelności jednej z nich na poczet wierzytelności drugiej każda ze stron zostaje zwolniona ze swego długu, co pozwala uznać ich długi za spłacone. Tym samym potrącenie jako sposób wygaszenia stosunku zobowiązaniowego uznaje się za równoważny spełnieniu świadczenia (zapłacie).
W sytuacji, gdy dojdzie do umorzenia należności poprzez potrącenie wierzytelności, u stron nie wystąpi przychód podatkowy. Przychód podatkowy wystąpiłby wówczas, gdy doszłoby do częściowej kompensaty wierzytelności, a wierzyciel zwolniłby dłużnika z pozostałej części długu.
Państwa skutki podatkowe z tytułu wypłaty kwoty w wyniku rozliczenia roszczeń
Jak wynika z opisu sprawy, kwota stanowi saldo wzajemnego rozliczenia roszczeń stron wynikających z wykonania umowy kredytu hipotecznego oraz ugody pozasądowej zawartej w dniu 26 czerwca 2025 r. Kwota ta jest różnicą pomiędzy roszczeniem Państwa a roszczeniem Banku o zwrot wypłaconego kapitału kredytu. Roszczenie Państwa obejmowało zwrot świadczeń pieniężnych spełnionych wcześniej przez Państwa na rzecz Banku w wykonaniu umowy kredytu hipotecznego, w szczególności zapłaconych rat kapitałowo-odsetkowych oraz składek ubezpieczeniowych, a także część odsetek ustawowych za opóźnienie. Kwota ta nie stanowi odrębnego świadczenia ani dodatkowego wynagrodzenia wynikającego z ugody.
Zwrot takiej kwoty nie spełnia celu przychodu jakim jest zwiększenie majątku podatnika - ani poprzez zwiększenie aktywów ani poprzez zmniejszenie jego pasywów. Po stronie Kredytobiorcy nie dochodzi do powstania przysporzenia majątkowego, bowiem otrzymuje on z powrotem zwrot swoich własnych środków, które wcześniej wpłacił tytułem spłaty kredytu ponad to, co powinien był zapłacić. Taka wypłata będzie więc kredytobiorcy neutralna podatkowo – po jego stronie nie powstanie przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym.
Skoro więc otrzymają Państwo od banku taki zwrot, to otrzymana przez Państwa kwota w ogóle nie będzie stanowiła przychodu.
Tym samym - nie będzie na Państwu ciążył obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tego tytułu.
W tej kwestii Państwa stanowisko jest prawidłowe.
Skutki podatkowe wypłaty odsetek
Odnosząc się do kwestii odsetek ustawowych za opóźnienie należy wskazać, że instytucję prawną odsetek za zwłokę reguluje art. 481 § 1 ustawy Kodeks cywilny, zgodnie z którym:
Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
Na podstawie art. 481 § 2 Kodeksu cywilnego:
Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy.
Nie każde odsetki otrzymane przez osoby fizyczne podlegają opodatkowaniu. Ustawodawca przewidział w niektórych sytuacjach, w odniesieniu do odsetek, możliwość zwolnienia od podatku dochodowego. Takie zwolnienie przysługuje wyłącznie wówczas, gdy przepis omawianej ustawy zawiera w tym przedmiocie wyraźne postanowienie.
Ustawą z 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 2105) do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wprowadzono art. 21 ust. 1 pkt 95b, który ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2021 r.
Zgodnie z ww. przepisem:
Wolne od podatku dochodowego są: odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty należności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym, wolnych od podatku dochodowego lub od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Przepis art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zwalnia z opodatkowania wszelkie odsetki za opóźnienie wypłacone w związku ze świadczeniami, które nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Skoro zwrot wpłaconych przez Państwa środków tytułem wykonania umowy kredytu nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, to wypłacone z tego tytułu odsetki podlegają zwolnieniu z opodatkowania na mocy art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Skoro odsetki te korzystają ze zwolnienia, to z tytułu wypłaty tych odsetek nie będzie ciążył na Państwu obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych.
Stanowisko Państwa w tym zakresie jest prawidłowe.
Skutki podatkowe zwrotu kosztów procesu
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu – jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1 ustawy, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.
Zgodnie z art. 98 § 1 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1568 ze zm.):
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu).
Stosownie do art. 98 § 2 cytowanej ustawy:
Do niezbędnych kosztów procesu prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem, radcą prawnym lub rzecznikiem patentowym, zalicza się poniesione przez nią koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub jej pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Suma kosztów przejazdów i równowartość utraconego zarobku nie może przekraczać wynagrodzenia jednego adwokata wykonującego zawód w siedzibie sądu procesowego.
Z kolei w myśl art. 98 § 3 tej ustawy:
Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.
Zgodnie z art. 98 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego:
Wysokość kosztów sądowych, zasady zwrotu utraconego zarobku lub dochodu oraz kosztów stawiennictwa strony w sądzie, a także wynagrodzenie adwokata, radcy prawnego i rzecznika patentowego regulują odrębne przepisy.
W tym miejscu wyjaśniam, że zgodnie z przepisem art. 95 § 1 i 2 ustawy Kodeks cywilny:
Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych albo wynikających z właściwości czynności prawnej, można dokonać czynności prawnej przez przedstawiciela. Czynność prawna dokonana przez przedstawiciela w granicach umocowania pociąga za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego.
Na podstawie art. 96 ww. ustawy:
Umocowanie do działania w cudzym imieniu może opierać się na ustawie (przedstawicielstwo ustawowe) albo na oświadczeniu reprezentowanego (pełnomocnictwo).
W myśl art. 104 ustawy Kodeks postępowania cywilnego:
Koszty procesu, w którym zawarto ugodę, znosi się wzajemnie, jeżeli strony nie postanowiły inaczej.
Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 959 ze zm.):
Koszty sądowe obejmują opłaty i wydatki.
W myśl natomiast art. 5 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy:
Wydatki obejmują w szczególności wynagrodzenie należne innym osobom lub instytucjom oraz zwrot poniesionych przez nie kosztów.
Jak wynika z powyższych przepisów, koszty procesu (w tym zastępstwa) mają charakter zwrotu wydatków poniesionych przez powoda. Zwrot ten nie rodzi więc obowiązku podatkowego w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, o ile kwota zasądzona tytułem zwrotu kosztów postępowania nie przewyższała faktycznie poniesionych przez powoda wydatków.
Z opisu sprawy wynika, że kwota otrzymana tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego stanowi zwrot kosztów faktycznie poniesionych przez Państwa z własnych środków pieniężnych w związku z dochodzeniem roszczeń wobec Banku.
Skoro kwota zwrotu będzie stanowić zwrot poniesionych przez Państwa wydatków i nie będzie przewyższać kosztów faktycznie przez Państwa poniesionych, to zwrot ten nie będzie stanowić po Państwa stronie przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
W tej kwestii Państwa stanowisko również jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pan A.A. (Zainteresowany będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego.
Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo